הוספות - שיחות ומכתבים יז

548יום הכפורים

ברכת כ"ק אדמו"ר שליט"א ערב יום הכפורים

אחר תפלת מנחה, ה'תשט"ז:

„אַזוי ווי הי־יאָר האָט זיך אָנגעהויבן שבת, זאָגט דאָך דער אַלטער רבי, אַז שבת איז תשובה עילאה, זאָל דער אויבערשטער העלפן און געבן עס זאָל זיין אַ תשובה פנימית, תשובה עילאה, וואָס במילא וועט זיין אַ ריבוי אין לימוד התורה, לימוד הנגלה ולימוד החסידות, און די תשובה זאָל זיין מתוך שמחה, אַזוי ווי תשובה עילאה וואָס קומט נאָך תשובה תתאה, און דאָס זאָל אַראָפּקומען אין אַ שנה טובה ומתוקה בגשמיות ורוחניות גם יחד בתוך כלל ישראל".

להת' שי' — לפני כל נדרי, ה'תשט"ז;

וידבר גו', דבר גו', יברכך גו', יאר גו', ישא גו', ושמו גו' ואני אברכם.

„דער אויבערשטער זאָל אייך העלפן, איר זאָלט אויסוואַקסן חסידים יראי שמים ולומדים. מען זאָל קענען זאָגן אויף אייך, ראו גידולים שגידלתי. איר זאָלט האָבן אַ הצלחה'דיקן יאָר אין לימוד התורה בשקידה ובהצלחה אין קיום המצוות בהידור. אַ חתימה וגמר חתימה טובה בתוך כלל ישראל. אַ גוט יאָר בגשמיות וברוחניות".

6549אחר תפלת מנחה, ה'תשי"ז:

„דער אויבערשטער זאָל געבן אַ חתימה און אַ גמר חתימה טובה יעדן איינעם מיט זיינע בני בית אין אַלע זיינע ענינים, אַ שנה טובה ומתוקה בטוב הנראה והנגלה. אַזוי ווי הי־יאָר איז יוכ"פ חל בשבת, וואָס אויף שבת זאָגט דער אַלטער רבי^א, אַז עס איז תשובה עילאה און יוכ"פ איז דאָך אויך תשובה עילאה, זאָל דער אויבערשטער געבן, אַז עס זאָל זיין אַ התעוררות תשובה אמיתית מתוך שמחה און מען זאָל דאָס ממשיך זיין מלמעלה למטה על כל השנה כולה, עס זאָל זיין אַ שנה טובה ומבורכת בגשמיות וברוחניות".550דעם בעניני העולם בכללותו, דער לימוד התורה וקיום המצוות זאָל זיין אין אַן אופן פון ופרצת, און מען זאָל אַראָפּבריינגען די גאולה שלימה והאמיתית על ידי משיח צדקנו שנאמר בו עלה הפורץ לפניהם (אגדת בראשית ס"פ ס"ג. רש"י בב"ר ס"פ פה), בטוב הנראה והנגלה.

אַ חתימה וגמר חתימה טובה.

עיו"כ (שחל להיות בשבת) אחרי תפלת מנחה, ה'תשכ"ד:

דער אויבערשטער זאָל געבן אַ חתימה און אַ גמר חתימה טובה בטוב הנראה והנגלה למטה מעשרה טפחים לכל אחד ואחת בכל המצטרך לכל אחד ואחת בגשמיות וברוחניות, ובגשמיות וברוחניות גם יחד.

וואָס אין דעם איז אויך נכלל אַ התעוררות תשובה אמיתית, אַ שבת'דיקע תשובה וואָס דאָס איז דאָך תשובה עילאה, וואָס קומט אַראָפּ און ווערט דורכגעפירט דורך תורה, אַז עס זאָל זיין אַ יאָר פון תורה, און אַ יאָר פון ברכה, און אַז די תורה זאָל זיין די כלי צו ממשיך זיין די ברכת ה' — אַז בחוקותי תלכו ואת מצותי תשמרו ועשיתם אותם ונתתי גשמיכם בעתם, אויך די ענינים גשמיים און דאָס אַלעס זאָל זיין מידו המלאה הפתוחה הקדושה והרחבה.

