Sefer HaSichos (the Rebbe)
משיחת ש"פ ויקרא, פ' החודש, ראש חודש ניסן ה'תשמ"ח
— שנת הקהל, „הקהלכח את העם ובפרט ע"י ההוספה במצות הצדקה האנשים והנשים והטף"כז, ושנת תשמ"ח — „גדולה צדקה שמקרבת את הג— תשמח ותשמח), מובן וגם פשוט, אולה"לא, בקרוב ממש, „היום אם בקולו שכל המרבה ב"הוספות" ו"חידושים" תשמעו"כב, „היום" כפשוטו, ועד ש"לא
עיכבן המקום כהרף עין"כג, ו"לילה (ליל
הגלות — תומ"י) כיום יאיר"לד.
28) להעיר מהשייכות המיוחדת דצדקה לבריאת הנהגה זו, ובמילא ועיקר — ההחלסות הטובות, ביום העולם (כ"ה אדר) — שהרי „מצות הצדקה היא
מצות ה' ממש מה שהקב"ה בכבודו ובעצמו עושהכד להעיר גם מסיום וחותם שו"ע חלק אורח להחיות העולמות כו'" (אגה"ק סי"ז).
חיים" (ברמ"א, אשר, „בני ישראל יוצאים ביד רמה",כט ובהדגשה יתירה בימי ההכנה לפסח שרומז על הנהגה ע"פ פסקי־דינים דהרמ"א) באורח מעות חסים (ראה נם שיחת ש"פ ויק"פ הנ"ל שם). חיים כל יום — „טוב לב משתה תמיד" (משלי טו,ל ראה תו"א ותו"ח ר"פ וארא. ועוד.
31) ב"ב יו"ד, א. וראה תניא פל"ז (מח, ב).כה וכמ"ש (לך לך יב, ג) .ואברכה מברכיך".לב תהלים צה, ז. סנהדריז צח, סע"א.
33) מכילתא ופרש" בא יב, מא.
27) ובהדגשה יתירה בימי ההכנה לחג הפסח,לד תהלים קלט, יב. וראה תו"א בשלח סד, ב. שבו מודגש ביותר הענין דחינוך הקסנים (ראה גם תו"ח שמות תע, ב. וראה ספר הערכים"חב"ד ח"ב ע' לעיל שיחת ש"פ ויק"פ (ס"ע 329 ואילך)).
*334א. די אויסגעטיילטקייט און די בחודש ניסן „אין מתענין וכו'" מצד די מעלה פון ראש חודש ניסן איז אַ צוויי־ הקרבת קרבנות הנשיאים (לחנוכת ענדיקעא: אין דעם יאָר פון יציאת המזבח) וואָס האָבן זיך אַנגעהויבן בראש מצריםב — איז בראש חודש ניסן גע־ חודש ניסןח, „ביום כלות משה להקים זאָגט געוואָרן') פרשת החודשד, די דינים את המשכן"ב. און דערפאַר איז אויך פון קרבן פסח וכו' וואָס זיינען פאַר־ דער מנהג (ווי געבראַכט אין שולחן בונדן מיט יציאת מצרים; און אויך אין ערוךי און אויך אין סידוריא השוה לכל דעם יאָר וואָס נאָך יציאת מצרים, האָט נפש) אַז פון ראש חודש ניסן ואילך (ביז זיך אין דעם טאָג אויפגעטאָן אַן ענין י"ב ניסן) זאָגט מען יעדן טאָג די פרשה עיקרי — „ויהי בחודש הראשון בשנה אין תורה פון דעם קרבן נשיא השבט השנית באחד לחודש הוקם המשכן"ה. וועלכער האָט יענעם טאָג מקריב געאון בכל שנה ושנה דערמאָנט מען ווען צו חנוכת המזבח.
ביידע מאורעות: בראש חודש ניסן ב. וויבאַלד אַז אַלע ענינים אין תורה (כשחל בשבת), אָדער בשבת שלפני זיינען בתכלית הדיוק — איז מסתבר, אַז ראש חודש — לייענט מען יעדן יאָר דער ענין פון הקמת המשכן בראש פרשת החודשו; און אויך די מאורע פון חודש ניסן, וואָס איז געווען „בשנה הקמת המשכן, וואָס איז געווען „בשנה השנית" (ובסמיכות) ליציאת מצרים, השנית", דערמאָנט מען יעדן יאָר, ווי האָט אַ שייכות מיוחדת צו דעם וואָס עס ברענגט זיך אין שולחן ערוך' אַז בראש חודש ניסן (מיט אַ יאָר פריער)
איז געזאָגט געוואָרן פרשת החודש וואָסא ראה נם מכתבי חודש י0ן תשמ"א (יקו"ש איז פאַרבונדן מיט יציאת מצריםיב חכ"ב ע' 244 ואילך).
