Text

¶1מ'געפינט זיך דאך אין א מיטן וואך, ס'איז דאך דריי טעג פון דער וואך דורכגעגאנגען, זונטיק, מאנטיק, און דינסטיק, און פון מארגן אן הויבט זיך אן דאנערשטיק און פרייטיק און שבת, און אין מיטן איז דער טאג אין וועלכן מ'געפינט זיך איצטער,

¶2וואס דאס איז דער טאג פון דעם מיטן ווי דער נאמען זיינער איז מיטוואך דער מיטן פון דער וואך, במילא אונטערשטרייכט דאס, אז דאס ווערט פארבונדן סיי מיטן אנהויב וואך און סיי מיטן ענדע וואך, משא"כ די טעג פאר דערויף אדער נאך דערויף זיינען אדער נעענטער צום אנהויבס וואך אדער נעענטער צום ענדע וואך.

¶3וואס סיי די ענדע וואך און סיי די אנהויבס פון וואך זיינען זיך אויסגעטיילט פון אלע טעג פון א גאנץ יאר, די ענדע פון דער וואך דער שבת'דיקער טאג, אחוץ דערויף וואס דאס איז שבת איז דאך דאס אויך דער ערשטער טאג פון חנוכה, וואס דער ערשטער טאג פון חנוכה שליסט זיך אין זיך איין אלע אכט טעג פון חנוכה,

¶4ווי מ'זעט דאך דאס אויך, אז דעמאלט, אין ערשטן טאג חנוכה, האט מען געפונען דעם פרחת שמן פון וועלכן מ'האט דערנאך געצונדן די נרות המנורה די גאנצע אכט טעג פון חנוכה.

¶5און אזוי איז אויך די אנהויבס פון דער וואך, איז דאך דאס דער טאג פון י' טס כסלו, וואס דאס איז דאך דער יום הגאולה פון דעם נשיא, פון דעם אלטן רבי'ן, און בפיווסט איז דאך ”הנשיא הוא הכל” ער שליסט אין זיך איין אלע מענטשן פון דעם דור אין וועלכן ער איז דער נשיא,

¶6כולל אויך די אנשים נשים וטף, און ווי ס'איז דאך אויך אויך געווען בנוגע צו דער גאולה פון דעם אלטן רבי'ן איז דאך דאס דעמאלט ווי דער אלטער רבי האט אליין דערנאך מסביר געווען, אז תורת החסידות איז דאס ניט נאר פאר די וואס זיינען דעמאלט אנגערופן געווארן חסידים, נאר פארן גאנצן אידישן פאלק,

¶7אף על פי וואס ס'איז אן אונטערשייד אין צייט ס'איז געווען אזוינע וואס שוין דעמאלט, אין דעם טאג פון י' טעס כסלו האבן זיי געוואוסט וואס תורת החסידות איז,

¶8און ניט נאר געוואוסט נאר געלערנט תורת החסידות, און געלעבט מיט תורת החסידות אין טאג-טעגלעכן לעבן, און ס'איז געווען אויך אזוינע וואס האבן ניט געהאט וואס זיינען געווען אין דעם צווייטן קצה,

¶9אין דעם צווייטן עקסטריים, אז זיי האבן ניט געהאט קיין ענונג וואס חסידות איז, אפילו ניט געהאט קיין ענונג אז ס'איז דער ענין פון דעם אלטן רבי'ן און דער ענין פון דער גאולה און דעם ענין פון ספר התניא וכל הענינים, וואס האבן דערצו א שייכות.

¶10און אויך אין צווישן, צווישן די צוויי קצוות, איז דאך געווען דער גאנצער אידישער פאלק.

¶11און ס'איז געווען דאך די כוונה, אז פונקט אזוי ווי בא חנוכה איז דאך דאס די איין און איינציקע מנורה וואס איז געווען אין בית המקדש, און אין די מנורה איז געווען טאקע פאנאנדערגעטיילט אויף שבעה קעונים אויף זיבן זיבן נרות,

¶12אבער דערנאך איז געווען מקשו ”ירכה עד פרחה” איז אויך געווען די אמצע המנורה, וואס דאס האט כולל געווען אין זיך אלע שבעה נרות,

¶13פיז אז ”אל מנו פני המנורה יאירו שירת הנרות” אז די ליכטיקייט פון יעדער פון די נר האבן זיי אלע גלויכטן אין די זעלבע ריכטונג, אל מנו 'פני המנורה'.

