Addenda - sichos and letters 18

564חג הסוכות

ב"ה, בין יום הכפורים לחג הסוכות

פ' ברכה, שנת הקהל, ה'תשמ"א

ברוקלין, נ.י.

לכל בני ובנות ישראל

בכל מקום שהם

ה' עליהם יחיו

שלום וברכה!

שטייענדיג אין די צוגרייטונג־טעג צו חג הסוכות זמן שמחתנו, און קומענדיג פון יום הקדוש, אחת בשנה, ווען אַלע אידן האָבן באַקומען די חתימה און גמר חתימה טובה לשנה טובה ומתוקה, הטוב לנו — בטוב הנראה והנגלה,

איז כדאי זיך אָפּצושטעלן, בקיצור על כל פנים, אויף דער נקודה — אַז כאָטש מיר געפינען זיך נאָך אין גלות, ווען „החושך יכסה ארץ" — פינסטערניש באַדעקט די ערד, די ליכטיקייט פון תורה אור — די אמת'ע ליכטיקייט, וואָס דאָס געפינט זיך נאָר אין תורה, אין אור אלא תורה, האָט נאָך ניט באַלויכטן אין דער פולסטער מאָס און דורכגעדרונגען די וועלט און איר טאָג טעגליכע אויפירונג, וואָס דאָס דריקט זיך אויס מאַנכעס מאָל אויך בפועל — אין דער באַציאונג צו אידן, און — באַ מאַנכע אידן — אין זייער באַציאונג צו אידישקייט,

וואָס ביידע זיינען פאַרבונדן צווישן זיך, ווי גערעדט מערערע מאָל אַז ווען אַ איד, אַלס אַ יחיד אָדער אַלס אַ גרופּע, האַלט זיך שטאָלץ באַ אידישקייט און באַווייזט דאָס — ערשט דאַמאָלס ערוועקט מען דעם כבוד פון אומות העולם און אַן ענטשפּרעכענדע באַציאונג און הילף,

565אין צוגאָב צום עיקר — אַז דורך האַלטן אידישקייט בפועל, לערנען תורה און מקיים זיין מצוות, דורך דער פאַרקלענערונג און דעם בטל מאַכן די איינציגע סיבה פון גלות — ווי מיר זאָגן קלאָר און דייטליך „מפני חטאינו גלינו מארצנו" — פאַרקלענערט מען דעם גלות ביז מ'איז עם „מבטל" דורך דער גאולה האמתית והשלימה על ידי משיח צדקנו,

טאָר דאָס געפינען זיך אין גלות ניט שטערן צו די צוגרייטונגען בשמחה צום זמן שמחתנו, און — ניט צו דער שמחת יום טוב, וועלכע זיינען אַלע מועדים לשמחה, ובפרט חג הסוכות (כולל — חול המועד, שמיני עצרת ושמחת תורה) וואָס ווערט אויסגעטיילט אַלס זמן שמחתנו,

ווייל נאָך זייענדיג אין גלות, „אין מצרים", איז „ולכל בני ישראל הי' אור במושבותם" — יעדער איד וואו ער באַזעצט זיך איז באַ עם ליכטיג אין אַלע הינזיכטן, און דאָס גיט עם די מעגליכקייט אויף נאָך מער צו איילען די גאולה, דורך צוגעבן אין נר מצוה ותורה אור — אין לערנען תורה און מקיים זיין מצוות, און צו איילען דעם מקבל זיין פני משיח צדקנו.

און דאָ קומט צו די נקודה, וואָס זי איז גלייכצייטיג אַן עיקר גדול באמונתנו ותורתנו — בטחון בהשם*, דער פולשטענדיגער און אמת'ער בטחון אין דעם אויבערשטן, וואָס ער איז מנהיג כל העולם כולו און גיט אַכטונג אויף יעדערן און יעדערע בהשגחה פרטית, ובפרט —

דער בטחון אַז ער האָט זיכער געגעבן די חתימה וגמר חתימה טובה אין אַלעס און אין אַלע פרטים, כולל אויך, ואדרבה — כולל בעיקר, די ערפילונג במהרה בימינו ממש פון דער האָפענונג, האַרציגער ביינקעניש און טאָג טעגליכער שפּאַנענדער ערוואַרטונג — „ביאת המשיח — אחכה לו בכל יום שיבוא" (משיח'ס קומען — איך ערוואַרט יעדער טאָג זיין קומען).