2) ולהעיר ששנה זו היא שנת שלשת אלפיםח וראה מג"א שם סק"ג ובשו"ע אדה"ז שם ושלש סאות (ל"ג פעמים מאה) שנה ליציאת מצרים („וכל דברים אלו כו' וסמכו כו'") — שמסעם זה גם (ב'תמ"ח — ה'תשמ"ח) — ראה ארוכה לעיל ע' אין אומרים תחנוז בחודש ניסן וכו' (שם ס"ח).
9) נשא ז, א ואילך.
3) גם אמירת משה לבני ישראל — פסחים ו, בי אדה"ז שם סס"ו. משל"ה מס' פסחים קמ, ב. ובתוד"ה ממאי שם. מכילתא ופרש" בא יב, ג. וראה וראה קונסרס משיחת ש"פ ויקרא תשמ"ז ס"א. וש"נ. מכילתא ופרש"י שם, כח. וראה מכתב ר"ח ניסןיא תורה אור ותהלת ה' (כ"קראה לימי חנוכה' תשל"ז בהערות (הגדה של פסח עם לקוטי טעמים, בהערה).
מנהגים וביאורים — קה"ת תשמ"ז ואילך — ע'יב להעיר גם משו"ע אדה"ז שם, דהטעם על זה
ש"נוהגח לעשות כולו (כל החודש ניסן) קודש כעין
יו"ס", הוא מפני „שיצא רוב החודש בקדושה",
ובהקדושה דרוב החודש נכללים שני הענינים: י"גו מגילה כט, סע"א ואילך. רמב"ם הל' תפלה ימים הראשונים שהיו"ט שבהם הוא מצד קרבנות
הנשיאים (דשנה השנית); וערב פסח וח' ימי הפסח,ז טור או"ח סתכ"ט ובב"י שם. שו"ע אדה"ז שם דהיו"ש שבהם הוא מצד הקרבת הפסח ויציאת ס"ט. ממסכת סופרים פכ"א ה"ב.
3עשר עטרות" איז דער חיבור פון תחתון מ"ט שערים (אע"פ אַז ער איז העכער
פון זיי). און די מדריגה פון שער הנו"ן
א ד מ מז מ אד ר מ אא א רמז מז
עסרות' איז איז א אופן פון „נטל":שערים (מובדל אויך פון דער דרגא אין
בשעת אַ מענטש דערגרייכט צו אַ גע־שער הנו"ן וועלכע איז בערך צו די מ"ט
וויסע דרגא אין גילוי אלקות, זיינען דאַ שערים). און די דרגא קען ניט דער־
אין דעם (בכלל) צוויי אופנים: (א) אַז גרייכט ווערן דורך עבודה, נאָר זי קומט
דער מענטש דערגרייכס צו דעם גילוי מלמעלה בדרך מתנה.
באם ע ממר רה ברר מנר ור ער מעו — אחר אם ל
און אע"פ אַז בשעת דער גילוי קומט מלמעלה איז ער ניט פאַרבונדן (אַזוי שטאַרק) מיטן מענטשן ווי בשעת אַז ער דערגרייכט צו דעם דורך זיין אייגענע עבודה — איז מובן, אַז דער גילוי וועלכער ווערט דערגרייכט דורך עבודה פון אַ מענטשן איז פיל נידעריקער ווי דער גילוי וואָס קען ניס דערגרייכט ווערן דורך עבודת האדם און קומט מלמעלה. ע"ד ווי ס'איז מבואר אין חסידותלה אויפן פסוקלו „וספרתם לכם גו' תספרו חמישים יום", דלכאורה: מען ציילט דאך נאָר ניין און פערציק טעג, איז וואָס איז דער פשט פון „תספרו חמישים יום"? שטייט אין חסידות, אַז דורך דער עבודה אין מ"ט שערי בינה, ווערט נמשך דער שער החמישים.
און חסידות איז מבארלז, אַז אין שער החמישים זיינען דאָ צוויי מדריגות: (א) דער שער הנו"ן איז (בכלל) די בחינה פון כתר („עטרה"). און דער ענין פון „עשר עסרות", די שלימות פון כתר (כנ"ל סעיף ד) איז פאַרבונדן מיט די העכערע דרגא פון כתר — די בחינה פון „עתיק"לח, וואָס איז נעתק ומובדל פון סדר השתלשלות (און מובדל אויך פון די נידעריקערע דרגא אין כתר וואָס איז בערך צו השתלשלות).
