משיחות ש"פ חוקת, יו"ד תמוז ה'תנש"א

א. היינטיקער טאָג — ווי אַלע טעג פון יאָר אין דעם אידישן־תורה לוח — באַשטייט פון צוויי צאָלן: דער טאָג אין וואָך, און דער טאָג אין חודש^א. היינט איז דער זיבעטער טאָג אין וואָך, יום השביעי (יום שבת קודש), און דער צענטער טאָג אין חודש (תמוז).

די צוויי מנינים — „ימי השבוע" און „ימי החודש" — ווערן גערעכנט לויט צוויי באַזונדערע חשבונות, וועלכע באַשטימען דער תורה־לוח: דעם מהלך השמש — וואָס פון אים זיינען אָפּהענגיק די טעג פון וואָך (ויהי ערב ויהי בוקר יום אחד^ב א.א.וו. און אַזוי חזר'ט זיך עס איבער יעדער וואָך^ג: היום יום ראשון בשבת^ד וכו'), און דעם מהלך הלבנה — וואָס אין אים זיינען תלוי די טעג פון מאַנאַט.

אַזוי ווי יעדער זאַך אין תורה און אין אידישקייט (במכל־שכן פון אַלע וועלט געשעענישן^ה), זיינען די צוויי מנינים ניט צופעליק ח"ו, נאָר זיי זיינען בכוונה ובדיוק אַזוי איינגעשטעלט געוואָרן דורך דעם אויבערשטן. זיי שפּיגלען אָפּ צוויי סדרים אין דעם אופן ווי דער אויבערשטער באַשאַפט און פירט אָן מיט דער וועלט; און דערפון קען און דאַרף יעדער איד (וואָס זיין טא־טעגלעכע הנהגה ווערט באַשטימט לויט די צוויי חשבונות) אַרויסנעמען אַ לימוד און הוראה אין עבודת השם^ו.

אַזוי איז אויך פאַרשטאַנדיק בנוגע צו דעם היינטיקן טאָג — יום השביעי בשבוע און יום העשירי בחודש [ובפרט אַז אין די מספרים איז מודגש במיוחד דער אונטערשייד צווישן ימי השבוע און ימי החודש, כדלקמן ס"ג] — אַז דאָס אַנטהאַלט אַ לימוד אין עבודת האדם — סיי פון יעדערן פון די צוויי מספרים (שבעה ועשרה) באַזונדער (וואָס די צוויי חשבונות זיינען אומאָפּהענגיק איינער פון צווייטן), און סיי פון חיבור שניהם יחד. היות אַז זיי קומען ביידע צוזאַמען אין איין טאָג (וואָס דאָס איז דאָך בהשגחה פרטית ובדיוק), באַווייזט עס אַז זיי האָבן צווישן זיך אַ שייכות^ז ביז אַז זיי ווערן איין זאַך (איין668טאָג וואָס באַשטייט פון צוויי מנינים: שביעי ועשירי).

און וויבאַלד אַז דער טאָג איז שבת פרשת חוקת, און אַ טאָג אין חודש תמוז — באַווייזט עס אַז דאָס האָט אַ שייכות מיט דער פרשה און מיט דעם חודש; און אויך אַ שייכות מיט די טעג וואָס ווערן געבענטשט פון דעם שבת^ח: (א) י"ב־י"ג תמוז, דער חג הגאולה פון כ"ק מו"ח אדמו"ר (בשנת תרפ"ז^ט), און (ב) שבעה עשר בתמוז (בשבת הבאה^י).

און אויך ועיקר: אַ שייכות מיט דער גאולה האמיתית והשלימה — דער ענין הכי עיקרי שהזמן גרמא, כמדובר כמ"פ, ובפרט לאחרונה^יא.

ב. דער כללות'דיקער חילוק צווישן די ימי השבוע און ימי החודש איז: די זיבן טעג אין וואָך זיינען ניט תלוי אין מעשה האדם, נאָר זיי ווערן באַשטימט מלמעלה, מצד סדר מעשה בראשית ווי דער אויבערשטער האָט אים באַשאַפן, אַז דורך דעם וואָס „ויהי ערב ויהי בוקר" (ע"י מהלך השמש) גייט במילא דורך אַ טאָג, און נאָך ששה ימים (היקפים), קומט במילא דער יום השביעי, וקדושת שבת — כדברי חז"ל^יב (בנוגע צו קדושת שבת) אַז „שבת מקדשא וקיימא (מששת ימי בראשית)". משא"כ (ימי ה)חודש איז תלוי אין קביעות בית־דין^יג, „ישראל דקדשינהו לזמנים . . ישראל דקדשינהו לראשי חדשים"^יד (און דערפאַר זאָגט מען „מקדש ישראל והזמנים", ש"צריך להקדים קדושת ישראל לקדושתן, שעל ידי קדושת ישראל נתקדשו הם ואילו לא נתקדשו ישראל לא היו קובעים חדשים וקוראין מועדים בבית־דין"*15)).

