Sefer HaSichos (the Rebbe)
משיחות חג השבועות ה'תשמ"ט
493משיחות חג השבועות ה'תשמ"ט
א. בנוגע די מעלה פון מתן תורה זאָגן חז"לא: „רב יוסף ביומא דעצרתא אמר כו' אי לאו האי יומא דקא גרים כמה יוסף איכא בשוקא" (ופרש"י: „אי לאו האי יומא — שלמדתי תורה ונתרוממתי הרי אנשים הרבה בשוק ששמן יוסף ומה ביני לבינם").
דאַרף מען פאַרשטיין:
א) פאַרוואָס זאָגט רב יוסף „כמה יוסף איכא" און ניט סתם „כמה אינשי" — וואָס איז דאָ נוגע דער נאָמען „יוסף". ובפרט ווי רש"י איז נאָך מדגיש „הרי אנשים הרבה . . ששמן יוסף", דלכאורה — למאי נפק"מ דאָ?
ב) פאַרוואָס איז ער מוסיף „(וכמה יוסף איכא) בשוקא", און זאָגט ניט סתם „כמה יוסף איכא"? נאָכמער: צי דען איז דער עיקר חידוש וואָס „האי יומא" האָט אויפגעטאָן אין רב יוסף בערך צו די מענטשן וועלכע געפינען זיך אין שוק?!
ג) ווי קומט עס אַז רב יוסף — וואָס איז זיכער געווען בתכלית הביטול — זאָל רעדן וועגן (דער אויפטו פון מ"ת בקשר מיט) מעלת עצמו, אַנשטאָט רעדן וועגן די מעלה פון (מתן) תורה בכלל?!
ואע"פ אַז בהמשך הסוגיאב שטייט, אַז „מעיקרא כי עביד אינש אדעתא דנפשי' קא עביד" (אע"פ וואָס די „הנאה בתלמוד תורה" איז ניט נאָר „ללומדי' לבדם", נאָר לכל העולם כולו, ווייל „אילמלא תורה לא נתקיימו שמים וארץ כו'") — איז די גמרא אַליין מדגיש אַז דאָס איז דער סדר העבודה „מעיקרא" (תחלת העבודה) — רב יוסף האָט דאָך אָבער זיכער שוין געהאַלטן ניט „מעיקרא" נאָר אַ סך אַ סך ווייטער אין זיין עבודה!
ב. ויש לומר נקודת הביאור בזה: מיטן לשון „כמה יוסף איכא בשוקא" — יוסף מלשון הוספהג — איז רב יוסף מרמז, אַז זיין מעלה (וועלכע ער האָט באַקומען מצד „האי יומא", מתן תורה) איז ניט נאָר וואָס ער איז העכער פון אנשים סתם, נאָר אַז ער איז העכער אפילו פון אנשים ששמן יוסף, מלשון הוספה. וואָרום הגם אַז זיי האָבן אַ יתרון והוספה לגבי אנשים סתם, זיינען זיי „בשוקא", אין אַ מקום ודרגא פון שוק; משא"כ ער (רב יוסף), דורך דעם וואָס „למדתי תורה", איז „נתרוממתי" — ער איז נתעלה געוואָרן העכער פון בחי' „שוק".
וביאור הענין:
„יוסף" מלשון הוספה באַדייט דער כללות הענין פון עבודת ה' בתורה ומצוות וועלכע טוט אויף אַ הוספה אין דער וועלט („שוקא"): דער „שוק" פון רשות הרבים פון עולם (עלמא דפרודא) איז באַשאַפן געוואָרן דורך דעם אויבערשטן באופן פון „לעשות — לתקן"ד, בכדי אַ איד דורך זיין עבודה —494„לעבדה ולשמרה"ה — זאָל דאָרטן אויפטאָן אַ הוספה — דורך נוצן די גשמיות'דיקע זאַכן אין וועלט לשם שמים, כל מעשיך יהיו לשם שמים, און בכל דרכיך דעהוו, ביז — מקיים זיין מצוות ה' מיט די דברים גשמיים (כידוע אַז רוב המצוות זיינען מצוות מעשיות וועלכע מ'איז מקיים מיט דברים גשמיים), ד. ה. אַז „יוסף" גייט אויף דער כללות העבודה פון אַ אידן צו מברר ומזכך זיין די וועלט, און דאָרט מגלה זיין כבודו של הקב"ה, מי שאמר והי' העולם,
ובלשון הידועז — לעשות לו יתברך דירה בתחתונים, אַז אין עולם הזה הגשמי, „שוקא", וועלכע איז תחתונים (ביז אין תחתון למטה ממנו) „בענין הסתר אורו ית'"ח (דאָרט לייכט ניט אלקות בגלויט) — זאָל אַ איד אויפטאָן („יוסף" —) אַ הוספה (לגבי דרגת התחתונים מצ"ע) און מאַכט אין די תחתונים אַ דירה לו יתברך.