און אעפ"כ איז „אותו יום נטל עשר עסרות", אַז דער „יום" גופא „נעמט' די „עשר עטרות" (בחינה העליונה שבכתר), און ניט אַז זיי ווערן נמשך אין אים מלמעלה.
ו. ויש להוסיף, אַז דער חידוש איז דעם איז נאָך גרעסער:
אויך די נידעריקערע בחינה פון כתר וועלכע איז בערך קצת צו תחתונים, איז בכדי אַז אַ תחתון זאָל דערגרייכן צו בחינת הכתר, דאַרף ער ארויסגיין פון זיין נידעריקייס און זיך „אויפהויבן" כמה וכמה דרגות, ביז ער וועס דערגרייכן צו בחינת הכתר.4דער „יום" ווי ער איז במציאותו, אָן וואָס האָט זיך אויפגעטאָן בהקמת קיינע הכנות, האָט בכח צו נעמען, און המשכן — זיינען דאָ צוויי קצוות: פון
איין זייט, איז עס אַ גאָר הויכע דרגא אין
און די צוויי קצוות דריקן זיך אויס איז
„ראשון למעשה בראשית" און „ראשוז ז. ע"פ כל הנ"ל איז מובן די שייכות לחדשים":
[ואע"פ אַז אויך באַ מתן תורה איז גע־ זיינען לגמרי באין ערוך) איז עד כדי כך ווען „וירד ה' על הר סיני'ד — איז דאָס אַז דער משכן איז אַ טייל פון בריאת ת ממ" דרה ר ' מער אבן ט אמ מ ר
בראשית", וואָס דאַן (בראשון למעשה און דאָס דריקט זיך אויס אין דעם בראשית) איז באַשאַפן געוואָרן די (עצם) וואָס „אותו יום נטל עשר עטרות" — מציאות פון אַלע נבראיםמג.
ח. עפ"ז קען מען אויך מבאר זיין די וועלט מצד עצמה איז ניט שייך צו וואָס די ערשטע און לעצטע פון די דעם גילוי),
„עשר עסרות" („ראשון למעשה און אין דעם גופא — „ראשון בראשית" און „ראשון לחדשים") זיינען לחדשים", דער ערטשער (און גרעסטענינים וועלכע זיינען ניס פארבונדן ער) חידוש, ובלשון המדרשמד „אין לכם (לכאורה) מיטן משכן [וכדמוכח פון
דעם גופא וואָס זיי זיינען געווען אויךמב לה"ר מבמדב"ר פ"כ, נ, שכל העניים
משהוקם המשכן נתבסס העולם".
44) שמו"ר סס"ו, א — הוכא בחדא"ג מהרש"א
41) ראה בארוכה לקו"ש חכ"א ע' 150 ואילך. (שבת 0ז, ב) לענין „ראשון לחדשים" דעשר עסרות
5נמשך געוואָרן דער חידוש אין וועלט, הבריאה — פונדעסטוועגן, וויבאלד אַז
האָט עס דורכגענומען די וועלט אויף בערר העולם עכ"פ איז דאָס אַו ענין של
אַזוי פיל כאילו ווי דאָס וואָלט געווען אַ חידוש, איז דער „חידוש" געווען 8ַ
טייל פון דער בריאה, „ראשון למעשה הכנה צו מתן תורה.
און נאכמער, „בשנה השנית", איז דער
ט. וע"פ כל הנ"ל יש לבאר דעם טאג (זמן) איז וועלכן עס האָט זיך אויפ־
דער טעם אויף דעם וואָס ניסן (דוקא) י. והימים האלה נזכרים ונעשיםנא.
איז דער „ראשון לחדשים" — איז ווייל דער עילוי פון ראש חודש ניסן — וואָס
חודש ניסן איז פאַרבונדן מיט ניסיםמה, „אותו יום נטל עשר עסרות" — חזר'ט
ביז מיט „נסי ניסים*, און היות אַז דער זיך איבער בר"ח ניסז מדי שנה בשנהב.
