משיחות ש"פ וישב, כ"ג כסלו, מבה"ח טבת ה'תשנ"ב

173נמצאת כבר הגאולה האמיתית והשלימה והעיקר — ש"לא עיכבן כהרף עין"^עח,

בפשטות, וכל בנ", „בנערינו ובזקנינו גו' ותיכף ומיד „כל אחד מראה באצבעו"י^ז

בבנינו ובבנותינו"^סז, מוכנים בכל ה־ ואומר „הנה זה (המלך המשיח) בא"^כ,

פרטים ופרטי פרטים „לגשת ולהסב אל ו"הנה אלקינו זה קוינו לו ויושיענו זה

השולחן" („צוגיין און זעצן זיך צום הוי' קוינו לו נגילה ונשמחה בישועתו"^פא,

טיש"), שולחן ערוך בכל מטעמים ובכל ב"פ זה^פב („כפליים לתושי'"^ג), תיכף

טוב, החל מעניני הגאולה, לויתן ושור הבר^מח ויין המשומר*4), ועוד ועיקר, „לדעת את ה'", „מלאה הארץ דעה את ה' כמים לים מכסים".

ובפשטות — שתיכף ומיד ממש נעשה ההמשך דכל ענינים אלו בארצנו הקדושה, „ארו עם ענני שמיא"^ע, ומוסיף והולך בארצנו הקדושה עצמה, „ילכו מחיל אל חיל יראה אל אלקים בציון", לירושלים עיר הקודש, להר הקודש, לבית המקדש השלישי, „מקדש אדנ־י ומיד ממש.

לאחרונה און בפרט אין דער לעצטער רוש (הפנימי) אין דעם^ג, אַז דאָס איז

צייט, אַז לויט אַלע סימנים איז אונזער צוליב די מעלה וואָס קומט דורך דער

דור דער לעצטער דור פון גלות וב־עבודה פון אידן בכל מקום ומקום, וואָס

מילא דער ערשטער דור פון גאולה, זיי באַזעצן זיך בהתיישבות אין אַ

וואָרום מ'האָט שוין פאַרענדיקט אַלע פרעמדער לאַנד, און זיינען זיך מתלבש

עניני העבודה און מ'שטייט שוין גרייט (באופן המותר ע"פ הלכה) אין די מנהגי

צו דער גאולה האמיתית והשלימה ע"י המקום והמדינה (זיי רעדן שפת המדינה

משיח צדקנו תיכף ומיד ממש.

פרעגן אַנדערע: די גאולה איז דאָך תלוי אין דעם אַז די גאַנצע וועלט זאָל דערצו זיין צוגעגרייט, ניט נאָר איין מענטש אָדער עטלעכע מענטשן, ניט נאָר איין טייל פון דער וועלט — נאָר די גאַנצע וועלט, וואָרום די גאולה איז פאַרבונדן און תלוי אין קיבוץ נדחי ישראל מארבע כנפות הארץ, און אויך אין דעם בירור פון אומות העולם בכל הארצות.

וואו זעט מען — פרעגט מען — אַ שינוי אין דער וועלט, אַז די וועלט איז איצטער מער צוגעגרייט צו דער גאולה ווי אין די פריערדיקע דורות?!

175מברר ומזכך ומעלה זיין די ניצוצות דעם תוקף והצלחה פון דער עבודה. ווי

וועלכע געפינען זיך אין יענעם אָרט. פאַרשסאַנדיק בפשטות: דער טעם אויף

און דעריבער „צדקה עשה הקב"ה ל־ די חילוקי המנהגים (ע"פ תורה) בין

ישראל שפיזרן לבין האומות" — ווייל מדינה למדינה, איז צוליב די ספּעציעלע

דורך דעם קומט צו די מעלה פון זייער איינגשאָסטן פון דער מדינה (תכונת ה־

עבודה בבירור הניצוצי קדושה וועלכע מקום, תכונת אנשי המקום וכיו"ב), און

געפינען זיך (אין די מנהגים) בכל מדינה דערפאָר, בשעת מ'פירט זיך לויט דעם

ומדינה ובכל מקום ומקום.

דערפון איז מובן די מעלה אין דעם וואָס אידן ווערן פאַנאַנדערגעשפּרייט און באַזעצן זיך אין מערערע פאַרשידענע מדינות בעולם — ביז באופן פון „ופרצת ימה וקדמה וצפונה ונגבה" (כברכת הקב"ה ליעקב^יא) — ווייל דוקא דורך דער עבודה פון אידן בכל מדינות העולם באופן של התלבשות פנימית (בכל מקום לפי ענינו), דורך זיך באַזעצן און לעבן אין דעם לאַנד, און זיך אויפפירן בענינים המותרים לויט מנהגי המדינה, קען אַ איד אויפטאָן דעם בירור וזיכוך (באופן של מלמטה למעלה) פון כל מקום ומקום לפי ענינו הוא, אַזוי עס ווערט אַ „דירה לו יתברך בתחתונים"^יב, „תחתונים" לשון רבים, לויט יעדער תחמנהג המקום — וועלכער איז מער צוגעפּאַסט צו תכונת מקום זה — ברענגט דאָס מער הצלחה. דעריבער דאַרף אַ איד וואָס געפינט זיך במקום זה זיך פירן לויט מנהג המדינה, ביז אַז ער דאַרף אויך אויסנוצן די מנהגי המקום אין זיין עבודת השם, ווייל דורך דעם ברענגט עס מער הצלחה אויך אין זיין עבודה בהתאם למנהגי המקום.