ווי דאָס איז אויך אין פשטות הענינים: די שבעת ימי בראשית (און יום השבת) זיינען געווען גלייך בתחלת הבריאה (ווי דערציילט בתחלת התורה). משא"כ קידוש החודש („החודש הזה לכם גו'"^טז) איז אַ מצוה וואָס איז אָנגעזאָגט געוואָרן צו אידן („מצוה ראשונה שנצטוו ישראל"^יז) ערשט באַ יציאת מצרים. ומבואר בכ"מ^יח, אַז דאָס איז די התחלה פון דער עבודה פון אידן אין תורה ומצוות וואָס איז העכער פאַר דער בריאה.

וברוחניות הענינים: ימי השבוע גייט אויף דעם סדר הבריאה ווי ס'איז באַשאַפן געוואָרן במילואה דורך דעם אויבערשטן, „עולם על מילואו נברא"^יט, כמ"ש^כ „אלה תולדות השמים והארץ בהבראם", תולדות מלא כתיב^כא. ימי החודש גייט אויף דער669הוספה וחידוש (חודש מלשון חידוש^כב) וואָס ווערט אויפגעטאָן אין דער בריאה דורך עבודת האדם^כג, כמאחז"ל^כד „אשר ברא אלקים לעשות^כה — לתקן", ביז אַז מען טוט אויף אַ חידוש ושלימות אין דער גאַנצער בריאה (אפילו לגבי שלימות הבריאה מצ"ע), „שמים חדשים וארץ חדשה"^כו — וואָס עס וועט זיין בגאולה האמיתית והשלימה, ווען עס וועט זיין „אלה תולדות פרץ גו' (וישי הוליד את דוד)"^כז, תולדות מלא (העכער פאַר תולדות מלא באַ בריאת השמים והארץ^כח).

ובשרש הענינים נעמט זיך דער חילוק פון די צוויי דרגות אין אלקות: אלקות וואָס איז בערך צו דער בריאה, און טוט זיך אָן אין דער בריאה (שבוע); און אלקות וואָס איז העכער פאַר דער בריאה (חודש).

ג. ויש לומר אַז דאָס שפּיגלט זיך אָפּ במיוחד אין דעם חילוק צווישן יום השביעי (בשבוע) און יום העשירי (בחודש) — די צוויי מנינים פון היינטיקן טאָג:

שביעי באַדייט די שלימות ההיקף פון דער בריאה — שבעת ימי בראשית, שבעת ימי ההיקף^כט. ובשרשם — די שבע מדות מיט וועלכע עס ווערט באַשאַפן די וועלט, די שבעה ימים (יום ראשון — חסד, יום שני — גבורה, ביז יום השביעי — מלכות)^ל. די דרגא אין אלקות וואָס באַשאַפט און טוט זיך אָן אין דער וועלט.

עשרה איז פאַרבונדן (אויך) מיט דער דרגא אין אלקות שלמעלה מעולם — די עשר ספירות, הכוללות די שלשה מוחין וועלכע זיינען העכער פאַר (מקור ה)עולם^לא;

און דער גילוי פון בחי' עשרה (אלקות שלמעלה מעולם) ווערט אויפגעטאָן דורך עבודת האדם, וואָס ער איז מוסיף ומחדש (אויף דער בריאה שנבראת בשבע מדות) די המשכה פון די ג' מוחין, אַזוי אַז עס ווערט די שלימות הגילוי פון עשרה — נוסף צו דער גילוי פון בחי' שבע (מדות) אין דער בריאה, אויך דער גילוי פון די ג' מוחין.

ובעבודת האדם: אויף דעם וואָס עס שטייט^לב „אל תצר את מואב" — איז מבואר אין חסידות^לג, אַז בזמן הזה איז געגעבן670געוואָרן צו אידן נאָר די שבע ארצות, וואָרום דער עיקר עבודה בזמן הזה איז צו מברר ומזכך זיין די שבע מדות (און די עבודה אין די דריי מוחין, איז צוליב פועל זיין אויף די מדות), אָבער בגאולה האמיתית והשלימה וועלן געגעבן ווערן אַלע עשר ארצות (אויך קיני קניזי וקדמוני^לד), וואָרום דעמולט וועט עבודת השם זיין מיט דער פולסטער שלימות, און ס'וועט זיין די עבודה פון די ג' מוחין (אויך) פאַר זיך (ביז די שלימות פון „אלה תולדות פרץ" שלמעלה פון „אלה תולדות השמים והארץ בהבראם")^לה.