בביהכנ"ס אחר תפלת מנחה, ה'תשל"ט:

דער אויבערשטער זאָל בענטשן און מצליח זיין יעדערן און יעדערע, בתוככי כלל ישראל, מיט אַ חתימה וגמר חתימה טובה לשנה טובה ומתוקה, בטוב הנראה והנגלה למטה מעשרה טפחים, ובמהרה בימינו ובעגלא דידן,

אָנהויבנדיק מיט כל^א הענינים טובים — פון שנת אורה, אַ ברכה וואָס הויבט זיך אָן מיט אַן אל"ף, און אַזוי — כל אותיות האל"ף בי"ת, וואָס איז כולל אַלע551ברכות, ביז אַ שנת תורה און אַ שנת תפלה און אַ שנת תשובה, און תשובה פון יוהכ"פ וואָס דאָס איז דאָך תשובה עילאה^ב, וואָס ענינה איז בשמחה, ווי דער אַלטער רבי איז מבאר אין אגה"ת^ג,

לאחרי דעם וואָס מ'האָט שוין געמאַכט די אַלע ענינים וואָס זיינען פאַרבונדן מיט תשובה תתאה,

און דאָס וואָס מ'האָט ניט געמאַכט — האָט דער אויבערשטער משלים געווען^ד, און הקב"ה עוזרו מידו המלאה הפתוחה הקדושה והרחבה,

בנוגע צום גאַנצן עבר,

און וויבאַלד ס'איז פאַרבונדן מיט (לאחרי) אַ שנת העיבור, איז דאָס געווען אַ שנה שלימה, מיט אַלע פּירושים שבדבר, ביז אין תכלית השלימות, ביז וואַנעט אַז עס האָבן זיך אויסגעגליכן לגמרי די ענינים פון ימות הלבנה מיט ימות החמה^ה, ביז יחוד שמשא וסיהרא^ו, כנסת ישראל מיטן אויבערשטן (מיט ז"א), מיט אַלע פירושים שבדבר, ביז למטה מטה,

זאָלן זיין אויך כל הענינים מתוך שמחה וטוב לבב,

ס'זאָל זיין שלימות התורה,

וואָס דאָס בריינגט שלימות המצוות, וואָרעם לימוד מביא לידי מעשה^ז (דוגמתו), צוזאַמען מיט שלימות הארץ, ארץ ישראל לגבולותי',

און אַלס אַ הכנה צום מילוי היעוד בקרוב ממש, אַז ירחיב ה' אלקיך את גבולך^ח, צוזאַמען מיט שלימות העם, מיט אַלע פירושים וואָס אין דעם^ט — פון „ראשיכם שבטיכם" ביז „חוטב עציך" ו"שואב מימיך",

און נאָך אין די איצטיקע טעג, די לעצטע טעג פון גלות, זאָל מען ממשיך זיין ביד רמה^י ובקומה זקופה, ואולך אתכם קוממיות^יא,

אין לימוד התורה און אין קיום המצוות און אין כל מעשיך יהיו לשם שמים און בכל דרכיך דעהו^יב,

552און אַזוי ווי היינט איז דאָך יום השלישי, יום שהוכפל בו כי טוב, טוב לשמים וטוב לבריות^יג, זאָל דאָס אַלעס זיין אין די ביידע ענינים, און אין ביידע ענינים גם יחד, בגשמיות וברוחניות, ובגשמיות וברוחניות גם יחד,

לערנען תורה בהפלגה^יד, ומתוך מנוחת הנפש ומנוחת הגוף, ושכבתם^טו ואין מחריד,

יעדער איד און אַלע אידן בכל מקום שהם, און גיין מחיל אל חיל^טז, מתוך בריאות הנכונה

און — בני חיי ומזוני רויחי, ובכולם רויחי,

און פאַרענדיקן די לעצטע בירורים אין די לעצטע טעג פון גלות, בעגלא דידן,

און מקבל זיין פני משיח צדקנו מתוך שמחה וטוב לבב, וכספם וזהבם אתם^יז, בנערינו ובזקנינו בבנינו ובבנותינו^יח, קהל גדול ישובו הנה^יט,

בגאולה האמיתית והשלימה בקרוב ממש, ביחד עם משיח צדקנו,

אמן כן יהי רצון.

