Made by a machine and not yet checked by a person - the segments nobody has checked are marked.
500משיחות ש"פ דברים, שבת חזון, ה'תשמ"ז
א.עס איז ידועא וואָס ר' הלל פּאַריטשערב ברענגט בשם ר' לוי יצחק באַרדיטשעווער, אַז „שבת חזון" איז פון „לשון מחזה". אין דעם שבת „מראין לכאו"אג המקדש דלעתיד מרחוק"ד, מ'באַווייזט יעדן אידן דעם בית המקדש השלישי.
אין נמשל הייסט עס, אַז צוליב די חטאים פון אידן (דער „בן יקר") זיינען חרוב געוואָרן די ערשטע צוויי בתי מקדשות (די ערשטע צוויי „לבושים"), אָבער דער בית המקדש השלישי („לבוש השלישי") האָט דער אויבערשטער (דער „אב") ניט אָפּגעגעבן צו אידן, נאָר ער האָט אים באַהאַלטן („בנוי ומשוכלל" למעלהח) און יעדער שבת חזון באַווייזט ער אים צו יעדן איד, בכדי אַרויסרופן ביי אים אַ בענקעניש דערצו, און דאָס זאָל ברענגען אַז ער זאָל זיך אויפפירן בדרך הישר אין אַלע ענינים פון תורה ומצוות, ביז אַז ער ווערט אין דעם אינגאַנצן איינגעוואוינט און דאָס ווערט ביי אים „כמו טבע". און דורך דעם501קומט צו אין „מעשינו ועבודתינו" וואס אין דעם איז תלוי די גאולהט, און מ'איז מבטל סיבת הגלות („מפני חטאינו גלינו מארצנו"י), און בשעת עס ווערט בטל די סיבה ווערט בטל דער מסובב, דער גלות, און דעמולט גיט דער אויבערשטער אָפּ אידן דעם מקדש דלעתיד דאָ למטה.
דערביי שטעלט זיך אָבער אַ שטורעמדיקע קשיא:
ניט יעדער איד זעט דעם מקדש דלעתיד בגלוי אין שבת חזון. אדרבה — מערסטע אידן זעען דאָס ניטיא [מ'דאַרף אויף דעם קיין ראיות ניט האָבן — ווייל ידע אינש בנפשי', און מ'קען זיך נאָכפרעגן ביי אַנדערע אידן אַרום זיך צי זעען זיי דעם מקדש דלעתיד].
היינט וואו איז די תועלת פון באַווייזן דעם מקדש דלעתיד „לכאו"א" — בשעת מ'זעט אים ניט? ווי קען מען דורך דעם אַרויסרופן אַ תשוקה באַ אידן און אַז זיי זאָלן זיך פירן בדרך הישר — ווען זיי זעען ניט דעם מקדש וואָס מ'באַווייזט זיי?
ב. אַ דערצו ענלעכע שאלה פרעגט מעןיב בנוגע די פאַרשידענע בת־קול וואָס מען איז מכריז מלמעלה מיט דער כוונה צו מעורר זיין דעם מענטשן אויף תשובהיג, ווי לדוגמאיד „בכל יום ויום בת קול יוצאת מהר חורב כו'": וואָס איז די תועלת און פעולה פון די כרוזים, בשעת רוב מענטשן דאָ למטה הערן זיי ניט?!
און מען איז מבארטו, אַז די נשמה שלמעלה הערט דעם בת קול, און דערפון ווערט נמשך אַ הרגשה בנשמה שבגוף — וואָס דאָס זיינען די הרהורי תשובה וואָס פאַלן פּלוצלונג אַריין צו אַ מענטשןטז, אָן קיין הכנה און התבוננות לזה פון זיין זייט.
ע"ד ווי די גמראיז זאָגט אויף די רייד פון דניאליח, „וראיתי אני דניאל לבדי את המראה והאנשים אשר היו עמי לא ראו את המראה אבל חרדה גדולה נפלה עליהם ויברחו בהחבא" — „וכי מאחר דלא חזו מ"ט איבעיתו, אע"ג דאינהו לא חזו מזלייהו חזו"יט, און דערפון איז נמשך געוואָרן אַ הרגשה — „חרדה גדולה" — אין דער נשמה ווי זי איז אָנגעטאָן אין גוף דאָ למטה.
