משיחות ש"פ ויקרא, ה' ניסן ה'תש"נ

א. די הפטורה פון דעם שבת הויבט זיך אָן מיט דער הכרזה פון דעם אויבערשטן אויף דעם אידישן פאָלק: „עם^א זו יצרתי לי תהלתי יספרו". אַ הכרזה וועלכע גיט אַרויס די כללות'דיקע מעלה און ספּעציעלע אויסגעטיילטקייט פון עם ישראל — יעדער איד און אַלע אידן, אנשים נשים וטף, בכל הזמנים ובכל המקומות — אַז דאָס איז דעם אויבערשטן'ס פאָלק: אָט דער פאָלק האָב איך (דער אויבערשטער) אויפגעמאַכט און פאָרמירט פאַר זיך, פאַר מיינטוועגן („יצרתי לי"), זיי דערציילן מיין לויב. — מיט די עטלעכע ווערטער דערציילט דער נביא די ספּעציעלקייט פון עם ישראל, די געוואַלדיקע טייערקייט פון אידן באַ דעם אויבערשטן — ווי ערקלערט בארוכה ובפרטיות אין תושב"כ און תושבע"פ. וכפי שיתבאר לקמן.

אין דעם פסוק שטייען בפשטות צוויי באַזונדערע ענינים: (א) וועגן דעם מהות פון דעם פאָלק^ב — „עם זו יצרתי לי", אַז זיי זיינען עם קרובו, דעם אויבערשטן'ס פאָלק, און (ב) וועגן זייער עבודה — „תהלתי יספרו"^ג. ובלשון הרד"ק: „עם זו יצרתי לי — להיות לי לעם, והם יספרו תהלתי על הנסים שאעשה להם כו'".

וכמובן אויך פון דברי המכילתא^ד, וואָס לערנט אָפּ פון דעם פסוק („עם זו יצרתי לי") אַז „אין לך עם אלא ישראל", וואָס מזה מובן אַז דער ערשטער האַלב פון פסוק איז אַן ענין לעצמו (אַז אידן זיינען עמו של הקב"ה), אומאָפּהענגיק פון „תהלתי יספרו".

שטעלט זיך די שאלה: וואָס איז דער אינהאַלט פון „עם זו יצרתי לי" כשלעצמו, אומאָפּהענגיק פון „תהלתי יספרו" פון דינען דעם אויבערשטן, וכמאחז"ל^ה „אני נבראתי לשמש את קוני"?

נאָך אַ זאַך וואָס פאָדערט ביאור: „תהלתי יספרו" שטייט בלשון ודאי. ולכאורה, וויבאַלד אַז דאָס איז תלוי אין עבודת האדם (ניט ווי „עם זו יצרתי לי") — ווי קען מען אויף דעם זאָגן לשון ודאי.

אע"פ אַז מ'קען מפרש זיין אַז „עם זו יצרתי לי" פירט דערנאָך צו „תהלתי יספרו"; די שלימות דערפון, אָדער בעסער געזאָגט — די תוצאה דערפון איז באופן ודאי — „תהלתי יספרו" ודאי.

מ'דאַרף אויך פאַרשטיין פרטי לשונות הכתוב „עם זו יצרתי לי תהלתי יספרו": א) דער תואר „עם" (און ניט „בני ישראל"^ד וכיו"ב). ב) „עם זו" (ניט „עם ישראל"). ג) „יצרתי" — ניט „בראתי" (אָדער „עשיתי"),379אָדער בכלל ניט קיין לשון פון יצירה, נאָר „תהיו לי" (אַזוי ווי „והייתס^ז לי סגולה גו' ואתם תהיו לי ממלכת כהנים"). ד) די הוספה פון דעם וואָרט „לי" (און ניט „עם זו יצרתי" סתם). ה) „יספרו" דוקא און ניט אַן אַנדער לשון של דיבור.

נאָך אַן ענין וואָס דאַרף האָבן אַ ביאור — בכללות הענין: ע"פ הידוע אַז „מפטירין כל שבת ושבת בנביא מעין שקרא בתורה"^ח, דאַרף מען זאָגן אַז דער פסוק (התחלת ההפטורה) האָט אַ קשר מיט תוכן הפרשה וואָס מ'לייענט פאַר דער הפטורה — פ' ויקרא.

ב. דער ביאור בכל זה וועט מען פאַרשטיין לויט דער הקדמה הנ"ל, אַז „עם זו יצרתי לי" בכלל זאָגט אַרויס די ספּעציעלקייט פון עם ישראל — אַז דער פאָלק האָט דער אויבערשטער געמאַכט פאַר זיך אַליין, דאָס איז זיינער אַ פאָלק — ווי ס'איז אויספירלעך ערקלערט אין מערערע ערטער אין תורתנו הקדושה, און יעדער וואָרט פון דעם פסוק ברענגט אַרויס נאָך אַ נקודה אין דעם:

דער יסוד פון דעם פאַרבונד צווישן אידן מיט דעם אויבערשטן איז — אַלס אַן עם און אַ מלך, ווי עס שטייט אין כו"כ פסוקים, מאמרי חז"ל און תפלות (ובפרט תפלות פון ראש השנה). באַ יציאת מצרים און מתן תורה זיינען אידן געוואָרן דעם אויבערשטן'ס אַ פאָלק — אידן האָבן אָנגענומען דעם אויבערשטן אַלס מלך, און דער אויבערשטער האָט זיי גענומען פאַר זיך אַלס אַן עם. ביז ווי עס שטייט אין מכילתא הנ"ל: „אין לך עם אלא ישראל כמ"ש עם זו יצרתי לי".

וואָס אין דעם אַליין — דאָס וואָס אידן זיינען עמו של הקב"ה — דריקט זיך אויס דער גרעסטער און נאָענסטער קירוב ביניהם — דער קשר עצמי וואָס ווערט צווישן עם און מלך: דאָס פאָלק איז אַ פאָלק — דוקא בשעת ער האָט אויף זיך אַ מלך; און אַזוי אויך בנוגע דעם מלך, כביכול — „אין מלך בלא עם"", די מציאות פון דעם מלך אַלס מלך (ניט נאָר גדלות המלך) איז אָפּהענגיק אין דעם אַז ער האָט אַן עם (וואָס דאָס איז כולל אַלע חלקי העם, אַלע סוגים צווישן אידן און אַלע יחידים, זייענדיק אַלע אַ טייל פון אַן עם אחד).