גדר פון עולם איז טבע — איז מובן, אַז [וי"ל שבהדגשה יתירה ווען דאָס
„נס" (ובפרט „נסי ניסים") איז אַן ענין קומט אויס אין יום השבת — ווייל אויך
בשבת זיינען דאָ ביידע קצוות: דעמולט
וואָס דאָס איז אויך דער טעם וואָס ווערט אז עלי' באופן פון ויכולו'לא איז
בניסן דוקא איז געווען יציאת מצרים — אלע עולמות, ביז אין תכלית השלימות
ווייל דער גדר פון וועלט איז „מצרים" — „ויכולו" מלשון תענוגנד, ספירת
מלשון מיצר וגבולמז, און דער ענין פון יציאת מצרים, אַרויסגיין פון מיצרים והגבלות — איז אַן ענין פון „חידוש"מח. און אע"פ אַז פון דעם גופא וואָס יציאת מצרים איז געווען פאַר מתןמט שדוקא אז נתבסלה הגזירה דעליונים לא ירדו למטה ותחתונים לא יעלו למעלה (שמו"ר פי"ב, ג. תנחומא וארא סו).
50) ולהעיר מבמדב"ר פי"ב, ו, „שאינו מוציאם משם (ממצרים) אלא על מנת שיעשו לו משכן וישרה שכינה ביניהם".
51) אסתר ס, כח. וראה ספר תיקון שובבי"ם להרמ"ז, הובא ונתבאר בספר לב דוד להחיד"א פכ"ט.
52) דגם בהשנים שר"ח ניסן אינו ביום א' בשבוע יש בו כל עשר העסרות, גס העסרה ד"ראשון למעשה בראשית". אלא שבשנים אלו — עסרה זו אינה נמשכת בגלוי בזמן. וראה לקו"ש חכ"ב ע' 143 ואילך, שעד"ז הוא בכו"כ ענינים, עיי"ש בארוכה.נג בראשית ב, ב.
54) ראה אוה"ת בראשית ד"ה ויכולו (כרך א מב, ב ואילך. כרך ג תקח, אַ ואילך). ועוד.6ובסגנון אחר: ביום השבת לייכט דער צוויי פירושיםסג: (א) דער וואָרט „ממש" אמת אין יעדער זאַך שבעולםנו, כידוע באציט זיך צו „חלק אלוקה ממעל", אַז אַז איינער פון די טעמים אויף מצות דאָס וואָס די נשמה איז „חלק אלוקה שבת איז, בכדי „לקבוע בנפשותינו ממעל" איז עס (ניט בלשון המושאל אמונת חידוש העולם"נז — מגלה זיין וכיו"ב, נאָר) חלק אלוקה ממעל ממש. דעם אמת אין אַלע נמצאים שבעולם, אַז (ב) „ממש" איז מלשון מישוש. און דער „מאמיתת המצאו נמצאו כל הנמ־ לשון „ממש" בנוגע צו דער נשמה — צאים"נח. ד.ה. אַז אע"פ וואָס בחיצוניות אע"פ אַז די נשמה איז אַ מציאות רוחנית זעט אויס אַז די וועלט איז אַ מציאות וואָס איז ניט בגדר מישוש — איז מצד בפ"ע, און אלקות איז בהעלם — ווערט דעם וואָס די נשמה איז מלובש אין אַ נתגלה בשבת די אמת'ע מציאות פון גוף הגשמי וועלכע מען קען טאפּן מיט וועלט, אַז זי איז אלקותנט].
דאָס הייסט, אַז אין דעם טאָג (מדי און דער פירוש פון „חלק אלוקה שנה בשנה) האָט יעדער איד בכח צו ממעל ממש" איז, אַז דאָס וואָס די נשמה „נעמען" די העכסטע ענינים, ביז צו איז אַ „חלק אלוקה ממעל", ביז אַ „חלק „עשר עטרות" — די שלימות (עשר) אין אלוקה ממעל ממש" (ווי דער ערשטער בחי' כתר (עטרה) שלמעלה. און אין אָן פירוש), איז עס ניט נאָר בנוגע צו די אופן פון „נטל", אַז ער דאַרף ניט אַנקו־ רוחניות פון דער נשמה, נאָר אויך בנוגע מען אַז מ'זאָל אים געבן די עטרות, נאָר צו דעם „ממש" פון דער נשמה — ווי זי ער קען זיי אַליין „נעמען", ווייל זיי באַ־איז מלובש און פאַרבונדן מיטן גוף לאַנגען צו אים. ובמכ"ש וק"ו: מה־דאן הגשמי.
אַז „אותו יום נטל עשר עטרות", וואָט ועפ"ז איז מובן אויך בנוגע צום ענין זמן איז אַ נברא0 וכו', עאכו"כ אַז אַ איד פון „נטל עשר עסרות" פון דער נשמה
— אַז אין דעם זיינען דאָ ביידע ענינים:נה ראה סושו"ע או"ח סרמ"ב וכנ"כ. וש"נ. שו"ע די נשמה נעמט די „עשר עטרות" ממש
ווי זיי זיינען אין דער העכסטער ) ערשנס"7 ארר אומר אמת בשבת מדריגה ממש און אויך דער טל' איזנז חינוך מצוה לא־
59) ועפ"ז י"ל שהעלי' בשבת מגלה גם האמתסב תניא רפ"ב.