[ביז אַז דאָס גופא וואָס דער דין איז אַז מ'דאַרף זיך פירן לויט מנהגי המקום — מאַכט דאָס איבער אַז דער מנהג המקום ווערט אַ הנהגה ע"פ תורה. ד.ה. אַז דאָרט וואו ס'איז ניט קיין סתירה צו הלכה, איז הלכה עצמה מחייב אַ אידן צו זיך פירן לויט מנהג המדינה בעניני משא ומתן].

ובזה גופא [די עבודה בכל מקום בעולם] זיינען פאַראַן בכללות צוויי ענינים ושלבים — (א) די פעולה פנימית אין דעם תחתון, אַז מ'ברענגט קדושה אפילו אין דעם מקום התחתון, לויט זיינע גדרים. אָבער דאָס קען זיין אין אַן אופן אַז דער תחתון בלייבט אַ תחתון און ער איז מער ניט ווי מקבל פון דעם

176יותר, און נאָכמער — ניט „כאילו", נאָר אויפטו פון אונזער דור לגבי פריער־

באופן אַז מ'איז מגלה די מעלה אין דעם דיקע דורות, אין דעם וואָס מ'האָט דעם

תחתון עצמו, ווי דער מקום ווערט אזוי בירור וזיכוך פון כל מדינה ומדינה

ווי דער עצם אַליין (אַ דירה לעצמותו שבעולם.

ער צייכנט זיך אויס פון אַנדערע ד. אַלע ענינים זיינען אויסגעשטעלט

ערטער.

177שייכות מיוחדת ביניהם, וואָרום אפילו האָבן אַ מפלה.

אא א א א א א אר

א אאאא אא

איז דערפון פאַרשטאַנדיק אַז אין ויתחברו ויתעקדו לבן של ישראל

דער גאולה איז נוגע אַז דאָס איז פאַר־לאביהן שבשמים".

אא א

דעם שינוי וחידוש אין דער יחס פון ולסמוך על כחו וגבורתו כו' לומר כחי

אידן בדורנו זה צו מדינת צרפת, לגבי ועוצם ידי ומסלק ההשגחה ואמונה

דעם יחס אין דעם דור פון דעם אַלטן ובטחון באלקים כו'" (בדוגמת די קליפה

רבי'ן:

ס'איז ידוע^יז, אַז אין דער צייט פון דעם אַלטן רבי'ן, ווען ס'איז געווען די מלחמה צווישן נאָפּאָליאָן פון פראַנקרייך (צרסת) און דעם צאַר אלכסנדר פון רוסלאַנד, האָט דער אַלטער רבי געהאַלטן (ניט ווי אַן אַנדער גדול בישראל^יח) אַז לטובת המצב הרוחני פון אידן בעניני יראת שמים איז בעסער אַז פון סנחריב), ווי דער מיטעלער רבי איז מבאר^כא — איז ניט געווען בלויז אַן ענין לפי שעה כו', נאָר נוגע לכל הזמנים והדורות לאחרי זה,

כידוע בדברי הימים אַז די פראַנצויזישע רעוואָלוציע בשנת תקמ"ט (וואָס אַלס תוצאה דערפון איז נאַפּאַָליאָן געוואָרן פירער פון צרסת עטלעכע יאָר שפּעטער) איז געווען אויך אַן אידיע־178וואָרן די יסודות ההנהגה פון דער כל רכושו ונכסיו) אַנטלאָפן פון ליאַדי^כג „מאָדערנער וועלט" און קולטור, עד (ביז אַז בדרך הטבע אַלץ תוצאה דער־

פון^כד איז דערנאָך געווען די הסתלקות ביז דער מהפכה, איז די ממשלה פון פון דעם אַלטן רבי'ן אין כפר פיענא צרפת (ורוב המדינות) געווען אינגאַנצן בכ"ד טבת).

אין דער האַנט פון דעם מלך ומלכה, און און ער האָט מבטיח געווען (דעם זיי האָבן אַנגעפירט מיט איר ווי באַ זיי מיטעלן רבי'ן), עד לידי שבועה^כה, אַז איז אויסגעקומען. די רעוואַלוציע איז רוסלאַנד וועט מנצח זיין די מלחמה, און געווען באַגרינדעט אויף דעם אַז כך הוה. וואָס דורך דעם זיינען אידן מענטשן זיינען פריי צו זיך פירן ווי זיי דעמולט געראַטעוועט געוואָרן פון דער ווילן, און דערפאַר האָט מען אַראָפּגע־ השפעה בלתי רצוי' וואָס וואָלט געווען וואָרפן דעם מלך ומלכה צו באַפרייען אויב דעמולט וואָלט צרפת איינגענומען די מדינה פון זייער שליטה וממשלה, רוסלאַנד, און אידן האָבן דערנאָך און דאָס זאָל איבערגיין צו הנהלת ה־געקענט ממשיך זיין עבודתם בקירוב ציבור וועלכער שטעלט פאַר כל אנשי לבם אל אביהם שבשמים. ובמיוחד —