566דער בטחון, וואָס זיין אמת'ער יסוד איז די אמונה פשוטה פון יעדער אידן, מאמינים בני מאמינים ביז צו אברהם אבינו ראש המאמינים, פאַראיינציגט אַלע אידן, און נאָכמער — אין דעם זיינען זיי אַלע גלייך, פון (ווי תורה טיילט זיי איין אין צען סוגים) ראשיכם ביז שואב מימיך, כאָטש אין אַנדערע הינזיכטן זיינען זיי גאָר פאַרשידען, מן הקצה אל הקצה —

ער מאַכט דעם אמת'ן הקהל את העם, עס ווערט איין קהל, איין מציאות — וואָרום די אמונה פשוטה נעמט דורך און פירט אָן מיט דעם אין וואָס זיי זיינען פאַרשידן — (ווי אויסגערעכנט אין פסוק) ישמעו, ילמדו, ושמרו לעשות את כל דברי התורה הזאת.

דאָס דריקט זיך אויך אויס אין „עיצומו של יום" — עצם טאָג פון יום הכפורים, וועלכער איז אחת בשנה, און לויט דעם באַוואוסטן אָפּטייטש „יחיד בשנה", און וואָס פון אַלע מועדים פון תורה איז דאָס — איין טאָג סיי אין חוץ לארץ סיי אין ארץ ישראל,

און וואָס אַלע אידן פאַרענדיקען עם מיט דעם זעלבן „סך הכל" און רופן עם אויס מיט אַ טיפער התעוררות און בקול רם: שמע ישראל ה' אלקינו ה' אחד, ברוך שם כבוד מלכותו לעולם ועד, ה' הוא האלקים,

און אָנגעדייטעט אויך בחג הסוכות — אַז מען פאַראיינציגט פילע פאַרשידענע מינים, וואָס זיי דייטען אָן אויף אַלע פאַרשידענע סוגי אידן — אתרוג לולב הדסים וערבות אין איין מצוה, וואָס ווערט דוקא דורך זייער פאַראייניגונג דורך אַ אידן,

און אויך אין דער סוכה גופא, וואָס תורה זאָגט: כל ישראל ראוים לישב בסוכה אחת (אַלע אידן זיינען ראוי צו זיצן אין איין סוכה).

567ויהי רצון אַז אַזוי ווי ביום הכפורים, נאָך דעם ריבוי התפלות, און דעם סיום — דעם אויבנדערמאָנטן סך הכל (און דעם זאָגן יתגדל ויתקדש שמי' רבא כו') בלאַָזט מען תקיעה אחת, ומנהג ישראל — אַ תקיעה גדולה, און מען איז מכריז בקול רם: לשנה הבאה בירושלים,

זאָל יעדערער און יעדערע בתוך כלל ישראל, נאָך דעם ריבוי התפלות בזמן הגלות — כולל (פינף מאָל ביום הכפורים) תפלת ותחזינה עינינו בשובך לציון ברחמים, און במשך דעם גאַנצען יאָר — זיינען אידן עמך וצאן מרעיתך נודה לך לעולם

הערן בקרוב ממש דעם אויבערשטנ'ס תקע בשופר גדול לחרותנו און גלייך נאָכדעם — והביאנו כו' לירושלים בית מקדשך בשמחת עולם.

בכבוד ובברכת חג שמח —

מ) ד

568נוסח המברק ששלח כ"ק אדמו"ר שליט"א לאנ"ש שי'

בכל מרחבי תבל לקראת חג הסוכות, זמן שמחתנו, ה'תש"מ

שבתא טבא „יום שמחתכם" וזמן שמחתינו וישמח ישראל בעושיו וישמח השם במעשיו. גוט שבת ויום טוב.

החתימה

ברכת כ"ק אדמו"ר שליט"א לאנשי כפר חב"ד שיחיו,

בעת מסירת האתרוגים ע"י באי כח הכפר שיחיו,

יום א', ערב חג הסוכות, ה'תשל"ט.