על דרך זה יש לומר בנוגע צו דעם וואָס מ'באַווייזט יעדן אידן דעם מקדש דלעתיד, אַז די נשמה שלמעלה (שרש ומזל הנשמה) פון יעדער איד זעט דאָס, און דאָס ווירקט אויף זיין נשמה בגוף למטה.
502עס פאָדערט זיך אָבער הסברה:
וואָס זיינען די תוצאות בפועל אין דער נשמה בגוף פון דעם וואָס די נשמה למעלה זעט דעם מקדש דלעתיד. כנ"ל — בנוגע די כרוזים — זיינען די תוצאות די הרהורי תשובה וואָס פאַלן אים אַריין, ועד"ז בנוגע „מזלייהו חזו" באַ די אנשי דניאל — האָט דאָס אויף זיי אַרויפגעוואָרפן אַ „חרדה גדולה"; אָבער וואָס קומט אַרויס למטה דערפון וואָס די נשמה למעלה זעט דעם מקדש דלעתיד? מ'זעט דאָך ניט אַז דאָס (אַליין) זאָל ברענגען אַ תשוקה צום מקדש השלישי און אַז מען זאָל צוליב דעם פירן זיך בדרך הישר.
מ'קען ניט ענטפערן אַז דורך דעם קומען צו הרהורי תשובה — ווייל דאָס ווערט אויפגעטאָן דורך די כרוזים וואָס זיינען פאַראַן „בכל יום ויום", עאכו"כ ביום השבת און נאָך אַזאַ שבת ווי שבת חזון (ווען מ'באַווייזט דעם מקדש).
מ'מוז זאָגן אַז די תוצאות דאָ למטה פון זעען דעם מקדש דלעתיד זיינען שלא בערך שטאַרקער ווי די וואָס קומען פון הערן כרוזים. און צוליב כמה טעמים:
1) דעם מקדש דלעתיד איז מען מגלה באופן של ראי' („מראין לכאו"א") — וואָס ראי' האָט שלא בערך אַ שטאַרקערע ווירקונג און התאמתות ווי שמיעה (כולל — שמיעת הכרוזיםכא).
2) ובפרט אַז דאָס איז אַ ראי' אין דעם ביהמ"ק, וואָס איז אַן ענין הכי כללי בכל תומ"צ און בכל סדר השתלשלות: דאָס דריקט אויס דעם תכלית פון גאַנץ בריאת העולם — „ושכנתי בתוכם"כב, דער פאַרבונד פון דעם אויבערשטן מיט וועלט, וואָס דאָס איז שלא בערך העכער ווי כרוזים שלמעלה, וועלכע זיינען נאָר אַ פרט וכו'.
3) ועאכו"כ מקדש דלעתיד, וואָס צווישן די אַלע בתי מקדשות — איז ער דער גרעסטער און העכסטער, כמ"שכג „גדול יהי' כבוד הבית הזה האחרון מן הראשון", ער איז „בניינא דקוב"ה"כד („מקדש אד' כוננו ידיך"כה) וואָס וועט זיין אַ בית נצחיכד, ניט ווי בית ראשון ושני וועלכע זיינען „בניינא דבר נש", וואָס „לית בי' קיומא כלל".
4) די כוונה אין באַווייזן דעם מקדש — י"ל אַז דאָס איז אויך אַ הכנה און אַ כלי צו אַראָפּברענגען דעם מקדש דלעתיד דאָ למטה בגאולה האמיתית והשלימה.
וואָס דאָס אַלעס איז מער ווי די הרהורי תשובה וואָס קומען אַרויס דורך די כרוזים.
ווערט לויט דעם נאָך שטאַרקער די קשיא: מה־דאָך אַז דורך דעם וואָס די נשמה למעלה הערט די כרוזים ווירקט דאָס אויף דעם אדם למטה (ער זאָל האָבן הרהורי תשובה) — כל שכן וקל וחומר אַז דורך זען דעם מקדש דלעתיד דאַרף דאָס אויף אים זיכער ווירקן, און מער און שטאַרקער. ווערט די קשיא: וואו דריקט זיך אויס די ווירקונג און תוצאות פון דעם וואָס ער זעט דעם מקדש?