עפ"ז וועט מען פאַרשטיין דעם אויפטו פון מאמר רב יוסף, „אי לאו האי יומא דקא גרים כמה יוסף איכא בשוקא":
אע"פ וואָס „כמה יוסף איכא בשוקא" וועלכע טוען אויף אַ הוספה דורך דער עבודה פון בירור העולם און מאַכן אַ דירה בתחתונים (שוקא) — קומט עס ניט צו דעם „יוסף" (הוספה) וואָס ווערט אויפגעטאָן דורך (מתן) תורה. [און נאָכמער, ואדרבה: דורך דעם וואָס ס'איז דאָ דער „יוסף" פון לימוד התורה, קען מען אויפטאָן די שלימות פון דער דירה בתחתונים בעולם, כדלקמן ס"ז].
כאָטש אַז דורך דער עבודה פון בירור דברי רשות (בשוק), כל מעשיך לשם שמים — טוט מען אין זיי אויף אַ הוספה (יוסף), מ'הויבט זיי אויף און מ'ברענגט אין זיי אַריין גילוי אלקות — בלייבן זיי אָבער אַ מציאות פון רשות וחול, פון „שוקא". ועד"ז בנוגע צו דעם מענטש וואָס איז זיך עוסק אין דער עבודה בעובדין דחול — בלייבט ער אַ מציאות פון „יוסף" וואָס „איכא בשוקא", ער געפינט זיך בגלוי אין אַן אָרט וואָס איז אַ שוק (און ניט אַ מקום קדושה, אַ בית המדרש כו').
אפילו דורך קיום המצוות, וועלכע פועל'ן אַ זיכוך אין דעם דבר גשמי (מיט וועלכע מ'איז מקיים די מצוה), און דאָס ווערט אַ כלי צו דעם רצון העליון, ביז אַז אין דעם איז מאיר אלקות „(אוא"ס ב"ה הסוכ"ע) בגלוי ממש בלי שום הסתר פנים ולבוש"י — ווערן אָבעריא די מצוות אָנגערופן „אברין דמלכא", ובדוגמת אברים למטה, כאָטש זיי זיינען בטל צום נפש, זיינען זיי אָבער ניט מיוחד מיטן נפש, און דעריבער איז דאָס ניט די שלימות ההתאחדות פון דעם דבר גשמי מיט אלקות.
495און דערפאַריב קומט עס אַזוי אויך אין דעם חיבור צווישן אידן מיטן אויבערשטן וואָס ווערט אויפגעטאָן דורך מצוות — אַז הגם וואָס דורך קיום המצוות, מלשון צוותא וחיבוריג, ווערט דער מקיים המצוה אַ „מרכבה" צום רצון העליון, ער ווערט אָבער ניט מיוחד מיט דעם מצווה, השם.
משא"כ אויף תורה שטייטיד „אורייתא וקוב"ה כולא חד", ד.ה. תורה מיט אלקות איז איינס, ניט ווי אַ זאַך וואָס איז פאַרבונדן מיט נאָך אַ זאַך, נאָר ס'איז „חד", איין מציאותטו.
דעריבער איז אויך דער יחוד פון דעם אדם הלומד תורה מיט דער תורה (און דורך דעם — מיט קוב"ה) אין אַן אופן פון אַ יחוד גמור: בשעת אַ איד לערנט תורה (חכמתו ורצונו של הקב"ה) און פאַרשטייט דאָס בשכלו (באופן אַז ער איז דאָס „משיג ותופס ומקיף בשכלו"טז) ווערט ער (ווי ער שטייט אין זיין מציאות) מיוחד מיט תורה אין אַ „יחוד נפלא שאין כמוהו ולא כערכו נמצא כלל בגשמיות להיות לאחדים ומיוחדים ממש מכל צד ופנה"טז, און דורך זיין יחוד מיט אורייתא — ווערט דער אדם הלומד פאַראיינציקט מיט קוב"ה (אין דעם יחוד נפלא כו' להיות לאחדים ומיוחדים כו'), וואָס הוא וחכמתו אחד, הוא היודע והוא המדע כו'יז.
ד. און דער כח אויף דעם יחוד (פון ישראל וקוב"ה דורך אורייתא) איז געגעבן געוואָרן און האָט זיך אויפגעטאָן באַ מתן תורה — ווען דער אויבערשטער האָט אָפּגעגעבן די תורה דוקא למטה בארץ, אַז אידן זאָלן אין דעם לערנען מיט זייער הבנה והשגה, ביז אין אַן אופן אַז די תורה, ווערט זיינעם (דעם אדם הלומד'ס), „תורה נקראת על שמו"יח, „דילי' הוא"יט, ער ווערט כביכול אַ בעה"ב אויף דעם (דערפאַר איז הרב שמחל על כבודו כבודו מחול)יט.
ואדרבה — „לא בשמים היא"כ, דער כח אויף פסק'נען אַ דין איז אָפּגעגעבן געוואָרן דוקא צו אידן, זיי זאָלן פסק'נען לויט ווי עס קומט באַ זיי אויס בשכלם הם למטה אַלס נשמות בגופים („ואין משגיחין בבת קול"כא), ביז אַז „הקב"ה אומר למלאכי השרת אני ואתם נלך אצל ב"ד של מטה כו'"כב צו הערן ווי זיי פסק'נען דעם דיןכג.
