Likkutei Sichos
Addenda - sichos 14
529כג, און דאָס איז וואָס מען לייענט יעדער צייט און אָרט, אַז „בית יעקב", אין דער סדרה וואָס מען גייט איצ־וואָס דאָס זיינען פרויען, נעמען זיך טער אַריין, פּרשת יתרו; בשעת דער מיט דער גאַנצער שטאַרקייט אויף אויבערשטער האָט געגעבן אידן די איינשטעלן זייער הויז צו מאַכן פון תורה, האָט ער געזאָגט צו משה דעם אַ מקדש פאַר דעם אויבערשטן, רבנו, כה תאמר לבית יעקב, אלו ווי עס שטייטד), ועשו לי מקדש הנשים1)), אַז די ערשטע זאַך זאָל ושכנתי בתוכם, דאַן גיט דער אויער גיין צו אידישע פרויען און ריידן בערשטער אַ גליק אין הויז, אַ גליק מיט זיי ווי אַ אידישע פרוי דאַרף אין גשמיות און אַ גליק אין רוחניות, זיך פירן על פּי תורה, און דורך און מען איז מחנך די קינדער לתורה, דעם וועט מען זיין פאַרוואָרנט און חופּה ומעשים טובים מתוך הרחבה, געזיכערט אויך מיט דער אויפפירונג סיי הרחבה אין גשמיות און סיי
הרחבה אין רוחניות.
און אַזוי איז יעדער יאָר און אין
משפטים
א. אין היינטיקער סדרה שטייט ענינים: ורפּא ירפּא שניתן רשות ורפּא ירפּא. זאָגן אויף דעם רז"ל1)), און והשבותו לו אַז עס איז אַ חובה. מכאן שניתן רשות לרופא לרפּאות.
מען זאָל ניט זאָגן, רחמנא מחי ואנא ראַן דער ענין החולי. און אין דעם מסי?)) איז אויף דעם לערנט מען זיינען פאַראַן כמה סוגים; חולה שיש אָפּ פון דעם פּסוק, אַז ניתן רשות בו סכנה, חולה שאין בו סכנה, ביז
עס איז פאַראַן אַ מדריגה פון חולה
נאָך אַ לימוד איז פאַראַן, אַז ניט בגימטריא מ"ט, וואָס דאָס מיינט, נאָר וואָס עס איז אַ רשות לרפּאות, אַז ער האָט שוין דערגרייכט צו נאָר עס איז אויך אַ חובה. מען אַלע מ"ט שערי בינה, נאָר ער איז לערנט עס אָפּ פון פּסוק והשבותו אַ חולה, וואָרום עס פעלט אים דער לו)), וואָס עס שטייט בהשבת אבידה. שער הנו"ן.
אמ אר אר אראר או אם ר עמאר אז ר ר 33) מכילחא געבראַכט אין רש"י (שמות
זיין חולי איז נוגע אין קיום המצ־
3) סנהדרין עג, א. ועפמש"כ בפיה"מ —
להרמב"ם נדרים פרק ד משנה ד.530זיינען די שס"ה גידים. אַ חולה אין קיום המצוות רחמנא לצלן — איז דאָך זיין חולאת אַן ענין וואָס איז זייער נוגע.
און עס איז פאַראַן אַ חולה, וואָס עס פעלט אים דער שער הנו"ן, על דרך מדריגת משה רבינו, וואָס עס שטייט אויף אים, ותחסרהו מעט מאלקים, ווייל ער האָט ניט געהאַט דעם שער הנו"ן), און האָט דערצו זוכה געווען בשעת הסתלקותו בהר נבו, נו"ן בו.
לויט דעם חילוק אין די סוגי החולים, איז אויך דער חילוק אין דעם אופן הכרח הרפואה.
בשעת עס רעדט זיך וועגן אַ חולה אין קיום המצוות, דעמאָלט איז די רפואה אַ חובה, אָבער בשעת עס האַנדלט זיך וועגן אַ חולה בגימטריא מ"ט, וואָס עס פעלט אים נאָר דער שער הנו"ן, אויף דעם שטייט ורפּא ירפּא, שניתן רשות לרופא לרפּאות, ניט אַלעמאָל און צו אַלעמען איז דאָס שייך.