ג. וועט מען עס פאַרשטיין נאָכן ערקלערן נאָך אַן עיקר'דיקען און שטאַרקערן אונטערשייד צווישן די פעולה פון די כרוזים שלמעלה (ומזלייהו חזי) און דעם גילוי פון דעם מקדש דלעתיד:
די כוונה פון באַווייזן דעם מקדש דלעתיד איז בכדי אַרויסרופן אַ (תשוקה און) הוספה אין דער עבודה פון אַ אידן צו גיין בדרך הישר ביז אַז דאָס זאָל (סוף סוף) ווערן זיין געוואוינהייט און „טבע". און דאָס זאָל ברענגען אַז דער אויבערשטער זאָל אָפּגעבן דעם מקדש צו אידן למטה.
דעריבער איז ניט גענוג אַז דער גילוי זאָל זיין נאָר מלמעלה, ווי די כרוזים שלמעלה — נאָר עס דאַרף אויך זיין עבודת האדם למטה. און אויך: בשעת דער גילוי קומט מלמעלה, האָט עס ניט אַזאַ שטאַרקע שייכות צו דעם מענטשן מצד זיין טבע, ובמילא איז ניט זיכער אַז עס וועט ביי אים האָבן אַ קיום. ווי עס שטייטכז בנוגע די התעוררות וואָס קומט אַרויס פון כרוזים שלמעלה, אַז וויבאַלד זי קומט (ניט מצד דעם אדם שלמטה, נאָר) מצד „אתערותא דלעילא", האָט זי ניט קיין קיום באַ דעם מענטשןכח (סיידן ער טוט אַ פעולה בזה).
בכדי אָבער אויפטאָן אַז דער מחזה בשבת חזון זאָל ברענגען אַן אויפפירונג בדרך הישר באופן של קביעות, ביז אַז סוף סוף בלייבט ניט קיין חשש „פן יחזור לסורו", דערפאַר וואָס „נעשה אצלו כמו טבע" — דאַרף מען האָבן, אַז אין צוגאָב דערצו וואָס מ'באַווייזט אַ אידן מלמעלה דעם מקדש דלעתיד, זאָל דאָס גופא אויך זיין פאַרבונדן מיט זיין עבודה אַז ער זאָל דאָס זען.
דערמיט איז פאַרשטאַנדיק דער אונטערשייד צווישן די פעולה פון די כרוזים און פון גילוי המקדש דלעתיד504— אַ צווייענדיקער חילוק: פון דעם גילוי המקדש דלעתיד מלמעלה זעט מען ניט בדרך ממילא'דיקע תוצאות — סיידן דערביי איז אויך דאָ די עבודה פון אַ אידן (ניט ווי די כרוזים וואָס ברענגען הרהורי תשובה, אפילו אָן קיין עבודה והתבוננות פון אַ אידן); לאידך גיסא: לאחרי ווי ס'איז אויך דאָ די עבודה צו זען דעם מקדש דלעתיד (וואָס מ'איז מגלה מלמעלה) — דעמולט זיינען די תוצאות דערפון שלא בערך שטאַרקער (ווי די הרהורי תשובה פון די כרוזים), וויבאַלד אַז דאָס האָט אויך דורכגענומען דעם מענטשן באופן קבוע וקיים, ביז אַז ס'איז געוואָרן אויך זיין „טבע", כדלקמן.
ד. דער ביאור בזה:
בנוגע צו די מצוה פון אהבת ה' („ואהבת את ה' אלקיך"כט) איז באַוואוסט די שאלהל: ווי איז שייך אָנזאָגן אַ ציווי אויף אַ רגש ומדה שבלב. מ'קען אָנזאָגן אויף אַ מעשה בפועל, אַ דיבור אָדער מחשבה; אָבער ווי קען מען איינעם הייסן אַז ער זאָל האָבן אַ געפיל פון ליבשאַפט: אויב ער האָט דעם געפיל — דאַרף ער ניט קיין ציווי, אויב ער האָט אים ניט — וועט אַ ציווי ניט העלפן.
איז מען מבאר, אַז דער ציווי איז אויף די התבוננות, ער זאָל זיך אַריינטראַכטן אין זאַכן וואָס זיינען מעורר און ברענגען אהבה. לאידך גיסא איז דאָס דאָך אַ הלכה ובלשון של הלכה — לשון ברורה ובפשטות — היינו אַ ציווי ניט אויף די התבוננות נאָר אויף די אהבה („ואהבת"), ווייל דורך אַ אמת'ע התבוננות ע"פ תורה וועט ער זיכער (ובדרך ממילא) קומען צו אהבה.