דאָס הייסט, אַז נאָך פאַר דעם וואָס עס זיינען דאָ די ציוויים פון דעם מלך צו דעם עם — דאַרף לכל לראש זיין דער פאַרבונד ביניהם אַלס מלך ועם, און דעמולט קומט צו — אַלס תוצאה דערפון — אַז דער מלך זאָגט אָן דעם עם ווי זיי זאָלן זיך אויפפירן, און דער עם פירט דאָס דורך. ובלשון המדרש^י — „קבלו מלכותי ואח"כ אגזור עליכם גזירותי", איידער ס'איז דאָ דער „קבלו מלכותי" איז ניטאָ קיין עם אויף וועמען די גזירות זאָלן חל זיין.

און דער פסוק זאָגט, אַז דער ענין אַז אידן זיינען עמו של הקב"ה — האָט דער אויבערשטער אויפגעמאַכט: „עם זו יצרתי לי". ער האָט ניט בלויז אויסגעקליבן אידן אַלס זיין פאָלק („ואתם תהיו לי גו'"),380נאָר ער האָט זיי אויפגעמאַכט אַלס זיין פאָלק. דעריבער איז פאַרשטאַנדיק, אַז אין דעם איז ניט שייך קיין שינוי — נאָר „לי", „כל^יא מקום שנאמר לי אינו זז לעולם": לאחרי מ"ת (ווען ס'איז געווען דער קבלו מלכותי דורך אַלע אידן עד סוף כל הדורות), איינער וועלכער איז געבאָרן אַ איד (אָדער נתגייר כהלכה) איז ער אַ חלק פון עם ישראל, אַ טייל פון „עם זו יצרתי לי". און אַלס אַזאַ — טוט ער אויף אַז דער אויבערשטער איז מלך, דאין מלך בלא עם.

דאָס הייסט: אויף זיין אַ איד, אַ טייל פון עם ישראל — „עם זו יצרתי לי" — איז ניטאָ קיינע תנאים און ס'איז ניט תלוי אין זיין אופן ההנהגה און זיין דרגא העבודה בקיום התומ"צ (כמאחז"ל^יב אע"פ שחטא ישראל הוא); אויב ער איז געבאָרן געוואָרן אַ איד (אָדער נתגייר כהלכה) איז ער אַ טייל פון „עם זו יצרתי לי". ואדרבה — דאָס ברענגט דערנאָך „אגזור עליכם גזירותי", זיין שייכות צו תומ"צ.

דערפון איז פאַרשטאַנדיק, אַז דער עצם ענין פון „עם זו יצרתי לי" (אומאָפּהענגיק פון דער עבודה פון „תהלתי יספרו") ברענגט אַרויס אַן ענין הכי נעלה: די מעלה פון אידן זייענדיק דעם אויבערשטן'ס פאָלק, וועלכע „יצרת לי"; אַז דורך דעם עם ווערט אויפגעטאָן אַז דער אויבערשטער איז אַ מלך, מלך ישראל (און דורך זיי — מלך על כל העולם). און דעריבער זאָגט דער אויבערשטער „יצרתי לי", בעבורי [נוסף אויף דעם וואָס „לי" מיינט צו דינען מיר, כדלקמן] — ווייל דורך „עם זו" ווערט ער מלך כביכול.

ג. ס'איז ידוע אַז אע"פ וואָס דער מלך איז שלא בערך פון דעם עם, דאַרף אָבער דער עם זיין בדומה אל המלך, וואָס דעמולט איז שייך ער זאָל אויף זיי זיין אַ מלך [ע"ד ביי אַן עם ומלך בשר ודם — דאַרף דער עם זיין פון מין המדבר, בדומה צו דעם מלך]^יג.

וואָלט מען געקענט מיינען, אַז דער דמיון צווישן עם ישראל און כביכול דער אויבערשטער (מלך) איז נאָר מצד זייער נשמה ובפנימיות (ולולא עבודת האדם קומט עס ניט אַרויס בגילוי).

זאָגט דער פסוק „(עם זו) יצרתי לי" (ניט „בראתי" וכיו"ב): נוסף אויף דעם וואָס יעדער איד איז „חלק הוי' עמו"^יד, און די נשמה זיינע איז אַ „חלק אלוקה ממעל"^טו — איז אויך די צורה הגלוי' והחיצונית פון דעם עם (פון אַלע זיינע מיטגלידער) בדומה אל המלך, וואָרום „יצרתי לי": דער אויבערשטער האָט אויספאָרמירט („יצרתי") די צורה פון דעם עם באופן אַז דאָס זאָל זיין בהתאם צו עמו של הקב"ה — „לי". אויך דער ציור הכחות און תכונות פון אַ איד (וואָס אין דעם וואָלט מען לכאורה געקענט זאָגן אַז דאָס איז תלוי אין אים, אין זיינע התפתחות הכחות כו') זיינען אין א גטלעכן ציור, זייענדיק אַן עם אלקי, לדוגמא — שלשה סימנים יש באומה זו רחמנים ביישנים וגומלי חסדים^טז, ועד"ז בנוגע צו זיינע עשר כחות הנפש, וועלכע זיינען נשתלשל געוואָרן פון די עשר ספירות עליונות^יז381(פון „אדם" העליון), ביז אויך דער ציור פון זיינע לבושי מחשבה דיבור ומעשה זיינען באופן פון „יצרתי לי". ביז אַז אפילו דער ציור גוף הגשמי (דער פנים) איז בדוגמת הציור פון די ד' אותיות שם הוי'^יח.

ווי פאַרשטאַנדיק אויך פון דער הוספה אין תניא אויף דעם לשון הכתוב אַז אַ נשמה איז אַ „חלק אלוקה ממעל", און אין תניאי^א איז ער מוסיף ומבאר: „ממש". וכידוע^כ, אַז נוסף צו דעם פירוש אַז דאָס מיינט „ממש" אַ „חלק אלוקה ממעל" (און ניט אַ מעין ודוגמא לזה), האָט עס אויך דעם פירוש, אַז דער „חלק אלוקה ממעל" איז זיך מתלבש אין דעם גוף הגשמי באופן פון „ממש", ביז אַז מ'קען דאָס אָנטאַפּן מיטן חוש המישוש. ויש לפרש בזה, אַז די ממשיות פון אַ גוף חי פון אַ איד (וועלכע מ'קען אָנטאַפּן בממשות) און פון אַלע זיינע כחות^כא, ווערט באַלעבט פון דעם „חלק אלוקה ממעל"^כב, און אַלע תנועות הגוף שלו (תנועות אצבעות היד וכיו"ב), אפילו אין אַן ענין של רשות וחול, איז אַ גילוי החיות פון זיין נפש האלקית^כג.