בשעת מען מאָנט ביי אַ אידן, ער זאָל טאָן אין הפצת היהדות, פּועל'ן אויף אַ אידן בנוגע לקיום המצוות בפּועל און ער ענטפערט אַז ער זשאַלעוועט די צייט, ער וויל בעסער אויסניצן די צייט צו טאָן מיט זיך, עולה זיין בשער הנו"ן,
דאַרף ער וויסן אַז דאָס וואָס מען מאָנט ביי אים צו היילן יענעם, רעדט זיך דאָס וועגן אַ חולאת וואָס מען איז מחוייב צו היילן, מה שאין כן וואָס ער וויל טאָן מיט זיך — אַ גלייכע זאַך, אָבער דאָס איז אַ רשות לגבי דעם חוב וואָס ער האָפ פאַרן צווייטן. ועל דרך לשון הגמראח), אַז לגבי חובה איז דאָס רשות און לגבי רשות איז דאָס אַ מצוה.
ד. אין מצוות מעשיות זיינען אַלע אידן גלייך, דאָס איז שייך צו יעדן איינעם. מצוות התורה, דקדוק קל של דברי סופרים אויך פון די שפּעטערדיקע, כל מה שתלמיד ותיק עתיד לחדש, דאָס איז שייך צו אַלע אידן. אָבער בעניני הידורים, זיינען פאַראַן ענינים וואָס ניט אַלע האַלטן דערביי.
און אויב מען כאַפּט זיך אָן אין דעם, קען דאָס אַמאָל קומען פון צד פון יצר הרע, וואָס עס לוינט זיך אים ער זאָל טאָן אַן ענין פון הידור אויב דורך דעם וועט ער ממעט זיין אין דעם וואָס ער איז מחוייב צו טאָןח).
ובהנוגע לפּועל, דאַרף מען טאָן אין דעם וואָס מען איז מחוייב בהשבת אבדה, און דאַן וועט דער אויבערשטער געבן הצלחה אויך בעבודה הפּרטית בהנוגע צו זיך ביז צו שער הנו"ן.
ה. עס איז ידוע די תורה פון בעל שם טוב, וואָס דער רבי כ"ק מו"ח אדמו"ר האָט עס געשריבן און איבערגעזאָגט עטלעכע מאָלז), אויפן פּסוק כי תראה חמור שנאך גו' עזב תעזב עמו, וואָס דער תמצית פון דעם ענין איז, אַז מען זאָל ניט פּייניקן דעם גוף מיט תעניתים וסיגופים, נאָר אדרבא, עזב תעזב עמו,531און מיט אים דינען דעם אויבערשטן.
אַזוי איז אויך פאַראַן אַ הוראה)) פון מעזריטשער מגיד צו זיין זון דער מלאך, ער זאָל זיין אָפּגעהיט בבריאות גופו, וואָרום בשעת עס ווערט אַ קליין לעכעלע אין גוף ווערט אַ גרויסע לאָך אין דער נשמה.
ולכאורה איז ניט מובן, וואָס איז דער אויפטו אין דעם ענין פון שמירת בריאות הגוף. עס איז דאָך אַ הלכה פּסוקה און דער אַלטער רבי ברענגט דאָס אין שולחן ערוך חושן משפּט הלכות נזקי הגוף)), כי אין לאדם רשות על גופו כלל, אַז אַ מענטש איז ניט קיין בעל־הבית אויף זיין גוף, און דערפאַר איז אָסור לצער את הגוף אַפילו במניעת איזה מאכל או משתהי) וכו'.
ו. נאָך מערער איז מבואר אין רמב"ם הלכות דעות41)); היות הגוף בריא ושלם מדרכי השם17)) הוא. איז וויבאַלד אַז מען טאָר ניט לצער את הגוף, און בריאות הגוף איז גאָר מדרכי השם, היינט וואָס איז דער אויפטו פון פּירוש אויפן פּסוק עזב תעזב עמו, און דעם ציווי הנ"ל אויף דעם ענין, וואָס פון דעם איז משמע, אַז דאָס איז עפּעס אַ נייער אויפטו?
נאָר מען וועט עס פאַרשטיין פון דעם וואָס דער אַלטער רבי זאָגט דאָרטן גופא אין שולחן ערוך, אַז בדרך תשובה מעג מען לצער את הגוף ולהתענות און איז מבאר, ווייל טובה היא לו.
— און מען מוז זאָגן, אַז דאָס איז לטובת הגוף, וואָרום אויב דאָס איז אַ טובה פאַר עמעצן אַנדערש, בלייבט ווייטער די שאלה, וואָס פאַר אַ רשות האָט ער אויפן גוף צו מצער זיין אים, נאָר דער טעם איז, ווייל עס איז אַ טובה פאַרן גוף גופא. אַז ער זאָל תשובה טאָן, וועט ער — דער גוף — אויספירן זיין שליחות.