וואָס דאָס — מתן תורה — האָט געגעבן דעם כח אַז אַ איד זאָל נתאחד ווערן מיט תורה, באופן אַז „דילי' הוא" (און דורך תורה — מיט דעם אויבערשטן), כנ"ל.
496וע"ד ווי ס'איז געווען באַ משה רבינו — דער מקבל התורה מהקב"ה באַ מתן תורה (משה קבל תורה מסיני) ומסרה כו'כד עד סוף כל הדורות — כמ"שכה זכרו תורת משה עבדי, התורה נקראת על שמוכו, וואָס דאָס איז געקומען מצד דעם תכלית הביטול פון משה צו דעם אויבערשטן, אַז ער איז ניט געווען קיין מציאות פאַר זיך, „ונחנו מה"כז, וואָס דורך דעם איז (ניט ער ווערט אויס מציאות ח"ו, נאָר אדרבה —) זיין (גאַנצע) מציאות (אַלס נשמה בגוף למטה) ווערט בתכלית ההתאחדות מיט דעם אויבערשטן, אַזוי אַז דאָס איז געווען ניכר אויף אים בגלוי אפילו פאַר ניט־אידן — בשמו „משה", על שם „מן המים משיתיהו"כח, וע"ד ברואים שביםכט וואָס זיינען איין זאַך מיט מקור חיותם והתהוותם (די מים), ביז אַז ס'איז דאָ אַ דיעהל אַז אַ ברי' שבים אינה חוצץ, ווייל איר מציאות איז — די מי הים, עד"ז באַ משה — שכינה מדברת מתוך גרונולא, ווייל כל מציאותו איז מציאות ה' כביכול, ניט ווי אַן „עבד העושה ציווי רבו", נאָר „כשלומד הדין זה ומדבר דין זה הוא כמלך שמצוה לעשות משפט עמו כו'"לב.
און פון מתן תורה ע"י משה רבינו ווערט עס נמשך לכאו"א מישראל, דער כח צו זיין „מאן מלכי רבנן"לג, אַז דורך זיין לימוד התורה, „כשלומד הדין זה ומדבר דין זה הוא כמלך שמצוה לעשות משפט עמו כו'" — וואָרום אורייתא וקוב"ה כולא חד.
ה. ועפ"ז איז מובן די הוספה („יוסף") ורוממות וואָס „האי יומא" (מתן תורה) האָט אויפגעטאָן אין רב יוסף לגבי „כמה יוסף איכא בשוקא" — (די עבודה בבירור העולם) — ווייל דורך דעם וואָס „למדתי תורה" בהבנה והשגה (וואָס איז געקומען מצד „האי יומא", מתן תורהלד) ווערט תכלית ההתאחדות צווישן דעם מענטשן מיט דעם אויבערשטן, אין אַ „יחוד נפלא שאין יחוד כמוהו נמצא כלל בגשמיות [כולל — אין דער עבודה אין „שוקא"] להיות לאחדים ומיוחדים ממש מכל צד ופנה", כנ"ל. משא"כ די עבודה פון „יוסף" אין „שוקא" — אע"פ וואָס דאָס טוט אויף די הוספה פון אַ דירה בתחתונים כנ"ל, איז דאָס ווי אַ דבר נוסף צו „שוקא", ווייל די „שוקא" ווי ער איז במציאותו (אַלס אַ שוק) ווערט בגלוי ניט נתאחד מיט אלקותלה.
497ובפרטיות יותר: אין לימוד התורה קען דער לערנען זיין אין אַן אופן עראי, אַלס אַ טייל פון זיין עבודה במשך היום. בדוגמא ווי דאָס איז באַ בעלי עסק („זבולון"), וואָס זייער חיוב בלימוד התורה איז פרק אחד שחרית ופרק אחד ערבית, ושאר כל היום געפינען זיי זיך בשוק און טוען זייער עבודה דאָרטן (דזבולון). וואָס דערפון איז מובן, אַז הגם וואָס בשעת ער לערנט תורה — ווערט ער בשעת מעשה נתאחד מיט דער תורה און מיט דעם אויבערשטן ביחוד נפלא כו', אָבער היות אַז אַ משך פון טאָג (אָדער אַפילו רובו) טוט ער די עבודה אין שוק — איז דאָס ניט תכלית ההתאחדות מיט אלקות, וואָרום ס'איז דאָ בחייו אַ מציאות פון שוק, במילא איז דאָס דער גדר פון „יוסף איכא בשוקא";
שלימות החידוש פון (מתן) תורה איז — לימוד התורה באופן אַז דאָס ווערט מיט אים נתאחד ונתעצם במשך כל היום, וע"ד „תורתו אומנתו"לו — אַז דאָס איז זיין גאַנצע אומנות, אין בעולמו — אלא תורה, דעמולט איז דאָס די תכלית ושלימות ההתאחדות מיט תורה און דעם אויבערשטן, וואָרום עס בלייבט ניט איבער קיין חלק פון זיין מציאות און לעבן וואָס איז ניט תורהלז.