¶14וכמדובר בארוכה אין מפרשי המקרא, ווי אזוי דאס איז דערדייט אויך בנוגע צום אידישן פאלק, וואס זיי טיילן זיך אויף שבעה הנהגות לויט די שבע מדות בני אדם איז דא אזוינע וואס זייער הנהגה איז אין מדת האהבה,

¶15דערנאך איז דא ביז אין דעם צווייטן קצה וואס זייער הנהגה איז אין מדת המלכות, און ווי ער איז מבאר אין לקוטי תורה בהלכה אין אנהויבס, ווי אזוי דאס איז פארבונדן מיטן גאנצן אידישן פאלק, וואס דער גאנצער אידישער פאלק האט אין זיך די ביידע כתוות,

¶16באמת איז דאס כולה זהב און כולה נקשה, און זיי לייכטן אלע מיט דעם זעלבן ”נר מצוה ותורה אור” ווי במיוחד אונטערשטראכן און אפגעטייטשט אין דעם נס פון חנוכה,

¶17שממנו אורה יוצאה לכל העולם כולו, אז ניט נאר אז דאס האט געלויכטן אף על פי וואס דעמאלט איז דאך געווען אידן וואס האבן געלעבט אין ירושלים, וואו דער נס פון דער מנורה האט געטראפן,

¶18און ס'איז געווען אידן וואס האבן געלעבט אין אנדערע טייל פון ארץ-ישראל, און אויך געווען אידן וואס האבן געלעבט גאר אין חוץ-לארץ, על אחת כמה וכמה אז כל העולם האט זיך אויך אין זיך איינגעשלאסן אלע שבעים אומות העולם,

¶19צו וועלכע די אורה יוצאה ”לכל באי העולם” אויך צו די שבעים אומות העולם, און אין דער מנורה איז געווען ביידע זאכן.

¶20מ'האט געזען בבת אחת ווי אזוי דאס האט אן איין און איינציקע ירכה און פרחה, און אויך ווי אזוי אלע ליכט זיינען געווען דער די ליכטיקייט זייערע צו איין און איינציקע נקודה ”מול פני המנורה”,

¶21וביחד עם זה ווען איז דאס א מנורה ווי ס'דארף-צו-זיין?

¶22ס'איז דא אזוינע ענינים אין א מנורה וואס ס'איז א חילוק צי דאס איז געמאכט געווארן פון זהב אדער געמאכט געווארן ווי ס'איז געווען א צייט אין מקדש, וואס מצד מצב העניות האט מען געמאכט א מנורה ניט פון זהב נאר פון אנדערע מתכיות, פון אנדערע פון אנדערע חומר,

¶23און אף על פי כן איז געווען ביידע זאכן, מ'האט געזען אז דאס האט ”שבעה נרות, שבעה” קנים, אפילו ווען ס'איז געמאכט געווארן ניט פון זהב, אבער אויך דעמאלט איז געווען די ”שבעה קני המנורה” פארבונדן מיט תורך און פרחך, וואס דאס איז געווען אן איין און איינציקער פאר די שבעה קנים.

¶24אזוי איז אויך ביים גאנצן אידישן פאלק, וואס מ'איז דאך ”מפוזר ומפורד בין העמים” ובפרט אין די לעצטע טעג פון גלות זעט מען דאך נאכמערער, ווי אזוי אז אף על פי וואס אין כמה ענינים האבן דאך אידן פאראיינציקט צווישן זיך,

¶25ובמיוחד אין דעם ענין וואס מ'ווערט אלץ נעענטער צו 'לימוד התורה' און 'קיום המצוות', א סך מערער ווי ס'וואלט געווען אין די פריערדיקע צייטן,

¶26אפילו ווי ס'איז געווען אין די זמן פון בית-המקדש השני הי' קיים איז דאך דעמאלט אויך געווען אידן, און אויך אין בית-מקדש ראשון, וואס זיי זיינען גאר געווען פארבונדן, רחמנא ליצלן, מיט עבודה זרה, משא' כן דוקא בדורנו זה,

¶27זיינען יעדער איד און אלע אידן בגלוי פארבונדן דוקא מיט אמונה אחת, אין א וי' אחד, און זיי ווייסן אויך על כל פנים אז ס'איז דא אן ענין פון א תורה אחת און אז דאס האט צו זיי א שייכות,