ויש לומר אַז דאָס איז אויך דער ביאור בנוגע צו שבת חזון:
ובהקדמה: הציווי „ואהבת" ענינו ומטרתו — אהבת הלב. דהכרוזים — תשובת בני ישראל. דשבת חזון — הרגל הליכה בדרך הישר.
בכדי אַז די נשמה בגוף למטה זאָל זען דעם מקדש דלעתיד (וואָס מ'באַווייזט די נשמה למעלה) דאַרף דער אדם זיך מתבונן זיין בשכלו אין דעם גודל העילוי פון דעם מקדש דלעתיד, און אַז מ'באַווייזט עס אים בשבת חזון. וועט דאָס בדרך ממילא ברענגען אַז ער זאָל זען בעיני (שכל, ביז בעיני) בשר, אויך אַלס אַ נשמה בגוף, די תוצאות בנוגע להלכה, למעשה בפועל — די שמחה והתפעלות וועלכע קומען דורך ראי' און בריינגען הרגל הליכה בדרך הישר.
ד.ה. די התבוננות כדבעי ברענגט זיכער ובדרך ממילא די ראי' בפועל פון דער שמחה והתפעלות והרגל שלו (ע"ד ווי די אהבה, אַז דער ציווי איז ניט אויף דער התבוננות נאָר אויף דער אהבה, ווייל די התבוננות איז אַ זיכערע וועג צו אהבה).
און דערביי קומט צו די מעלה, אַז זיין זען דעם הרגל בפועל (אַלס אַ נשמה בגוף) איז אויך פאַרבונדן מיט זיין עבודה — מצד זיין התבוננות בזה בהבנה והשגה, ביז אויך דעם שכל פון זיין גוף ונפש הבהמית. דער גילוי קומט טאַקע מצד דעם וואָס מען ווייזט עס אים (זיין שרש ומזל הנשמה) מלמעלה (דוקא בשבת חזון), אָבער דורך זיין505התבוננות אין דעם טוט ער אויף אַז ער זאָל דערזען די תוצאות פון דעם, די מעשה בפועל אַלס אַ נשמה בגוף למטהלא, פּונקט ווי ער וואָלט דאָס געזען מצד עצמולב, וביחד עם זה — סיבתו און עס קומט ווייל נשמתו למעלה זעט דעם מקדש ווי ער ווערט באַוויזן מלמעלה, מיטן גאַנצן תוקף ושלימות פון למעלה.
דאָס הייסט: עס ווערט דער חיבור פון מעלה ומטה — „מראין" מלמעלה, און די התבוננות ועבודה למטה.
און בשעת עצם נשמתו זעט דעם מקדש דלעתיד וועלכע מ'באַווייזט בשבת חזון און דורך דער התבוננות בזה — קומען דערפון גלייך אַרויס די תוצאות (הליכה בדרך הישרה) בפועל, ושלא בערך שטאַרקערע ווי די וועלכע קומען אַרויס דורך די כרוזים (כנ"ל):
צום אַלעם ערשטן ווירקט דאָס [נוסף אויף די שמחה שלמעלה ממדידה והגבלה וועלכע קומט אַרויס פון התבוננות הנ"ל] אַז מ'זאָל מוסיף זיין בפועל אין גיין בדרך הישר (וויסנדיק אַז דורך דעם וועט מען באַקומען דעם מקדש דלעתיד), ביז אַז מ'זאָל זיך אין דעם איינגעוואוינען, אַזוי אַז „נעשה אצלו כמו טבע", און ס'איז ניט שייך אַז „יחזור לסורו".
וואָס דאָס אַליין איז שוין אַ שטאַרקערע ווירקונג ווי די הרהורי תשובה וואָס קומען מצד די כרוזים, ווייל די הרהורי תשובה האָבן ניט קיין קיום באַ דעם מענשטן סיידן ער ברענגט דאָס אַראָפּ אין זיין עבודה, משא"כ די הליכה בדרך הישר וואָס קומט אַרויס פון דער התבוננות ווערט (סוף סוף) אַ דבר קיים, „כמו טבע", און ס'איז ניט שייך אַז „יחזור לסורו".
ועוד ועיקר: דאָס בריינגט אַז דער אויבערשטער זאָל אָפּגעבן דעם מקדש דלעתיד — מקדש נצחי — צו אידן, ווייל אידן האָבן מבטל געווען סיבת הגלות („חטאינו") און האָבן מוסיף געווען אין הליכה בדרך הישר ב"מעשינו ועבודתינו" וואָס ברענגט די גאולה, און אין אַן אופן אַז „נעשה אצלו כמו טבע", וואָס דעמולט האָט מען מער ניט קיין מורא „פן יחזור לסורו מאחר שנעשה כמו טבעי'".