ו. ע"פ הנ"ל וועט מען אויך פאַרשטיין פאַרוואָס רב יוסף רעדט וועגן מעלת עצמו — וואָס „האי יומא" (מ"ת) האָט אין אים אויפגעטאָן („כמה יוסף איכא בשוקא") — „מעיקרא כו' אדעתא דנפשי' קא עביד" (און ניט וועגן דער פעולה פון תורה אין וועלט („שוקא")),
דלכאורה האָט דער סדר העבודה פון אַ אידן געדאַרפט זיין, אַז פריער, זאָל ער זיך אינגאַנצן מבטל זיין, און ער זאָל מרגיש זיין ווי מציאותו איז נאָר צו דינען דעם אויבערשטן — „אני נבראתי לשמש את קוני"לח, במילא דאַרף ער אַנהויבן מיט טאָן די עבודה בשביל ה' ולשם ה' וכו', צו מגלה זיין אין אַלע נכסים של הקב"ה בעולמו — מי שאמר והי' העולםלט (בדוגמא ווי אדם הראשון האָט געטאָן — „בואו נשתחוה ונכרעה נברכה לפני ה' עושנו"מ), ד. ה. — מאַכן אַ דירה לו ית' בתחתונים;
זאָגט אָבער די גמרא, אַז דער סדר העבודה איז: „מעיקרא כי עביד איניש אדעתא דנפשי' קא עביד"!
498איז דער ביאור בזה: די כוונה פון דירה בתחתונים איז ניט צו שולל (ומבטל) זיין מציאות העולם, נאָר אַז עולם (במציאותו) זאָל ווערן אַ דירה לו יתברך. און דעריבער, אויך באַ דעם מענטשן וואָס מאַכט די דירה — דאַרף זיין ניט דער ענין הביטול בלבד, נאָר אדרבה — ער זאָל שטיין בשלימות המציאות שלו, און כביכול זיין מציאות גופא זאָל נתאחד ווערן מיט אלקות.
וואָס דאָס (די התאחדות פון זיין מציאות מיט אלקות) ווערט אויפגעטאָן דורך תורה — ווי אונטערשטראָכן אין דער הוספה וחידוש פון (מתן) תורה לגבי „כמה יוסף איכא בשוקא" (די התאחדות פון אַ אידן מיט תורה און מיט אלקות ביחוד נפלא כו'), כנ"ל.
וואָס דעריבער פאָדערט זיך [ווי דער מאמר פון רב יוסף (וועגן דעם חידוש פון „האי יומא", מתן תורה) איז מדגיש], אַז „מעיקרא" זאָל די עבודה זיין (ניט דורך מבטל זיין די אייגענע מציאות, נאָר אדרבה —) „אדעתא דנפשי' קא עביד", עס זאָל זיין אַ מציאות האדם וואָס ווערט נתאחד (מצד מציאותו הוא) מיט תורה,
[ווי ס'איז אויך מודגש אין דעם וואָס באַ מתן תורה („האי יומא") זיינען די עשרת הדברות געזאָגט געוואָרן בלשון יחיד דוקאמא, „אנכי ה' אלקיך"מב — כחך וחיותך — ווייל מעיקרא דאַרף זיין די עבודה „אדעתא דנפשי'", יעדער יחיד זאָל נתאחדמג ווערן מיט תורה לויט זיינע תכונות הנפש און אופן ההשגהמד: אַ בןמה חמש למקרא — לויט זיינע כלי השגהמו, בן עשר למשנה כו', בן ארבעים לבינה וכו'].
499און דורך דעם וואָס דער עושה פון דער דירה בתחתונים — ווערט פריער אַליין אַ „דירה לו יתברך" (דורך תורה, וואָס איז אים מאחד מיט אלקות) — קען ער אַזוי אויך אויפטאָן אין וועלט, אַז די תחתונים (במציאותם הם) זאָלן ווערן אַ דירה לו יתברך ביז בתכלית השלימות, ניט דורך ביטול מציאות העולם, נאָר אַז מציאות העולם גופא — ווערט אַ דירה לו ית', בתכלית היחוד, אַזוי אַז עס בלייבט ניט איבער קיין חלק ופרט פון „שוקא" אַלס „שוקא",
וכידוע אַז אין אַ דירה איז הדר בו — בתכלית הגילוימז, ביז — אַז אַ דירה נאה מרחיבה דעתו של אדםמח [וואָס דאָס נעמט זיך פון (און ווערט נשתלשל) דערפון וואָס אַזוי איז דאָס באַ דעם אדם העליון כביכול].
דאָס הייסט, אַז אין מציאות העולם עצמה, בכל פרט ופרט שבה, „כל הנמצאים משמים וארץ ומה שביניהם" — הערט זיך אָן בגלוי ווי „לא נמצאו אלא מאמתת המצאו"מט (דער ענין פון „אנכי ה' אלקיך"נ), ובלשון הכתובנא — אַז „בראשית ברא אלקים את השמים ואת הארץ".