¶28און אפילו בא די וואס מאיזה סיבה שתהי' ווייסן זיי ניט דערפון איז אבער געפינען זיי זיך אין אזא מין ממד ומצב, וואס 'בכל רגע' ורגע, ובפרט דורך דערויף וואס ס'איז דא אידן,

¶29ווי נשיא דורנו דער רבי דער שווער האט אנגעזאגט, אז דער תפקיד און די שליחות פון אונזער דור איז אויף להפיץ תורה חוצה, ביז אפילו להפיץ המעיינות חוצה,

¶30ביז אין א ”חוצה שאין חוצה לחוצה” הימנו, ביז גאר אין די וויידסטע ווינקלים פון דער וועלט, ווי מ'זעט דאס אויך בגלוי, ווי אזוי פון מזמן לזמן,

¶31ובפרט אין די לעצטע יארן, ווערט אידישקייט פארשפרייט אלץ מערער און מערער, און אפילו אין די גאר ווייטע ערטער וואס נאך ניט איז מ'זעט נאך ניט ווי אזוי דער יפוצו איז דארטן, זעט מען אבער אויך דער פינטעלעיד,

¶32און אפילו דארט וואו אידן זיינען נאך ניט טא, מאיזו סיבה שתהי' מערניט ווי אומות העולם, ווייסן זיי אבער אויך, אז ס'איז דא א פאלק, וואס דאס איז דער אידישער פאלק, און אף על פי וואס ער איז ”מפוזר ומפורד בין העמים”,

¶33ביז וואנענט אז ס'איז דא א ווינקל אויף דער ערד קוגל וואו ס'איז ניטא קיין אידן, איז אבער אויך אהינצו איז שוין דערגרייכט די ידיעה, בפרט נאך לויט די ארגונים, לויט די פאראיינציקונג פון פעלקער צוזאמען, במילא ווערט אויך נתפשט די ידיעה, אז ס'איז דא דער אידישער פאלק דורך יו ענ וכיוצא בזה,

¶34און דאס דערגרייכט צו אלע פעלקער פון דער וועלט, בפרט דורך זייערע גריי ארגון, דאס איז דאך ניט קיין אידישער ארגון און פאראייניגונג, נאר פון כל אומות העולם,

¶35און אויך דורך דערויף ווערט דערגרייכט די ידיעה ווען אידן, אז ס'איז דא אזא פאלק, און אז דער פאלק איז אנדערש פון אלע איבעריקע פעלקער און האט א באזונדער דעת און אין באזונדערע מנהגים, און אף על פי וואס מפוזר ומפורד, ווי דערמאנט פריער,

¶36ביז וואנענט אז ס'איז מפורד אין אזא אופן אז ס'איז גאר דא א ווינקל וואס איז ניטא קיין אידן איז ווייס מען אבער אויך דארטן אז ס'איז דא דער אידישער פאלק, און אז ער האט משונה'דיקע מנהגים וואס איז ניט גלייך צו ”דתים שונות מכל” אים,

¶37און אף על פי כן בא זיי איז דאס פארבונדן מיט טאג-טעגלעכן לעבן, ניט נאר אז דאס איז אזוי ים-כיפור אדער ימים-יורעים בכלל, אדער חודש תשרי בכלל,

¶38אדער חודש כסלו בכלל, מיט ימי חנוכה, נאר יעדער וואכעדיקער טאג און יעדער וואכעדיקע רגע און שעה פון דעם טאג און פון דער וואך, ווערט דאס אויך דורכגענומען מיט דער ידיעה אז ס'איז דא אזא מין מציאות,

¶39און סוף כל סוף, בפרט נאך לויט דערויף ווי דער אויבערשטער האט איינגעפלאנצט אין טבע בני אדם, אז בשעת מ'דערוויסט זיך אז ס'איז דא א וואונדערלעכע זאך און ניט קיין פארשטענדלעכע זאך,

¶40וויל מען וויסן וואס דאס איז און ווי אזוי דאס איז און אז מ'ווייס איין פרט וויל מען וויסן נאך פרטים, און נאכמערער מ'טוט אין דערויף אז מ'זאל זיך נאכפרעגן, ביז וואנענט אז מ'וועט וויסן נאך פרטים, ביז וואנענט אז סוף כל סוף קומט צו זיי אויך אן די ידיעה פון שבע מצוות בני-נח, וואס דאס איז דאך דער ציווי אין א מצוה אויף אידן,