דורך דעם גילוי פון תורת החסידות כאָטש אפילו אַז דאָס האָט די מעלה במדינה ההיא דורך רבותינו נשיאינו וואָס עס קומט צו אין חופש בגשמיות ממלאי מקומו פון דעם אַלטן רבי'ן. ליאָן) אַ צוגאַנג פון חופש ברוחניות^כב, ניט קוקנדיק אויף דעם וואָס די מדיחופש פון עניני דת, און פריקות עול נה איז געווען בזמנים ההם דער „תוקף והפקרות וכו', וועלכע האָט משפיע גע־הקליפה כו'", און האָט מנגד געווען צו ווען אויף נאָך כו"כ מדינות בזמן ההוא

ובזמנים שלאחרי זה.

מאבד ארו בר זרר גר מרת אזא א א וא אז ראא א א

25) אג"ק שם ע' רמג.

22) ראה שיחת שמח"ת תרע"ו — נעתקה בס'^כו בהבא להלן, ראה גם ספר השיחות תשמ"ט מנדל עוז (כפ"ח תש"מ) ס"ע תנז ואילך.

179פון הפצת תורת החסידות איז צרפת^כא — הנ"ל: כשם ווי דאָס איז בנוגע צו דער

איז דער מצב איצטער נשתנה גע־עבודה בכללות העולם, אַז מדור לדור

וואָרן מן הקצה אל הקצה, אַז ניט נאָר זיינען אידן אָנגעקומען אין נייע, ווייטע־

וואָס דאָרטן האָט דערגרייכט דער אור רע ערטער בכדי דאָרטן אויפטאָן דעם

הקדושה (ממקום אחר), נאָר אידן לומדי בירור, וואָרום די שלימות הבירור איז

תורה (נגלה דתורה ופנימיות התורה) בשעת מ'באַזעצט זיך אין דעם מקום און

ומקיימי מצוות ביראת שמים האָבן זיך „הלך בנימוסי'", מ'נוצט אויס די מנהגי

דאָרט באַזעצט למשך זמן, ובמיוחד — המקום אויף מוסיף זיין אין עבודת השם

בשליחותו פון כ"ק מו"ח אדמו"ר נשיא (כנ"ל סעיף ב) — אַזוי איז אויך בנוגע צו

דורנו, און זיך דאָרט עוסק געווען אין דער עבודה פון רבותינו נשיאינו אין

לימוד התורה וקיום המצוות בהידור, הפצת התורה והיהדות און הפצת ה־

און מיט שרייבן חידושי תורה וכו', פון מעינות חוצה, אַז בהמשך הדורות איז

וועלכע אויך אַנדערע (במקומות אחרים) אין דעם צוגעקומען מער און מער, ביז

קענען לערנען, דורך דעם וואָס דאָס איז אַז בדורנו זה איז צוגעקומען דער

דערנאָך אַרויס אין דפוס וכיו"ב.

ובמיוחד — נאָך דער צווייטער וועלט מלחמה, זיינען בהשגחה פרטית אָנגעקומען אַהינצו און זיך דאָרט באַזעצט אידן פון פאַרשידענע מדינות, ביז אַז זי איז געוואָרן אַ מקום ומרכז פון תורה און אידישקייט, פון הפצת התורה והיהדות בכלל און הפצת מעינות החסידות במיוחד, דורך דעם וואָס מ'האָט דאָרט בירור אויך פון מדינת צרפת, אַז ניט קוקנדיק אויף דעם וואָס זי איז געווען אַ מקום תחתון ביותר און די מנהגי המקום זיינען געווען דאַמאָלס אַ סתירה צו עניני יראת שמים כו' (וואָס דערפאַר האָט דער אַלטער רבי מנגד געווען צו דעם נצחון פון צרפת), האָבן אידן בדורנו זה (בכח פון כ"ק מו"ח אדמו"ר נשיא דורנו, כדלקמן) זיך באַזעצט אין דער מדינה און איר מברר געווען און מזכך געווען, ביז אַז אדרבה — מ'האָט אויסגענוצט די מנהגי המקום („הלך בנימוסי'") אויף מוסיף זיין אין הפצת התורה והיהדות און הפצת תורת החסידות.

32) ספר התולדות שם.

33) לק"ד ח"ב שא, א. שה, א.

181ביז באופן פון הפצה — האָט זיך אויפ־ובכללות — האָט מען דאָרט אויפגע־

געטאָן בדורנו, דורך כ"ק מו"ח אדמו"רטאָן אַ בירור וזיכוך בדרך התלבשות

נשיא דורנו, וואָס — נוסף לזה וואָס ער דורך „הלך בנימוסי'", ודוקא מתוך יראת

איז געווען אין צרפת כמה פעמים, און שמים והידור, בכדי אויפטאָן דעם

האָט דאָרט געזאָגט מאמרי חסידות^לו און בירור באופן פנימי, מיני' ובי', וועלכער

שיחות^לז — האָט ער דאָרטן געשיקט האָט דורכגעבראָכן די וועג און גיט

שלוחים מבני ביתו, וועלכע האָבן דאָרט דעם כח צו צוברעכן און מהפך זיין

געלעבט כמה שנים^לח, און עובד געווען דעם תוקף הקליפה.