והפנימיות דהירידה בימי החול, שבפנימיותה היאסג ראה ליקוט פירושים כו' לתניא שם.
64) ויומתק (השייכות דממש" להנשמה המס סידור עם דא"ח שער הק"ש עה, סע"ד תלבשת בגוף) ע"פ מ"ש בתניא (פמ"א — ס, ב)
שגם נפש האלקית מתפעלת ממקרי הגוף.
7איז אז אופן פון „ממש", אַז די עשר פון אַ אידן, דאַרף זיין „לי", „לי
עטרות ממש קומעז אַז אין דער נשמה לשמי"0", צוליב דעם אויבערשטן, און
ווי זי איז „ממש", פאַרבונדז מיטז גוף נאַכמער — „ועשו לי מקדש", אַז די
יא. אַזוי ווי אַלע ענינים פון תורה זיינען אַ הוראה בחיי היום יומייםסה, אַזוי איז אויך בנוגע צו דעם וואָס תורה דערציילט אַז „אותו יום נטל עשר עטרות", אַז מ'דאַרף אַרויסנעמען דערפון אַ הוראה, ביז אַ הוראה בנוגע למעשה, וואָס המעשה הוא העיקרמה. [ובפרט אַז מ'קאָכט זיך לאחרונה אין „והחי יתן אל לבו"סז, וואָס דאָס מיינט, אַז בשעת עס קומט צו אין דעם לעבן פון „החי", ובפרט ווען עס קומט צו אַ ספּעציעלן מאורע פאַרבונדן מיט תומ"צ וואָס „הם חיינו ואורך ימינו"מח, ובנדו"ד — דער טאָג פון ר"ח ניסן — דאַרף דעמולט צוקומען אין דעם „יתן אל לבו", ולבא פליג לכולא שיפיזמט, איז אַלע כחות הנפש, ביז אין די שלשה לבושים, מחשבה דיבור ביז אין מעשה — והמעשה הוא העיקר].
וע"פ הנ"ל אַז דער ענין פון „נטל עשר עטרות" איז פאַרבונדן מיט דער נשמה, „חלק אלוקה ממעל ממש", וואָס זי איז דאָ באַ יעדער אידן — איז מובן, אַז אויך די הוראה וואָס מען דאַרף אָפּלערנען דערפון, איז פאַר יעדער אידן, אנשים נשים וטף.
איינער פון די פירושים אין „ועשו לי מקדש" איז, אַז „ועשו", יעדער מעשה מעשה זאָל זיין ניט נאָר לשם שמיםעא (אַז די עשי' גופאַ בלייבט אַ „וואַכעדיקע', און ס'איז נאָר וואָס די כוונה פון דער עשי' איז בכדי אַז דערנאָך וועט זי ברענגען צו עבודת ה', נאָר נאָכמער) „ועשו לי מקדש", אַז די מעשה אַליין דאַרף זיין דורכגענומען מיט קדושהכב. [וואָס דאָס איז פאַרבונדן דערמיט וואָס מ'האָט גערעדט און מציע געווען לאחרונהעג במיוחד, מיוסד אויף דברי חז"לכד עה"פ „ועשו לי מקדש ושכנתי בתוכם, בתוכו לא נאמר אלא בתוכם, בתוך כל אחד ואחד" — אַז יעדער איד, מאן פרוי און קינד, דאַרף מאַכן פון זיין צימער, זיין שסוב, און פון אַלע זיינע זאַכן — אַ „מקדש מעט"עה, אַ בית תורה תפלה וגמילות חסדים. אַ הויז און צימער וואו עס הערט זיך אָן אין יעדער פרט פון הויז (אויך אפילו אין די דברי רשות) ווי מ'דינט דערמיט דעם אויבערשטן דורך תורה תפלה און צדקה].
און דאָס איז די הוראה פון „אותו יום נטל עשר עטרות", אַז אויך די דברי8אופן פון „נטל": אַז דער פאַרבונד פון יג. יעדער ענין אין תורה איז נצחיפא, „ועשו" מיט „מקדש" („יום" מיט „עשר עאכו"כ דער ענין פון „ועשו לי מקדש", עסרות") איז ניט באופן אַז אין „ועשו" ווי עס שטייט אויף דעם אין מדרשמב אַז (עשיית דברי הרשות) ווערט נמשך „כל מקום שנאמר לי אינו זז לעולם, לא קדושה ממקום אחר, נאָר אַז די עשיית בעולם הזה ולא לעולם הבא".