¶41מודיע זיין וועגן דערויף יעדן ניט-אידן, וואו נאר ער זאל זיך געפינען אפילו דארט וואו דער איד אליין געפינט זיך ניט, ליגט דאך אויף אים אויך דער ציווי בצורך ”משה רבינו מפי הגבורה” אויפן בארג סיני,

¶42אז מ'זאל זיך משתדל זיין, אז אויך אהינצו ס'זאל אנקומען די ידיעה וועגן שבע מצוות בני נח, ובפרט אין די לעצטע טעג פון גלות,

¶43וואס ס'ווערט דאך נעענטער צו דעם קיום היעוד פון דעם צוזאג, אז והיתה אז אקראל כל העמים כולם ועבדי כולם שכם אחד אנהויבנדיק פון דעם קיום פון שבע מצוות בני נח, ווערט דאס אויך א תנאי, און דאס האלט נאכמערער צו דעם ענין פון די גאולה האמיתית והשלימה,

¶44וואס די גאולה האמיתית איז, בשעת מ'לייזט אויס די גאנצע וועלט צוזאמען מיט זיך אפילו דעם חלק הדומם, על אחת כמה וכמה דעם חלק הצומח,

¶45על אחת כמה וכמה דעם חלק החי, על אחת כמה וכמה דעם חלק המדבר, אפילו ווען דאס רעדט זיך וועגן די שבעים אומות, און אפילו פון אזא מין אומה וואס האט אין זיך א ווינקל וואס ס'איז גאר ניט דערווארער נאך ניט אנגעקומען אהינצ הידיעה פון אידיששייט,

¶46איז א זיכערע זאך, אז ס'וועט אהינצו אנקומען, וויבאלד אז ס'דארף זיין ווי דערמאנט פריער צוזאג פון דעם נביא, אז ס'וועט זיכער אנקומען די עמים כולם,

¶47לעבדו כולם שכם אחד ווערט דאך דאס אויפגעטאן דורך אידן, איז סוף-כל-סוף וועט זיך אהינצו דערגרייכן די שליחות און די הודאה פון דער נבואה דורך אידן,

¶48באיזה אופן שיהי', צי דורך שלוחים צי דורך בריוו, צי דורך אויף אן אנדער אופן, אבער ס'וועט אהינצו דערגרייכן אז ”והיתה להוי' המלוכה”.

¶49און דערפון איז אויך פארשטאנדיק, אז בשעת יעדערער פון אונז און יעדערער פון אייך, סיי אנשים סיי נשים סיי טף, וואס אזוי איז דאך אויך נשים און טף קענען דאך אויך טאן אין הפצה פון נוגע פון די שבע מצוות בני מוח, וויבאלד אז מ'געפינט זיך אין גלות,

¶50האט מען דאך שכנים וואס זיי זיינען ניט קיין אידן, דארף מען דאך זוכן א געלעגנהייט, און דער אויבערשטער איז מזמין די געלעגנהייט, אז מ'זאל קענען איינווירקן אויף די שכנים, אז זיי זאלן צוקומען פריער די דערוויסן זיך דערפון און דערנאך פארשטיין דאס, און דערנאך מקיים-זיין במצוות די ”שבע מצוות דידהו”.

¶51און וואס יעדער פעולה אין דעם, וואס זיכער טוט יעדערער פון אייך באופן המתאים, ניט חס ושלום עפעס אויפגעבן פון אייגענע אידישקייט, נאר אדרבא דאס מאכט נאך שטארקער דער פארבונד פון אידן מיט אידישקייט.

¶52טורך דערויף וואס ער איז מקיים מיט א שטארקייט אויך דעם ציווי מיט דער מצוה פון מפיץ זיין שבע מצוות בני-נח, צווישן בני-נח, און וואס מער, מ'טוט אין דערויף אין א זיכערן אופן אזוי אז ס'זאל ניט שאדטן צו אייגענע אידישקייט.

