משפטים, פ' שקלים, מבה"ח וער"ח אדר, שיחה ב

ב. דער ביאור אין דעם איז: דער ענין פון מ"ת איז, ווי שוין גערעדט כמה וכמה פעמים, דער פארבונד פון נברא מיט בורא, וואס נברא מצד עצמו איז דאך א מוגבל ובאי"ע כלל צו בורא, און מ"ת האט אויפגעטאן, אנכי הוי' אלקיך, וירד הוי' לל הר סיני, ואל משה אמר ללה אל הר האלקים, אז

אלקות איז נמשך געווארן למטה, און משה האט עולה געווען אין דעם ארט פון אלקות, און וויבאלד אז משה איז דער רועה ישראל במילא האט ער עם געפועלט אויך בכל ישראל.

דער פארבונד פון נברא מיט בורא, איז דאך מובן אז דאס איז א ענין שלמעלה מהשכל, ווארום אין שכל האט עס קיין ארט ניט, ווי אזוי די ביידע - נברא ובורא - זאלן זיך פארבינדן.

וויבאלד אז מ"ת איז א ענין שלמעלה מהשכל, איז אויך די הכנה צו מ"ת (דאע"פ אז מ"ת איז געקומען מלמעלה, ואני המתחיל, פונדעסטוועגען געפינט מען דאך אז עס האט געדארפט זיין א הכנה מלמטה שמעין ובדוגמת מ"ת, אזוי ווי די הכנה פון ויחן גו' לשון יחיד, אז אלע אידן זיינען געווען באחדות, וואס די אחדות האט ממשיך געוולן די אחדות פשיטות שלמללה דארף אויך זיין אין ענינים שלמעלה מהשכל.

במילא איז פארשטאנדיק דאס וואס פאר מ"ת האט געדארפט זיין חק, ווארום חק איז א ענין וואס אין שכל האט דעס קיין ארט ניט, שהשטן ואו"ה מונין את ישראל, איז דורך קיום החוקים, וואס דאס איז ביטול השכל, איז מען צוגעקומען צו מ"ת.

אויך איז פארשטאנדיק די שייכות פון די ציווים שאחרי מ"ת שבפ' יתרו צו מ"ת: דער ערשטער ציווי איז וועגען ע"ז, וואס דאס איז דאך מובן בפשיטות אז דאס איז דער היפך פון אנכי ה"א, כללות כל התורה, און דערנאך קומט דער ציווי פון קרבנות, וזבחת עליו את עולותיך ואת שלמיך, וואס דאס איז אויך כללות כל העבודה, ובפרט ווי חסידות טייטשט אז "עולותיך" מיינט דיינע מעלות, "שלמיך" מיינט דיינע

שלימות'ן וועלכע ער האט באמת און אזוינע מעלות און שלימות וואס תורה רופט עס אן מיטן נאמען מעלה ושלימות, און פונדעסטוועגען זאל ער דאס מבטל זיין, וואס דאס איז דאך א ענין ביטול שלמעלה מטעם ודעת, איז פארשטאנדיק די שייכות פון דעם ביטול צו מ"ת, .

משא"כ ענין המשפטים וואס דאס איז אזוינע מצות המחויבות מצד השכל, אין דעם זעט זיך לכאורה ניט אן זייער שייכות מיט מ"ת, און אויף דעם גיט דער מדרש דעם ביאור פון מלך במשפט יעמיד ארץ, אז אויך די ענינים פון משפטים זיינען א חלק פון תורה, וואס ענינה איז למעלה. מהשכל, כנ"ל. ב.די הוראה אין דעם איז:

בשעת מען לערנט אין תורה א ענין המובן אויך מצד השכל, קען מען דאך טראכטן, וואס איז נוגע הין וועלכן אופן מען לערנט דאס, דאס איז דאך א ענין שכלי, און וויבאלד אז ס'איז א ענין שכלי קען ער דאס לערנען אזוי וטי, להבדיל, שארי החכמות. און וויבאלד ער פאר- שטליט דאס בשכלו וועט ער דאם אויך מקיים זיין? דארף מען וויסן, אז אויב ער וועט דאס אן נעמען אלעם א שכל, פעלט דער עיקר שבדבר, וואס דער עיקר פון דעם איז דאס וואס ס'איז תורה, שענינה ואופן נתינתה איז למעלה מהשכל, במילא איז אויך די משפטים דארף מען מקיים ליין מצד דעם זעלבן טעם וואס מען איץ תקיים חוקים, ד.ה. א: דלר צוגאנג אויך צו משפטים דארף זיין דער צוגאנג ווי מען גייט צו צו תורה שהיא חכמתו של הקב"ה, וואס זי

- חכמתו - חכמתו של הקב"ה - איז למעלה משכל הנבראים, וכמבואר ברמב"ם הלכות השושה אז הוא וחכמתו אחד, און פונקט ווי מען קען אים ניט פארשטיין קען מען ניט פארשטיין זיין חכמה.

און אויב דאס פעלט, איז לבד זאת אז עס פעלט דער עיקר שבדבר, לבד זאת, איז סוכ"ס וועט ער אפטרעטן אויך א פון דעם שכל, אז אויך די חיצוניות וטפל וועלן בא אים פעלן, ווארום בשעת מען ביט איין קער, איז דורך איין שטי', קען צוקומען ביז צו כי הששה אשתו, וואס דאס איז דאך א ענין המובן אויך עפ"י שכל, און פון וואס הייבט זיך דאס אן? פון איין קער, וכמבואר בהמשך באתי לגני.

הנחה בלתי מוגה, קריאת מכונה