ובסגנון אחר: אין דער מציאות פון וועלט גופא ברענגט זיך אַרויס אַז „אין עוד מלבדו"נב (ד. ה. אַז „מלבדו" איז „אין עוד", אָבער צוזאַמען מיט דעם אויבערשטן איז זי אַ מציאות)נג, ביז נאָכמער — „אין עוד"נד, אַזוי אַז בכל העולם כולו שטייט בגלוי נאָר די נקודה אחת פון „אמתת המצאו", וואָס דאָס איז אַ נקודה וואָס איז העכער (ומושלל) פון כל גדר שטח, אורך רוחב ועומק, וביחד עם זה — איז זי כולל כל המציאות כולה, בדוגמא ווי נקודת התמצית — דער גילוי העצם (אמתת המצאו) בכל ענין וענין — יחידה לייחדךנה.
ועפ"ז יומתק וואָס פון פשטות הלשון „כמה יוסף איכא בשוקא" איז משמע, אַז אויך רב יוסף (ווי ער שטייט לאחרי מ"ת) געפינט זיך אין „שוקא"
וואָרום די מעלה פון רב יוסף מצד „האי יומא" טוט אויף תכלית ההתאחדות אין „יוסף (וואָס) איכא בשוקא", אין דער עבודה והוספה („יוסף") פון מאַכן אַ דירה בתחתונים — אַז דאָס זאָל זיין בתכלית ההתאחדות.
ז. ויש לומר דעם טעם פאַרוואָס מתן תורה האָט דעם כח צו אויפטאָן דעם יחוד כביכול פון מציאות האדם מיט אלקות (דורך תורה), און דורך דעם — די התאחדות פון וועלט מיט אלקות — כידוע אַז באַ מתן תורה איז געווען דער ביטול הגזירה אַז עליונים לא ירדו למטה ותחתונים לא יעלו למעלהנו — ווייל תורה, וואָס איז כולא חד מיט קוב"ה, איז העכער סיי פון עליונים און סיי פון תחתוניםנז.
500[און וויבאַלד אַז כל הגבוה גבוה ביותר יורד למטה מטה ביותרנח — דעריבער איז מתן תורה געווען דוקא למטה בארץ, אין „שוקא", ביז אין אַן אופן אַז לא בשמים היא, כנ"ל].
ועפ"ז יש לומר דעם טעם פאַרוואָס באַ מתן תורה איז אויך געווען די נתינה פון כל המצוות כולם, וכל הוראות התורה עד סוף כל הדורות (כל מה שתלמיד ותיק עתיד לחדש ניתן למשה מסינינט), כולל — אין דער עבודה פון „יוסף בשוקא", בירור דברי רשות וכו', און געווען דער ביטול הגזירה בין עליונים ותחתונים — ווייל די התאחדות פון כביכול אלקות מיט דעם אדם און מיט וועלט וואָס ווערט אויפגעטאָן דורך תורה, גיט אויך דעם כח אַז אין דער עבודה פון (קיום המצוות און כל מעשיך לשם שמים כו' צו) מאַכן אַ דירה בתחתונים בשוק („כמה יוסף איכא בשוקא") זאָל מען מאחד זיין כביכול די וועלט מיט אלקות.
ח. דער לימוד דערפון בעבודת האדם:
הימים האלה נזכרים ונעשיםס — „האי יומא" (פון זמן מתן תורתנו) בכל שנה ושנה חזר'ט זיך איבער דער „קא גרים" וואָס האָט זיך אויפגעטאָן אין אידן במתן תורה בפעם הראשונה — זייער התאחדות מיט תורה און (דורך דעם —) מיט דעם אויבערשטן, און דער כח צו ממשיך זיין די אחדות אויך אין „שוקא". ואדרבה — בכל שנה קומט אין דעם צו כחדשים, ביז — חדשים ממשסא.
ובפשטות: „האי יומא" (פון מתן תורה) גיט דעם כח צו יעדן אידן נתאחד (פאַראיינציקט) ווערן מיט דעם אויבערשטן, לכל לראש — דורך לימוד תורתו של הקב"ה, דורך וועלכע עס ווערט אַ יחוד נפלא כו', און דורך דעם — אויך בכל עניני האדם בעבודתו במשך היום, סיי די עניני קדושה שלו, קיום המצוות וכו', און אפילו די דברי רשות, די עבודה אין שוק („יוסף בשוקא") — כל מעשיך לשם שמים און בכל דרכיך דעהו — אַז יעדער פרט ופרט פון זיין לעבן, אפילו ווען ער שטייט במצב ירוד (אין שוק), זאָל ווערן אַ דירה לו יתברך, אַזוי אַז אין אַלע טיילן פון זיין לעבן קען מען אים ניט אָפּטיילן פון תורה און דעם אויבערשטן — וואָרום עס שטייט בגלוי ווי אַלע ענינים זיינען דורכגענומען מיט דער נקודה אחת — ישראל וקוב"ה כולא חד.