ז. וואָס מצד דעם טעם איז מותר להתענות אַפילו מי שאינו יכול להתענות. וואָרום אַזוי איז דאָך דאָ אַ חילוק פון מי שיכול להתענות ביז מי שאינו יכול להתענות, ווי ער ברענגט אין אגרת התשובה פון תניא18)), אַז מי שאינו יכול להתענות ומתענה נקרא חוטא.
ומי שיכול להתענות — זאָגט ער ווייטער אין שולחן ערוך — מעג ער פאַסטן אַפילו שלא בדרך תשובה, נאָר כדי למרק נפשו לה', וואָס דער ענין המירוק איז ניט דער ענין פון תשובה נאָר בכדי שיהי' רצוי לה' כמו קודם החטא.
ח. ועל פּי זה וועט מען פאַרשטיין דעם אויפטו פון בעש"ט אין דעם פּירוש פון עזב תעזב עמו, אַז מען קען טאָן אַ טובה דעם גוף אַפילו בשעת מען דאַרף אָנקומען צו מירוק און אַפילו צו תשובה, ניט
13) פרק ג.532דורך תעניתים, נאָר מען קען למרק את הגוף און אַפילו תשובה טאָן דורך דעם וועג פון עזב תעזב עמו.
וועט מען עס פאַרשטיין על פּי הידוע, אַז די ענינים פון חסידות זיינען שייך און אַ מעין פון לעתיד לבוא, וואָס לעתיד וועט די נשמה מקבל זיין אירע ענינים דורכן גוף, איז אַזוי אויך במעשינו ועבודתינו עתה במשך זמן הגלות, לערנט חסידות, אַז מען קען אויספירן כמה ענינים דורך דעם עזב תעזב עמו.
און דאָס איז אויך דער טעם, וואָס בדורות האחרונים האָט מען געלייגט אַ משקל מיוחד אויף דעם ענין פון בריאות הגוף.
ט. לבד זאת, וואָס עס איז מבואר בכמה מקומות244)), די מעלה פון אַ
א. אין תורה בכלל, און אין תורה שבכתב בפרט, איז יעדער וואָרט און אַפילו יעדער אות, אַן אויסגערעכנטער. דערפאַר געפינען מיר אַז אַ סך הלכות ווערן אָפּגעלערנט פון איינצלנע ווערטער אָדער אַפילו איינצלנע אותיות. פונדעסטוועגן געפינען מיר, אַז אין די פּרשיות ויקהל פּקודי, ווערט איבערגע'חזר'ט די גאַנצע אַריכות'דיקע באַשרייבונג פון די כלי המשכן און לבושי כהונה, וועלכע זיינען שוין איינמאָל באַשריבן געוואָרן בפּרטי פּרטיות אין די פּרשיות תרומה און תצוה. אידישן גוף וואָס אויף אים שטייט ובנו בחרת מכל עם ולשון, וואָס אין דעם ענין הבחירה איז מבואר אין לקוטי תורה*24)), אַז בחירה איז נאָר אין עצמות אין סוף, וואָרום גילויים, איז וואו נאָר גילוי איז דאָס בהגבלה, במילא קען שוין דאָרטן ניט זיין קיין בחירה אמתית — חפשית לגמרי, נאָר בחירה איז נאָר אין עצמות, און אויך ביי אידן, וואָרום הן האדם הי' כאחד ממנו.
נוסף על זה, האָט תורת החסידות געוויזן אַ נייעם דרך, אַז אויך בשביל למרק נפשו און אַפילו צוליב תשובה, קען מען עס אויספירן צוזאַמען מיט שמירת בריאות הגוף.
אין פלוג האָט מען דאָך געקענט שרייבן בקיצור, אַז די אידן האָבן געמאַכט די כלי המשכן און בגדי כהונה ווי ג־ט האָט געהייסן משה'ן, און אַזוי אַרום פאַרשפּאָרן צענדליקער פּסוקים אין דער תורה.
ב. דער תירוץ אויף דערויף איז על דרך ווי דער תירוץ וואָס ווערט געגעבן אויף אַן ענלעכער קשיא, פאַרוואָס זיינען איבערגע'חזר'ט געוואָרן די קרבנות פון די נשיאים אין פּרשה נשא, צוועלף מאָל, וואָס
Suggest a fixSent for review
Report a problemNo account needed
Embed on another site
About this page
Details
- Work
- Likkutei Sichos
- Volume
- חלק ב׳
- Id
- rh-knbh8s32