553אַז נוסף על כל האמור זאָל זיין די ברכה המשולשת בתורה הכתובה ע"י משה רבינו, כאמור^ב, וידבר ה' אל משה לאמר, דבר אל אהרן ואל בניו לאמר כה תברכו את בני ישראל אמור להם, יברכך ה' וישמרך, יאר ה' פניו אליך ויחונך, ישא ה' פניו אליך וישם לך שלום, ושמו את שמי על בני ישראל ואני אברכם^ג,

איר זאָלט מצליח זיין בהצלחה מופלגה אין לימוד התורה הנגלית, און אין לימוד התורה הפנימית (און ביידע צוזאַמען), וואָס בדורנו נתגלתה, פנימיות התורה, אין תורת החסידות פון רבותינו נשיאינו,

אָנהויבנדיק פון דעם בעש"ט, און דער מגיד, דער אַלטער רבי, דער מיטעלער רבי, דער צ"צ, דער רבי מהר"ש, דער רבי נ"ע, און כ"ק מו"ח אדמו"ר, וואָס זיי זיינען אויך נשיאי כל ישראל,

און דער לימוד זאָל זיין מביא לידי מעשה — קיום המצוות, און קיום המצוות בהידור, וע"י הקדמת עבודת התפלה^ד.

און אַזוי ווי דער יאָר קומט דאָך לאחרי ההשלמה פון אַ מחזור לבנה און עס הויבט זיך אָן אַ מחזור חדש — זאָל זיין אַ חידוש^ה אין כל ענינים אלו, אָנהויבנדיק פון לימוד התורה — באופן פון „חדשים" ממש, און בקיום המצוות, און אין „כל מעשיך יהיו לשם שמים" און „בכל דרכיך דעהו"^ו,

און משפיע זיין אויף אַלע אַרום אייך, און אויף דער סביבה, און אויף כל בני ישראל בכל מקום שהם^ז — להוסיף בלימוד התורה ובקיום מצוותי', בכל הפרטים, ומתוך שמחה וטוב לבב^ח, ובהקדמת התשובה (תשובה עילאה)^ט, וואָס דעמולט ווערן אַלע מעשים^י „מעשים טובים"^יא.

און דאָס זאָל ממשיך זיין אַ ברכה והצלחה אויך אין אייערע ענינים פרטיים, און אין די ענינים הפרטיים פון כל עמנו בנ"י בכל מקום שהם,

און ס'זאָל זיין שלימות העם, פאַרבונדן צוזאַמען מיט שלימות התורה, און פאַרבונדן צוזאַמען מיט שלימות הארץ — ארץ ישראל לגבולותי', ובקרוב ממש —554אויך דער קיום היעוד אַז „ירחיב ה' אלקיך את גבולך", בטוב הנראה והנגלה, בביאת משיח צדקנו, בגאולה האמיתית והשלימה,

און אויך ביז דעמולט, אין די לעצטע טעג פון גלות, זאָל זיין דער „ואולך אתכם קוממיות", אַז יעדער איד און אַלע אידן וועלן שטיין „ביד רמה", בכל הענינים ובהפרטים ופרטי פרטים.

איר זאָלט גיין מחיל אל חיל אין לימוד התורה וקיום מצוותי', און האָבן כל המצטרך בגשמיות וברוחניות, ובגשמיות וברוחניות גם יחד,

אַז ס'זאָל זיין אַ שנת אורה, עם כל הברכות וואָס יעדערע פון זיי הויבט זיך אָן מיט איינע פון כ"ב אותיות התורה — „נגילה ונשמחה בך^יב — בעשרים ושתים אותיות שכתבת לנו בתורה"^יג,

און דאָס זאָל מחיש זיין נאָכמערער דעם „זכו אחישנה"^יד אין דעם „בעתה אחישנה"^טו — אַראָפּבריינגען די גאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו, מיט כל הענינים האמורים,

און אויך ביז דעמולט האָבן הצלחה רבה ומופלגה אין די אַלע ג' קוין תורה עבודה וגמ"ח,

