Addenda - sichos 7

א. מ'האָט שוין גערעדט כמ"פ^א וועגן דעם מנהג פון רעדן „דברי כבושין" אין יום התענית — אַן „עת רצון"^ב.

וואָס דערפאַר איז כאן המקום^ג והזמן דערמאָנען און מזרז זיין נאָכאַמאָל („ואין מזרזין אלא המזורזין"^ד) וועגן דעם וואָס מ'האָט דערמאָנט אין די פריערדיקע התוועדויות (ובארוכה — אין די שתים שלפנ"ז^ה), אַז אין די ג' שבועות^ו הידועים זאָל מען מוסיף זיין ביתר שאת וביתר עוז אין „ציון במשפט תפדה ושבי' בצדקה"^ז,

סיי אין דעם ענין פון „משפט", „הלכתא" — דער ענין פון לימוד התורה^ח (ובפרט — הלכות^ט), און סיי אין דעם ענין פון „צדקה".

ב. אע"פ אַז דער ענין פון לימוד התורה („ציון במשפט תפדה") און דער ענין פון צדקה („ושבי' בצדקה") דאַרפן זיין במשך כל השנה — וואָרום בכל יום ויום איז מען מחוייב אין לימוד התורה און אין מצות הצדקה^י,

[ובפרט דער ענין פון לימוד התורה וואָס איז פאַרבונדן מיט (און נוגע צו וויסן) „את המעשה אשר יעשון"^יא במשך כל היום כולו (דער ענין פון „הלכתא" — פסקי דינים בנוגע למעשה בפועל),

כולל אויך דעם ענין פון „כל מעשיך יהיו לשם שמים" און „בכל דרכיך דעהו"^יב, כפס"ד הרמב"ם^יג אַז „החכם ניכר במעשיו כו'", ביז אפילו בשעת השינה (ווי ער לייגט זיך שלאָפן און דערנאָך — ווי ער שלאָפט) —

וואָס דערפון איז פאַרשטאַנדיק אויף וויפל ס'איז נוגע דער ענין פון לימוד התורה בכל רגע^יד פון דעם טאָג],

זיינען אָבער דאָ זמנים מיוחדים270בשנה, וואָס דעמולט דאַרף מען מוסיף זיין אין דערויף ביתר שאת וביתר עוז:

אין די ג' שבועות, וואָס דעמולט איז מודגש דער ענין הגלות און די תפלה והשתדלות אַז ס'זאָל זיין דער „ציון גו' תפדה ושבי' גו'" (שיבה וקיבוץ נדחי ישראל בגשמיות וברוחניות גם יחד) —

[ועד"ז לאידך גיסא: די תפלה והשתדלות אַז ס'זאָל זיין „ציון גו' תפדה ושבי' גו'" איז דאָ אויך בכל יום ויום (בדוגמא ווי לימוד התורה און מצות הצדקה וואָס דאַרפן זיין בכל יום), ווי מ'זאָגט אין דער תפלה שבכל יום (כולל — שבתות וימים טובים) „והשב העבודה כו'", און „ותחזינה עינינו בשובך לציון",

[וואָס דאָס איז פאַרבונדן מיט „אני מאמין באמונה שלימה בביאת המשיח כו' בכל יום", און מצות האמונה בתוכנה ובעיקרה^טו איז איינע פון די מצוות וואָס „חיובן תמידי^טז לא יפסק מעל האדם אפי' רגע בכל ימיו"^יז],

דאָס איז אָבער מודגש במיוחד אין די ג' שבועות, וויבאַלד אַז דעמולט שטייט דער ענין הגלות בהדגשה יותר],

דאַרף מען דעמולט מוסיף זיין ביתר שאת וביתר עוז אין לימוד התורה און אין מצות הצדקה, וויבאַלד אַז דורך דערויף ווערט אויפגעטאָן דער „ציון במשפט (תורה) תפדה ושבי' בצדקה".