עבודתם בלימוד נגלה דתורה ופנימיותאון דער גילוי דערפון בשלימות איז

התורה, און ער האָט דאָרט געשיקט אַרויסגעקומען לאחרי וואָס כ"ק מו"ח

כתבי חסידות ואגרות קודש שלו, און אדמו"ר איז אָנגעקומען אין ארצות

דאָרט זיינען אויך צוגעגרייט געוואָרן הברית, אין חצי כדור התחתון, און האָט

כמה ענינים לדפוס^*3 [כמדובר כמ"פ די דאָרט (אין צרפת) מייסד געווען ישיבת

מעלה פון אַ דבר שבדפוס לגבי אַ כת", תומכי תמימים און נאָך מוסדות, און

אַז דאָס דערגרייכט צו אַ ריבוי גדול ממה געווען און געשיקט שלוחים צו

יותר מענטשן און איז צו זיי מער צו־ זיך דאָרט באַזעצן און אויפבויען די

גענגלעך, משא"כ אַ כת", וואָס איז שייך מוסדות און מפיץ זיין תורה ויהדות

נאָר צו יחידי סגולה באַ וועמען עס בכלל און תורת החסידות במיוחד — ווי

ליגט דער כתב און וועלכע קענען דאָס מ'זעט במוחש, ובפרט בשנים האחרונות,

לייענען. ובפרט בשעת מ'דרוקט א9ָּ אַ די הצלחה גדולה ומרובה אין די אַלע

דבר חדש, וואָס דאָס האָט אין אַ זיך אַ פעולות פון הפצת התורה והיהדות וה־

מעינות חוצה אין מדינת צרפת, ועוד מדינות, באופן דהולך ומוסיף ואור. ביז אין אַן אופן, אַז נוסף אויף דעם וואָס נשיא דורנו גיט כח צו ממשיך זיין קדושה אויך אין דעם תחתון (וואָס דאָס קען דאָך אָבער זיין אין אַן אופן אַז די קדושה ווערט דאָרט נמשך דוקא ממקום שני, דער מקום פון נשיא דורנו) — גיט182דורך מייסד זיין דאָרט ישיבת תומכי אויפטאָן דעם בירור בכל העולם כולו, תמימים, אַזוי ווי אין ליובאַוויטש לכת־אויך אין דעם מקום הכי תחתון. ביז אין חילה^מא, כאילו ווי דאָס ווערט זעלבסט־אַן אופן אַז אין דעם מקום ווערט נתגלה שטענדיק, און דאַרף ניט אָנקומען צו דער עצם אַליין, כנ"ל.

דער השפעה פון דעם מקור, וואָרום עסח. ויש לומר אַז דאָס [ובפרטיות —

די צוויי ענינים אין דעם בירור: (א) ונוסף לזה — דרוקט מען דאָרט (און בירור התחתון (אָבער באופן אַז ער מ'האָט אָפּגעדרוקט אויך בעבר) דברי בלייבט תחתון), און (ב) גילוי העצם אין תורה, בתורת הנגלה ותורת החסידות, דעם תחתון, אַזוי אַז ער ווערט איין זאַך כולל — חידושי תורה, וואָס דאָס איז מיט דעם עליון] איז אויך מרומז אין אויך מדגיש ווי צרפת וכו' ווערן אַ דעם וואָרט „צרפת":

רבים". וואָס די גאולה קומט דאָך דורך וכאמור לעיל, די אויפטואונגען דער שלימות הבירור והצירוף פון כל דאָרט איצטער זיינען דער גילוי בפועל העולם (כנ"ל ס"א).

א א א אא ר אד א מא א

א' איז כלול מעשר (שבעים), און כל א'

41) ובלשון מכתבו בקשר להתיסדות הישיבה איז כלול ממאה (שבע מאות), און שניהם שם (אג"ק שלו ח"ט ע' רסה): „כל מדינה ומדינה יש יחד (שבע מאות ושבעים). וי"ל אַז דאָס לה תנאי חיים שונים . . אבל בנונע הסדרים ה־ איז מרמז אַז אין דעם בירור פון די עיקרים של ישיבת תומכי תמימים איז לזוז מהם אף מדינות, ווערט נגמר ונשלם בירור כל זיז כל שהוא בכל חוקף כעיז דהוא בארעא ד־העולם שנברא בשבעת ימי הבנין בכל ליובאוויטש". וראה שם לעל: „ברור שהחינו וקימנו הפרטים ופרטי פרטים.