ה. ויש לומר נאָך אַן ענין אין דעם:
לויט דעם כלל אַז יעדער זאַך וואָס ווערט נמשך מלמעלה דאַרף האָבן אַ כלי מעין זה בעבודת האדם (כדלקמן) — דאַרף מען זאָגן, אַז וויבאַלד די הליכה בדרך הישר באופן אַז „נעשה אצלו כמו טבע" (וואָס קומט אַרויס דערפון וואָס „מראין לכאו"א המקדש דלעתיד") ברענגט אַז דער אויבערשטער זאָל אָפּגעבן אידן דעם מקדש דלעתיד בפועל — דאַרף אין דער עבודה זיין אַ כלי ומעין פון (בויען) דעם מקדש דלעתיד.
ובפרט אַז דאָס קומט דורך דעם וואָס „מראין לכאו"א המקדש דלעתיד" — איז מסתבר זאָגן, אַז די הליכה איז ניט נאָר אַ סיבה צדדית וואָס ברענגט גילוי המקדש למטה (דורך דעם וואָס דער „מראין" איז מעורר אַ תשוקה באַ אידן און אַ הוספה אין הליכה בדרך הישר506במעשינו ועבודתינו), נאָר נאָכמער — די הליכה, און דער איד ההולך, און די החלטות בשבת חזון זיינען מוסיף אין דעם בנין בית המקדש דלעתיד עצמו.
וביאור הענין:
דער אַלטער רבי איז מבאר אין תניאלג, אַז „תכלית השלימות הזה של ימות המשיח ותחיית המתים שהוא גילוי אור א"ס ב"ה בעוה"ז הגשמי [וואָס דאָס איז כולל, ולכל לראש — דעם ביהמ"ק השלישי, וואו מ'זעט בגלוי „גילוי אור א"ס ב"ה בעוה"ז הגשמי"] תלוי במעשינו ועבודתינו כל זמן משך הגלות".
נאָכמער: ניט נאָר דער גילוי ביהמ"ק למטה (וואָס איז „בנוי ומשוכלל" למעלה) איז תלוי אין „מעשינו ועבודתינו", נאָר אויך דער עצם בית המקדש, וואָס איז „מקדש אד'" („בניינא דקוב"ה"), וועט אויפגעשטעלט ווערן בהשתתפות, כביכול, פון עבודת האדםלה, כמובן פון דעם ציווי „ועשו לי מקדש ושכנתי בתוכם" (וואָס גייט אויך אויפן ביהמ"ק השלישילו).
ובמכ"ש וק"ו: מ'קען דאָך ניט זאָגן אַז אין „מקדש אד'" וועט פעלן עפּעס ח"ו, אעכו"כ די מעלה פון עבודה בקב שלו, „למעשה ידיך תכסוף"לז, וועלכע איז געווען אין משכן, בית ראשון ובית שני („בניינא דבר נש")לח.
וכמובן אויך פון דעם עצם מקדש דלעתיד — וואָס ענינו איז חיבור מעלה ומטה: דער (משכן ו)מקדש ראשון איז געווען בעיקר מצד הגילוי למטה מלמעלה (ע"ד עבודת הצדיקים), דער בית שני — בעיקר מצד עבודת המטה (ע"ד עבודת בעלי תשובה), און דער בית שלישי פאַראיינציקט מעלה ומטה, ד.ה. אַז דער תחתון גופא וועט זיין אַ כלי אויף אלקות הבל"ג שלמעלהלט.
און וויבאַלד אַז דער מקדש דלעתיד [סיי דער גילוי למטה, און סיי דער עצם בנין] איז אַלץ „תלוי במעשינו ועבודתינו" איצטער, וואָס דער פירוש בזה י"ל — אַז אין „מעשינו ועבודתינו" איז שוין507דאָ (מעין) די גילויים דלע"למ — דאַרף מען זאָגן אַז אין „מעשינו ועבודתינו" היינט איז דאָ אַן ענין וואָס טוט אויף דעם גילוי (למטה) ובנין ביהמ"ק השלישימא.