ד. דער אויפטאָן די ביידע ענינים פון שבעה ועשרה איז פאַרבונדען דערמיט וואָס אין דער בריאה עצמה זיינען דאָ די צוויי דרגות:

אין תורה שבכתב שטייט אַז די וועלט איז באַשאַפן געוואָרן אין שבעה ימים, „ויכל^לו אלקים ביום השביעי מלאכתו"^יז; אין תורה שבעל־פה — „תורה בפירושה ניתנה"^לח — שטייט [אין היינטיקן פרק^לט] אַז „בעשרה מאמרות נברא העולם". ויש לומר, אַז דאָס איז מתאים מיט דעם וואָס דער אונטערשייד צווישן תורה שבכתב און תורה שבעל־פה איז ע"ד דער אונטערשייד צווישן שבעה און עשרה:

תושב"כ איז געגעבן געוואָרן מלמעלה פון דעם אויבערשטן^מ, און ס'איז ניט שייך אַז אַ מענטש זאָל אין דעם מוסיף זיין ח"ו. מצד דער דרגא פון המשכת אלקות מלמעלה (תושב"כ) איז שלימות הבריאה אין אַן אופן פון שבעה. און דאָס גיט דעם כח אויף דער עבודה פון בירור השבע מדות, גילוי אלקות אין ובערך גדרי העולם.

תושבע"פ איז רובה נתגלה געוואָרן דורך דער עבודה ויגיעה בכח עצמם (בדרך עיון ופלפול) פון די חכמי ישראל במשך הדורות („שלומדים מפי דעתם באחת מן המדות שהתורה נדרשת בהם . . (או) שעשאום סייג לתורה"^מא), וואָס דורך דעם ווערן נתחדש אַ ריבוי דינים ופרטים אין די תרי"ג מצוות^מב. און דעריבער איז דאָרט די הדגשה אַז „בעשרה מאמרות נברא העולם". מצד עבודת המטה אין תורה (תושבע"פ) און אין דער וועלט — זעט מען אין דער בריאה בחי' עשר.

און דאָס גיט דעם כח אויף דער עבודה בכח עצמו — „לעשות לתקן" — צו אויפ־671טאָן אַ הוספה וחידוש אין דער בריאה, דער גילוי פון בחי' עשר בתכלית השלימות דורך דער עבודה אין עולם, ביז די שלימות פון „אלה תולדות פרץ" (אַ חידוש אין דער בריאה^מג).

ה. אין די צוויי ענינים — פון שביעי (שבוע) און עשירי (חודש) — איז יש בזה מה שאין בזה:

די מעלה פון שביעי איז — אַז דאָס איז די שלימות הבריאה ווי דער אויבערשטער האָט איר באַשאַפן מלכתחילה, טוב ושלימות מלכתחילה. און אויך — אַז דאָס איז די שלימות פון (גילוי אלקות אין) דער בריאה עצמה, ווי דאָס איז זיך מתלבש באופן פנימי אין גדר הבריאה (ווי זי איז לכתחילה באַשאַפן געוואָרן).

די מעלה פון עשירי איז — אַז דאָס טוט אויף (דורך עבודת האדם) גילוי אלקות שלמעלה ממדידה והגבלה פון דער בריאה. ובלשון הכתוב^מד — „העשירי יהי' קדש", די דרגא פון קדש מלה בגרמי', וואָס איז אינגאַנצן העבער (קדש מופרש ומובדל) פון אַנדערע ענינים („גרמי'"), ועאכו"כ פון גדר העולם.

— אויך שבת (יום השביעי) איז בדרגת (שבת) קדש, „קדש מלה בגרמי'"^מה — אָבער דאָס איז ווי די קדושה ווערט נמשך מלמעלה (מקדשא וקיימא), משא"כ „העשירי יהי' קדש" ווערט אויפגעטאָן דורך עבודת^מו התחתון^מז, וואָס דאָס דערגרייכט (אין קדש מלה בגרמי' בעצמה) העכער פון דער המשכה מלמעלה^מח.

ועפ"ז איז מובן דער עילוי פון דעם טאָג [ובכלל — פון יעדער טאָג, מצד דעם וואָס ער איז מאחד אַ יום בשבוע ויום בחודש, כנ"ל, אָבער דאָס איז נאָכמער בגלוי ובהדגשה ביום זה] — יום השביעי בשבוע און יום העשירי בחודש: דער חיבור (אין דעם זעלבן טאָג) פון ביידע מעלות הנ"ל, גבול און בלי גבול, גילוי אלקות אין עולם און גילוי אלקות שלמעלה מעולם, וחיבור שניהם יחד — אַז אלקות שלמעלה מעולם ווערט נמשך אין מציאות העולם עצמה^מט.

ויש לומר אַז דאָס איז אויך מרומז אין672דעם וואָס דער חיבור פון שביעי (ז') און עשירי (י') איז — שבעה עשר (י"ז), בגימטריא טוב — וואָס (טוב סתם בלי תואר והגבלה —) באַשטייט פון טוב למעלה און טוב למטה [בלשון חז"ל^נ: טוב לשמים וטוב לבריות], טוב וואָס איז גלוי מלכתחילה (מצד הבריאה) — ווי עס שטייט בנוגע למעשה בראשית, „וירא אלקים כי טוב"^נא, ביז (ווי עס שטייט^נב בסיום הבריאה ביום הששי) „וירא אלקים את כל אשר עשה והנה טוב מאד", און טוב (הנעלם מצ"ע) וואָס ווערט נתגלה דורך עבודת האדם („לעשות — לתקן"), ד.ה. אַז י"ז בגימטריא „טוב" איז כולל סיי טוב שבעולם (ז') און סיי טוב בל"ג וואָס איז למעלה מעולם (י').