ויש להוסיף נאָך אַ הוראה ולימוד פון ניסן) אין אַלע טעג פון יאָרמד [ובפרט אַז „אותו יום נטל עשר עסרות" — אַז די ר"ח ניסן איז אויך איינער (און דער עבודה פון „ועשו לי מקדש" דאַרף זיין ערשטער) פון די „ארבעה ראשי אין אַן אופן פון „עטרה" — בשלימות, שנים"מה, וואָס דער טייטש פון „ראש כדבעי למיעבד", און נאָכמער — מיט השנה" איזפו, אַז ער איז כולל און פון יופי (מלך ביפיו תחזינה עיניךעח, בפרט אים ווערן נמשך כל ימי השנה, און ער
פירט מיט זיי אָן אויך ווי זיי שטייעןעו ויש לקשר זה עם שיעור היומי ברמב"ם (הל'
קידוה"ח ספי"ז) וטעם כל אלו החשבונות כו' והיאך
נודע כל דבר ודבר מאלו הדברים כו', היא חכמת
התקופות והגימטראות שחברו בה חכמי יון ספריםעט שבת קלג, ב.
הרבה כו', אבל הספרים שחברו חכמי ישראל שהיופ בשלח סו, ב.
בימי הנביאים מבני יששכר לא הגיע אלינו כו',פא ראה תניא רפי"ז.
ומאחר שכל אלו הדברים בראיות ברורות הם כו' איןפב ויק"ר פ"ב, ב. וראה מדרש שמואל פי"ט. חוששין למחבר בין שחברו אותם נביאים בין שחברו ספרי בהעלותך יא, טז. ד"ה ועשו לי מקדש ב:
אוה"ת תרומה ע' א'תכד. סה"מ תרנ"א ע' קכד היינו שחכמת התקופות והגימטראות — מעשה ואילך. תרפ"ה ע' קעח ואילך. תש"ד ע' 150 ואילך. בראשית" — נעשית חלק מתורת ה' (שמברכים גם ועוד. קונטרס משיחות ש"פ חרומה תשמ"ז ס"ו קודם ללמוד הלכות אלו ברכת התורה), ויתירה מזה ואילך.
חלק מהלכה שבתורה (ספר הרמב"ם). וי"ל שזהפג ראה ס' השיחות ה'ש"ת ע' 22. ועוד. הי' ע"י עבודת הרמב"ם — שידע להשתמש בחכמתפד ע"ד המדובר לעיל (תענית אסתר ופורים האומות „לעבודת ה' או לתורתו" (תניא ספ"ח). ע' 292) בנוגע לימי הפורים שזכרם לא יסוף מזרעם.עז ראה כתובות סז, א.
78) ישעי' לנ, ז. וראה רמב"ם הל' מלכים פ"בפו ראה לקו"ת תבוא מא, ג. עטרת ראש
בתחלתו. ובכ"מ.
9און ניס נאָר בימי החול, נאַר אויך דברי רשות]. וואָס דאָס וועט באַ עם צו־
בשבת (ויום סוב), ווייל אע"פ אַז בנין געבן נאַכמער חיות און מרץ אַז ער זאָל
המשכן והמקדש האָט ניטפז דוחה גע־ דאָס נוצן בפועל.
ווען שבתמח, איז אָבער די עבודה רוחנית פון „ועשו לי מקדש" שייך אויך שכת. ואדרבה: אין שבת איז לייכטער אויפטאָן אַז די דברים גשמיים זאָלן ווערן קדושה, וואָרום בשבת ווערן די דברים גשמיים (מאכלים ומשקאות כ') אַ חלק פון מצות עונג שבת, כנ"ל (סעיף יו"ד). און אַזוי אויך בנוגע צו אידן — איז די עבודה פון „ועשו לי מקדש" שייך צו אַלע אידן, אנשים נשים וסףפט, יעדערער און יעדערע קען און דאַרף מאַכן פון זיין הויז, זיין צימער, און פון אַלע זיינע חפצים וענינים, אַ משכן ומקדש לה', כנ"ל בארוכה.