ויש לומר אַז דאָס איז די עבודה פון „ועשו לי מקדש ושכנתי בתוכם" וואָס איז אַ ציווי תמידי, אויך איצטער (בזמן הגלות) — וכמובן ג"כ מפירושו כמאחז"למב בתוכו לא נאמר אלא בתוכם, בתוך כאו"א מישראל, און אויך — דורך דעם „מקדש מעט"מג, „אלו בתי כנסיות ובתי מדרשות"מד, וואָס מצד דעם זאָגט מען אויף „ועשו לי מקדש" — „כל מקום שנאמר לי אינו זז לעולם, לא בעולם הזה ולא לעולם הבא"מה, אויך אין זמן הגלותמו.
ד.ה. אַז דורך די עבודה פון „ושכנתי בתוך כאו"א מישראל" (וואָס דאָס איז דער עיקר הכוונה און דער תכלית פון „ועשו לי מקדש", אויך בזמן שביהמ"ק הי' קייםמז) און בויען אַ „מקדש מעט" — אַ בית קבוע לתורה ותפלה — איז מען „ממשיך מבחי' דירת קבע של הקב"ה כביכול"מח, און נאָכמער — מ'האָט דעם מקדש בפועל (ווי ס'איז שייך בזמן הזה), וואָרום „אינו זז לעולם".
וכמדובר בארוכה במשך השנהמט וועגן די עבודה צו אויפשטעלן בכל מקום ומקום אַ „מקדש מעט" כללי וציבורי, בית תורה תפלה וגמילות חסדים, און דערצו האָט יעדער איד בפרט אויך די זכות ואחריות צו מאַכן זיין הויז, צימער, פאַרמעגן, ד' אמות — אַ „מקדש מעט", אַ בית ומקום (וכלי) קבוע פון און צו תורה תפלה וגמילות חסדים, וואָס דורך די שלשה עמודים ווערט „העולם העומד"נ, „פי' העולם עומד שע"י שלשה דברים אלו ממשיכים דירת קבע של הקב"ה כו'"נא.
ובסגנון אחר — אַ בית חכמה בינה דעת („בית חב"ד"), וועלכע זיינען כנגד די שלשה עמודים הנ"לנב, מיט די הוספה — אַז דאָס איז דורכגענומען און באַלויכטן מיט דעם אור פון פנימיות התורה, הפצת המעינות חוצה, כפי שנתגלתה בתורת חסידות חב"ד, באופן פון „יתפרנסון"נג מיני' — וואָס דאָס גיט אַריין אַ פנימיות אין די עבודה בג' קוים אלו,
508און דאָס איז נאָכמער כלי, כביכול, אויף דעם מקדש דלעתיד — וועלכער דער אויבערשטער שטעלט אויף מיט די דריי ענינים פון חכמה בינה דעתנד.
ו. אע"פ וואָס די עבודה פון מאַכן אַ „מקדש" לה' איז אַ חיוב במשך כל השנה כולה — י"ל אַז אין דעם קומט צו אַ חידוש ושלא בערך בשבת חזון ווען „מראין לכאו"א המקדש דלעתיד"*:
בשעת מ'באַווייזט די נשמה למעלה דעם מקדש דלעתיד, און דורך התבוננות בזה דערזעט דער איד דאָ למטה פאַר זיינע אויגן די תוצאות דערפון — איז פאַרשטאַנדיק אַז דאָס ווירקט אויף אים אַז ער זאָל פאַרשטאַרקן זיין עבודה (בהליכה בדרך הישר, לכל לראש) פון מאַכן זיך אַליין און זיינע ד' אמות אַ „מקדש" לה' („ושכנתי בתוך כאו"א"), וואָס דער „מקדש" איז אַ הכנה און אַ מעין פון דעם מקדש דלעתיד, ביז אַז דאָס איז, כביכולנה, דער מקדש אַליין ווי ער איז „אינו זז לעולם" (אויך בזמן הגלות). און תורת אמת זאָגט אַז מ'רירט אַן אידן איז ווי אָנגערירט בבבת עינו כביכול פון דעם אויבערשטןנו.