דער אויבערשטער זאָל העלפן און מצליח זיין די אנשי כפר חב"ד, בתוככי כללות פון די אידן פון גאַנץ ארץ הקודש, „ארץ אשר גו' עיני ה' אלקיך בה מרשית השנה ועד אחרית שנה"^א,

ממשיך זיין אַלע המשכות, און האָבן אַ שנה מבורכת בפירות, סיי פירות כפשוטם — פירות גשמיים, און סיי „פירות מצוות"^ב — כולל לימוד התורה און קיום המצות, און די פנימיות הענינים דערפון — הפצת המעיינות^ג חוצה^ד,

און ס'זאָל זיין הצלחה רבה ומופלגה פאַר כפר חב"ד, פאַר גאַנץ ארץ ישראל, און פאַר אַלע אידן וואו זיי געפינען זיך,

און ס'זאָל זיין (ווי גערעדט בארוכה^ה) שלימות הארץ, צוזאַמען מיט שלימות התורה, צוזאַמען מיט שלימות העם,

אין אַלע ד' סוגים פון אידן — די וואָס זיינען געגליכן צו אתרוג, צו לולב, צו הדס און צו ערבה^ו,

569„ויעשו כולם אגודה אחת לעשות רצונך בלבב שלם"^ז,

„ונתתי שלום בארץ ושכבתם ואין מחריד"^ח, ביז „ואולך אתכם קוממיות"^ט לקבל פני משיח צדקנו^י, בקרוב ממש.

570ברכת כ"ק אדמו"ר שליט"א לאנשי כפר חב"ד שיחיו,

בעת מסירת האתרוגים ע"י באי כח הכפר שיחיו,

יום ועש"ק, ערב חג הסוכות, ה'תש"מ.

ווי גערעדט כמ"פ ערב השנה און תחלת השנה, אַז ס'איז אַ שנה וואָס הויבט זיך אָן מיט שבת, און דער גאַנצער יאָר ווערט אָנגערופן „שבת לה'"^א,

איז וויבאַלד אַז „וביום שמחתכם אלו שבתות"^ב — זאָל דער אויבערשטער העלפן אַז אַלע ענינים זאָלן זיין מתוך שמחה.

און בפרט אַז מ'האַלט אין ערב „זמן שמחתנו", ווי דער אַלטער רבי איז מבאר אין לקו"ת^ג אַז „שמחתנו" איז אַ שמחה כפולה — „ישמח ישראל בעושיו"^ד, וואָס מ'באַווייזט דורך לימוד התורה וקיום מצוותי', און „ישמח הוי' במעשיו"^ה,

און דער אויבערשטער מאַכט פריילעך אידן און אויך דורך גאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו, בקרוב ממש,

ע"י מעשינו ועבודתנו בסוף זמן הגלות, אויך מתוך שמחה וטוב לבב, און מתוך הרווחה והרחבה בכל הענינים, ביז למטה מטה, אין עוה"ז התחתון שאין תחתון למטה ממנו, אין ענינים גשמיים, ובגשמיות וברוחניות גם יחד, אין בני חיי ומזוני רויחי, ובכולם — רויחי.

און מתוך שמחה וטוב לבב, ומתוך „שלימות התורה", „שלימות העם" און „שלימות הארץ" — זאָל מען גיין בקרוב ממש מקבל זיין פני משיח צדקנו.

און בנתיים — ממשיך זיין די אַלע המשכות וואָס די ד' מינים זיינען ממשיך, וואָס זיי באַווייזן^ו אויף אחדות כל ישראל און כלל ישראל, ביז אין אַן אופן פון שלימות אמיתית.

און אָנזאָגן בשורות טובות איש לרעהו אין די לעצטע טעג פון גלות, אַז „קץ שם לחושך"^ז נאָך זייענדיק אין גלות, „ושמחת עולם על ראשם"^ח, און „ה' יהי' לך לאור עולם"^ט.

האָבן אַ פריילעכן יו"ט און אַ פריילעכן יאָר, און בשורות טובות תמיד כל הימים, בטוב הנראה והנגלה.

571ברכת כ"ק אדמו"ר שליט"א להאורחים שיחיו,

בעת ביקורו בסוכה — ליל ש"ק חוהמ"ס, כ' תשרי ה'תשל"ט.