ממ ות רז אַז (ר מדר ז רתנאכמער: "770" — איז דער מספר שבורמים בזה להוד כק אבותינו רכותינו הקדושים הבית פון כ"ק מו"ח אדמו"ר נשיא דורנו, בשמי עליון '". — וגודל השמחה בזה ומתק ע"ט וואו ער האָט געלעבט און עובד געווען

עבודתו בעשר שנים האחרונות בחיים

42) של"ה קצא, ב. מגדל עוז הל' אישות פ"ד חיותו בעלמא דין אין ארצות הברית

(חצי כדור התחתון). וי"ל אַז דאָס איז

43) להעיר מדברי הרבנית הצדקנית מרת חי'

מושקא נ"ע לאחת מהשלוחות דמדינת צרפת: „מיר

האָבן געצקערס און געזייט, און איר דאַרפט^מד פרש" חוקת כא, כא.

45) דניאל יב, יו"ד.

183למעליותא — צו מגלה זיין דעם עצם דעם בירור פון צרפת (בגימטריא „770")

(פון עצמות ומהות) אין דעם מקום, אַזוי איז אויך מרומז דער גילוי וואָס גיט

אַז עס הערט זיך אַן ווי דער אָרט ווערט דעם כח צו מברר זיין כל הענינים ב־^*

„זעלבססשטענדיק" בכל עניני תומ"צ שלימות, ביז באופן אַז בכל מקום ומקום

(ע"ד די מעלה אין דעם יש הנברא וואָס איז מען ממשיך דעם גילוי העצם.

ער איז מרגיש ווי „מציאותו מעצמותו", י. בכדי מאַכן נאָך לייכטער פאַר אַ

וויבאַלד אַז ער נעמט זיך פון עצמותו אידן — האָט מען געזען אַ דבר פלא

ית' וואָס „מציאותו^מד הוא מעצמותו ואינו וועלכער דריקט אויס בגלוי לעיני בשר

עלול מאיזה עילה שקדמה לו ח"ו"^מז). דעם בירור והפיכה הנ"ל וואָס מ'האָט

וי"ל שהא בהא תליא: בכדי אויפטאָן אויפגעטאָן במדינת צרפת.

מברר ומצרף זיין אפילו אַ מקום תחתון וואָס איז ניט קיין כלי, ביז נאָכמער ממשיך זיין דאָרט דעם עצם אַליין. און אַזוי אויך לאידך: דוקא דורך דעם מקום הכי תחתון — ווערט נתגלה דער עצם, וואָס טוט אויף דעם בירור בכל העולם. ס'איז ידוע ומפורסם אַז יעדע מדינה האָט איר ניגון מיוחד, דער „ניגון המדינה" [ע"ד ווי דער דגל המיוחד של כל מדינה], וועלכע מ'זינגט אָדער שפּילט באַ אַן אסיפה אָדער מאורע רשמי, אָדער ווען די תושבי המדינה קלייבן זיך צוזאַמען באַ מאורעות מסויימים רשמיים, ועד"ז ווען באיאון פאָרשטייער פון דער מדינה פאָרן צו אַנדערע מדינות, וכיו"ב.

ס'איז פאַרשטאַנדיק, אַז דער ניגון184לפני כמה שנים^נא האָבן חסידים אָנ־

דר גן זר ממה ה האה ואס אט אר עאז די ווערטער „האדרת והאמונה לחי דורנו זה לגבי דעם דור פון דעם אַלטן עולמים . . התהלה והתפארת לחי רבי'ן:

מען האָט גענומען דער ניגון און אים אַ משך זמן קצר לאחרי זה — האָט מהפך געווען לקדושה — „האדרת והפּאַסירט אַ דבר פלא ביותר: מדינת אמונה לחי עולמים", און מען זינגט אים צרפת האָט געמאַָכט אַ שינוי אין דעם (מיט די זעלבע תנועות) באַ חסיד'ישע

פאַרברענגענישן, באַ וועלכע מ'רעדט

דברי התעוררות בעניני תומ"צ און תורת לבר מז עה בת ער ע אה מה"ם נהועד כדי כך, אז עס דינעון דא אזוינע^מט ראה ספר השיחות תורת שלום ע' 204: כל וואָס ווייסן גאָרניט אַז דאָס איז אַ ניגון מלך גדול, כמו מדינתינו ואננליא וצרפת ואשכנז גענומען פון „ערגעץ", נאָר מיינען אַז בודאי יש להם שרים כו'", ע"ש בארוכה. וראה גם דאָס איז אַ חסידישער ניגון מעיקרא [אַז אגרות קודש אדמ"ר מהור""צ ח"ב ע' צה ואילך. מזמן לזמן ווערן נתחדש נייע חסיד'ישע^נ ראה גם יהל אור (ע' שעד) בנונע לניגוני ניגונים דורך די וועלכע זיינען מסוגלים ישמעאל ואדום (ש בישמעאל נינונם הוא שי מרה צו מאַכן אַ גוטן ניגון, און בשעת דאָס חורה ומזה מתענבים, ובאום הוא להי0 ניבוניס ווערט נתקבל ע"י הציבור און מ'זינגט *) מ א מא אמ מ מ שיחות חש"ג ע' 118, שרבנו הזקו ביקש שיודיעוהו יא. פאַרוואָס דערמאָנט מען וועגן ניגון ה"מאָרש" שעמו עברו הצרפתים את גבולה של

רוסי', וכשניגנו הניגון בפניו נענה ואמר שזה ניגון

של נצחון, וסיים — לאחרי משך זמן שהי' „שטאַרק קצב הנינון ורככט את תנועותיו (מפני הכבוד), ע"פ

הצעת מנהיגה של צרפת דאז. ובשנת תשם"א שינה

53) כמה חדשים לאחרי שהתחילו לנגן אותו סנהיגה החדש (הנוכחי) חזרה לקצבו הקודם. „האדרת האמונה וכו'" בשנת תשל"ד — שינו את המו".