און האָבן בשורות טובות פאַר יעדער איד און פאַר אַלע אידן,

ביז צו דער בשורה הכי טובה — די גאולה האמיתית והשלימה, „מה נאוו על ההרים רגלי מבשר גו' מבשר טוב"^טז, אַז אָט קומט משיח צדקנו,

און גיין מקבל זיין פניו מתוך שמחה וטוב לבב, „בנערינו ובזקנינו בבנינו ובבנותינו", און „כספם וזהבם אתם", „קהל גדול ישובו הנה", במהרה בימינו ממש.555בביהכנ"ס אחר תפלת מנחה, ה'תש"מ:

דער אויבערשטער זאָל בענטשן יעדער אידן און אַלע אידן, וואו זיי זיינען, בתוככי כלל ישראל^א, מיט אַ חתימה און גמר חתימה טובה לשנה טובה ומתוקה, בטוב הנראה והנגלה, בגשמיות וברוחניות גם יחד, ובקרוב ממש ובעגלא דידן.

און אַזוי ווי דער יאָר האָט זיך אָנגעהויבן מיט „וביום שמחתכם אלו שבתות"^ב, און „זמן שמחתנו" הויבט זיך אויך אָן מיט „ביום שמחתכם אלו שבתות", און אויך שמע"צ איז „ביום שמחתכם אלו שבתות" —

זאָל דאָס אַלעס זיין אין אַן אופן פון „וקראת לשבת עונג"^ג, אַז די אַלע ענינים און די אַלע ברכות זאָלן זיין אין אַן אופן פון עונג אמיתי, און אויך אַן עונג וואָס פילט זיך און זעט זיך בעיני בשר.

עס זאָל זיין אַ התעוררות תשובה עילאה מלמעלה, וואָס ענינה איז דאָך בשמחה^ד, מידו המלאה הפתוחה הקדושה והרחבה, און אויך הגדושה (מיט אַ גימ"ל), ווי עס שטייט אין דעם סידור פון בעש"ט.

און דאָס זאָל אַראָפּקומען אין לימוד התורה, ווי דער אַלטער רבי זאָגט אין אגה"ת^ה אַז דאָס איז דער ענין פון תשובה עילאה, און אַ לימוד וואָס איז מביא לידי מעשה^ו — קיום המצוות בהידור, מתוך שמחה אמיתית, און אויך אַ שמחה גלוי', ביז „ושמחת עולם על ראשם"^ז.

ובקרוב ממש זאָל זיין „בנערינו ובזקנינו בבנינו ובבנותנו"^ח, „קהל^ט גדול ישובו הנה"^י.

אַז נאָך אין די לעצטע טעג פון גלות^יא וועט ארצנו הקדושה זיין גאַנץ בכל עניני' ובשלימותה, צוזאַמען מיט „שלימות התורה", און צוזאַמען מיט דער שלימות פון יעדער אידן אַלס אַ יחיד, און פון אַלע אידן אַלס עמנו כלל ישראל, וואָס זיי זיינען „בנים^יב אתם לה' אלקיכם"^יג,

און גיין מקבל זיין פני משיח צדקנו, בשמחה ובטוב לבב.

556אמן כן יהי רצון.

און נאָך אַמאָל^יד אַ חתימה און גמר חתימה טובה לשנה טובה ומתוקה, לכל אחד ואחת בתוך כלל ישראל, בטוב הנראה והנגלה.

557און תורה איז דאָך דער כלי ממשיך ברכותיו של הקב"ה^ו בכל המצטרך, בגשמיות וברוחניות,

וואָס בנוגע צו תלמידי ישיבות — תלמידי ישיבות תומכי תמימים, ועל ידם זאָל דערגיין צו די תלמידים פון אַלע ישיבות, ולאחרי כל איז דאָך יעדער איד אַ תלמיד פון דער ישיבה פון דעם אויבערשטן^ז — איז די ברכה אַז יעדערער זאָל לערנען תורה בהתמדה ושקידה, און „יפוצו מעינותיך חוצה", אויך פנימיות התורה, ווי זי איז נתבאר געוואָרן אין תורת החסידות ע"י רבותינו נשיאינו.

און דאָס זאָל נאָך מוסיף זיין אין ברכת ה' אין דער חתימה און גמר חתימה טובה לשנה טובה ומתוקה, בטוב הנראה והנגלה.