ג. בהמשך לזה וואָס מ'רעדט וועגן דעם ענין הצדקה, איז כאן המקום דערמאָנען וועגן דער מגבית וואָס איז פאַרבונדן מיט י"ב־"ג תמוז:

אע"פ וואָס מ'האָט דאָס ניט דערמאָנט בפירוש בעת ההתוועדות פון י"ב־*) ג תמוז, איז עס דערפאַר וואָס דאָס איז אַ דבר הפשוט,

עאכו"כ אַז מ'רעדט וועגן „עמך כולם צדיקים"^יח, וויל דאָך יעדער איד מקיים זיין מצות הצדקה (בזמן הנהוג) ביתר שאת וביתר עוז —

ובמילא איז ניטאָ קיין הכרח דערמאָנען דאָס בכל שנה, קען מען נוצן די צייט אויף זאַכן שבהכרח,

אָבער אעפ"כ, אַזוי ווי „אין מזרזין אלא המזורזין", ועוד — נראה, אַז דער ניט דערמאָנען האָט געבראַכט עטליכע צום ניט טאָן,

דערמאָנט מען וועגן דעם אין די ימי התשלומין פון י"ב־"ג תמוז,

אַז די וואָס האָבן שוין געגעבן אויף צדקה וואָס איז פאַרבונדן מיטן מגבית פון י"־"ג תמוז (וואָס דאָס זיינען רובם ככולם), זאָלן מוסיף זיין אין דערויף;

און די וואָס האָבן נאָך ניט תורם געווען אויף דער צדקה (מאיזה סיבה שתהי') — זאָלן דאָס טאָן איצטער, וכל הזריז הרי זה משובח^יט וכל המרבה ה"ז משובח.

און טאָן דאָס אין אַן אופן פון „כפלים לתושי'"^כ, ווי דער אַלטער רבי בריינגט אַראָפּ אין אגה"ת^כא, אַז בשעת מ'דאַרף מתקן זיין דעם עבר, איז „אם הי' רגיל לקרות דף אחד יקרא ב' דפים לשנות271פרק א' ישנה ב' פרקים כו'", (בלי הגבלה למעלה, ווי ער זאָגט דאָרט) אין אַן אופן פון „כפול ומכופל".

ד. האמור לעיל (וועגן לימוד התורה און מצות צדקה) איז אויך פאַרבונדן מיטן שיעור חומש היומי^כב,

[וואָס אין דערויף זיינען דאָ שינויים משנה לשנה, און ע"פ תורת הבעש"ט^כג איז פאַרשטאַנדיק אַז דערפון (מהקביעות דשנה זו) דאַרף אויך זיין אַ הוראה].

דער שיעור חומש פון שבעה עשר בתמוז בשנה זו, דער שיעור חומש פון יום חמישי פון פ' פינחס, הויבט זיך אָן מיט „את קרבני לחמי לאישי ריח ניחוחי תשמרו להקריב לי במועדו"^כד, וועגן דעם קרבן תמיד, „את הכבש אחד תעשה בבוקר ואת הכבש השני תעשה בין הערביים"^כה.

272ה. דער ענין פון קרבן תמיד האָט אַ שייכות מיוחדת צו שבעה עשר בתמוז:

איינער פון די „חמשה דברים" וואָס „אירעו את אבותינו בשבעה עשר בתמוז" איז — אַז דעמולט איז „בטל התמיד"^לג.

דערפון איז פאַרשטאַנדיק, אַז דורך דעם לימוד פון שיעור חומש היומי (פון שבעה עשר בתמוז בשנה זו), איז מען מתקן (בחלקו, ברוחניות) דאָס וואָס „בטל התמיד", וויבאַלד אַז „כל העוסק בתורת עולה כאילו הקריב עולה"^לד, איז מובן אַז „העוסק בתורת עולת תמיד כאילו הקריב עולת תמיד".

ו. דער תיקון אויף די ענינים פון שבעה עשר בתמוז, איז פאַרבונדן במיוחד מיט שלימות התורה, שלימות העם און שלימות הארץ:

בשבעה עשר בתמוז איז „נשתברו הלוחות"^לג און „שרף אפוסטמוס את התורה"^לג — וואָס דער תיקון לזה איז דער ענין פון שלימות התורה.

ובפרט דער לימוד פון פנימיות התורה, וואָס איז בדוגמת ענין הלוחות^לה, אותיות החקיקה שבתורה.