¶53וואס ס'איז דאך פארשטאנדיק, אז איידער מ'האט צוטאן מיט א ניט-אידן דארף מען זיין אינגאנצן פארבונדן און אינגאנצן דורכגעדרונגען און דורכגענומען אליין מיט אידישקייט, ביז אפילו עקב שברגל, אין אלע זיינע ”רמ"ח אברים ושס"ה” גידים,

¶54ועל דרך זה אויך בא נשים און זייער מספר ”אברים וגידים, ועל” דרך זה אויך בא טף, ביז קטני קטנים, און יעדער פעולה, וואס זיכער האט יעדערער פון אייך שוין געטאן אין דעם,

¶55און וועט אויך משפיע זיין מכאן ולהבא, אז זען אז נאך אידן זאלן טאן אין דעם אויך די וואס מאיזו סיבה שתהי' ווייסן זיי נאך ניט, דערוויילע פון דעם גאנצן ענין איז בדרכי נועם ובדרכי שלום וועט מען צו זיי ברענגען אט די ידיעה און די הודאה,

¶56ובפרט אז מ'וועט דאס אויך פארבינדן מיט חג הגאולה ווי דער אנהויבס-וואך, דער זונטיק, איז דאך דאס געווען א גאולה פון יפוצו מעיינותיך חוצה על אחת כמה וכמה אז ס'דארף אהינצו אויך אנקומען די מצוות כפשוטם,

¶57נוסף אויף דעם ענין ווי די מצוות שטייען אין תורה, און אין אן אופן פון א מעיין, מקור פון תורה און 'פנימיות התורה', ווי איז, און אנהויבנדיק דוקא פון מעשה בפועל, ווארום ”המעשה הוא העיקר”.

¶58און ס'דארף זיך ניט אויסווייזן, אז מ'וועט האבן שוועריקייטן אויף פועל זיין ביי א אידן, אז ער זאל וועלן נעמען אויף זיך די שליחות פון מפיץ זיין אויך צווישן ניט-אידן וואס ס'געהערט צו זיי, על אחת כמה וכמה צו מפיץ זיין ביי זיך אליין,

¶59די ענין פון 'פנימיות התורה', ביז אז דאס זאל דורכנעמען בא יעדער אידן זיין חוצה, וואס בא חוצה ביי א מענטשן אליין איז איז דאך דא די פנימיות הנפש און 'עצם הנפש', און דערנאך איז דא ווי פון עצם ופנימיות הנפש קומט ארויס אין חיצוניות הנפש, ביז אז ס'קומט ארויס דערנאך ביז צו 'מחשבה, דיבור',

¶60ומעשה שלו, ביז אין עקב שברגל, וואס דאס דארט איז אויך פארבונדן מיט פנימיות הנפש שבמוח שבראש און אין גלגולות כמדובר כמה פעמים.

¶61ועוד והוא העיקר, אז מ'טוט אין די אלע ענינים מתוך שמחה וטוב לבב אמיתיים, און מ'טוט אין אן אופן ווי נרות חנוכה לערנען יעדערן פון אונז,

¶62אפילו אט די וואס מאיזו סיבה שתהי' איז ער יוצא מיט הדלקת נרות חנוכה דורך א צווייטן אידן, זעט ער דאך אבער אויך 'בעיני בשר' שלו, ווי אזוי איז יעדער טאג איז מען מוסיף נאך א ליכט, פון ”נר מצוה ותורה אור”, און מ'איז מוסיף אלס פסח ביתו מבחוץ, ביז וואנענט דאס מאכט ליכטיק אויך דעם רשות הרבים,

¶63ביז וואנענט אז ”קליא ריגלי דתרמודאי” אותיות מורידת, כמדובר כמה פעמים, אז אפילו אין רשות הרבים ווערט בטל דער גאנצער ענין פון מרידך רחמנא ליצלן, נאר אדרבא אויך דארטן ווערט דער ”והיתה להוי' המלוכה”, כמדובר כמה פעמים.

¶64און דערפאר איז אויך אזוי וויכטיק אז מ'זאל זיך אפגעבן מיט יעדער אידן, ווארום ווי ס'שטייט בנוגע צו דער גאולה וואס קומט גאר אינגיכן, אז דאס איז די גאולה וואס טיילט זיך אויס דערמיט וואס קיין איין און איינציקער איד בלייבט ניט אין גלות, אין אלע גאולות ס'איז געבליבן אידן אויך אין חוץ ארץ ישראל,

¶65על אחת כמה וכמה חוץ פון ארץ פון ירושלים, עאכו' כמה פון הר הבית און בית המקדש, משא"כ די גאולה האמיתית והשלימה, וועט דעמאלט זיין דער ”עומדים צפופים און משתחפים רווחים” אין בית המקדש,

¶66אז יראו כל זכורך מידי חודש בחדשי און מידי שבת בשעבטים, ווי ער זאגט אין ילקוט שמעוני, אז דעמאלט וועט לעתיד לבוא וועט מען עולה זיין ”מידי חודש בחשי ומידי שבת בשבתא”, ניט נאר שלוש רגלים שלוש פנים בשנה.