ו. עפ"ז וועט מען פאַרשטיין די שייכות מיט שבעה עשר בתמוז (שבשבת הבאה, ובמילא איז דאָס אַ תענית נדחה), וועלכער ווערט געבענטשט פון דעם שבת, עשירי בחודש:

שבעה עשר (בתמוז) איז בגימטריא טוב, וואָרום שלימות הטוב איז ווען מ'האָט אויך דעם גילוי הטוב פנימי — אַ טוב בלי גבול — וואָס איז באַהאַלטן און ווערט נתגלה דורך עבודת האדם.

כידוע אַז בפנימיות איז אַ יום תענית — „יום רצון לה'"^נג. און דורך דעם ווערט נתגלה דער טוב פנימי אין דעם ענין בלתי רצוי וואָס צוליב אים פאַסט מען (התגלות פנימיות האהבה פון דעם אויבערשטן צו אידן, כמשל המלך הרוחץ בעצמו בנו יחידו מרוב אהבתו^נד) — ווי דאָס וועט נתגלה ווערן בגאולה האמיתית והשלימה ווען „כל הצומות האלו . . עתידים להיות ימים טובים וימי ששון ושמחה, שנאמר^נה כה אמר ה' צבאות צום הרביעי . . יהי' לבית יהודה לששון ולשמחה ולמועדים טובים"^נו.

ויש לומר, אַז דער טוב פנימי (אין טו"ב תמוז) שטייט בגלוי ווען שבעה עשר בתמוז קומט אויס ביום השבת — יום השביעי (ווי בקביעות שנה זו), וואָס דעמולט פאַסט מען ניט^*56, וואָרום בשבת „אין עצב בה"^נז, ואדרבה — מצוה „לענגו בעונג אכילה ושתי'"^נח, ענינו של שבת איז עונג, במילא איז דאָס דוחה דעם תענית, און ס'איז אסור דעמולט צו פאַסטן.

דאָס הייסט, אַז בשבעה עשר בתמוז שחל להיות בשבת זיינען פאַראַן ביידע מעלות צוזאַמען: די שלימות הטוב למעלה — שביעי (שבת), און שלימות פון גילוי טוב הנעלם וואָס קומט דורך עבודת המטה — עשירי.

און דער כח אויף דעם קומט פון ווי די ביידע ענינים (שבת וצום שבעה עשר בתמוז) זיינען אין תורה (ע"ד האמור לעיל (ס"ד) אַז דער כח אויף דער עבודה פון שביעי ועשירי קומט פון דעם וואָס אין תורה זיינען די ביידע ענינים, שבעת ימי בראשית בתושב"כ, בעשרה מאמרות נברא העולם בתושבע"פ):

דער טעם פשוט אויף איסור תענית בשבת איז, ווייל שבת (ומצות עונג שבת)673איז מן התורה^נט, וואָס דאָס איז דוחה די תעניות וועלכע זיינען מדברי קבלה^ס.

וי"ל הביאור בזה בפנימיות הענינים, ובהקדים דעם טעם פאַרוואָס אַלע תעניות — מלבד יוהכ"פ — זיינען מדברי קבלה און ניט מן התורה:

הטעם לזה יש לומר ע"פ דעם חילוק המדובר לעיל צווישן תורה שבכתב און תורה שבע"פ: מן התורה — תורת חסד^סא — איז ניטאָ דער ענין פון תענית (מלבד יוהכ"פ^סב). דאָס הייסט: מן התורה — ווי די וועלט איז מצד למעלה (מצד בריאתה ע"י הקב"ה) — איז זי במילואה ובשלימותה, און דאָרט איז ניטאָ (אויף אַזויפיל^סג) אַן ענין בלתי רצוי (חטא) וואָס אויף דעם זאָל דאַרפן זיין אַ תענית (וואָס קומט „מפני הצרות שאירעו בהן כדי לעורר הלבבות לפתוח דרכי התשובה" אויף „מעשינו הרעים ומעשה אבותינו שהי' כמעשינו עתה שגרם להם ולנו אותן הצרות"^מד).

משא"כ מצד דברי קבלה (בערך צו „דברי תורה"), וואָס זיי פסק'ענען די הלכות לויט דעם ווי מ'שאַצט אָפּ דעם מצב העולם בפועל למטה (ע"ד תושבע"פ לגבי תושב"כ כנ"ל) — איז, וויבאַלד אַז מצד דעם עולם למטה (וואו ס'איז געגעבן געוואָרן בחירה בטוב או בהפכו), קען זיין אַ ירידה ע"י החטא ר"ל, דעריבער קומען די תעניות אויף דאָס צו מתקן זיין דורך עבודת התשובה — די הוספה וחידוש וואָס טוט זיך אויף אין דער בריאה ע"י עבודת האדם (מער וויפל ס'איז דאָ אין דער בריאה מצ"ע).