און בכדי נאָכמער מצליח זיין אין דעם — איז אויך כדאי אַז יעדערער (ספעציעל קינדער) זאָל האָבן זיין אייגענעם סידור, חומש, צדקה פושקע (להבדיל), און עד"ז אַנדערע ססרים, ובענין שהזמן גרמא — אַ „הגדה של פסח"* [ומה טוב — אַז פאַר יום טוב זאָל מען קריפן אַ קינד אַ נייעם סידור וכיו"ב. במכ"ש דערפון וואָס ע"ס דיןא דארף מעז אים קויפן קליות ואגוזים — יד. איינער פון די דרכים צו פועל'ז דעם ענין פון „ועשו לי מקדש", אַז אויך די דברי הרשות פון אַ אידן זאָלן זיין אין אַן אופן פון „מקדש" — איז די הצעה וואָס מ'האָט גערעדטצב, אַז ס'איז כדאי אַז יעדער איד, אנשים נשים וסף, זאָל אַנהאַלטן דעם מנהג טוב צו פּראווען זיין יום הולדת באופן וואָס איז פאַרבונדן מיט תורה ומצוות:
יום הולדת מצד עצמו איז לכאורה אַז ענין של חול. יעדער מענטש — אויך פון אומות העולם — האָט אַ יום הולדת, ווען „מזלו גובר"צג. און מ'זעט אַז כמה וכמה (אויך פון אוה"ע) פּראַווען זייער יום הולדת.
ביז אַז דער איינציקער מאָל וואו עס ווערט דערמאָנט בפירוש אין תושב"כ אַ יום הולדת — איז דאָס בנוגע צו פרעה, „יום הולדת את פרעה ויעש משתה"צד. אַ איד האָט אָכער בכח צו אויסנוצן זיין יום הולדת — אַז אנשטאָט ער זאָל פאַרביי גיין סתם אַזוי אַלס אַ יום חול כו', זאָל ער דערפון מאַכן אַ „יום טוב", אין טוב אלא תורהה ומצוות', דורך דעם וואָס ער נוצט אויס דעם טאָג אויף „להעלות זכרונותיו ולהתבונן בהם והצריכים תיקון ותשובה ישוב ויתקנם"לו, און ביום זה מוסיף זיין*7" איז10דערצו — מאַכן ביום זה אַ התוועדות איז דאָס אויך דער „ראש חודש של של אַ אידישע שמחה, צוזאַמען מיט בני גאולה"ק, וואָס די גאולה (ממצרים) ביתו און אויך זיינע חברים וכו', בכדי די פאַרגלייכט דער נביאקא צום יום הולדת החלטות טובות ביום ההולדת זאָלן זיין פון אַ קינד.
מער אד אארות דם מרנ בת אז 7 ארר עם אר אר וואָס דערביי האָט מען אַ גאלדענע" אויפטאָן, אַז נאָך שטייענדיק אין ראש געלעגנהייט אויף מעורר זיין אידן צו חודש הגאולה, וואָס בניסן נגאלו ובניסן מוסיף זיין אין תורה ומצוות, וואָרום עתידין ליגאלי — זאָל גלייך בראש יעדערער האָט אַ יום הולדת און דאַן איז חודש זיין די גאולה, וואָרום אין ראש ביי אים מזלו גובר, אַ ספּעציעלער טאָג חודש זיינען נכלל אַלע טעג פון חודש וכו', קען מען אויף אים דעמולט ניסן, ווען עתידין ליגאל, און באַ דעם לייכטער פועל'ן צו מוסיף זיין אין עניני אויבערשטן איז דאָך אין כח חסר
פועלקב, במילא קען ער געבן אידן און ווי מ'האָט אויך צוגעגעבן, אַז די למטה (וועלכע ווערן פאַראיינציקט מיט הצעה איז געווענדעט צו אַלע אידן, דעם אויבערשטן, כנ"ל) די גאולה תיכף אנשים און נשים, און אויך סף, ביז קטני ומיד ממש,
קטנים — אַז זייערע עלטערן זאָלן זיי און דעמולט וועט זיין בגילוי ממש מסביר זייז אַז אין אַ יום הולדת דאַרף „ויקרא אל משה גו' מאוהל מועד צוקומען אַ חידוש אין אַלע עניני טוב וגו'"קג, וואָס דאָס (והמשך הפרשה) איז וקדושה, און די עלטערן זאָלן אויך בפשטות געווען בראש חודש ניסן — מסדר זיין אַז די קינדער זאָלן פּראַווען וואָרום דאָס קומט (בפשוטן של כתובים) זייער יום הולדת מיט אַ התוועדות של בהמשך צו סוף פ' פקודיקד („ולא יכול אידישע שמחה, צוזאַמען מיט זייערע
פריינט (ועד"ז מיידעלעך — מיט זייערע
פריינטינעס), אַז די החלטות טובותק שמו"ר0ט"ו, אַ
להוסיף בתומ"צ שביום ההולדת זאלןקא יחזאל אפיטל טז. וראה תו"א ר" ארא.