נאָכמער: אפילו ביי אַ איד וואָס זיין הנהגה איז דערוויילע ניט ע"פ ציווי ה' בתורתו — איז נוסף אויף דעם וואָס „אע"פ שחטא ישראל^כד הוא" (דאָס איז אָבער ביי עם בהעלם) — איז אויך אין דעם מצב איז זיין רצון האמיתי צו מקיים זיין רצונו של הקב"ה דורך קיום התורה והמצוות, ווי דער רמב"ם פסק'נט^כה אַז יעדער איד (אויך אַזאַ וואָס שרייט פאַרקערט) „רוצה להיות מישראל ורוצה הוא לעשות כל המצוות ולהתרחק מן העבירות", נאָר „יצרו הוא שתקפו", און דעריבער איז דער דין אַז „כופין אותו עד שאומר רוצה אני", ווייל „אין זה אנוס ממנו אלא הוא אנס עצמו בדעתו הרעה", און דעריבער — „כיון שהוכה עד שתשש יצרו ואומר רוצה אני כבר גרש לרצונו". וואָס דערפון איז מובן אַז סוף סוף איז אויך זיין רצון גלוי וחיצוני איז צו מקיים זיין רצונו של הקב"ה, און דאָס וואָס ער זאָגט און פירט זיך פאַרקערט, איז מצד דעם וואָס „יצרו הוא שתקפו", כאילו ווי איינער וואָלט געשטאַנען און געהאַלטן זיין האַנט און ניט געלאָזט ער זאָל אויספירן זיין אייגענעם רצון.

און נאָכמער: „אפילו^כו קל שבקלים ופושעי ישראל מוסרים נפשם על קדושת382ה' כו' שלא לכפור בה' אחד" — ווי מ'האָט געזען בפועל במשך כל הדורות אַז אויך אידן וועלכע זיינען ניט געווען שומרי תומ"צ האָבן זיך מוסר נפש געווען על קידוש השם בפּועל ממש; און אַזוי איז אויך זיין רצון בנוגע צו אַלע תומ"צ, כמאחז"ל^כז „אין אדם עובר עבירה אלא אם כן נכנס בו רוח שטות", אַ רוח וועלכע פאַרדעקט אַז דער איד זאָל ניט זען ווי דורך אַן עבירה, אפילו אַן עבירה קלה, ווערט מען אָפּגעריסן פון אלקות, אָבער אויב ער וואָלט דאָס געזען, אָדער מ'איז אים דאָס מסביר, וואָלט ער אויף דעם זיך אויך מוסר נפש געווען^כח.

ע"פ הנ"ל איז פאַרשטאַנדיק, אַז נוסף צו דעם וואָס „עם זו יצרתי לי" ברענגט אַרויס מעלתן של ישראל ומלכותו של הקב"ה מצד דער עצם הקשר צווישן עם ישראל און הקב"ה (כנ"ל ס"ב) — קומט צו נאָך אַן ענין, וענין עיקרי אין דעם מצד דעם וואָס „עם זו יצרתי לי", אַז דער קשר צווישן עם ישראל (און אַלע זיינע „טיילן" — יעדער איד) מיט דעם אויבערשטן זעט זיך אָן בגלוי (אויך אין דער צורה פון אידן), ובכמה אופנים כנ"ל, ביז אַז זייער רצון (גלוי) איז צו מקיים זיין תומ"צ (נאָר „יצרו הוא שתקפו").

ד. עפ"ז יש לומר דעם המשך פון „תהלתו יספרו" (לשון ודאי) צו „עם זו יצרתי לי":

כשם ווי די ספּעציעלקייט פון עם ישראל זעט זיך אָן מצ"ע — מצד היצירה מלמעלה („יצרתי לי") — אויך אין זייער ציור הכחות ביז דעם ציור גשמי (אומאָפּהענגיק פון עבודת האדם) — אַזוי דריקט זיך דאָס אויך אויס אין „תהלתו יספרו", אַז דער עצם מציאות וציור פון עם ישראל איז אַזאַ וואָס ברענגט „תהלתו יספרו" [ע"ד דער פירוש אין „השמים מספרים כבוד א־"^כט, אַז די שמים עצמם זיינען „מספרים כבוד א־ל"]; ס'איז ניט דער פשט אַז דער איד דאַרף טאָן אַ הוספה פון מספר זיין בתהלת ה', נאָר זיין עצם יצירה טוט דאָס אויף מצ"ע.

ויש לומר אַז דער ענין פון „תהלתי יספרו" (וואָס קומט מצד דעם עצם צורה פון אַ איד, „יצרתי לי") דריקט זיך אויס אויך אין דעם קיום הנצחי פון דעם אידישן פאָלק, אַז ניט קוקנדיק אויף דעם וואָס „אתם המעט מכל העמים"^ל, אַ כבשה אחת בין שבעים זאבים^לא, און ניט קוקנדיק אויף די אַלע גזירות ורדיפות במשך הדורות ר"ל — בלייבט דער פאָלק גאַנץ, קיים ונצחי, באופן הגלוי לעיני בשר (בה בשעה וואָס כו"כ די גרעסטע גוי'שע פעלקער זיינען פון ליינג בטל געוואָרן), וואָס דאָס דריקט אויס בגלוי לעיני הכל כחו של הקב"ה — „תהלתי יספרו" — וואָס ער האָט אַריינגעלייגט אין דעם „עם זו יצרתי לי", לי שאינו זז לעולם.

דער ענין זעט מען נאָכמער בגלוי באַ די אידן אין אונזער דור — די יורשים און פאָרשטייער פון דעם לעצטן דור וואָס האָבן דורכגעלעבט דעם שרעקלעכן חורבן, נוסף אויף די אידן וואָס האָבן דאָס אַליין דורכגעלעבט — און טראָץ דעם — זיינען די אידן געבליבן גאַנץ, און האָבן דערנאָך אויפגעשטעלט בנים ובנות וועלכע זיינען ממשיך די שלשלת פון עם ישראל הקיים ונצחי לעד ולעולמי עולמים. וואָס יעדער איד וועלכער האָט383דורכגעלעבט דעם חורבן און איז געבליבן לעבן (ניט קוקנדיק אויף זיין מעמד ומצב הפרטי), איז אַ „לעבעדיקער נס" פון דעם אויבערשטן וועלכער ברענגט אַרויס תהלתו של הקב"ה — „תהלתי יספרו"!