מן התורה שטייט בגילוי (בעיקר) דער טוב הגלוי אין דער בריאה; משא"כ דורך דברי קבלה (ועד"ז תושבע"פ בכלל) ווערט נתגלה אויך דער טוב הנעלם וואָס איז דאָ למטה, כולל — דעם טוב פנימי אין דעם צום פון שבעה עשר (טו"ב) בתמוז, ווי עס וועט נתגלה ווערן לע"ל ווען יהפכו ימים אלו לששון ולשמחה.

ועפ"ז איז פאַרשטאַנדיק דער כח פון שבת צו דוחה זיין אַ תענית: וויבאַלד אַז שבת איז מן התורה, איז דאָס פאַרבונדן מיט דעם גילוי הטוב מלמעלה (שביעי), „וקראת לשבת עונג"^סה, דעריבער איז דעמולט ניטאָ קיין אָרט אויף אַ תענית^סו [מלבד יוהכ"פ וואָס איז מן התורה].

674אָבער צוזאַמען דערמיט איז אין דעם שבת שבעה עשר בתמוז אויך דאָ די מעלה פון גילוי טוב הפנימי פון דעם תענית (בחי' עשר), וואָרום אַנשטאָט פאַסטן איז מצוה לענגו בעונג אכילה ושתי', און ס'איז אַ יום שמחה, מעין און אַלס הכנה צו דחיית התענית בשלימות לע"ל, ווען יהפכו ימים אלו לששון ולשמחה [כפתגם הידוע^סז בנוגע צו שבעה עשר בתמוז שחל בשבת: הלואי שיהי' נדחה בשלימות ויהפך לששון ולשמחה].

ז. און אין דעם קומט צו נאָכמער דורך שבת עשירי בתמוז: ווען שבעה עשר בתמוז איז חל בשבת, איז דער שבת שלפני זה — פון וועלכע עס ווערט געבענטשט שבת שבעה עשר בתמוז — אַלעמאָל יום עשירי בחודש (תמוז). ויש לומר ע"ד הרמז: פון דעם ענין השביעי (שבת) ועשירי (בחודש) — דער חיבור פון דעם טוב גלוי און דעם טוב הנעלם (וואָס ווערט נתגלה דורך עבודת המטה) — ווערט נמשך די ברכה (מלשון המשכה^סח) ונתינת כח צו דעם שבת הבא צו אויפטאָן דעם חיבור פון די ביידע מעלות אין שבת שבעה עשר בתמוז: דער גילוי הטוב פון שבת (הבא מלמעלה), און דער גילוי הטוב פנימי אין שבעה עשר — (בגימטריא) טו"ב — בתמוז.

ויש לקשר זה אויך מיט דעם וואָס „בשבעה עשר בתמוז נשתברו הלוחות"^סט: אין דעם ענין פון שבירת הלוחות איז דאָ דער טוב פנימי (וואָס דורך דעם איז צוגעקומען דער ריבוי אין תורה בלוחות השניות מער ווי עס וואָלט געווען מצד די לוחות ראשונות, כדאיתא במדרש^ע). וואָס דערפאַר האָט דער אויבערשטער געזאָגט צו משה^עא „יישר כחך ששברת": דער עילוי קומט אַרויס דוקא דורך „כחך" של האדם (עבודת המטה) — ע"ד די מעלה פון עבודת התשובה (נאָר אין דעם באַקומט מען דערנאָך אויך דער סיוע פון דעם אויבערשטן, וועלכער זאָגט „יישר כחך").

און אין דעם שבת שלפני זה — וואָס איז נאָך אין די ארבעים ימים הראשונים פון משה'ס זיין בהר סיני, קודם שבירת הלוחות — שטייט בגלוי די מעלה פון די לוחות ראשונות — עבודת הצדיקים, מצד דעם וואָס „עשה האלקים את האדם ישר"^עב, נאָר אין דעם האָט מען אויך די675מעלה פון עשירי וואָס קומט דורך עבודת המטה^עג (ע"ד לאתבא^עד צדיקיא בתיובתא)^עה.

ח. ולהוסיף די שייכות מיט פרשת השבוע פון דעם שבת — פ' חוקת:

דער טעם פאַרוואָס עס שטייט „זאת חוקת התורה" אויף מצות פרה אדומה (אע"פ וואָס דאָס איז לכאורה נאָר איין מצוה אין תורה) — איז מבואר אין חסידות^עו, ווייל מצות פרה אדומה באַשטייט פון די צוויי ענינים פון רצוא ושוב: שריפת הפרה (רצוא), און ונתן מים חיים אל כלי^עז (שוב), וואָס אין די צוויי ענינים פון רצוא ושוב טיילט זיך כללות התורה^עח: די תשוקה ורצוא באהבה כרשפי אש פון אַ אידן צו נתעלה ווערן און נכלל ווערן אין אלקות; די המשכה ושוב צו ממשיך זיין אלקות למטה, און מאַכן אַ דירה לו יתברך בתחתונים^עט.