ט. ובכל זה קומט צו מערער כחות מצד דעם וואָס „האי יומא" קומט לאחרי501דער הכנה והקדמה פון דער עבודה אין די ימים שלפני זה — אָנהויבנדיק פון כל ימי ספירת העומר, וועלכע זיינען אַ הכנה צו דעם „יום החמשים", ובפרט — די הכנה צו מ"ת בראש חודש סיון, ווען „באו מדבר סיני ויחן שם ישראל נגד ההר", כאיש אחד בלב אחדסב, ביד דערנאָך — די עבודה פון הקדמת נעשה לנשמע בחמישי בסיוןסג, אַלס הכנה צו מתן תורה וקבלת התורה, ובהמשך לזה — אין איין המשך — זמן מתן תורתנו, ביום ו' סיון, און דערנאָך (בחו"ל — יו"ט שני של גליות) אויך דער טאָג פון ז' סיון, וועלכער איז געווען דער ערשטער פולער טאָג, „ויהי ערב ויהי בוקר יום אחד"סד, נאָך מתן תורה (משא"כ בו' סיון איז די לילה שלפנ"ז געווען נאָך פאַר מ"ת, פאַר ביטול הגזירה דעליונים לא ירדו למטה כו').
ויש לומר אַז דער המשך פון די דריי טעג באַווייזט אויף דער סדר העבודה, דרגא אחר דרגא: בה' סיון — הקדמת נעשה לנשמע, דער ענין הביטול, אַלס הכנה צו מתן תורה און קבלת התורה; בו' סיון — מתן תורה וקבלת התורה; און ז' סיון — די עבודה נאָך מ"ת, ווען ס'איז שוין דאָ אַ גאַנצער טאָג — „יום אחד" — פון דער אחדות עליונים ותחתונים.
ובפרטיות איז דאָס דאָ אין דער עבודה פון אַ אידן בכל יום: מיד כשניער משנתו — זאָגט ער מודה אני לפניך כו', דער ענין ההודאה והביטול (ע"ד הקדמת נעשה לנשמע), דערנאָך זאָגט ער די ברכות (מלשון המשכות) שלאחרי זה, ביז ער קומט צו קריאת שמע (ע"ד דער ענין פון מתן תורהסה), און דערנאָך — תפלת העמידה, כעבדא קמי' מרי'סו (ע"ד די שלימות האחדות ביום ראשון לאחרי מ"ת).
ועד"ז בכללות ימי המעשה: פריער איז דאָ די עבודה פון הנהג בהן מנהג דרך ארץסז [לאחרי עבודת התפלה בכלל (ע"ד הקדמת נעשה לנשמע), און מביהכנ"ס לביהמ"ד (תורה)סח] — די עבודה אין „שוקא", כל מעשיך יהיו לשם שמים און בכל דרכיך דעהו, נאָך איידער ער מאַכט דערפון אַ חפצא של קדושה (עס בלייבט נאָך אַ מציאות פון רשות אין „שוקא"); ולמעלה מזה — זיינען די דברים גשמיים פון חלקו בעולם וועלכע ער מאַכט אַ חפצא של קדושה (ע"ד דער ענין פון מ"ת, ווען ס'איז בטל געוואָרן די גזירה), ביז צו דער דרגא פון תורה — וואָס טוט אויף אַ יחוד נפלא פון דעם לומד תורה מיט תורה, און דערנאָך נאָך העכער — די שלימות ההתאחדות מיט תורה וואָס הויבט זיך אָן בז' סיון, ביז אַז ער איז דאָס ממשיך אויך אין וועלט (אַז עס זאָל זיך הערן ווי „אין עוד מלבדו" און נאָך העכער — „אין עוד"), ובכללות — די עבודה פון „ועשו לי מקדש ושכנתי בתוכם"סט וואָס איז געקומען לאחרי ובהמשך צו מתן תורה.
502י. דערפון אַלעם איז מובן, אַז שטייענדיק איצטער אין „האי יומא" (ולאחרי ההקדמה פון די ימים שלפנ"ז) באַקומט יעדער איד נייע כחות צו מוסיף זיין, און נאָכמער — צו אָנהויבן אַ פתיחה חדשה אַז דער קומענדיקע צייט, און כל השנה זאָל זיין אַ „שנת תורה" — באופן נעלה נעלה יותר פון ווי ס'איז געווען ביז איצטער.
ואע"פ אַז מ'האָט שוין קביעות עתים לתורה — איז וויבאַלד אַז בכל שנה קומט אַ נייער „האי יומא" פון זמן מתן תורתנו (נוסף על זה וואָס בכל יום יהיו בעיניך חדשים) — דאַרף מען זיך אָפּשאַצן פון־דאָס־ניי לויט דעם איצטיקן מעמד ומצב, און לויט דעם נייעם מצב — צוגעבן אין אַלע שיעורי תורה, מער ווי לויט זיין רגילות ביז איצטער.
ובפרט אַז דער אויבערשטער האָט אים צוגעגעבן נייע טעג און יאָרן, מתוך בריאות הנכונה, און נעמט פון אים צו אַלע בלבולים, וואָס קענען שטערן צו מנוחת הנפש ומנוחת הגוף צו זיך צוטראָגן און מצליח זיין כדבעי בלימוד התורה וקיום המצוות — מידו המלאה הפתוחה הקדושה והרחבהע — במילא, דאַרף מען אויסנוצן די צייט אויף מוסיף זיין בלימוד התורה.