¶67און די הכנה לזה איז, אז דורך דערויף וואס יעדערער איז מקיים דעם ציווי וואס די אבותינו נשיאנו האבן איבערגעגעבן, אז מ'זאל מאכן דא ארץ ישראל, אז יעדער איד וואו ער געפינט זיך אפילו אז ער געפינט זיך איין און איינציקער איד אין א מדבר שממה,

¶68האט ער אין זיך די אלע כוחות וואס מ'דארף האבן, אז פון דעם מדבר זאלן אויפמאכן אן ”ארץ נושבת”, ביז מאכן דארטן ארץ ישראל, ביז מאכן דאס א הכנה דורך א ”בית הכנסת ובית המדרש” און א בית של גמילות חסדים,

¶69וואס מ'וועט זיי אלע מיטנעמען אין גאולה האמיתית והשלימה, און ברענגען אין 'ארץ הקודש', און דארטן גופא אין ”ירושלים עיר הקודש, בהר” הקודש, ובבית המקדש, ביז אין קודש הקדשים.

¶70ובפרט אז מ'פארבינדט דאס מיט א הוספה נאכמערער אין הפצת היהדות, און א הוספה נאכמערער אין פארשפרייטן גדע שיש קם אז ס'איז ווי די התחלה פון רמב"ם, אז ס'איז דארט דא דער מצו ראשון,

¶71ומאמיתת המתו ”נמצאו כל הנמצאים” יעדער מציאות אין וועלט, אפילו פון דומם, עאכו' כמה פון מדבר, ווי דערמאנט פריער,

¶72און טאן אין די אלע ענינים וואס מערער און וואס שנעלער און מיט וואס מער לעבעדיקייט, וועט מען נאכמער מזרז זיין און מקדיף זיין און אראפברענגען בפועל די גאולה האמיתית והשלימה אין אן אופן אז ”מראה באצבעו ואומר זה”,

¶73אז אט דאס וואס דער אלטער רבי האט געזאגט אז י' טס כסלו, וואס דאס איז דאך פארבונדן מיט די התחלה און דער וואך הויבט זיך אן פאר דער גאנצער וועלט, יפוצו מעיינותיך חוצה וועט דאס זיין אין אן אופן ווי דער סיום פון דער וואך, אז ממנו אורה יצאה לכל העולם כולו, אז מ'האט דעם בית המקדש השלישי,

¶74”מקדש אדנ' כוננו ידיך” און דארטן האט מען דער ”יראה אל אלקים בציון” אז מ'זעט, ובפרט דורך דערויף וואס פרויען פארנעמען זיך מיט הגלקות הנרות בערב שבת ובערב יום טוב, אז דאס זאל אנקומען צו יעדער אידישער פרוי, און דאס זאל באלייכטן די גאנצע אידישע הויז.

¶75און אין אין סיבה שתהי אז ביז איצטער איז נאך דא א פרוי אין שכנת וואס ווייס נאך ניט דערפון, רעדט מען מיט איר אויך, און מ'כאפט דאס אריין פאר דעם פרייטיק וואס דארף זיין,

¶76כדי נאך אט דעם פרייטאג זאל זי אויך מקיים זיין בשלימות די ”מצוה להדליק נרות” של שבת קודש, צוזאמען דערמיט, אז זי טוט דאס בעתו ובזמנו, במילא איז דאס נאך איידער דער מאכט קידוש על האכילה, און אפילו קידוש אין תפילת ערבית מאכט זי שוין די הדלקת נרות שבת,

¶77און דאס ווערט די הכנה קרובה צו הדלקת נרות שבבית המקדש, פארבונדן מיט נרות חנוכה, וואס נרות הללו אין בטלין לעולם, כמוזכר לעיל.