און עס זאָל זיין שלימות ארצנו הקדושה^ח, „ארץ אשר גו' תמיד עיני ה' אלקיך בה מרשית השנה ועד אחרית שנה"^ט, צוזאַמען מיט אייער שלימות אין לימוד התורה, און די שלימות פון לימוד וקיום התורה פון יעדער אידן און אַלע אידן,

און דאָס זאָל ברענגען צו די שלימות פון כל עמנו בני ישראל בכל מקום שהם,

ובקרוב ממש — צו דער גאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו, וואָס דעמולט וועט זיין די שלימות כל העולם כולו^י, כהברכה פון תכלית השלימות — וואָס דאָס איז דער אויבערשטער.

— עס זאָל אַלעס אַראָפּקומען בטוב הנראה והנגלה, נאָך אין די לעצטע טעג פון גלות,

און דאָס זאָל נאָכמער צוהיילן די גאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו.

אמן כן יהי רצון.558בביהכנ"ס אחר תפלת מנחה, ה'תשמ"א;

דער אויבערשטער זאָל געבן יעדערן און יעדערע, בתוככי כלל ישראל, בכל מקום שהם, אַ חתימה און גמר חתימה טובה לשנה טובה ומתוקה, בטוב הנראה והנגלה למטה מעשרה טפחים,

כולל אַלע ברכות — וואָס יעדערע פון זיי הויבט זיך אָן מיט אַן אות פון אל"ף בי"ת,

אָנהויבנדיק פון שנת אורה שנת ברכה כו'^א

— אויך שנת גאולה — ביז דעם לעצטן אות פון אל"ף בי"ת — שנת תורה, שנת תפלה, שנת תשובה, און שנת תשועה.

עס זאָל זיין אַ התעוררות תשובה אמיתית, ובמיוחד — נאָך דער עבודה פון אלול און ר"ה, ובפרט באם סיום פון עשרת ימי תשובה שבין ר"ה ליום הכפורים, ערב יום כפור פאַרנאַכט — איז דאָך שוין תשובה עילאה,

וואָס ענינה איז — בשמחה ובטוב לבב, ווי דער אַלטער רבי איז מבאר אין אגרת התשובה^ב,

וואָס דאָס איז פאַרבונדן אויך מיט „פקודי ה' ישרים משמחי לב"^ג — מיט לימוד התורה^ד בהתמדה ובשקידה, נגלה דתורה און פנימיות התורה, וואָס בדורינו נתגלתה בתורת החסידות,

און אויך „פקודי ה'" כפשוטם, וואָס דאָס איז דער ענין המצוות^ה, וואָס כללותם איז צדקה^ו וגמ"ח, וואָס „גדולה צדקה שמקרבת את הגאולה"^ז,

און אויך דער ענין פון תפלה, וואָס תפלה איז אויך די הקדמה צו תורה^ח ומצוות,

וואָרום תפלה איז דאָך דער „סולם מוצב ארצה וראשו מגיע השמימה"^ט, וואָס559דורך איר זיינען „עולים"^י די תורה ומצוות^יא, און דערנאָך אויך „יורדים בו"^י די אַלע המשכות (וואָס טוען זיך אויף דורך תומ"צ) מלמעלה למטה,

און דורך תפלה — „יהי רצון", מאַכט מען אויף אַ רצון חדש^יב, אַז עס זאָל זיין אַ התחדשות אין די השפעות — אַזוינע ברכות וואָס נעמען זיך פון אַזאַ אור וואָס איז נאָך קיינמאָל ניט געווען^יג, וואָס דעריבער זיינען אויך די ברכות בהפלגה וואָס איז נאָך קיינמאָל ניט געווען,

און זיי קומען אַראָפּ, כאמור, בטוב הנראה והנגלה, למטה מעשרה טפחים.