אַ גוטן שבת און אַ גוטן מועד.

עס זאָלן מקויים ווערן דברי הקריאה בתורה פון היינטיקן שבת: „שמר לך את אשר אנכי מצוך היום^א הנני גורש מפניך את האמורי והכנעני וגו'"^ב (מיט אַלע אומות וואָס ער רעכנט אויס דערנאָך אין פסוק), אַז דער אויבערשטער האָט זיי פאַרטריבן פון א"י,

און „השמר לך פן תכרות ברית ליושב הארץ"^ג — מ'זאָל ניט אונטערשרייבן, ניט מאַכן קיינע כריתת ברית אויף צו אָפּגעבן ח"ו וועלכן עס איז טייל פון א"י, א"י לגבולותי', ככתוב בתורה,

ואדרבה — עס זאָל זיין כהמשך הכתובים: „והרחבתי את גבולך", און „ולא יחמוד איש את ארצך"^ד, זיי וועלן דאָס ניט וועלן נעמען,

און דאָס זאָל אַלץ זיין נאָך אין די איצטיגע טעג, די לעצטע טעג פון גלות, פאַר ביאת המשיח,

ובקרוב ממש זאָל מען גיין מקבל זיין פני משיח צדקנו, מתוך שמחה, און „מועדים לשמחה", למטה מעשרה טפחים, בטוב הנראה והנגלה.

עס זאָלן זיין בשורות טובות במשך כל השנה כולה.

אַ יישר כח דעם מנהל און מנהלת מיט אַלע מסייעים — שיחיו — פון „הכנסת אורחים" — וואָס „גדולה הכנסת אורחים מהקבלת פני שכינה"^ה, און מ'זאָל הערן בשורות טובות.

אַ גוטן שבת און אַ גוטן מועד.

572ברכת כ"ק אדמו"ר שליט"א להאורחים שיחיו,

בעת ביקורו בסוכה — ליל ב' דחגה"ס, ה'תש"מ.

גוט יום טוב.

אַזוי ווי ס'איז דאָך „זמן שמחתנו", און עס שטייט אין דעם בחומש דריי מאָל „שמחה"^א, וואָס בג' פעמים הוי חזקה^ב — זאָל די שמחה נמשך ווערן על כל השנה כולה.

און אַזוי ווי דער ערשטער טאָג פון סוכות איז געווען ביום השבת, און דער אַלטער רבי איז מבאר אין לקו"ת^ג אַז דעמולט ווערן נמשך די המשכות פון די ד' מינים דורך דעם ענין פון שבת, וואָס דער ענין פון שבת איז — „וקראת לשבת עונג"^ד, דער ענין פון תענוג,

זאָל מען דאָס אויך ממשיך זיין מאָרגן (דעם צווייטן טאָג פון סוכות), און אין אַלע טעג פון חגה"ס^ה, און ממשיך זיין דאָס על כל השנה כולה, אין אַן אופן פון תענוג — פאַרגעניגן,

ביז צום גרעסטן פאַרגעניגן — גאולה האמיתית והשלימה, בביאת משיח צדקנו, בקרוב ממש.

עס זאָל זיין „וביום שמחתכם ובמועדיכם ובראשי חדשיכם ותקעתם בחצוצרות על עולותיכם ועל זבחי שלמיכם גו' לפני אלקיכם"^ו, אין ביהמ"ק השלישי, בקרוב ממש.

573ימים אלו נסע מכאן הרה"ח כו' מוה"ר . . . חתנו של הסוחר אתרוגים הידוע מוה"ר . . . שי', ובידו הצעה לקחת גרעינים וגם שתילים ויחורים של אילני אתרוג קלברה ולנטעם ולשתלם באה"ק ת"ו בכפר חב"ד. ולדעתי נכון הדבר, כי אף שיש מקום לומרשהדיוק דאתרוגי קלברה בין אנ"ש, ומקורם מאדמו"ר הזקן — הוא לא רק מחשש מורכבים כמבואר בשו"ת חת"ס הובא בשער הכולל, אלא עוד זאת שרוצים שיהיו ממשמני הארץ, אשר מבואר במד"ר אשר משמני הארץ זוהי איטליא של יון, שהוא חצי האי קלברה. (ויש לבאר הכרח דרשת רז"ל בזה, דהרי לכאורה קשה. לאחר שברך יצחק את יעקב מטל השמים ומשמני הארץ. איך יכול הי' לתת אח"כ לעשו ענין זה עצמו. ועיין בזה במפרשי החומש ובתורה אור. וע"פ המבואר, אשר חצי אי זה לא הי' בעולם בזמן ברכת יצחק ובא רק לכשנשא שלמה את בת פרעה וכמבואר בשבת דף נ"ו ע"ב. הרי מבואר הנ"ל),