¶78וואס דערפאר איז אויך אונזער צוזאמענקומען זיך, איידער מ'פארט זיך פאנאנדער, כדי מ'זאל מחליט זיין נאכמער צו טאן אין הפצת היהדות בכלל און אין הפצת המעינות במיוחד,

¶79אנהויבנדיק פון ”ואהבת לרעך כמוך” ממש, דורך דערויף וואס מ'וועט טאן נאכמערער אויף מאכן פון יעדער אידן א אידן בשלימות ובתכלית השלימות, במילא אויך מאכן פון יעדער אידישע הויז,

¶80אז ס'זאל זיין א הויז אויף וועלכע דער אויבערשטער זאגט ”ועשו לי מקדש ושכנתי בתוכם” צווישן אלע אידישע הייזער ובפרט א הויז וואס מצינדט דארטן ערב שבת, נרות שבת, וואס זיי מאכן דאך ליכטיק מיט אן אור גשמי, און צוזאמען דערמיט אויך אן אור רוחני,

¶81על דרך אויך ווי די נרות חנוכה זיינען דאך ביידע זאכן, דאס איז דאך פארבונדן מיט ”נר מצוה ותורה אור”, ביחד עם זה מוז דאך זיין 'נר חנוכה' דוקא אין אזא אופן, אז ניט מ'איז יוצא דערמיט וואס ער איז עוסק די הלכות חנוכה, אפילו ווען ער איז עוסק אין 'פנימיות התורה',

¶82ווי זי איז מבאר די ענינים פון חנוכה, מבואר בארוכה אין חסידות אין שערי אורה וכיוצא בזה, אין די דרושי חנוכה במיוחד, נאר דאס איז נאך ניט דער עיקר, ניט נאר מ'איז דערמיט ניט יוצא אז מיט דאס איז דער עיקר?

¶83דער עיקר איז גאר ”המעשה הוא העיקר”, אז ס'זאל זיין דוקא א נר גשמי, סיי בנוגע צו נרות שבת און סיי בנוגע צו נרות חנוכה.

¶84אויך אט די נרות וואס מ'איז מוסיף, איז ניט מספיק וואס ער וועט מוסיף זיין לערנען נאכאמאל די ענינים פון חנוכה, און מוסיף זיין אין דעם לערנען, נאר ער דארף אויך מוסיף זיין אין א נר גשמי,

¶85בפרט איצטער וואס מהדרין מן המהדרין איז געווארן א מנהג פשוט פאר יעדער איד און פאר אלע אידן, כמדובר ומסופר בארוכה כמה פעמים.

¶86ועוד והוא העיקר, אז יעדערער זאל באווייזן אויף זיך אליין, ווען ער וועט א קוק טאן אויף זיך אין א שפיגל וועט ער דערזען אז ער איז געווארן העכער און אז ביי אים איז צוגעקומען אין ”נר מצוה ותורה אור” און צוגעקומען ניט נאר לגבי סתם טעג פון יאר,

¶87נאר צוגעקומען לגבי די טעג פון חנוכה פון שנה שעברה, אף על פי וואס דאס איז געווען א שנת פון תשמיד תידך און פאר דערויף א שנה פון ”שמח תשמח” און תשמוח,

¶88און ס'זאל אויך זיין דער עיקר, אז מ'זאל אנהויבן טאן אין דערויף בגשמיות, תיכף ומיד, דורך דערויף וואס מיר האבן זיך איצטער צוזאמענגעקליבן און מיט דעם באשלות אויף מאכן החלטות טובות, כולל ובמיוחד אויף טאן אין די אלע ענינים האמורים באופן דמוסיף והולך ואור.

¶89און אויב אפילו וויסנדיק אז מ'וועט זיך איין צוזאמענקלייבן האט מען שוין געמאכט די החלטות טובות, וועט מען זיך ניט באגנוגענען וואס מ'האט געמאכט די החלטה טובות מיט א טאג פריער, נאר בפרט נאך אז מ'האט זיך מקומט פון א יום שהוכפל בו כי טוב, און דער ”הוכפל בו כי טוב” איז פארבונדן מיט דער סדרה פון 'וישב יעקב', ויעקב בקיש לא שב בשלוה,

¶90און וויבאלד אז דאס איז א תפילת יעקב איז א זיכערע זאך אז דאס איז סוף כל סוף מקויים געווארן, און נוסף ווי ס'איז מקויים געווארן בזמן יעקב ווי ס'איז געווען דעמאלט, אויך איז דאך יעקב 'לא מת' ווערט דאס מקויים בא יעדער אידן, אנשים נשים וטף, וואס יעדערער פון זיי איז דאך זיין נשמה כלול,

¶91אין נשמת יעקב, כמבואר אין אגרת הקודש פון בעל הגאולה פון דעם אלטן רבי'ן פון ספר התניא שלו, וכמדובר כמה פעמים, אז יעדער איד און אלע אידן טוען כל התלוי בהם, און זיי דארפן גאר ניט זאגן און מאנען 'עד מתי' דאס האט מען שוין אויך געטאן און שוין אויך געמאנט,