ועוד וגם זה עיקר: נוסף צו „תהלתי יספרו" וואָס ווערט מצ"ע (בלי עבודת האדם) דורך „יצרתי לי" מלמעלה — טוט אויך אויף דער „יצרתי לי" (וואָס דאָס איז כולל — דער רצון האמיתי וואָס איז אַלעמאָל דאָ ביי אַ איד — צו מקיים זיין רצון ה'), אַז דאָס (דער ציור שלו) האַלט אין איין „שטופן" און מעורר זיין אַ אידן צו אַרויסברענגען „תהלתי" ע"י עבודתו בפועל — דורך זיך פירן בגלוי לויט רצונו של הקב"ה אין זיין צורה והנהגה יום יומית — בקיום התורה ומצוותי'. וכמ"ש^לב לא ידח ממנו נדח.

ה. דערמיט זיינען פאַרשטאַנדיק די דיוקי הלשונות אין דעם פסוק — „עם זו יצרתי לי תהלתי יספרו":

„עם" אונטערשרייכט דער פאַרבונד פון דעם אויבערשטן און אידן אַלס עם ומלך, ובאופן דאין מלך בלא עם (כנ"ל).

נאָך אַן ענין אין דעם: עם איז כולל מערערע מענטשן און מערערע סוגים פון מענטשן (איין מענטש אָדער איין סוג פון מענטשן — איז ניט קיין „פאָלק"), ובלשון הכתוב^לג — די עשר סוגים צווישן אידן^נד, פון „ראשיכם שבטיכם" ביז „חוטב עציך ושואב מימיך", ניט קוקנדיק אויף די חילוקים ביניהם [ביז אפילו ווען „מפוזר^טו ומפורד בין העמים"] — זיינען זיי אַלע (בציורם הם^לו) אַ טייל פון אַן „עם אחד", פאַרבונדן מיט ה' אחד.

ואדרבה — רוב העם באַשטייט פון די פשוטי העם, און אויף שרים און משרתים אַליין איז ניט שייך זיין אַ מלך^לז; אַ מלך איז דוקא אויף אַן עם. ואדרבה: בכדי עס זאָלן זיין שרי המלך, דאַרף זיין אַן עם וואָס מאַכט אויף דעם מלך ובמילא — די שרי המלך. און נאָכמער: מצד דעם מלך איז ניטאָ קיין אונטערשייד צווישן די שרים און די פשוטי העם — אַלע זיינען אַ טייל פון איין עם, נאָר אין דעם עם גופא זיינען פאַראַן חילוקי דרגות.

אויך: עם איז פון לשון „עוממות"^ח (ניט ווי אַ ברענענדיקער פייער), ד.ה. דוקא ווי אידן זיינען נשמות בגופים, נפרדים וזרים כביכול פון דעם מלך, דוקא במצב זה איז שייך די מציאות פון אַן עם, וועלכער מאַכט אויף דעם אויבערשטן אַלס מלך (משא"כ אויף אייגענע קינדער, אפילו גאָר אַ סך פון זיי, איז ניט שייך זיין אַ מלך).

„עם זו": דער לשון „זו" („זה") באַווייזט אַז מ'קען אָנווייזן אויף דעם עם — „מראה^לט באצבעו ואומר זה". דאָס באַדייט, אַז דאָס וואָס אידן זיינען אַן עם של הקב"ה איז בכל דור ודור ובכל מקום ומקום (ניט בלויז אַרויסגייענדיק פון מצרים און באַ מתן תורה, ווען „נהיית לעם"^מ, אָדער בזמן שביהמ"ק הי' קיים וכיו"ב). נוסף אויף דעם וואָס יעדער ענין384אין תורה איז אַ נצחי^מא (אַלס אַ הוראה נצחית) בכל הדורות, איז דאָס נאָך שטאַרקער בגלוי בשעת עס שטייט „עם זו" — און בדברי הקב"ה — אַז אָט דער עם, וועלכער מ'קען אויף אים אָנווייזן מיטן פינגער, דער פאָלק פון אידן בכל דור ודור — „יצרתי לי" און „תהלתי יספרו".

נאָך אַ נקודה אין דעם: „עם זו" מיינט דער עם (ישראל) וואָס געפינט זיך בהווה אַלס אַן עם נשמות בגופים אין עוה"ז הגשמי ביום הזה — ניט די נשמות אין גן עדן, אָדער די נשמות בגופים ווי זיי וועלן זיין אין עולם הבא לאחר זמן (לאחרי תחיית המתים) — נאָר דוקא אָט די אידן וואָס געפינען זיך בזמן הזה נשמות בגופים למטה, זיי זיינען „עם זו" אויף וועלכן דער אויבערשטער זאָגט „יצרתי לי". און נאָכמער: וויבאַלד אַז דער אידישער פאָלק איז איין לאַנגע שלשלת (קייט —) פון זמן האבות, אברהם יצחק ויעקב והאמהות שרה רבקה רחל ולאה — איז „עם זו", בדורנו זה וכיו"ב, דער רונג פון שלשלת וועלכע פאַרבינדט אַלע דורות שלפניו ושלאחריו צוזאַמען; „עם זו" זיינען די פאָרשטייער פון עם ישראל במשך פון אַלע דורות שלפניו ושלאחריו.

און אויף זיי ווערט געזאָגט „יצרתי לי": אויך זייער צורה איז פון אַן עם אלקי; און דערפאַר קומט עס אין אַן אופן פון „לי", ניט בלויז אַז אידן זיינען דעם אויבערשטן'ס פאָלק (וועלכער באַלאַנגט צו אים — לי), נאָר די יצירת עם ישראל איז אין אַזאַ אופן אַז זיי האָבן אין זיך די קראַפט צו דינען דעם אויבערשטן — „לי" (בשבילי), אני נבראתי^מב לשמש את קוני, און אויך מגלה זיין בכל העולם ווי ער איז לא נברא אלא לכבודו^מג. וכמדובר לעיל, אַז דורך דעם וואָס „יצרתי", האָט אין זיך אַ איד (אין זיין צורה גלוי') אַ רצון צו תומ"צ, וואָס שטופט אים צו מגלה זיין דעם רצון בפועל.

און דעמולט ווערט „תהלתי יספרו" — „יספרו" דוקא, באופן של סיפור בגלוי, און אויך „יספרו" מלשון אבן ספיר^מד — צו לייכטן — דורך עצם מציאותו וצורתו, ביז — דורך עבודתו בפועל, כנ"ל.