און ווי רש"י זאָגט אין דעם שיעור חומש פון היינטיקן טאָג, אויף „אשריך ישראל"^יד, אַז לאחרי ווי משה רבינו [וואָס ער איז דער גואל ראשון און גואל אחרון^טו] האָט אויסגערעכנט אַ ריבוי פרטים אין ברכת ה', ביז למטה מטה, האָט ער מסיים געווען „אשריך ישראל", אַז „הכל שלכם" — אַז מען גיט אידן, אַלע אידן און יעדער אידן, די אַלע פרטים וואָס ער האָט אויסגערעכנט פריער, און דערנאָך „הכל" און אין אַן אופן פון „אשריך ישראל" וואָס דאָס איז דער ענין פון תענוג,

וואָס „אשריך ישראל" איז פאַרבונדן אויך מיט יום הכפורים, וואָס דערפאַר איז דער סיום וחותם^טז פון מסכת כפורים^יז (יומא) און פרק יום הכפורים — „אשריכם ישראל לפני מי אתם מטהרין ומי^יח מטהר אתכם"^יט [וואָס „לפני מי כו' ומי מטהר אתכם כו' מקוה ישראל ה'" קומט בהמשך צו „לפני ה' תטהרו"^כ וואָס ער ברענגט פריער, ביוהכ"פ].

ובמיוחד אַז מ'קומט פון אַ יאָר וואָס איז אַ שנה השביעית, שבת לה'^כא, וואָס שבת איז תענוג און „כל מלאכתך עשוי'"^כב — ברענגט דאָס אַראָפּ מנוחת הנפש צוזאַמען מיט מנוחת הגוף אויך אין שנה שלאחרי' (שנה זו).

ובפרט אַז בשנה זו איז ר"ה בסמיכות לשבת, אַז פון ר"ה גייט מען אַריין (גלייך) אין שבת,

560און אויך דער יום הקדוש, יום הכפורים, „אחת בשנה"^כג, איז ביום השבת, וואָס דעמולט איז דאָך דער ענין המנוחה אפילו פון ענינים של טירחא בעלמא^כד, אַ מנוחה אמיתית בתכלית השלימות —

זאָל יעדער איד און אַלע אידן האָבן אַ שנה מבורכת בכל הפרטים האמורים, ומתחיל — כפשוטם^כה,

אַז מתוך מנוחת הנפש ומנוחת הגוף ומתוך הרחבה אין בני חיי ומזוני ובכולם רויחי, זאָל מען זיך עוסק זיין אין לימוד התורה און אין קיום המצוות ובהקדמת עבודת התפלה,

און גרייטן זיך מקבל זיין פני משיח צדקנו בקרוב ממש, און אין אַן אופן פון „הקהל את העם האנשים והנשים והטף"^כו, און זוכה זיין פּראַווען דאָס אין בית המקדש השלישי, אין דעם „מקדש אד' כוננו ידיך"^כז,

און מתוך שמחה וטוב לבב, און אין אַן אופן פון „שמחת עולם על ראשם"^כח, אָנהויבנדיק גלייך פון איצטער (נאָך בגלות), „מרשית השנה ועד אחרית שנה"^כט,

ובשמחה, ובטוב הנראה והנגלה,

אמן כן יהי רצון.561להת' שי' — לפני כל נדרי, ה'תשמ"א;

וידבר גו' דבר גו' יברכך גו' יאר גו' ישא גו' ושמו גו' ואני אברכם.

ס'איז דאָך מעצמו מובן אַז אַלע וואָס געפינען זיך דאָ זיינען נכלל אין די ברכות און אין כל הענינים וואָס האָבן זיך גערעדט נאָך תפלת המנחה^א, בעלות המנחה פון ערב שבת קודש און ערב יום הקדוש, וואָס דאָס איז געווען אין אַן אופן פון „נצבים . . כולכם^ב לפני ה' אלקיכם"^ג.

בהוספה על זה קומט צו ביי אייך אַז איר זייט פון די וואָס דער אויבערשטער זאָגט אויף זיי^ד „אני חלקך ונחלתך", ווי דער רמב"ם^ה זאָגט אַז דאָס גייט אויף די וואָס „נדבה רוחו כו'" צו אָפּגעבן זיך מיט לעמוד לשרתו — לימוד התורה, נגלה און חסידות^ו, בהקדמת עבודת התפלה^ז, לימוד המביא לידי מעשה, שלימות הלימוד, וואָס דעמולט איז „גדול לימוד שמביא לידי מעשה"^ח — קיום המצוות ובהידור —