און דורך די החלטות גופא — וואָס ה'
יראה ללבבעא — גיט דער אויבער־
שטער צו נאָכמער אין זיינע ברכות בבני
חיי ומזוני רויחי, בבריאות הגוף ובברי־
אות הנשמה [און מ'איז יוצא אַלע עני־
נים פון „ורפא ירפא"עב וכיו"ב דורך לערנען וועגן די ענינים אין תורה, ע"ד — הלכות דיעות להרמב"ם, ובפרט אין די ענינים וועלכע זיינען פאַרבונדן מיט די זאַכן הצריכים תיקון אצלועג].
יא. ובפשטות: יעדער איד זאָל זיך פון־דאָס־ניי אַריינטראַכטן אין זיינע שיעורים בלימוד התורה — און אָננעמען נייע החלטות צו מוסיף זיין בלימוד התורה, ובפרט — לימוד התורה בהבנה והשגה (וואָס דאָס איז אַ עיקר אין לימוד תושבע"פ) דורך וועלכע עס ווערט דער יחוד נפלא כו',
סיי אנשים סיי נשים (בנוגע די הלכות הצריכות להן: כל מ"ע שאין הזמן גרמא וכל מצות לא תעשה של תורה ושל דברי סופריםעד וכו'), און סיי טף — וויבאַלד אַז יעדער איד'ן האָט דער אויבערשטער געגעבן שכל [ובפרט דעם „עם חכם ונבון"עה], איז ביי אים שייך הבנה והשגה בתורה — כל א' לפי שכלו והשגתו.
ובפרטיות: הוספה בכמות ובאיכות אין אַלע שיעורי תורה — סיי די שיעורים הקבועים, ועוד ועיקר — להוסיף
מער ווי אין אַ „דיוטגמא ישנה"עו],
יעדער איד, כל חד וחד לפום שיעורא
דילי', נהרא נהרא ופשטי'עז, און סיי אין503די שיעורים הכלליים, השוים לכל נפש, ווי די שיעורי חת"ת [חומש תהלים תניא (ע"פ תקנת כ"ק מו"ח אדמו"ר)] — וואָס האָט אַ שייכות מיוחדת מיט חג השבועות, וועלכער איז פאַרבונדן במיוחד מיט די* דריי רועי ישראלעח: משה רבינו — זמן מתן תורתנו, און דוד המלך און דער בעל שם־טוב וואָס יום הילולא שלהם איז בעצרת: חומש — פאַרבונדן מיט משה רבינו, שקיבל תורה מסיני; תהלים — ספר דוד נעים זמירות ישראלעט; תניא — תושב"כ פון חסידותפ, וועלכע איז מבאר בחב"ד שבשכל תורת החסידות של הבעש"טפא.
ובהדגשה כאמור — אַז די הוספה בלימוד שיעורי חת"ת זאָל זיין (נוסף צו אַ הוספה אין דיוק שמירת לימוד שיעורים אלו, און בהתלהבות וחיות — אויך) מיט אַ תוספת הבנה והשגה, מ'זאָל זיך מערער צוטראָגן צום לערנען און פאַרשטיין וואָס מ'לערנט, בחב"ד שבשכלפב.
ובהמשך לזה — אויך הוספה בלימוד שיעורי הרמב"ם בכל יום (ג' פרקים ליום, פרק א' ליום, אָדער אין ספר המצוות), און אויך בהדגשה — אַז איין הלכה עכ"פ פון דעם שיעור זאָל מען לערנען בעיון כו'.
ומה טוב אַז בכל מקום האפשרי — זאָל די הוספה זיין אין שיעורי תורה ברבים, כידוע די מעלה והפלאה פון תלמוד תורה ברביםפג.
ומענין לענין — מצוה גוררת מצוהפד — ע"פ הנהוג כו"כ שנים ובכו"כ מקומות אַז בהמשך צו די שלש רגלים מאַכט מען אַ „כינוס תורה" — איז כדאי אַז מ'זאָל דאָס טאָן (בסמיכות צו זמן מתן תורתנו זה) בכל מקום ומקום האפשרי, וברוב עםפה.
יב. ותלמוד גדול שמביא לידי מעשהפו — די הוספה חדשה אין לימוד התורה, גיט אויך צו אַ הוספה אין קיום המצוות בהידור, און אויך — אין דער עבודה פון בכל דרכיך דעהו און כל מעשיך יהיו לשם שמים, כללות העבודה פון מאַכן אַ דירה לו יתברך בתחתונים,
כולל ובמיוחד — הוספה אין נתינת צדקה, וואָס איז פאַרבונדן מיט תורה במיוחד („צדקה היא כללות כל התורה"פז), ווי מ'האָט גערעדט ערב חג השבועות, אַלס הכנה צו זמן מתן תורתנו.
וכל זה — אין אַן אופן בהתאם להאמור לעיל — אַז פון די אחדות פון תורה באַקומט מען אויך כח צו מגלה504זיין אחדות ה' אין דער גאַנצער וועלט, אַז בכל פרט ופרט פון וועלט זאָל זיך אָנהערן כבודו של הקב"ה, „אמתת המצאו".