וואָס אייגנטלעך, איז דאָס ניט אַ פרט אין די עבודה כללית פון הליכה בדרך הישר באופן אַז ער ווערט אין דעם איינגעוואוינט, „נעשה אצלו כמו טבע" — נאָר דאָס איז אַיסוד וכלל און דער וועג צוצוקומען צו די עבודה, ווייל בשעת ער מאַכט זיך אַליין און זיין בית וכו' אַ מקום וכלי קבוע אויף תורה עבודה וגמילות חסדים — וועלכע זיינען כולל אַלע עניני תורה ומצוות — איז דאָס גופא דער גרעסטער באַווייז אַז ער גייט בדרך הישר באופן כזה אַז דאָס איז געוואָרן זיין געוואוינהיינט (דבר קבוע), „כמו טבע", און במילא איז ניטאָ קיין חשש „פן יחזור לסורו".
לויט דעם קומט אויס, אַז די ווירקונג פון „מראין לכאו"א המקדש דלעתיד" איז שלא בערך שטאַרקער ווי די וואָס קומט פון הערן די כרוזים למעלה — ווייל די ווירקונג איז אַז אַ איד זאָל אויפבויען אַ „מקדש מעט" בגשמיות העולם, משא"כ הרהורי תשובה וואָס זיינען אַן עבודה רוחניתנז.
ז. דער ענין פון „מראין לכאו"א המקדש דלעתיד" ותוצאותיו — וואָס איז גילטיק יעדן שבת חזון, ואדרבה — יעדן יאָר קומט אין דעם צו אַ גילוי509חדשנח — איז נאָכמער אונטערשטראָכן מצד די קביעות פון היינטיקן יאָר,
סיי קביעות בשנה — אַז ס'איז אַ שנת השמיטה — און סיי קביעות בימי החודש — ו' מנחם אב, וואָס קומט בהמשך צו ערב שבת, ה' מנחם אב, דער יום ההילולא פון דעם אריז"ל:
שמיטה ווערט אָנגערופן „שבת לה'"נט, „לשם ה', כשם שנאמר בשבת בראשית"ס. דער ענין אין דעם איז: בשנת השמיטה איז מען אסור במלאכת האדמה, דערפאַר וואָס דעמולט ווערט אַן עלי' בעולם הכי תחתון (העשי'), בדוגמא ווי די עלי' ביום השבת (וואָס דעריבער איז מען אסור במלאכה בשבת)סא — מעיןסב די עלי' וואָס וועט זיין ביום שכולו שבת ומנוחהסג, בגאולה העתידה.
די עלי' ושביתה (ממלאכה) איז אָבער ניט שולל עבודת האדם למטה, נאָר אדרבה: דעמולט דאַרף מען אויסנוצן די פרייע צייט אויף מוסיף זיין אין התעוררות „לדרוש את ה'"סד בפועל, לימוד התורה וקיום המצוותסה.
ד. ה. אַז די עלי' למעלה מעלה בשנת השמיטה (מעין ובדוגמא די עלי' לע"ל) ווערט נמשך למטה אין עוה"ז הגשמי, און פועלט אַ הוספה בעבודת האדם בתומ"צ.
דערפון איז מובן, אַז שנת השמיטה גיט אַ תוספות כח אין דער עבודה פון שבת חזון (ובפרט אַז ס'איז דאָך יום שבת) — ווען „מראין לכאו"א המקדש דלעתיד", אַ גילוי פון די גאולה העתידה, וואָס ווערט נמשך ונתגלה למטה בעבודת האדם (התבוננות און) — די עבודה פון הליכה בדרך הישר, אָנהויבנדיק פון „ועשו לי מקדש", אַזוי אַז דאָס ווערט טבע האדם. וואָס דאָס ווערט די הכנה צו ירידת המקדש למטה ביום שכולו שבת ומנוחה.
ח. דער אינהאַלט פון ה' מנחם אב — דער יום הילולא פון דעם אריז"ל — איז: אין דעם טאָג זיינען עולה למעלה „כל מעשיו ותורתו ועבודתו"סו פון דעם אריז"ל, און דאָס איז „מתגלהסז ומאיר בבחי' גילוי מלמעלה למטה . . ופועלסח ישועות בקרב הארץ".
ד.ה. אַז ביום זה איז אַ גילוי הכי נעלה, מעין דעם גילוי דלע"ל — ווייל דעמולט ווערן נתגלה אַלע ענינים פון אריז"ל, ביז אַפילו די ענינים וואָס זיינען ניט נתגלה געוואָרן (ע"י תלמידי האריז"ל כו')סט בזמן הזה לבני אדם (דערפאַר וואָס זיי זיינען ניט נוגע צו די510עבודה בזמן הזה), אָבער זיי וועלן נתגלה ווערן לע"ל (במכ"ש דערפון וואָס דעמולט וועלן נתגלה ווערן די העכסטע דרגות אין אלקות, ביז גילוי העצמות כביכול, כמ"שע „ונגלה כבוד ה' וראו כל בשר יחדיו", עד"ז בנוגע צו די העכסטע ועצמיות'דיקע ענינים פון צדיקים וואָס דומין לבוראםעא).