¶92געמאנט בתכלית התוקף, און איצטער איז גענוג דער עמדו הכן כולך מיט צוגעפוצטע קנעפלאך, און מ'שטייט מוכן מיט אלע לבושים לכבוד ולספרות וואס לבושים ברוחניות איז דאך כל עניני תורה ומצוותי אויך תורה איז דאך אויך איינע פון די מצוות איז דאס אויך איינע פון די לבושים,

¶93און נאכמערער לכבוד ולספרות ביידע עניני בפרט נאך ווי דאס איז פארבונדן סיי מיט כבוד פון עצמות און ספרות פון עצמות, וכמדובר כמה פעמים.

¶94ובפרט ווי מ'איז דאך מסיים אז מ'מאכט יעדערן פאר א שליח און שלוחה, און אויך דעם טף אויף געבן אויף צדקה מיט א הוספה מדילי איז דאך צדקה מקרבת את הגאולה און מזרזת ”את הגאולה, אין” אזא אופן, אז נאך אין דעם המשך פון יום שהוכפל בו כי טוב,

¶95נאך איידער מ'גייט אריין אין דעם גאנצן מיטן פון יום הרביעי פון פרשת ויושב פון שנת תשנ ון תה' שנת ניסים, האט מען שוין די גאולה האמיתית והשלימה, און א גאולה סיי לשמים וסיי לבריות, און אין ביידע ענינים איז מהר' באצבעו ואומר זה,

¶96און וואס מערער מ'גיט אויף צדקה בלפני זה וואס מערער מ'איז מוסיף אין די החלטות טובות וואס ”הקב"ה עוזרו” און שטעלט אים צו די אלע וועגן ער זאל זיי קענען מקיים זיין די החלטות טובות, 'בשמחה ובטוב' לבב.

¶97און ס'ווערט תיכף ומיד ממש, ”וישב יעקב בארץ מגורי אביו” וואס דאס גייט דאך דאס אויף יצחק, וואס די גאולה העתידה, גאולה פון דעם בית המקדש, איז דאך פארבונדן דוקא מיט יצחק'ן,

¶98און ס'ווערט אויך, איז בארצנו, אויף בנערינו ובזקנינו בבנינו ובבנותינו, און מ'נעמט-מיט אלע החלטות טובות און אלע ”בתי כנסיות ובתי מדרשות” ובתי גמילות הסדים, מיט כל ענינים פון בתי ישראל לכבוד לספרת,

¶99וואס דער אויבערשטער האט אין זיי שוין מקיים געווען דעם ושכנתי בתוכם נעמט מען זיי גלייך מיט אין ענני שמיא צוזאמען מנערינו ובזקנינו ובבנינו ובבנותינו ווי דערמאנט פריער, וכל הבטים ”האלה עמם, ומיד ממש” לארצנו הקדושה,

¶100און מיט נאך מער גויים ווי ס'איז געווען ביז איצטער, און ווי דערמאנט פריער, און דארטן עצמו, אין ירושלים עיר הקודש, ובהר הקודש, ובבית המקדש, ביז אין קודש הקדשים, איז תיכף ומיד ממש.

¶101דא? און דערנאך איז דא? און דערנאך איז דא?

¶102דא? איז דא? איז דא? איז דא? איז דא?

¶103איז דא? איז דא? איז דא? איז דא?

¶104איז דא? איז דא?

¶105הכיבור בפועל, איז פאר ניט קיין. איז פאר ניט קיין.

¶106איז פאר ניט קיין. איז פאר ניט קיין.

¶107איז פאר

¶108ניט קיין. איז פאר ניט קיין.

¶109איז פאר ניט קיין. איז פאר ניט קיין.

¶110איז פאר ניט קיין. איז פאר ניט קיין. איז פאר ניט קיין.

¶111איז פאר ניט קיין. איז פאר ניט קיין.

¶112איז פאר ניט קיין. איז

¶113פאר ניט קיין. איז פאר ניט קיין. איז פאר ניט קיין.

¶114איז פאר ניט קיין. איז פאר ניט קיין.

¶115איז איז ער דארף בנון ווערן פון יור גתא,

¶116ער דארף בנון ווערן.

¶117איז דא

¶118בכל כל הירודים בארץ הקדים, וועט דאס שוין לך צו רטה ווארט אז בחר אראפ, איז ער דאך דא למטה בלתיים.

¶119איז