ו. ע"פ הנ"ל איז אויך פאַרשטאַנדיק דעם קשר פון התחלת ההפטורה („עם זו יצרתי לי תהלתי יספרו") מיט התחלת הפרשה — „ויקרא אל משה גו' דבר אל בנ"י גו' אדם כי יקריב מכם קרבן לה' מן גו'":

אויך אין דעם זעט מען די דריי ענינים הנ"ל: „ויקרא" לשון חיבה^מה — ווייזט אויף דער חיבה עצמית פון דעם אויבערשטן צו אידן (שלמעלה פון אַלע גילויים). דערפאַר שטייט דערביי ניט קיין שם, מי הוא הקורא^מו, ווייל דאָס איז העכער פאַר שמות וגילויים^מז (דאָס קומט מלמעלה^מח) — ע"ד דער קשר פון „עם זו" מיט „לי"^מט;385דער ציווי אויף קרבנות — „וידבר הוי' אליו גו' אדם כי יקריב מכם קרבן גו'" — איז געזאָגט געוואָרן דוקא צו אידן — ווייל זיי ווערן אָנגערופן „אדם", ע"ש אדמה לעליון*5), דבוקים להקב"ה^נא — ע"ד „יצרתי לי" (אַז די צורה פון אַ אידן איז מצד יצירת הקב"ה, און איז בדוגמא של מעלה); און דערנאָך קומט עס אַרויס אין עבודת הקרבנות בפועל — ע"ד „תהלתי יספרו" ע"י עבודת האדם, וואָס קומט אַלס תוצאה פון „ויקרא" און דער ציווי אויף קרבנות (נוסף צו „תהלתי יספרו" וואָס ווערט דורך עצם קיום עם ישראל כנ"ל).

ז. פון כל האמור לעיל קומט אַרויס לפועל — בנוגע צו דעם יחס וואָס מ'דאַרף האָבן צו אַ צווייטן אידן — אַ צווייענדיקע נפק"מ:

ערשטנס — אין גודל שבחם ומעלתם פון עם ישראל — פון יעדער איד, מאַן פרוי און קינד — ניט קוקנדיק אויף זיין מעמד ומצב, איז ער אַ איד, אַ טייל פון אַן עם אויף וועלכן דער אויבערשטער זאָגט „עם זו יצרתי לי תהלתי יספרו".

ועד כדי כך איז דער גודל השבח והמעלה פון אידן, אַז נוסף צו זייער אייגענע מעלה („עם זו יצרתי לי"), טוט אויף דער עם אַז דער אויבערשטער ווערט אַ מלך!

און דערפון קומט אַרויס די נפק"מ: בשעת מ'טרעפט אַ איד וואָס מאיזה סיבה שתהי' איז זיין הנהגה (נאָך) ניט (בשלימות) אין שמירת התומ"צ — דאַרף דער יחס צו אים זיין — אַז ער איז אַ חלק פון „עם זו יצרתי לי" (אומאָפּהענגיק פון זיין הנהגה בפועל), און דורך אים (זיין עצם מציאות) ווערט „תהלתי יספרו" — תהלתו וכחו של הקב"ה אין נצחיות עם ישראל!

עאכו"כ ווען עס רעדט זיך וועגן די אידן בדורנו זה — וואָס נוסף אויף דעם וואָס אַ חלק מהם זיינען „תינוקות שנשבו בין העכו"ם"^נב, במילא זיינען זיי כלל ניט שולדיק אין זייער מעמד ומצב ביהדות, ועוד ועיקר — זייענדיק די יורשים און פאַרשטייער פון דעם דור וואָס איז דורכגעגאַנגען די צרות ר"ל בדור האחרון, לא תקום פעמיים צרה^נג — זיינען זיי „לעבעדיקע מופתים", וועלכע דערציילן דעם אויבערשטן'ס לויב („תהלתי יספרו"), כנ"ל.

דער לימוד דערפון לפועל איז — אויף ווי ווייט מ'דאַרף זיך משתדל זיין צו מלמד זכות זיין און רעדן בשבחם של ישראל, וויסנדיק זייער געוואַלדיקע מעלה אַלס עם קרובו של הקב"ה; נוסף אויף דעם, וג"ז עיקר, אַז דורך רעדן בשבח של עם ישראל — איז דאָס אויך שבחו של הקב"ה, וועלכער האָט בוחר געווען און יוצר געווען דוקא עמו ישראל, „יצרתי לי"!

די צווייטע נפק"מ און לימוד איז — בנוגע צו די השתדלות ואחריות צו מעורר זיין נאָך אידן און אים (זיי) מחנך זיין צו זיך שטאַרקן אין אַלע ענינים פון אידישקייט: וויבאַלד אַז יעדער איד, אויך אַזאַ וואָס איז ניט בשלימות בשמירת התומ"צ, איז אַ טייל פון „עם זו יצרתי לי", אויך מצד זיין צורה גלוי', כולל — אַז ביי אים שטייט בשלימות דער רצון צו מקיים זיין תומ"צ (כנ"ל), און דאָס שטופט אים אַז ער זאָל זיין „תהלתי יספרו", מקיים זיין תומ"צ (אע"פ אַז „יצרו תקפו") — איז מובן386ופשוט, אַז די הנהגה מיט אים דאַרף זיין, אים צו מעורר זיין און ביי אים מגלה זיין נאָך מערער דעם רצון, זיין רצון — דורך אים מסביר זיין, בדברים היוצאים מן הלב, ובדרכי נועם ובדרכי שלום, די וויכטיקייט און טייערקייט פון תומ"צ, ווי דאָס איז נוגע אים אין זיין פאַרבונד מיט דעם אויבערשטן.

ועאכו"כ ניט גיין מיט אַ דרך ר"ל, אַז אני את נפשי הצלתי, און זיך פאַרשפּאַרן אין די אייגענע ד' אמות (אפילו אויב זיי זיינען של קדושה), און פאַרזיכערן זיך אַז אַנדערע אידן (וואָס לדעתו זיינען זיי ניט בדרגתו) זאָלן אים ניט מבלבל זיין — וואָרום נוסף על העיקר, אַז דאָס איז היפך פון דער מצות עשה פון „ואהבת לרעך כמוך"^נד, מ"ע פון „כל התורה כולה"^נה (וואָס מ'זאָגט בכל יום קודם התפלה^נו אויף צרכי עצמו ובני ביתו), און היפך הכלל פון „כל ישראל ערבים זה לזה"^נז — רעדט זיך דאָס וועגן עם קרובו של הקב"ה, וואָס „תהלתי יספרו", און ער האָט די מעגלעכקייט צו יענעם אידן ברענגען נאָך נעענטער צו דעם אויבערשטן, איז פאַרשטאַנדיק די גודל ועוצם האחריות וואָס ער טראָגט!