[וואָס אע"פ אַז אין פנימיות התורה, „עץ החיים", האָט דער ענין הגלות ניט אָנגערירט (כמבואר אין רע"מ^לו, ובארוכה אין אגה"ק^לז),

בדוגמא ווי ס'איז געווען ווען „נשתברו הלוחות", אַז דאָס האָט אָנגערירט די „לוחות האבן", אָבער ניט די אותיות שבלוחות, וואָרום די אותיות זיינען געווען „פורחות"^לח —

איז דאָך אָבער די שלימות פון די אותיות פאַרבונדן דערמיט וואָס זיי זיינען איין זאַך מיט די לוחות, „חרות על הלוחות"^לט, אותיות החקיקה,

ביז אויך מיט תושבע"פ^מ — וואָס דאָס ווערט אויפגעטאָן דורך תושב"כ, וואָס זי איז דער ממוצע צווישן די לוחות מיט תושבע"פ].

און ס'איז אויך פאַרבונדן מיטן (עם, ובמילא —) שלימות העם — ציבור, מקריבי קרבנות הציבור, אָנהויבנדיק פון דעם קרבן תמיד (וואָס איז פאַרבונדן, כנ"ל, מיט שבעה עשר בתמוז),

ובפרט לויט דער תורה פון דעם אַלטן רבי'ן^מא אויף „אדם כי יקריב מכם קרבן לה'"^מב, אַז דער קרבן דאַרף זיין „מכם".

און ס'איז אויך פאַרבונדן מיט שלימות הארץ:

בשבעה עשר בתמוז איז „הובקעה העיר"^לג — ירושלים עיה"ק, וואָס „עתידה ירושלים שתתפשט בכל ארץ ישראל"^מג, שלימות הארץ.

וואָס דער תיקון אויף „הובקעה העיר" איז — דורך דערויף וואָס אַ איד פועל'ט273באַ זיך דעם ענין פון בנין ירושלים בשלימותה — שלימות היראה^מד, וואָס דאָס איז ענינה פון ירושלים — „על שם^מה יראה ועל שם שלם"^מו.

ז. ויה"ר אַז דורך דער הוספה אין לימוד התורה און אין מצות הצדקה,

ובפרט דער לימוד אין הלכות בית הבחירה און הלכות הקרבנות^מז (וואָס אין די ג' שבועות דאַרף מען מוסיף זיין במיוחד אין דעם לימוד פון די הלכות) וואָס דורך דעם לימוד פון די ענינים איז „אני מעלה עליהם כאילו הם עוסקין בבנין הבית", און „כאילו בקרבנות אתם עוסקים"^מח

[און אע"פ אַז עס איז „כאילו", מיט אַ כ"ף הדמיון — איז דאָס אָבער אַ דמיון פון הוי' אלקים אמת אין תורת אמת (דערפאַר וואָס באמת איז דאָס איין זאַך^מט): דורך דעם לימוד איז מען עוסק בבנין הבית ובהקרבת הקרבנות, עס איז נאָר אַז מען דאַרף „צופּוצן די (לעצטע) קנעפּלעך" (כפתגם כ"ק מו"ח אדמו"ר^נ) בכדי אַז דאָס זאָל אַראָפּקומען למטה אין פועל ממש] —

זאָל זיין דער בפועל ממש (ניט נאָר „כאילו"), דער בנין ביהמ"ק, „ושם נעשה לפניך את קרבנות חובותינו" (אָנהויבנדיק פון דעם קרבן תמיד), „כמצות רצונך"^נא.

ובקרוב ממש וועט מען זוכה זיין עולה לרגל זיין, וויבאַלד אַז יהפכו ימים אלו „לששון ולשמחה ולמועדים טובים"^נב.

אַזוי ווי דער רמב"ם איז מבאר אין ריש הל' תעניות^נג אַז דער ענין התענית איז „מדרכי התשובה" — וועט דאָס אויפטאָן דעם ענין אַז אידן טוען „תשובה . . ומיד הן נגאלין"^נד,

ביז צום בנין ביהמ"ק — ווי דער רמב"ם איז חותם און בריינגט דאָרטן^נה דעם פסוק^נו „בחצוצרות וקול שופר הריעו לפני המלך ה'", און טייטשט אָפּ אַז דאָס איז אין „מקדש".

אַז בעגלא דידן זאָל זיין דער יהפכו ימים אלו „לששון ולשמחה ולמועדים טובים", און זוכה זיין זען דאָס בעיני בשר,