וע"פ הכלל גדול בתורה פון „ואהבת לרעך כמוך"פח — דאַרף מען זעען אַז נאָך און נאָך אידן זאָלן מוסיף זיין אין די אַלע ענינים — הן אין קביעות עתים לתורה, הן אין קיום המצוות און די עבודה פון כל מעשיך לשם שמים און בכל דרכיך דעהו.
יג. ויש להוסיף בכל זה — אַז די הוספה בכל ענינים אלה — זאָל אויך כולל זיין אַ הוספה לפנים משורת הדין, ע"פ מדת חסידות.
ולהעיר מהשייכות צו היינטיקן שיעור רמב"ם, וואו ער שרייבטפט, „והרוצה להחמיר על עצמו הרי זה משובח":
מ'זעט במוחש, אַז איינער וואָס פירט זיך ע"פ מדת החסידות איז מחמיר מער בנוגע צו די עניני העולם וכמובן בנוגע צו זיינע אייגענע צרכים — אכילה ושתי' שלו, עניני פרנסה שלו, וואָס אין דעם קען מען אַמאָל מדקדק זיין זיך פירן נאָר ע"פ דין און ניט מער דערפון.
אויף דעם קומט דער לימוד „הרוצה להחמיר על עצמו הרי זה משובח": די הנהגה ע"פ מדת החסידות דאַרף זיין (ניט נאָר בנוגע לעניני העולם מסביבו, נאָר אויך ו)בעיקר „על עצמו" — בנוגע צו אייגענע צרכים, בנוגע צו מותרות, באכילה ושתי' שלו, פרנסה שלו, וכיו"ב. און דורך דעם — איז „הרי זה משובח", ביז — משובח בעיני של הקב"ה, און דערפאַר בענטשט הקב"ה אים מיט נאָכמער ברכות בבני חיי ומזוני רויחי.
ס'איז מובן ופשוט, אַז „וברכך ה' אלקיך בכל אשר תעשה"צ — אָבער מ'דאַרף אפּשאַצן וויפל איז „בכל", און וויפל איז צוליב זיינע חשבונות, כולל — חשבונות צו פירן זיך ע"פ דרכי העולם ודרכי הטבע, מיינענדיק אַז דורך דעם וועט צוקומען אין עשירות. דאַרף מען וויסן אַז אדרבה: בשעת ס'איז דאָ דער „בכל אשר תעשה" ע"פ שו"ע, און מען מישט ניט אַריין אַ חשבון פון נפש הבהמית אין דעם חשבון פון נפש השכלית — דעמולט באַקומט מען די שלימות פון „וברכך ה' אלקיך", מידו המלאה הפתוחה הקדושה והרחבה
[כולל דורך גידול השערות פון י"ג תיקוני דיקנא — באַקומט מען דרייצן דרכים וצינורות להמשיך עשירות בגשמיות, ביז מער פון זיין „תעשה" — וואָרום די י"ג תיקוני דיקנא זיינען פאַרבונדן מיט די י"ג מדות הרחמים וועלכע זיינען למעלה ממדידה והגבלה].
ועד"ז בעניננו: אין דעם חשבון הנפש בנוגע צו דעם אייגענעם מצב אין קביעות עתים לתורה — דאַרף מען נעמען אין באַטראַכט אַז „הרוצה להחמיר על עצמו — הרי זה משובח", און דורך דעם וועט צוקומען אין ברכת הקב"ה בכל הענינים שלו.
יד. ויה"ר אַז יעדערער זאָל מוסיף זיין אין די אַלע ענינים, אָנהויבנדיק ביום זה עצמו, ועאכו"כ מאָרגן — אסרו חג, „יום טבוח"צא, ובאופן פון מעלין בקודש,505און דערנאָך — אין המשך ימי התשלומין פון חג השבועות, עד י"ב סיון ועד בכללצב,
והולך ומוסיף ואור במשך כל ימי השנה,
ובינתיים וועט זיכער קומען משיח צדקנו, נאָך אין דעם יאָר, שנת תשמ"ט, „תשמט ידיך", און במילא וועט די שנה שלאחרי זה — תש"נ — זיין „תהא — שנת נסים", ובמיוחד די נסים פון דער גאולה האמיתית והשלימה, וואָס כימי צאתך מארץ מצרים אראנו נפלאותצג, נפלאות אפילו בערך צו די נפלאות בארץ מצריםצד,
און מ'וועט זען בגלוי די התאחדות פון תורה און אידן און דעם אויבערשטן — ישראל אורייתא וקוב"ה כולא חד, און מ'וועט זען בגלוי ווי די גאַנצע וועלט ווערט אַ דירה לו יתברך, באופן אַז מלאה הארץ דעה את ה' כמים לים מכסיםצה — דער גילוי פון „אמתת המצאו" אין כל הנמצאים משמים וארץ ומה שביניהם, ונגלה כבוד ה' וראו כל בשר יחדיו כי פי ה' דיברצו, ולא יכנף עוד מוריך והי' עיניך רואות את מוריךצז,