ועוד וגם זה עיקר: די שלימות פון יעדער איד איז נוגע צו דער שלימות פון אַלע אַנדערע אידן זייענדיק אַלע אַ „קומה אחת שלימה"^נח, וכידוע אַז „ישראל" איז ר"ת יש ששים ריבוא אותיות לתורה^נט, יעדער איד האָט זיין אות אין תורה, וכשם ווי אין אַ ספר תורה איז די כשרות כל הס"ת (אַלע אותיות) תלוי אין דער כשרות פון יעדער אות באַזונדער, אַזוי איז דאָס אויך באַ אידן, אַז די שלימות פון יעדער איד איז נוגע צו דער שלימות פון אַלע אַנדערע אידן (ביז אויך די שלימות פון דעם אות אל"ף פון „אנכי", אלופו של עולם).

ובמילא איז פאַרשטאַנדיק, אַז פאַרנעמען זיך מיט אַרויסהעלפן אַ צווייטן, איז נוגע ניט בלויז דעם מקבל, נאָר אויך זיך אַליין. ובפרט בשעת די צייט וואָס מ'וואָלט אויסגענוצט אויף אַרויסהעלפן אַנדערע אידן, נוצט מען אויס — אַ חלק ממנו עכ"פ — אויף אכילה ושתי' ושינה און אַנדערע עניני רשות, ולאו דוקא אויף לימוד התורה ודברי קדושה.

ח. פון דעם אַלעם איז אויך פאַרשטאַנדיק די נפק"מ און לימוד בצד השלילה: אויף וויפל מ'דאַרף זיין אָפּגעהיט בכבודן של ישראל, ועאכו"כ ניט רעדן אַ שאַרפן וואָרט אויף אידן ח"ו ור"ל — כמבואר בארוכה בכ"מ די גודל הזהירות וואָס דאַרף אין דעם זיין:

וויבאַלד אַז אידן זיינען דעם אויבערשטן'ס פאָלק, און דער אויבערשטער איז זייער מלך, איז פאַרשטאַנדיק, אַז דער וואָס האָט אמת'ע יראת שמים, האָט מורא צו רעדן אויף די קינדער פון אבינו מלכנו שבשמים. און אַזוי אויך פאַרקערט: דער וואָס רעדט שלעכטס אויף אידן — רעדט ער לא טוב ר"ל אויף דעם אויבערשטן ר"ל וועלכער האָט בוחר געווען בעם ישראל! בשעת מ'איז מעורר אויף דעם עם — איז מען מעורר אויף דעם מלך ר"ל, וואָרום אין מלך בלא עם!

וכדברי זכרי' הנביא^ס: „הנוגע בכם387נוגע בבבת עינו" (של הקב"ה)!

כשם ווי דאָס איז געזאָגט געוואָרן בנוגע צו כללות עם ישראל, אַזוי איז דאָס אויך בנוגע צו אַ חלק פון עם ישראל — אַז ח"ו רעדן עפּעס אויף אַ חלק פון אידן, און אפילו אויף איין און איינציקן איד, וואָרום אַלע אידן זיינען אַ „קומה אחת שלימה", און אַ פגיעה אין איין איד, איז אַ פגיעה אין דעם גאַנצן פאָלק (כנ"ל) — אַ פגיעה אין בבת עינו של הקב"ה.

און דערביי איז ניט נוגע די כוונה פון דעם מדבר, נאָר דער תוכן הדיבור בפועל. עאכו"כ בשעת דאָס ווערט געזאָגט בפרהסיא, במעמד רבים מישראל, און מיט אַ פרסום אויך צווישן ניט־אידן (ביז — איבערגעזעצט בלשונם).

באם הדברים אמורים בנוגע צו יעדער איד, עאכו"כ בנוגע צו אַזאַ וואָס האָט אַ השפעה אויף אַנדערע אידן, איז נאָכמער נוגע די אחריות און זהירות בכבודן של ישראל — כמובן פון דעם דין בנוגע צו אַ שליח ציבור השונא אפילו א' מהציבור „לא יעלה"^מא.

בשעת איינער איז נכשל געוואָרן און האָט גערעדט אויף אידן, ובפרט בפרהסיא — דאַרף ער אויף דעם טאָן תשובה המתאימה דוקא, חרטה גמורה על העבר וקבלה טובה על העתיד, ובאופן כזה אַז אַלע שומעים (וואָס האָבן געהערט די דברים היפך כבודן של ישראל) זאָלן וויסן אַז ער האָט אויף דעם חרטה וכו'.

ומי לנו גדול פון ישעי' הנביא, וואָס בשעת ער האָט גערעדט היפך כבודן של ישראל — כאָטש ער האָט געהאַט אַ גערעכטע סיבה אויף דעם — איז ער נענש געוואָרן דורך דעם אויבערשטן^מב.

ויש לומר, אַז דאָס וואָס באַ ישעי' איז געווען אַזאַ זאַך, אע"פ וואָס י"ל אַז זיכער ישעי' לא הי' ראוי לאותו מעשה (זייענדיק אַ נביא, ובפרט פון די נביאים וועלכע האָבן געזען די מעשה מרכבה, ובזה גופא — די העכסטע דרגא אין מרכבה) — איז, ע"ד ווי עס שטייט בנוגע צו כו"כ^מג, אַז לא הי' ראוי לאותו מעשה כו', נאָר דאָס איז געווען בכדי פותח זיין אַ דרך לתשובה אויך אפילו אויף אַזאַ ענין. ובלשון הידוע — „הורית דרך תשובה"^סד. און דורך תשובה קומט צו כפליים לתושי' אין דער עבודה פון אהבת ישראל. ווי מ'זעט אויך אַז לאחרי דעם סיפור מיט ישעי' (אין קאַפּיטל וא"ו בספר ישעי') קומען ריבוי הנבואות ויעודים דלע"ל.

ואע"פ אַז מי ידמה לו (לישעי') ומי ישוה לו, האָט ישעי' פותח געווען דעם דרך לתשובה פאַר יעדערן וואָס ווערט נכשל ר"ל אין דיבורים בהיפך כבודן של ישראל.

ויה"ר אַז די ווערטער זאָלן פועל זיין פעולתם — וציווי רז"ל קבל את האמת ממי שאומרו^מה, ובפרט אַז רובן פון די ווערטער זיינען דאָך גענומען פון תושב"כ און תושבע"פ.

בנוגע צו אידן בכל מקום שהם — דאַרפן וויסן, אַז אַלע שווערע רייד אויף אידן זיינען בטל כעפרא דארעא און עס בלייבט ניט קיין רושם כלל. ואדרבה — דער אויבערשטער בענטשט יעדער אידן מיט כל טוב בגשמיות וברוחניות, צו קענען לערנען תורה און מקיים זיין מצוות, מתוך בריאות הנכונה, בריאות הנשמה ובריאות חגוף, ואריכות ימים ושנים388טובות — ביז ביאת גואל צדק און אויך דערנאָך.