בכ"ז אף שלא תהי' מעלה האחרונה באתרוגי קלברה הגדלים באה"ק ת"ו, עכ"פ תהי' מעלה דחזקת אי מורכבים. וכיון שהרב . . . נוגע בדבר. ולאידך גיסא אינני יודע הדרכים באיטליא, דברתי עמו שיתקשר עם כת"ר באופן שכת"ר יוכל לתת לו מכתב עדות ומעין הכשר על הגרעינים יחורים ושתילים שיקח אתו. — מובן שיסלק שכר טרחתו. וכמו שאמרתי לו בפירוש — להרב . . . — שעליו להתדבר עם כת"ר גם בזה. ואחכה לבשו"ט . . .

(ממכתב כ"ו מ"ח תשט"ו)574היודע בשפת המדינה וידבר עם בעל הפרדס באופן דמסיח לפי תומו — בהנוגע לאופן גידולם של האילנות וכו'. ומה טוב לדבר עד"ז גם עם אנשים צדדיים הדרים במקום ההוא שאינם נוגעים כלל בדבר, אבל בטח, כדרך שכנים, יודעים אופן הטפול בהפרדסים. ובמילא יש מקום לומר שיבררו פרט הנ"ל. נוסף על זה כדאי לקחת שלשה אתרוגים מאילנות שונים שבפרדס ולבדקם בהתאם להסימנים המובאים באחרונים. והובאו ג"כ בשער הכולל. ומובן שההקדם בכל זה ישובח. ובפרט שיש מקום לומר שיקדמונו אחרים.

כיון שאין טעם לומר שרק פרדס זה הוא בלתי מורכב, ובודאי ישנם עוד במקומות כאלו, הנה כדאי הי' שיבדקו גם במקומות עוד ויבררו כהנ"ל. ומובן שעל ההוצאות בדבר במקח השוה — גם אני אשתתף בזה.

כיון שאינו מזכיר ע"ד האברך . . . כנראה שאין אצלו ידיעות ממנו, ובודאי גם הוא הי' יכול לסייע בזה, ואפשר יסייע לו מר . . . שי', שבודאי הרבה מכירים לו בעירו ובמדינה, ומהם גם כאלו שיתרצו לעשות נסיעה כהנ"ל ויהיו מזורזים וממולחים לברר בכל הנ"ל. ובקשר לזה — שימצאו גם מקום לקחת משם גרעינים ושתילים, כי אינני מאמין שרק בחדש טבת אפשר לעשות זה . . .

(ממכתב י"ג סיון תשט"ו)

ז"ע נתקבל מכתבו ממוצש"ק. ובמ"ש אודות שתילים וגרעינים ומצדד דוקא לענין דשתילים, כיון שלכתחלה מותר לנטוע ענף מאילן המורכב, הנה כבר האריכו בזה נו"כ שו"ע יו"ד סו"ס רצ"ה בהנוגע לאילן המורכב אם יש בזה בכלל איסור לקיים ודנטיעה, אבל אין מזה ראי' כלל לאיזה מין נחשב. והרי החשש הוא דהמורכב אינו אתרוג או אתרוג החסר, וא"כ מה יועיל הדין שאין בהנטיעה איסור. וגם לדידי' — הרי אי אפשר שבאילן אחד יהי' הפירות הבאים מהשתילים שלו כשרים והבאים מהגרעין שלו אינם כשרים, אתמהא? והעיקר שאדרבה הפרי קיל יותר מהענף (חולין קטו, א) ואכ"מ. ובכלל הרי אינו מובן מהו האחריות אם יטלו גם את הגרעינים, כיון שבזה בודאי אין טרחה יתירה. ובפרט, שבכל הנ"ל כוונתי היתה לאותם האילנות שיש עדיין — מסיח לפי תומו — שלא הורכבו נוסף על המראה החיצוני וכו'. והרי כיון שהוחזקה קלבריא עד זמן הדור שלפנינו שהאתרוגים משם בלתי מורכבים יש להעמידם על חזקה זו — נוסף לראי' הנ"ל — בתור סניף . . .