ויש לומר אַז רצוא ושוב זיינען ע"ד דער חילוק צווישן שבעה (ימי השבוע) און עשרה (ימי החודש): רצוא באַווייזט אויף דער עבודה פון דער תשוקה ועלי' למעלה מן העולם, ביז באופן פון כלות הנפש למעלה מהגבלת הגוף — ע"ד דער ענין פון עשרה, וואָס דערגרייכט בלי גבול (שלמעלה מעולם). שוב איז די עבודה מלמעלה למטה — צו ממשיך זיין די אורות אין כלים למטה, די עבודה אַלס אַ נשמה בגוף דוקא, וואָס דערצו דאַרף מען דאָס ממשיך זיין לויט די כלים וגדרים פון דעם גוף און דער בריאה — ע"ד דער ענין פון שבעה (גדר הבריאה). און שלימות העבודה באַשטייט פון חיבור שניהם יחד: צוזאַמען מיט דער רצוא וכלות הנפש דאַרף זיין די עבודה אַלס נשמה בגוף, און אין דעם רצוא דאַרף זיך אָנהערן די כוונה אַז מ'דאַרף דאָס ממשיך זיין למטה; און אין דעם שוב גופא דאַרף זיך אָנהערן אַז „על כרחך אתה חי"^פ, ווייל זייענדיק אַ נשמה בגוף שטייט ער אין אַ שטענדיקער רצוא למעלה.

[ובפרטיות יותר יש לומר, אַז אין דעם ענין פון חודש (לבנה) איז בהדגשה די ביידע ענינים פון רצוא ושוב — „ונפקדת כי יפקד מושבך"^פא: דער מיעוט הלבנה676(„יפקד מושבך") באַווייזט אויף איר ביטול, וואָס קומט מצד איר רצוא צו מקבל זיין (אור השמש, אור המשפיע), ואיידי דטריד למיבלע לא פליט^פב; און דאָס ברענגט דערנאָך צו מולד הלבנה מחדש („ונפקדת") — בבחי' שוב, גילוי אור הלבנה מחדש, „להאיר על הארץ"^פג].

ט. ע"פ הנ"ל וועט מען אויך פאַרשטיין די שייכות מיט דעם חג הגאולה, ב־"ג תמוז וואָס ווערט געבענטשט און קומט בתוך הג' ימים ראשונים פון דעם שבת^פד, עשירי בתמוז^פה:

דער כח צו אויפטאָן דער גילוי פון שבעה און עשרה אין עולם קומט דערפון וואָס מ'טוט עס פריער אויף אין תורה, וואָרום „קודשא בריך הוא אסתכל באורייתא וברא עלמא, בר נש מסתכל בה באורייתא ומקיים עלמא"^פו:

דובר לעיל (ס"ד), אַז אין תורה זיינען פאַראַן ביידע דרגות: תורה שבכתב און תורה שבע"פ [און כולל דברי קבלה^פז]. תושב"כ איז געגעבן געוואָרן מלמעלה, און דעריבער רעדט זיך דאָרט בגלוי און דאָס גיט דעם כח בעיקר אויף מגלה זיין דער טוב גלוי ושלימות הבריאה מצד למעלה (שביעי). און תושבע"פ איז נתחדש געוואָרן בעיקר דורך עבודת האדם, און דערפאַר רעדט זיך דאָרט און דאָס גיט

דעם כח בעיקר אויף מגלה זיין דעם טוב

הנעלם ושלימות הבריאה וואָס ווערט

י. דערמיט וועט מען פאַרשטיין די שייכות פון דעם שבת, עשירי בתמוז, מיט דעם חג הגאולה:

ס'איז ידוע אַז דורך דער מאסר גאולה פון י"־י"ג תמוז איז צוגעקומען אין הפצת המעינות חוצה, ביז אַז דאָס (דער מאסר וגאולה) האָט געבראַכט די יציאה פון דעם בעל הגאולה ממדינה ההיא, און לאחרי השתלשלות — זיין קומען אין „חצי כדור התחתון", וואָס דאָס האָט צוגעגעבן אין דעם גילוי פון פנימיות התורה, באופן פון הפצה אפילו678לגבי ההפצה בדורות שלפני זה, ביז אַז דאָס דערגרייכט בכל קצוי תבל, ביז אין חוצה שאין חוצה ממנו^צט.