ט. בהמשך להמדובר בנוגע צו שלימות פון עם ישראל, איז כאן המקום אויך דערמאָנען וועגן שלימות הארץ: כשם ווי עם ישראל איז עמו של הקב"ה, עם הנבחר, אַזוי איז ארץ ישראל — ארצו של הקב"ה, ארץ הנבחרת^סו — ארץ הקודש, וואָס דער אויבערשטער האָט אָפּגעגעבן צו אידן אַלס אַ „נחלת עולם".

און ווי גערעדט מערערע מאָל^סז: ארץ ישראל באַלאַנגט צו יעדער איד'ן בכל מקום שהם, סיי די וואָס געפינען זיך אין ארץ ישראל, סיי די וואָס געפינען זיך (לעת עתה) אין חוץ לארץ. און דעריבער איז קיינער קיין בעה"ב ניט אויף אָפּגעבן צו אוה"ע אף שעל פון די שטחים אין ארץ ישראל וואָס באַלאַנגען שוין איצט צו אַלע אידן. [ובפרט אַז אָפּגעבן פון די שטחים איז פאַרבונדן מיט אַ סכנה בפועל, פיקוח נפש, פאַר די אידן וואָס וואוינען דאָרט, כמפורש בשו"ע^סח].

מ'דאַרף ניט נתפעל ווערן פון אוה"ע און שטיין מיטן גאַנצן תוקף אויף ניט אָפּגעבן קיין טייל פון די שטחים אין ארץ ישראל וועלכע אידן האָבן שוין בפועל באַקומען, וח"ו אפילו טראַכטן וועגן עפּעס אָפּגעבן, ועאכו"כ ניט רעדן וועגן דעם.

י. דער ענין פון „עם זו יצרתי לי תהלתי יספרו" (אין היינטיקער הפטורה) האָט אַ ספּעציעלע שייכות מיט דעם איצטיקן זמן — אָנהויבס חודש ניסן, אין די טעג ווען מ'גרייט זיך צו זמן חירותינו, חג הפסח — ווען אידן זיינען געבאָרן געוואָרן אַלס אַ פאָלק פון דעם אויבערשטן^סט; דעמולט איז געוואָרן דער „עם זו יצרתי לי".

און וויבאַלד אַז דאָס איז געווען אין חודש ניסן, האָט דער זמן אַליין אַריינגעגעבן אַ כח אין אידן און זיי אויפגעהויבן „לי" (צו דעם אויבערשטן) — כידוע וואָס די גמרא זאָגט^ע, אַז אַ וואָרט מיט צוויי נונ"ין, ובנדו"ד — ניסן — באַדייט „ניסי נסים": ניסן האָט אויפגעהויבן אידן אין אַן אופן פון „ארים נסי" על ההרים^עא, אַלס דער פאָלק פון דעם אויבערשטן.

ובפרט שטייענדיק אין חודש ניסן פון שנת תש"נ, ר"ת תהא שנת נסים.

ובהמשך להאמור לעיל וועגן גודל חביבותן של ישראל — איז כאן הזמן צו נאָכאַמאָל מעורר ומזרז זיין וועגן די השתדלות צוצושטעלן לכל הזקוקים לזה „מעות חטים" כולל אַלע צרכי החג, כמדובר כמ"פ בארוכה.

ויה"ר אַז תיכף ומיד ממש זאָל מקויים ווערן „בניסן נגאלו בניסן עתידין להגאל"^עב, און אַלע אידן — שלימות העם — בנערינו ובזקנינו בבנינו ובבנותינו^עג, אַלס אַן עם אחד, גייען אין ארץ ישראל שלימות הארץ, ארץ הקודש, צוזאַמען מיט שלימות התורה, תורה אחת, פאַרבונדן מיט ה' אחד — בגאולה האמיתית והשלימה, תיכף ומיד ממש. אמן, כן יהי רצון.

389ברכת כ"ק אדמו"ר שליט"א

אור ליום ועש"ק פ' צ

— אחרי תפל

א. לכל לראש — אמן כן יהי רצון אויף כל האמור לעיל^א, ובפרט אויף דער ברכה פון גאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו, וואָס אויף דעם במיוחד זאָגט מען דעם לשון: „אמן כן יהי רצון" (כמובן פון דברי הרמב"ם^ב). — כולל ברכות אלו שבמכתבים וכיו"ב.

דער אויבערשטער זאָל ממלא זיין משאלות לבבם לטובה, און משאלות לבב כל אחד ואחת מישראל בתוך כלל ישראל, אנשים נשים וטף, כולל ובמיוחד — די ברכות און גוטע וואונטשן וואָס מ'האָט דאָ איצטער גערעדט, ביז ובמיוחד די ברכה אויף דער גאולה האמיתית והשלימה.

און זיכער וועט דער אויבערשטער מקיים זיין הבטחתו „ואברכה מברכיך"^ג, אַז כל המברך מתברך^ד, בברכתו של הקב"ה, וואָס „תוספתו מרובה על העיקר"^ה, און זי איז מידו המלאה הפתוחה הקדושה והרחבה^ו — לכל אחד ואחת מישראל, בכל המצטרך לו (לה), ופשיטא בריאות הגוף און בריאות הנשמה לאנ"ש שיחיו שברכו אותו,

צו, י"א ניסן ה'תש"נ

לת ערבית —

לכאו"א עם כל בני ביתו, מיט הרחבה אין פרנסה גשמית און אין פרנסה רוח־

נית, כולל בענין שהזמן גרמא — אַז אַלע

הכנות לחג הפסח זאָלן זיין מתוך שמחה

וטוב לבב סיי בגשמיות און סיי ברוחניות.

ב. אין דעם קומט צו נאָכמער בשעת

די משאלות לבבם איז פון אַ ריבוי אידן — און איז געזאָגט געוואָרן בדיבור, בגלוי ובפרהסיא, במעמד כו"כ עשיריות

מישראל, ו"ברוב^ז עם — הדרת מלך",

מלך מלכי המלכים הקב"ה — כידוע די

מעלה פון אַ ציבור מישראל^ח, כמ"ש^ט „דרשו ה' בהמצאו קראוהו בהיותו

קרוב", וארז"ל^י אַז בציבור איז הקב"ה

„בהמצאו" און „קרוב" במשך כל השנה.