זאָל ביי אייך אויך מקויים ווערן, ובגלוי, דער ענין פון „אני חלקך ונחלתך" — הצלחה רבה ומופלגה אין לימוד התורה הנגלה ופנימיות התורה, וואָס בדורנו נתגלתה בתורת החסידות,

און דאָס זאָל אויך זיין פאַרבונדן מיט „נחלתך" — עס זאָל זיין מנוחת הנפש ומנוחת הגוף, אַ גוף בריא ושלם^ט, כדי צו קענען לערנען תורה און מקיים זיין אירע מצוות בתכלית השלימות,

און שטייגן ביז אין אַן אופן פון „יגדיל תורה ויאדיר"^י.

און דורך דעם אַלעם, און בכלל דורך „יפוצו מעינותיך חוצה"^יא — נאָכמער מקרב זיין און מזרז זיין און אַראָפּברענגען למטה מעשרה טפחים, דעם „אתי מר"^יא דא מלכא משיחא,

562וואָס ער ברענגט די גאולה האמיתית והשלימה במהרה בימינו ממש, און יבנה בית המקדש במקומו ויקבץ נדחי ישראל^יב, „והיתה לה' המלוכה"^יג,

ועאכו"כ — דעם „הקהל את העם האנשים והנשים והטף"^יד, וואָס דאָס ברענגט צו „למען ישמעו",

און ווי ער פירט דאָרטן אויס אַז דאָס וועט אויך ברענגען צו „ויראו את ה' אלקיכם" — יראת ה' בשלימות, און „ושמרו לעשות את כל דברי התורה הזאת" — שלימות העשי', וואָס דאָס איז שלימות התורה,

צוזאַמען מיט דער שלימות פון ארץ ישראל, „ארץ אשר גו' תמיד עיני ה' אלקיך בה מרשית השנה ועד אחרית שנה"^טו,

צוזאַמען מיט דער שלימות פון „נצבים היום כולכם", פון „ראשיכם שבטיכם" ביז „חוטב עציך" און „שואב מימיך", מיט די אַלע דרגות וואָס זיינען אויסגערעכנט בינתיים, שלימות העם,

און בראשם גייען אָט די וואָס „תורתם אומנתם", אָנהויבנדיק פון תלמידי ישיבות בכלל, און במיוחד — תלמידי ישיבות וואו תורה ווערט געלערנט ע"י הקדמת עבודת התפלה, און צוזאַמען מיטן לימוד פון פנימיות התורה, ביז אין אַן אופן אַז דאָס (דער לימוד פון נגלה דתורה און פנימיות התורה) ווערט אַ תורה אחת, איין לימוד.

און גיין בכל ענינים אלו „מחיל אל חיל"^טז, ובאופן דמוסיף והולך ואור,

ביז אַז מ'וועט זען בפועל ווי אַזוי „קומי אורי כי בא אורך וכבוד ה' עליך זרח"^יז ביז „ונגלה כבוד ה' וראו כל בשר יחדיו כי פי ה' דיבר"^יח,

ובעגלא דידן.

563אשתקד* בלמדי עם התלמידים סדר העבודה דיו"כ הוקשה לי למה השמיט כ"ק אדמוה"ז^א מנחת התמיד של שחר^ב, ועיינתי בנוסח אתה כוננת שבמחזורים נוסח ספרד^ג ושם כתוב אחר האיברים כמצותן „ומקטיר כמנחת התמיד כמצותה", אך שם יש כפל לשון^ד לכאורה, שכתוב שם ג"כ ככל יום יעשה מנחת הסלת ומנחת חביתין.

1) הוא כל' המשנה (יומא פ"ג מ"ד).

2) ומנחתו נכלל באיברים דבשבילן באים (ראה תפא"י שם) בפרט שנתוסף כאן „כמצותן" ובכ"ז מפרט אח"כ היין — כי חביתין (שאין שייכין לתמיד) הפסיקו. אבל כתבה (על מנחת התמיד של בין הערבים.) כי הקטרת מפסקת בינה להאיברים.

3) וכ"כ גם בפע"ח.

4) כנראה הפי' מבאר מה מנחת התמיד.

(ממכתב כ"ק אדמו"ר שליט"א)