(ממכתב י"ז מנ"א תשט"ו)

575. . במ"ש אודות האתרוגים וההשגחה בזה, הרי זוהי שאלה רגילה בהנהגת רבנות והשגחה על כשרות, היינו שצריכים להבטיח (באַוואָרענען) שלא יהי' מקום לחילוף וכו', וכמו שמעורר גם במכתבו, ואם כל זה אפשר להבטיח (באַוואָרענען) — צריך כת"ר לברר על אתר . . .

(ממכתב ה' שבט תשט"ז)

מאשר הנני קבלת מכתבו מא"ח הפסח, ואף שאינו מזכיר דבר עד"ז, תקותי שניצלו ימי זמן חירותנו להחזקת עניני יהדות במחנם הט' ולהפצתה, וע"ד פתגם הבעש"ט, ששמענוהו כ"פ מכ"ק מו"ח אדמו"ר זצוקללה"ה נבג"מ זי"ע, אַז יעדער זאַך וואָס אַ איד זעהט און הערט, איז דאָס אַ הוראה בעבודת השם ית' (אשר באמת מוכח תוכן פתגם זה משני מאמרי רז"ל: אני נבראתי לשמש את קוני, לא ברא הקב"ה בעולמו דבר אחד לבטלה, וק"ל).

במ"ש אודות קשור המכתבים בנוגע לקיחת שתילים וגרעינים וכו' — מובן שצריך להתדבר בזה כל הפרטים ברור, כוונתי גם בהנוגע לענינים הגשמיים, היינו הוצאות הנסיעה, הלקיחה וכו'. וכדרך מנהג התגרים בזה שלא להניח מקום לספק ורר'

(ממכתב כ"ח ניסן תשט"ז) ב"ה, חול המועד סוכות,

פרשת ברכה, שנת הקהל,

ברוקלין, נ. י.

צו אַלע אידישע קינדער

פון פאַר ברבת מצוה

ה' עליהם יחיו

שלום וברכה!

זיכער ווייסט איר אַז מיר געפינען זיך אין אַ יאָר וואָס ווערט אָנגערופן שנת הקהל, ווייל ווען דער בית המקדש איז געווען גאַנץ פלעגט מען אין דעם יאָר — און גענוי אין די טעג (אָנהויב) פון חול המועד סוכות — ערפילן דעם אויבערשטנ'ס מצוה הקהל — צוזאַמענקלייבן אַלע אידן, די מענער די פרויען און די קינדער ביז אויך, די גאָר גאָר קליינע קינדער —

576צוזאַמענקלייבן זיי אין בית המקדש און דאָרט פלעגט דער מלך פאַרליינען פאַר זיי פרשיות פון דער תורה — אין וועלכע זיי פלעגן זיך איינהערן און לערנען און אָפּהיטן צו טאָן אַלץ וואָס עס שטייט אין דער תורה זייער גאַנצן לעבן.

זיכער ווייסט איר אויך, אַז ווען עס קומט אַ באַשטימטע צייט אין יאָר ווען באַם אידישן פאָלק האָט געטראָפן אַ גאָר וויכטיגע געשעעניש זאָגט אָן תורה אַז מען זאָל זיך אַריינטראַכטן אין איר, זיך פאָרשטעלן און איבערלעבן זי און אָפּלערנען פון איר ווי אַזוי און אין וואָס דאָס זאָל ווירקן און צוגעבן אין דעם אייגענעם לעבן איצטער,

ווי צום ביישפּיל גלייך באַם ערשטן יום טוב, פסח — פופצן טעג אין ניסן אַריינטראַכטן זיך אַז דער אויבערשטער האָט אונז אַרויסגענומען פון גלות און קנעכטשאַפט פון מצרים און געמאַכט אונז פריי אויף צו דינען עם, מקיים זיין אַלע זיינע מצוות.