און דער גילוי פון פנימיות התורה ווערט נמשך באופן פון פעולה נמשכת (פון זמן הגאולה) — דורך די תלמידים ותלמידי תלמידיו פון דעם בעל הגאולה, כ"ק מו"ח אדמו"ר נשיא דורנו, וואָס „הנשיא הוא הכל"^ק — ער גיט כח צו אַלע אידן („הכל") פון דעם דור, ובפרט דורך תלמידיו וואָס האָבן זוכה געווען אים זען בעיני בשר פנים אל פנים (נוסף לזה וואָס ביי אַלעמען איז „מזלייהו חזי"^קא), וואָס ראיית פני הצדיק ונשיא הדור פועל'ט אין די רואים, ביז אַז אין זיי איז ניכר און שפּיגלט זיך אָפּ דאָס וואָס זיי האָבן געזען, כולל ולכל לראש — אין זייער עבודה פון „יפוצו מעינותיך חוצה",

ובאופן אַז דאָס איז הולך ומתפשט משנה לשנה, ובפרט אין די שנים הכי אחרונות — ווי מ'זעט בפועל, אַז אין די לעצטע יאָרן האָט מען זוכה געווען אַז מ'האָט אָפּגעדרוקט און מ'דרוקט ווייטער אַ ריבוי גדול פון מאמרי חסידות וואָס זיינען ביז איצטער געווען בכתב־יד ובגלוי נאָר ליחידי סגולה, ביז אויך ענינים וואָס זיינען ביז איצטער געווען גנוזים פאַר אַלעמען, און דוקא איצטער דרוקט מען זיי און זיי ווערן נתפרסם לכל

— [ואשרי חלקם וגדול זכותם פון די אַלע און פון יוצאי חלציהם שי' וואָס האָבן זיך מתעסק געווען און זיינען ממשיך מתעסק זיין אין הדפסת הספרים, דורך סיוע בממונם, אָדער טירחא בגופם וכיו"ב]. —

און דער גילוי פון פנימיות התורה און סודות התורה — גיט דעם כח אויף מגלה זיין אין וועלט אויך די ענינים וואָס זיינען למעלה פון גדרי העולם (בחי' עשר), כידוע^קב אַז דורך גילוי תורת חסידות חב"ד בכלל, וואָס גיט צו פאַרשטיין חסידות בשכל האדם ביז אין שכל פון נה"ב, ובפרט ווי ס'איז אין דעם צוגעקומען בדורות האחרונים, באַקומט מען אַ כח מיוחד צו מאַכן פון עניני העולם כלים צו אלקות, ביז אַז דער וועלט זאָל ווערן אַ דירה לו יתברך בתחתונים — אַז אין מציאות העולם (שבעה) זאָל זיין דער גילוי פון אלקות שלמעלה מעולם (עשרה), ביז עצמותו ית'.

און אין דעם קומט צו נאָכמער בקביעות שנה זו, ווען דער חג הגאולה ווערט געבענטשט פון דעם שבת עשירי בתמוז, וש"פ חוקת — וואָס באַדייט דעם חיבור פון ביידע ענינים פון שביעי און עשירי (רצוא ושוב), (אלקות שב)עולם און אלקות שלמעלה מעולם.

ביז אַז דאָס ווערט אַ הכנה מיד צו דער גאולה האמיתית והשלימה [כידוע^צד אַז דורך הפצת המעינות חוצה ברענגט מען „אתי מר" דא מלכא משיחא], ווען עס וועט זיין שלימות החיבור פון שביעי און עשירי: סיי די מעלה ושלימות העולם ווי זי איז מצד הבריאה (בשבעת ימי בראשית), און סיי דער חידוש אין שלימות הבריאה וואָס ווערט אויפגעטאָן דורך עבודת האדם — „אלה תולדות פרץ", און חיבור שתי המעלות יחד.

יא. פון יעדער זאַך דאַרף מען אַרויסנעמען אַ לימוד און הוראה פרטית אין עבודת השם (כתורת הבעש"ט הידועה^קג),679ועאבו"כ פון אַ קביעות ע"פ תורה — דער חיבור פון אַ יום בשבוע און אַ יום בחודש, ובפרט ביום זה — יום השביעי בשבוע און יום העשירי בחודש.

יב. ובנוגע לפועל — ובפרט שטייענדיק בסמיכות צו דעם חג הגאולה פון י"בי"ג תמוז, ווען ס'איז צוגעקומען אַ הוספה וחידוש אין הפצת התורה והיהדות והפצת המעינות חוצה — איז מען מציע:

נוסף צו די שיעורים הקבועים בלימוד התורה וואָס יעדערער האָט בכל יום — זאָל מען צוגעבן בכל יום (כל חד לפום שיעורא דילי') אַ לימוד מיוחד צו לערנען אַן ענין אין נגלה דתורה און אַן ענין אין פנימיות התורה^קי — עכ"פ איין ענין לעיונא אין יעדערן פון זיי, ובמיוחד — אַן ענין וואָס איז כולל דעם חיבור פון נגלה און חסידות צוזאַמען, ד.ה. סיי דער פירוש הפשוט בזה ע"פ נגלה צוזאַמען מיט דעם ביאור בזה בפנימיות הענינים. ווי מ'געפינט עס במיוחד אין דברי תורת רבותינו נשיאינו וואָס ווערן געדרוקט בפרט לאחרונה.