185אַנדערע זאַכן, כולל אויך — מופתים, פועל ממש!

ביז אַז זיי זיינען בי' אים גאָר ניט אַזוי יב. דערפון האָט מען אַרויס אַ

הוראה עיקרית:

איז ערשסנס — דאַרף זיין די הכרה וויבאַלד מ'האַלט שוין נאָך אַלע

והודאה לה' אויף די נסים וואָס ער סוט. ענינים, און די גאולה איז נאָך ניט גע־

ובפרט ווען מ'שטייט בסמיכות לימי קומען — איז אַ דבר נכון ביותר צו טאָן

החנוכה, וואָס ענינם איז „פרסומי אין דעם ענין פון „פרסומי ניסא", צו

ניסא"^נה — איז אפילו את"ל אַז בשאר ימי מפרסם זיין באַ זיך און ביי אַנדערע,

השנה דאַרף ניט זיין אַזאַ הדגשה אויף ובכל מקום ומקום — די נסים וואָס דער

פרסומי ניסא (כדמוכח מזה גופא אַז אויבערשטער טוט מיט אונז, וויסנדיק אַז

דאָס איז ענינו פון חנוכה ופורים וכיו"ב) דערמיט איז פאַרבונדן די גאולה האמי־

— איז אָבער בימי החנוכה, דאַרף זיין תית והשלימה!

פרסומי ניסא, ויש לומר — אַז דאָס איז ועאכו"כ אין די ימי החנוכה, וואָס

כולל ניט נאָר דעם נס המלחמה והנס ענינם איז „פרסומי ניסא" כנ"ל — דאַרף

דחנוכה (פון פך השמן), נאָר פרסומי מען זען אויסנוצן די טעג, נוסף אויף די

ניסא איז אַלע נסים וואָס דער אויבער־אַלע פעולות ומבצעי חנוכה, אויך —

שטער טוט פאַר אידן — „בימים ההם אויף מאַכן חסיד'ישע פאַרברענגענישן

בזמן הזה".

ועוד והוא העיקר: די הכרה והודאה ונתינת שבח לה' אויף די נסים וואָס ער טוט, איז נוסף אויף אַן ענין של הכרת טובה — איז דאָס נוגע צו ביאת משיח צדקנו בגאולה האמיתית והשלימה, ווי די גמרא זאָגט^נו: „ביקש הקב"ה לעשות חזקי' משיח . . אמרה מדת הדין לפני הקב"ה . . חזקי' שעשית לו כל הנסים הללו (שניצל מסנחריב ונתרפא מחליו^נז) ולא אמר שירה לפניך תעשהו משיח". [אָדער אָנרופן דאָס בלשון אחר, בכל מקום לפי ענינו, „אזלת לקרתא הלך בנימוסי'"], בכל יום פון די ימי החנוכה, און דאָרטן רעדן דברי תורה, נגלה דתורה און פנימיות התורה, און אָננעמען החלטות טובות בכל עניני תומ"צ, ובאופן פון מוסיף והולך ואור (בהתאם צו די נרות חנוכה), ועוד ועיקר — רעדן וועגן פרסומי ניסא, די נסים „בימים ההם בזמן הזה".

59) פרשתור (ח, כט.

ולהוסיף, אַז דאָ געפינען זיך אויך^ס סיכה ב, ינ.

אורחים פון מדינת קנדה, וועלכע האָט^סא אגדת בראשית ססס"1. וראה ב"ר סספ"ה אַמאָל געהאַט אַ שייכות צו מדינת וב

רבר מאת רמ"א אאררר ררם אר אם ר יד. ויהי רצון, אַז דער בירור והפי־י, ח. חוליז סג, א. וראה סד"ה וישב העת"ר (המשך כה פון צרפת — צוזאַמען מיט שלימות תער"ב ח"ב ע' תש0ג). שיחת פורים תשל"ו), עבודת הבירורים בכל העולם — זאָל ולשמחה שלמעלה ממדידה והגכלה באופז של

„פרצת" (אותיות „צרסת"). ולהעיר, שזהו גם ענינה

של סעודה שלישית בשבת (ראה שבת קיח, א־,^נח ב"ב יו"ד, א. וראה תניא פל"ז (מח, ב). זח"ב פח, ב. וראה סידור (עם דא"ח) ר, אַ ואילך. תניא אגה"ק ס" (קסז, א).

187במעמד „פרסומי ניסא" עול

לילדים ולילדות ד"צבאות השם" שיחיו

שי תורה) היא בהודעה והוראה שנעשית ראשית — בשביל שני דברים שנקראו

היסוד בחייו של כאו"א מישראל וכלל ראשית, בשביל התורה שנקראת ראשית7

ישראל^א — „בראשית^ב ברא אלקים את ובשביל ישראל שנקראו ראשית^ח (כפי

השמים ואת הארץ"^ג.