אַזוי אויך אַז עס קומען די הקהל טעג דאַרף יעדער פון אונז, אַריינגענומען אויך די גאָר קליינע קינדער — זיך אַריינטראַכטן אַז זיין הויז, יעדער אידישע הויז, אַזוי קינדער — אויך די כתה אין וועלכער זיי לערנען אין בית הספר און ענליכעס, דאַרף זיין ריין ליכטיג און געהייליגט (קדוש) און דאָס וואָס עס „קיניגט" און פירט אָן מיט עם, מיט זיין לעבן — זיין אמונה אין דעם אויבערשטן, ווי ער הויבט אָן זיין לעבן טאָג טעגליך מיט'ן זאָגן מודה אני לפניך מלך חי וקיים — זאָל „פאַרליינען", איינווירקן אויף עם אינגאַנצן און אויף אַלעם וואָס ער טוט אַז עס זאָל זיין ווי געזאָגט אין פרשיות התורה.

און אויך טאָן הקהל — אָנהויבנדיק פון איצט און פאָרזעצן אַ גאַנץ יאָר — אין פּאַסנדע צייטן, ובפרט שבת — צוזאַמענקלייבן זיך לערנען אַ פרשה, אַן ענין בתורה און אָננעמען החלטות טובות (גוטע באַשלוסן) אויף נאָכמער צוגעבן אין עשיית (טאָן) המצוות.

כדי דאָס אַלעס זאָל זיין מיט נאָכמער הצלחה און לעבעדיקייט איז כדאי זיך פאַראייניקן די וועלכע קענען זיך אָפטערס צוזאַמענקלייבן — אין אַ „קהל", אַ גרופּע — „צבאות השם" דעם אויבערשטנ'ס ארמעע, וואָס דאָס איז דאָך יעדער איד פון קליינווייז אויף, וואָס דער אויבערשטער זאָגט עם אָן מלאו את הארץ וכבשוה — אייננעמען די וועלט דורך אָנפילן איר מיט אמת'ער ליכטיקייט, אַז מ'זאָל זען אַז זי געהערט אינגאַנצן צום אויבערשטן.

מיט אַ וואונטש פון אַ סאַך הצלחה אין דעם

אַלעם און —

אַ פריילעכן יום טוב און אַז דער גאַנצער

יאָר זאָל זיין אַ שנה טובה ומתוקה

צוליב דער קדושה פון מועד

קומט דאָ ניט קיין חתימה

6

577. . בברכה לחג שמחתינו לשון רבים ומובא בספרים שזהו ישמח ישראל בעושיו וישמח ה' במעשיו שמתאחדים ע"י אורייתא וכמאמר הזהר חלק ג' דף ע"ג עמוד א' תלת דרגין אינון ישראל אורייתא וקוב"ה עיי"ש.

(ממכתב י"ג תשרי, תשט"ו)

מורנו הבעש"ט האָט געזאָגט, די טבילה אין מקוה און זיצן אין סוכה האָבן אַ שייכות, הן אין דעם הכשרת המקבל און הן אין דעם המשכת האר^*: שייכות מקוה וסוכה י"ל דמקוה הוא בחינת בינה (פע"ח שער השבת פ"ג. סידור בכוונת המקוה. לקו"ת פ' ואתחנן תוס' ביאור ע"פ וידעת פ"ב. ועוד). ושייך למקיפים (לקו"ת פ' תבוא סד"ה תחת אשר), וסוכה היא מקיפים דבינה (זח"ג רנה, ב בכתבי האריז"ל. ודא"ח בדרושי סוכות). — ולהעיר בתו"א ר"פ נח דהמבול כדוגמת המקוה מ"ם סאה, ובד"ה כי פדה ה' את יעקב (נדפס בלקו"ת לג' פרשיות פ' נח^* ובהמשך וככה — תרל"ז פצ"ה ואילך — ביאור הצד השווה דסוכה ותיבת נח וההפרש שביניהם. ואכ"מ.

(מרשימת טבת, ה'תש"ט)