אַזוי אויך זאָל מען צוגעבן אין קיום המצוות בהידור, און בהדגשה — דורך מוסיף זיין אין כוונת המצוה, אַז מ'זאָל681געבן אַ ספּעציעלע הדגשה אַז צוזאַמען מיט קיום המצוה בפועל זאָל אין דעם אויך זיין [אפילו בנוגע צו מצוות וואו די כוונה איז ניט לעיכובא] די כוונת המצוה בשלימות (כל חד לפום שיעורא דילי'), און אויך אין — קיום המצוות באופן פון לפנים משורת הדין.

כולל ובמיוחד אין מצות הצדקה — וואָס הגם אַז אין צדקה איז ניט נוגע כוונת הנותן, איז אָבער ידוע אַז די מצוה איז מער בשלימות בשעת מ'טוט עס בסבר פנים יפות וכו'^קיא. זאָל מען זען מוסיף זיין סיי אין נתינת הצדקה בפועל (בכמות), צוזאַמען מיט אַ הוספה אין דער „נשמה" פון דער מצוה — די כוונה, און דעם סבר פנים יפות.

ועד"ז אויך אין צדקה בדיבור — דורך געבן אַ צווייטן אַן עצה טובה, און רעדן גוטס אויף אַ צווייטן, און צדקה במחשבה — דורך טראַכטן גוט אויף אַ צווייטן.

ובכל זה — איז נוסף צו אַליין טאָן אין דעם, זאָל מען משפיע זיין אין דעם אויך אויף אַנדערע, ביז „ואהבת לרעך כמוך"^קיב, אַז זיי זאָלן אויך אַזוי טאָן בכל הפרטים הנ"ל.

יג. ובקשר מיט דעם חג הגאולה עצמו — זאָל מען אויך מאַכן די אַלע פּאַסיקע הכנות צו איינאָרדענען התוועדויות בקשר מיט דעם חג הגאולה בכל מקום ומקום ביום המתאים לפי תנאי המקום — צי אין דעם טאָג פון י"ב תמוז, אָדער י"ג תמוז, אָדער אין ביידע טעג, אָדער אויך — אין די ימים שלאחרי זה. ובפרט ביום השבת,

און התוועדויות וואו כו"כ מישראל קלייבן זיך צוזאַמען, ואיש את רעהו יעזורו ולאחיו יאמר חזק^קיג — אין אָננעמען החלטות טובות אין מוסיף זיין אין ענינים פון אידישקייט, תורה ומצוותי', און בפרט — אין הפצת התורה והיהדות, והפצת המעינות חוצה.

ויהי רצון, אַז תיכף ומיד ממש, נאָך פאַר דעם חג הגאולה, ועאכו"כ פאַר דעם טאָג פון שבעה עשר בתמוז — זאָל שוין קומען די גאולה, אַזוי אַז לפני פון דער התחלה פון די „בין המצרים" וועט זיין יהפכו ימים אלו לששון ולשמחה ולמועדים טובים, בגאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו — עס וועט זיין בפשטות ביאת המשיח והתפשטות המשיח, „מלך מבית דוד הוגה בתורה ועוסק במצוות כדוד אביו כו', ויכוף כל ישראל לילך בה ולחזק בדקה, וילחם מלחמת ה'", ויעשה ויצליח ויבנה מקדש במקומו ויקבץ נדחי ישראל — כפס"ד הרמב"ם^קיד,

און דאָס אַלעס ווערט אין אַן אופן פון — (רמב"ם ר"ת) „רבות מופתי בארץ מצרים"^קטו, אַז נאָך זייענדיק אין מיצרים וגבולים פון גלות, ווערן נתגלה „רבות מופתי", עס ווערט „רבות מופתי", אַזוי אַז בשעת מ'פרעגט אַ אידן: וואָס איז געווען דער לעצטער מופת וואָס ער האָט געזען? ענטפערט ער: וואָס עפּעס דער לעצטער?! עס זיינען דאָ און עס וועלן נאָך זיין „רבות מופתי", וואָס „רבות" בלשון התורה מיינט מערער און מערער, ביז בלי הגבלה.

ביז תיכף די גאולה האמיתית והשלימה, כמ"ש „כימי צאתך מארץ מצרים682אראנו נפלאות"^קטז, נפלאות אויך פון די נפלאות אין מצרים^קיז — ס איכות הנפלאות און סיי בכמות הנפל

והקיצו ורננו שוכני עפר^קיח, און בעל הגאולה בתוכם ובראשם, צוז מיט אַלע אידן — נשמות בריאות בגופים בריאים — ובנערינו ובזקנינו ובבנינו ובבנותינו^קיט, פליען עם ענני שמיא^קכ אין להר הקודש, לב"ת המקדש השרישי מקדש אדנ־י כוננו ידיך^קכא.