Sefer HaSichos (the Rebbe)
מכתב ו' תשרי תשמ"ט
766ובלשון תורתנו: לבני קורח (וואָס זייער ספּעציעלע לערנונג און אָנווייזונג איז — ווי דערציילט דורך חז"ל — עבודת התשובה, וואָס תשובה איז ספּעציעל פאַרבונדן מיט „ירח ימים", חודש אלול) מזמור שיר (זינגען און לויבן השם בפה און בכלי — מיט אַלעס וואָס מען פאַרמאָגט. און אין אַן אופן אַז מען זעט און מען פילט אַז) יסודתו (דאָס איז דורכגענומען מיט — ווייל עס איז באַגרינדעט) בהררי (אין די העכסטע דרגות פון) קודש,
בביאת משיח צדקנו, ושמחת — תשמח און תשמח — עולם על ראשם. במהרה בימינו ממש.
מ767ב"ה, ערב שבת שובה,
וא"ו תשרי ה'תשמ"ט
ברוקלין, נ. י.
אל בני ובנות ישראל
בכל מקום שהם
ה' עליהם יחיו
קומענדיק ערשט פון ראש השנה, און שטייענדיק אין די ערשטע טעג פון דעם נייעם יאָר, וועלכע איז זיכער אַ געבענטשטער יאָר פון יעדן אידן, מאַן פרוי און קינד, און פאַר כלל ישראל,
איז כדאי זיך אָפּשטעלן אויף דער אויסגעטיילטקייט פון דעם יאָר, וועלכער איז אַ שנת העיבור, אַ יאָר פון דרייצן מאָנאַטן.
ס'איז שוין פיל מאָל ערקלערט געוואָרן דער באַדייט פון אַ שנת העיבור:
768דער אידישער לוח, וואָס באַשטימט אַלע צייטן און ימים־טובים אינעם יאָר, איז פאַרבונדן מיט דעם גאַנג פון דער לבנה און אויך מיט די תקופות וועלכע זיינען אָפּהענגיק פונם גאַנג פון דער זון. דער לבנה־יאָר בלייבט „הינטערשטעליק" אויף אומגעפער 11 טעג אַ יאָר לגבי דעם זון־יאָר. דעריבער ווערט אַלע צוויי־דריי יאָר איינגעפירט אַן עיבור יאָר (מיט אַ פולן חודש מער), כדי צו דערגענצן די צייט (אַזוי אַז יעדער יום־טוב זאָל פאָרקומען אין דער ריכטיקער צייט: פסח — אין חודש פון פרילינג; סוכות — אין חודש פון הערבסט־שניט, וכו'.
און דערפון האָט מען אַ גאָר איינפאַכע אָנווייזונג, וואָס איז ספּעציעל, אַקטועל אין די איצטיקע טעג פון עשרת ימי תשובה. און דאָס איז, אַז יעדן אידן זיינען געגעבן געוואָרן די כוחות משלים צו זיין (ערגענצן און פאַרפולקאָמען) די טעג וועלכע זיינען, צוליב אירגענד וועלכע סיבה, ניט אויסגענוצט געוואָרן בשלימות אין עניני יהדות, תורה און מצוות. נאָכמער: אפילו ענינים אין מחשבה דיבור ומעשה בפועל, וועלכע זיינען געווען ניט ווי עס באַדאַרף צו זיין — איז מיט דער פּאַסענדער החלטה און שטאַרקייט קען מען אַלץ פאַרריכטן און ערגענצן.
און דאָס ברענגט אַרויס די גדלות פון אַ אידן, אַז ער האָט בכח צו באַהערשן די צייט. בכלל איז אַ מענטש ניט קיין בעל־הבית אויף דער פאַרגאַנגענער צייט, אָבער אַ איד האָט די מעגלעכקייט צו דערגענצן דאָס וואָס ער האָט פאַרפעלט אין דעם עבר. דאָס הייסט, ניט נאָר קען ער זיך איבערשטעלן מכאן ולהבא, אַז פון יעצט און ווייטער זאָל ער זיין אַ צדיק, נאָר ער קען אויך מתקן זיין דעם עבר.
769נאָך מער: ווי געזאָגט, איז דער אונטערשייד צווישן אַ לבנה־יאר און אַ זן־יר אומגעפער עלף טעג. פונדעסטוועגן, בשעת מען דאַרף אויסגלייכן די צוויי יאָרציילונגען — גיט מען צו אַ פולן חודש, וואָס דורכדעם איז מען ממלא ניט נאָר דעם חסרון פון דעם פריערדיקן יאָר (הסמוך לו), נאָר אויך פון דעם יאָר (אָדער יאָרן) פאַר דעם.
און דאָס זעלבע איז בנוגע דעם כח פון תשובה, אַז זי קען מתקן זיין אפילו דאָס וואָס מען האָט פאַרפעלט אין דער „ווייטער" פאַרגאַנגענהייט.
אַ טיפערער ענין אין דעם:
אַ שנת־העיבור לערנט, אַז אַ אידן איז געגעבן געוואָרן דער כח צו באַהערשן די צייט, ניט נאָר אין באַצוג צו זיינע אייגענע מעשים (ד. ה. דאָס וואָס ער האָט פאַרפעלט אין זיין עבודת השם), נאָר אַפילו דעם סדר פון „זמן" וועלכער דער אויבערשטער האָט איינגעשטעלט אין וועלט, אַז אַ לבנה־יאָר זאָל זיין ווייניקער ווי אַ זוןיאָר. און נאָכמער: דער סדר, אַז אַ לבנה־יאָר זאָל זיין קלענער ווי אַ זוןיאר, איז אַ מילתא בטעמא, ווי חז"ל זאָגן, אַז צוליב דעם „קטרוג" הלבנה, „אי אפשר לשני מלכים שישתמשו בכתר אחד", האָט דער אויבערשטער אָנגעזאָגט דער לבנה „לכי ומעטי את עצמך" — פונדעסטוועגן, האָט דער אויבערשטער אָנגעזאָגט אידן די מצוה פון עיבור שנים, אַז פון צייט צו צייט זיינען אידן משנה אָט דעם סדר, און טוען אויף אַז דער לבנה־יאָר זאָל זיין גרעסער ווי אַ זון־יאר
דאָס שטרייכט אונטער נאָך מער די גרייסקייט פון אידן: חז"ל זאָגן אויפן פסוק „אשר ברא אלקים לעשות", „לעשות — לתקן", אַז דער אויבערשטער האָט באַשאַפן די וועלט אין אַן אופן אַז אידן דאַרפן מתקן זיין די וועלט. לערנט די מצוה פון עיבור שנים, אַז דער כח פון „לעשות — לתקן" פון אַ אידן איז בנוגע יעדן פרט פון דער בריאה. ניט נאָר די זאַכן וועלכע זיינען מלכתחילה באַשאַפן געוואָרן פון דעם אויבערשטן מיט אַ חסרון כדי אַ איד זאָל זיי מתקן זיין, נאָר אויך אַזעלכע ענינים770וועלכע דער אויבערשטער האָט אַליין משנה געווען, נאָך זייער באַשאָף — גיט דער אויבערשטער צו אידן דעם כח (ובמילא — די פליכט) צו אויפטאָן און אַריינברענגען שלימות אויך אין (אייניגע פון) אָט־די ענינים.