און דער גילוי (מעין דלע"ל) ווערט נמשך ונתגלה למטה מטה, ביז אַז ס'איז „פועל ישועות בקרב הארץ", ארץ הגשמית והחומרית.
די כוונה פון דעם גילוי איזעב — צו געבן אידן כח צו מוסיף זיין אין זייער עבודה בכלל, ובמיוחד — אין לימוד תורת האריז"ל און גיין „בדרך ישרהעג אשר הורנו מדרכיו ונלכה באורחותיו"עד — כללות העבודה פון „מצוה לגלות זאת החכמה"עה (וואָס האָט זיך אָנגעהויבן בזמן האריז"ל)עו, יפוצו מעינותיך חוצה.
וואָס דורך דעם פאַרבינדט מען זיך מיט דעם אריז"ל, ביז מיט זיין עצם און מיט אַלע זיינע ענינים (אפילו די וואָס וועלן ניט נתגלה ווערן ביז לע"ל) — ע"ד דער פתגם פון דעם רבי'ן (מהורש"ב) נ"ע (בקשר מיט זיין הסתלקות)עז: „איך גיי אין הימל, די כתבים לאַז איך אייך", ד.ה.עח אַז דורך די „כתבים" וואָס „איך" לאַז אייך — פאַרבינדט מען זיך מיט „איך" (זיין עצם)עט ווי ער געפינט זיך אין „הימל" (למעלה מעלה).
דערפון איז מובן, אַז דאָס גיט נאָכמער כח אויף דעם „מראין לכאו"א המקדש דלעתיד" בשבת חזון (וואָס קומט נאָך דער הכנה פון ערב שבת זה, ה' אב בשנה זו) — אַ גילוי דלע"ל וואָס ווערט נמשך למטה אין עבודת האדם, „בקרב הארץ".
אין דעם שבת באַווייזט מען יעדער איד דעם מקדש דלעתיד כנ"ל, סיי אנשים סיי נשים און סיי טף, בכדי יעדער זאָל זיך אין דעם מתבונן זיין און זען די תוצאות בפועל ממש, און דאָס זאָל אים געבן שלא בערך נייע חיות אין זיין עבודה,
אָנהויבנדיק פון מאַכן אַ „מקדש" פון זיך אַליין און פון זיין בית און אַלע זיינע ענינים, אַ בית תורה תפלה וגמילות חסדים, אַזוי אַז תומ"צ זאָל ביי אים ווערן אַ געוואוינהייט, „נעשה אצלו כמו טבע".
און אין דעם קומט צו נאָכמער חיות ופנימיות — בשעת די עבודה איז דורכגענומען מיט דעם אור פון פנימיות511התורה, תורת האריז"ל ותורת החסידות
— לימוד פנימיות התורה און פירן זיך „ציון במשפט תפדה", סיי בעבודה בדרכי החסידות, סיי „באַ זיך" און סיי רוחניות — פדי' וגילוי פון בחי' ציון מיט אַנדערע — הפצת המעינות חוצה. שבנשמה (שרש ומזל הנשמה) ווי זי
אָנהויבנדיק פון טאָן אין דעם בשבת שטייט אין אַ גוף דאָ למטה, און אויך די זו — וואָס האָט אַ שייכות מיוחדת מיט אויסלייזונג פון דעם העלם הגוף ונפש לימוד פנימיות התורה, כידוע דברי הבהמית (וואָס געפינט זיך במצב פון האריז"לפא אַז דער עיקר לימוד בשבת „ושבי'")פו.
און ספּעציעל אין די טעג שלפני' ביהמ"ק השלישי, „מקדש אד' כוננו ושלאחרי' — צוגעבן אין „ציון במשפט ידיך" — אַז פון „חזון" (שבת חזון) תפדה ושבי' בצדקה"פד: לימוד התורה ווערט „ותחזינה עינינופז בשובך לציון („משפט" — „הלכתא"פה), און נתינת ברחמים",