כל העולם כולו — שמים (כולל גם השמים העליונים, „שמי השמים"^ד) וארץ (כולל גם פנה נדחת שבקצה הארץ) וכל צבאם (צבא השמים וצבא הארץ, „את השמים לרבות תולדותיהם ואת הארץ לרבות תולדותי'"^ה) — נברא ע"י הקב"ה^ד („ברא אלקים"). שמפרש רש"י בפשוטו של מקרא), כלומר, כדי שכאו"א מישראל יתנהג ע"פ הוראת התורה בנוגע לכל הענינים שבעולם.

ולדוגמא — במאורע הכי פשוט ורגיל בחיי היום־יום של כל אדם כשתיית מים, דבר המוכרח לקיום האדם — שלפני שתיית המים מקדים יהודי (גם ילד קטן) להודות להקב"ה (לא רק על בריאת המים שבתוך הכוס שלו, כמות קטנה של מים, ובפרט מלא לוגמיו של ילד קטן, אלא) על בריאת העולם כולו, „שהכל נהי' בדברו", שכל העולם כולו (שמים וארץ וכל צבאם) נהי' בדברו של הקב"הי, „בעשרה מאמרות^י נברא העולם"^יא. וידיעה זו (שכל דבר נברא ע"י הקב"ה) פועלת שיתנהג האדם בכל ענין ודבר ע"פ רצונו של הקב"ה כביכול בזה, ע"ד ההוראת בתורתו.188מא מאר זאאמרז מז ז ר מ מאר מא נעשה אור כפשוטו (בגשמיות) במקום א) מצות נר חנוכה נתתקנה „להראות שלא היה מואר מקודם לכן — כבמצות ולגלות הנס"^כב שאירע בימי חנוכה, הדלקת נר שבת (בערב שבת) ונר חנוכה „כשמלכי יון גזרו גזרות על ישראל . . (כדלקמן), ומהם למדים גם בנוגע לכל ולא הניחו אותם לעסוק בתורה ובמצוות עניני תורה ומצוותי', „נר^יז מצוה ותורה . . עד שריחם עליהם אלקי אבותינו

והושיעם מידם והצילם"^כג — כנוסח *) ר ר ממא מרב מר 2 אמא אא מ אמר מא מ.^יב להעיר ש"ברא" הוא (גם) מלשון גילוי —

כלשון הש"ס (חוליז מג, ב) „שמא הבריא", ניקב^יח פרש" חיי שרה כד, סז (מב"ר ס"ס, טז)

בנוגע לשרה ורבקה, ודוגמתו (ברוחניות) בנר שבת

דכל אשה ובת בישראל (ראה לק"ש חט"ו ע'^קעא.

19) רמב"ם סוף הל' חנוכה. שו"ע אדה"ז או"ח

סרס"ג ס"א. שם ס"ד.

16) ולדוגמא בפרנסה — שבאה בנקל, ללא^כ שו"ע אדה"ז שם ס"ד.

דאגות וקשיים, ומנוצלת לענינים סובים ובריאים,^כא שו"ע אדה"ז שם ס"א.

גוף בריא ונשמה בריאה, ללא צורך בעניני רפואות^כב רמב"ם הל' חנוכה פ"ג ה"ג. וראה גם פ"ד ח"ו, כי אם, ע"ד הצורך באכילה ושתי' לחיבור הי"ב: „כדי להודיע הנס ולהוסיף בשבח הא־ל הנשמה בגוף, ועד"ז שאָר ענינים כיו"ב שמוסיפים והודי' לו על הנסים שעשה לנו".

בבריאות הגוף והנשמה.

17) משלי ו, כג. — ושייך במיוחד לנר שבת^כד לאחרי הברכה הראשונה — „אשר קדשנו

במצוותיז וצונו להדליק נר חנוכה".189שמונה נרות) — שבזה מודגש שמיום ליום מוסיף והולך כאו"א מישראל („ילכו מחיל אל חיל"^כח) ב"נר מצוה ותורה אור"^כז, במשך שבעה ימים רצופים (מהלילה השני, שבו מתחילה ההוספה על הנר אחד דלילה הראשון, עד ללילה השמיני) הכוללים כל ימי השבוע, שבעת ימי בראשית, שהם כללות הזמן^*3, שעי"ז נעשה כן בדרך ממילא (באופן אוטומטי) במשך כל השבועות שלאח"ז במשך כל השנה כולה^לא, שמיום ליום מוסיף והולך ב"נר מצוה ותורה אור". ג. בכל זה ניתוסף עוד יותר בשנים האחרונות — שקבעו המנהג^לג לערוך הדלקת נר חנוכה במעמד של „פרסומי ניסא" בקנה־מידה עולמי ע"י השימוש ב"לווין" („סאַטעלייט").

ובהקדמה — שכיון ש"כל מה שברא הקב"ה בעולמו לא בראו אלא לכבודו"^לד, מובן, שכן הוא גם בנוגע לכל התגליות המדעיות שנתחדשו ומתגלים בשנים האחרונות, שתכליתם ומטרתם להוסיף בכבודו של הקב"ה, עי"ז שמנצלים אותם לעניני קדושה, תורה ומצוותי'.