ובפרט אַז נוסף צו דער מעלה אין

נפש (בקשת וברכת הציבור) קומט צו

אויך המעלה מצד דעם מקום און דעם

זמן: במקום — דער בית הכנסת ובית

המדרש ובית מעשים טובים פון כ"ק

מו"ח אדמו"ר נשיא דורנו, ובזמן — אין

חודש ניסן, וואָס איז פאַרבונדן מיט „נסי

ניסים" (כמובן פון דברי הגמרא קרוב

לסיום וחותם מס' ברכות^יא), ובזה גופא

— בשנת ה'תש"נ, ר"ת הי' תהי' שנת נסים.

390ומצד די אַלע מעלות (בנפש במקום ובזמן^יב) — ווערן די אַלע ברכות און גוטע וואונטשן זיכער נתקבל ומקויים בפועל ביתר שאת וביתר עוז,

כולל ובמיוחד — די ברכה העיקרית (ווי מ'האָט פריער געזאָגט בדיבור ובפרהסיא): גאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו, וואָס איז אויך אַן ענין שהזמן גרמא: „בניסן^יג נגאלו ובניסן עתידין להגאל", ובפרט אַז אין חודש ניסן עצמו זיינען שוין דורך צוויי שבתות^יד, און מ'גרייט זיך און מ'שטייט שוין בסמיכות ממש צו חג הפסח צוזאַמען מיט „גאולתנו ופדות נפשנו"^טו — די חירות אמיתית פון יעדער אידן און פון אַלע אידן, בגאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו,

ותיכף ומיד ממש — ווי דער נתינת כח פון פרשת השבוע — „צו", „אין^טז צו אלא לשון זירוז מיד ולדורות", און דערפון קומט מען גלייך ובפרט ע"י הקריאה גלייך (קודם תפלת מנחה זו) צו „ויהי ביום השמיני" — דער ענין הגאולה^יז.

ובפשטות — אַז „בנערינו ובזקנינו גו' בבנינו ובבנותינו"^יח, „וארו עם ענני שמיא"^יט, גייען אַלע אידן אין ארץ הקודש, ולירושלים עיר הקודש, ולהר הקודש, ולביהמ"ק ולקודש הקדשים, „ושם^כ נעשה לפניך את קרבנות חובותינו תמידים כסדרם ומוספים כהלכתם כו' כמצות רצונך".

און נאָך קודם לזה (תיכף בשעת אידן בענטשן נאָך אידן כנ"ל) — ווערן מקויים אַלע ברכות בפועל, ע"ד הפס"ד בשו"ע^כא אַז בשעת אידן מאַכן אַ החלטה טובה, גיט דער אויבערשטער תיכף דעם שכר (כאילו מ'האָט עס אָפּגעטאָן בפועל ובשלימותו). און מ'גייט מחיל אל חיל מיטנעמענדיק מיט זיך אַלע ברכות האמורות — „ואברכה מברכיך גו'", כל המברך מתברך, כנ"ל.

ג. אין די אַלע ברכות קומט צו נאָכמער מצד דעם וואָס בחודש ניסן עצמו שטייט מען ביום עשתי עשר לחודש ניסן, נשיא לבני אשר^כב, וואָס „הוא יתן מעדני מלך"^כג — די שלימות אין המשכת הברכות. ולהוסיף, אַז אשר איז פאַרבונדן במיוחד מיט חג הפסח, כמרומז בזה וואָס אשר איז בגימטריא תק"א^כד (כמבואר בכתבי האריז"ל^כה) — וואָס תק"א באַווייזט אויף אַ המשכה (ברכה) שלמעלה מסדר השתלשלות^כו, און דאָס ווערט נמשך למטה און פועל'ט391אין עולם^כז (ווי דאָס איז געווען בחג הפסח).

און אין דעם גופא ווערט ניתוסף נאָכמער בי"א ניסן שנה זו, ווען מ'הויבט אָן זאָגן קאַפיטל פ"ט בתהלים^כח וואָס דאָרטן^כט שטייט „עולם חסד יבנה", וועלכער איז פאַרבונדן מיט אברהם אבינו^ל („אחד^לא הי' אברהם") צו וועמען דער אויבערשטער האָט מבטיח געווען „ואברכה מברכיך"^ג.

און אויך התחלת המזמור — „משכיל לאיתן האזרחי" — איז פאַרבונדן מיט אברהם^לב, און פאַרבונדן מיט המשכת ברכה צו יעדער אידן, וכידוע די תורה פון דעם אַלטן רבי'ן עה"פ („משכיל לאיתן האזרחי"), איבערגעגעבן דורך כ"ק מו"ח אדמו"ר^לג.

ביז'ן סיום המזמור — „ברוך ה' לעולם אמן ואמן", אַז די אַלע ברכות ווערן נמשך פון (שם) הוי' אין עולם, און מיט אַן אישור כפול — „אמן ואמן"^לד.

ובפשטות — אַז דער אויבערשטער בענטשט אַלע אידן בכל הברכות מאל"ף עד תי"ו^לה, און מוסיף זיין מתוך שמחה וטוב לבב בכל עניני טוב, אָנהויבנדיק, אַז יעדער איינער האָט אמת'ע נחת פון זיך אַליין, און פון אַלע בני בית, און פון דעם גאַנצן אַרום, און האָט דעם נחת הכי עיקרי — וואָס אבינו שבשמים האָט פון אַלע זיינע קינדער, כל בני ובנות ישראל, וואָס יעדער איינער פון זיי געהערט צום „עם^לו זו יצרתי לי תהלתי יספרו" (כמדובר לעיל בארוכה^לז), „תהלתי יספרו" שוין איצטער, און ממשיך זיין דעם „תהלתי יספרו" אין ארץ הקודש בגאולה האמיתית והשלימה.

ויהי רצון, אַז תיכף ומיד ממש זאָל יעדער איינער זעהן בגלוי, ווי אין זיינע אייגענע ד' אמות ווערן נתמלא אַלע ברכות פון דעם אויבערשטן, ובשלימות, מידו המלאה הפתוחה הקדושה והרחבה, בטוב הנראה והנגלה, און נאָכדעם גלייך — „ילכו מחיל אל חיל"^לח, ביז „יראה אל אלקים בציון", ומתוך שמחה וטוב לבב,

ובלשון סיום המזמור (פט) — „אמן ואמן".

[כ"ק אדמו"ר שליט"א חילק לכאו"א: קונטרס י"א ניסן שנה זו (הוצאה מיוחדת), בצירוף שטר של דולר, כדי לתת אותו (או חילופו) לצדקה].392עמוד טור

והפצת המעייות

היא בסמיכות

תשובות

בשולי הגליון

מו"ת אדמו"ר

ג. אוה"ת 296

296