מא ב ארר בר"ז ראה מרב דדב רז ן ויש להוסיף בכל זה, אַז שטייענדיק שנה זו (נדפס לקמן — ח"ב ע 687 ואילך). בראש חודש ניסן, האָט מען אויף דעםקב ראה פרדס שער יא 0'ג. הובא ונתבאר נאכמער כח" — וייל נוסף או דעם ממ"2 א מ מ "ב מ"ד
ולקחתם אעת"ר. ועוד.
103) ריש פרשתנו.
98) ע"ד מרז"ל שבריאת הזהב הוא רק בשבילקד וכ"כ בתנחומא ריש פרשתנו. ספרי זוטא המשכן ומקדש (ב"ר פט"ז, ב. שמו"ר רפל"ה). נשא ז, יא. וראה לקו"ת פרשתנו ד"ה ויקרא רס"ב.צט ולהעיר שגם הענין ד.אותו יום נטל עשר שיחת ש"פ ויקרא תשמ"ה. ומה שאיתא בניסין (ס, עסרות" הוא ע"ד יום הולדת — ה"יום הצלדת" של סע"א. הובא בפרש" נשא ה, ב) שפרשת ויקרא לא
נמנית בין השמונה פרשיות שנאמרו ביום שהוקם
11אין משכן איז באַשטאַנען אין גילוי [ויש לומר אַז דער לשון „כאילו'
אלקות שלמעלה מעולם אין דעם משכן (בנוגע צו די קריאת הפרשיות הנ"ל
גשמי, אַזוי איז דאָס אויך, ובאופן נעלה ובפרט לע"ל) איז למעליותא: „שמיעה"
יותר, בנוגע צו „ויקרא אל משה" אין בכלל מיינט אַז ס'איז נאָר וואָס מ'הערט
אוהל מועד שבמשכן: „ויקרא" (סתם און די דברי המדבר, אָבער דער שומע און
עס שטייט ניט „מי הוא הקורא"), „אני דער מדבר זיינען צוויי באַזונדערע
הוא הקורא אני הוא המדבר"קה, באַ־ מענטשן. און וויבאַלד אַז לע"ל וועט
ווייזט אַז די קריאה איז געקומען פון נתגלה ווערן ווי אידן זיינען כביכול איין
עצמותו ומהותו ית', וואָס איז העכער זאָך מיט דעם אויבערשטן, מיט „פי
פון אַלע שמות ותוארים כו'קו. און די הגבורה", במילא וועט עס זיין נאָר ווי
קריאה איז געקומען צו משה רבינו אַלס „כאילו . . מפי הגבורה שומעה"].
אַ נשמה בגוף דאַ למטה אין דעם משכן און פון אידן וועט עס נמשך ווערן
גשמי, ביז אַ קריאה באופן של חיבה'י, בכל העולם כולו — אַז אַנשטאָס זיין אַן
וואָס באוויזט אז דאָס איז למעלה עולם של חול, וועס זי זין „עולם שכולו
ממדידה והגבלה, און צוזאמען דערמיט סוב"קיב, און „יום שכולו שבת ומנוחה
גיט עס אריין אין אַ פנימיות (אין דעם לחיי העולמים"קיג.
און דורך משה — ווערט נמשך דער „ויקרא אל משה" צו יעדערקח אידיי, ועאכו"כ לאתפשטותי' דמשה שבכל דראקי, אַז ווי ער שטייט אַלס אַ נשמה בגוף, ווערט „ויקרא" צו אים פון עצמותו ית', ובאופן של חיבה. און בשעת די גאולה וועט קומען נאָך אין ר"ח ניסן, וועט מען בדרך ממילא פּראַווען חג הפסח אין בית המקדש השלישי, און דאָרטן מקריב זיין דעם קרבן פסחקיד,
אַלע אידן, „בנערינו ובזקנינו גו' בבנינו ובבנותינו"קטו, צוזאַמען מיט אַלע זייערע בתי כנסיות ובתי מדרשות12זיי האָבן געמאכט סאר אַ מקדש לה', צדקנו, ומתוך שמחה וטוב לבב,
Suggest a fixSent for review
Report a problemNo account needed
Embed on another site
About this page
Details
- Volume
- ה'תשמ"ח, חלק א
- Id
- rh-ycfkgkej