ועד"ז בנדו"ד, שמנצלים את ה"לווין" לכבודו של הקב"ה — שעל ידו רואים (בעיני בשר) את פעולת הדלקת נר חנוכה (שנעשית במקום אחד) במקומות שונים ברחבי העולם, באותו רגע ממש, ולא עוד אלא שכל הרוצה (ולא רק מבנ"י, אלא גם מאומות העולם) יכול להפעיל „מכשיר" שעל ידו יראה גם הוא את הדלקת נר חנוכה.

190עתה, שיהודי אחד, מבוגר או ילד קטן,יכול יהודי לחשוב שפעולתו שנעשית

מדליק נר (שלפנ"ז לא הי' דולק), וברגע בהמקום שלו, בסביבתו הקרובה („על

כמימרא רואים את אור הנר בכל העולם פתח ביתו מבחוץ"), להיותה בחלק מ־

כולו.

בנוגע לכלל ישראל — אחדותם של ישראל בכל העולם כולו, שגם בהיותם במעמד ומצב ד"מפוזר ומפורר בין העמים"^לה, בכל קצוי תבל, הרי הם „עם אחד"^לה, הקשור עם „ה' אחד"^לו, ע"י „תורה אחת"^לז — כפי שראינו זה־עתה קיום מצות הדלקת נר חנוכה במקומות שונים בקצוי תבל, ובאופן שכולם התאחדו יחדיו עי"ז שבכל מקום ראו את כל הדלקת הנרות שבשאר המקומות. ועוד וג"ז עיקר — שכל זה נעשה באופן של „פירסומי ניסא" בכל העולם כולו, שגם אומות העולם ראו שע"י פעולתם של בנ"י (הן היחיד והן ועאכו"כ ע"י ההתאחדות עם הכלל) ניתוסף (ומספרים להם שמוסיף והולך מיום ליום) בכל העולם כולו אור שמגלה כבודו של הקב"ה (פירסומי ניסא, פירסום השבח וההודי' להקב"ה על הנסים שעשה לבנ"י), אשר, עי"ז נעשה העולם כולו מואר^לח באור אמיתי („נר מצוה ותורה אור"), שנעשה צדק ויושר ושלום בכל העולם. סויים בארץ, אינה שייכת לשאר חלקי הארץ, ובודאי לא לחלקי הארץ שנמצאים במרחק רב, שמאות מילין מפרידים ביניהם, ועאכו"כ לא לשמים שהם בריחוק עצום מן הארץ.

וכדי להקל על יהודי להבין ולהשיג שפעולתו שנעשית במקום אחד קשורה ופועלת בכל העולם כולו, בשמים ובארץ, רצה הקב"ה וגילה סודות נוספים שקבע בהנהגת העולם שעל ידם יכולים „לחבר" שמים וארץ וחלקי הארץ שיש ביניהם מרחק רב ועצום — שע"י ה„לווין", שמרחף בחלל, ב"שמים", וקולט פקודות שנשלחות אליו כדי להעבירן מקצה הארץ לקצהו, יכול אדם להשאר בד' אמותיו, „על פתח ביתו מבחוץ", ו„להתחבר" עם אדם הנמצא בקצה העולם, לדבר עמו ולראותו, להודיעו על נתינת עזר וסיוע בהמצטרך לו, או לעזור לו בנתינת עצה טובה וכיו"ב. — כפי שרואים במוחש עתה, שממקום

191במקומות שונים ברחבי העולם (בארץ בעניני צדק ויושר שלום ואחדות בכל

ישראל, במוסקבא, בפריז, ביפן, בהודו (קלקוטא), באוססרליא, וכיו"ב) אודות עניני יהדות, תורה ומצוותי', ומעוררים להוסיף ב"נר מצוה ותורה אור" [החל מההוספה במצות „ואהבתי^ג לרעך כמוך"^מ, ע"י נתינת צדקה, הן בנוגע לצרכים גשמיים (לחם ומים), והן בנוגע לצרכים רוחניים ע"י הפצת התורה^מא, ובפרט בהענינים שהזמן גרמא, צרכי חנוכה והלכות חנוכה], שעי"ז יתוסף גם בענינים הגשמיים, בריאות ופרנסה וכו', חיים יהודיים בריאים ומוארים —

ולא עוד אלא שיכולים ליתן בפועל עזר וסיוע ברגע כמימרא (לא רק להודיעו ע"ד מתן עזר וסיוע, ולאח"ז יצטרך להמתין זמן ממושך, ועכ"פ זמן קצר, יום או שעה, עד לקבלת העזר והסיוע בפועל ממש) — כהחידוש בשנים האחרונות שבאמצעות ה"לווין" מעבירים סכום כסף ל"בנק" (או לחנות של כלי בית או מוצרי מזון^מב) עבור פלוני, כך, שברגע כמימרא מגיע בפועל ממש העזר וסיוע מקצה העולם ועד קצהו.

זוהי גם אחת המטרות העיקריות של „לווין" — כדי שעל ידו יתוסף יותר באחדות האנושיות כולה, לעזור ולסייע אחד לשני גם כשנמצאים בריחוק מקום העולם.