Text

¶1ווי מכל-שכן וכל-וחומר דערמאנט פריער, אז יעדער ענין חדש דארף זיין פותחין בברכה, אף על פי וואס ס'ווערט אנגערופן בשם פתיחה, און ווי דערמאנט כמה פעמים, אז בשעת ס'שטייט פתח איז דאס אינגאנצן א נייע זאך, וואס דערפאר איז דאך אויך איינע פון די חלוקים צווישן פנימיות התורה און נגלה דתורה, וואס פנימיות התורה איז דאך די תורה שבכתב בזה, אין פנימיות התורה עצמה, דער ענין פון ספר הזהר און תיקוני זהר, זעט מען דאך אויך פון דעם חילוק, אז אין שעס, בשעת מ'דערמאנט אז אן אמורא אדער א תנא האט געזאגט א זאך, זאגט מען פארשידענע לשונות, בשעת ס'רעדט זיך אבער וועגן דעם זעלבן וועגן אן ענין פון א זאך וואס ס'האט געזאגט ביז מקראת על שמו התלמיד ותיק, ווי רעדט נאך ריבר דער תלמיד איז גאר געווען אן אמורא, און א גרויסער אמורא, אדער נאך געווען א תנא, איז דער לשון הרגיל אין זהר וכגנז זה איז דער לשון פתח, און ווי ערצלערט אין חסידות בקוה מקומות, אז פתיחה איז דאס אינגאנצן א נייע זאך, וואס דערפון איז אויך פארשטאנדיק, אז אף על פי וואס בכל התורה כולה איז דארף דאך זיין

¶2דער ענין, אז בכל יום יהיו בעיניך כחדשים, דערנאך איז מען מבאר נאך מערער, אז כחדשים איז מען נאך ניט מספיק, און ס'דארף זיין בכל יום יהיו בעיניך חדשים דערנאך זאגט מען נאך מערער, אז ס'דארף זיין בכל יום יהיו בעיניך חדשים ממש, על דרך ווי ס'איז געווען דעם ערשטן מאל ממש. ובפרט נאך לתורת הבעל שם טוב, אז יעדער ענין אין דער וועלט ווערט באשאפן בכל רגע ורגע פון עין ואפס המוחלט, ביז אז דאס ווערט א יש הנברא און א יש הנוצר און א יש שבעשי וואס דאס איז דאך דער תכלית הישות, און ס'ווערט ביידע זאכן צוזאמען בבת אחת ובשעה פון לשון א קער אחד ניט אן ענין פון כמה רגעים, נאר פון איין און איינציקער קער, א שעה ווערט דאס אויך א שעה אחת, און רגע אחד ווערט דאס אן ענין פון מן הקצה אל הקצה, א רגע לפני זה איז דאס געווען אן ענין וואס

¶3לו מציאות כלל וכלל, ביז וואנענט אז תורת אמת איז מאשר, ובפרט נאך אז דאס ווערט דער אישור בזה, א יסוד אין פנימיות התורה, און דערנאך ווערט גלייך באות רגע ממש, פון דער הוי איז דאך אויך ווי דער לשון פון בעל שם טוב, ווי אראפגעבראכט אין תניא, אין אגרת הקודש אין חלק אגרת הקודש פון דעם אלטן רבי'ן, ווערט דאס תורת הבעל שם טוב א יסוד בזה, אז דאס ווערט א אתהבות חדשה ממש בכל רגע ורגע, אפילו אזא מין זאך וואס איז קיים לעם ס'איז כל זינט דער עולם איז נברא געווארן, ווי שמש און ירח און כרחביד על דרך זה איז דאך אויך דא טאקע ניט נאר דער קיום

¶4בענין ווי דאס איז אין צבא השמים, אז אפילו אין צבא הארץ איז דאך דא אויך דער קיום בהנוגע צו דעם מין וסוג.

¶5פארלארן און ס'ווערט א איין ואפס פון איינעם פון א מין, פון א בעל חי וכיוצא בזה, ביז אויך אין אן ענין פון אן אבן, קען דאך אויך מאכט מען פון אן אבן אויס מציאות, עי'וואס מ'צורייבט אים, וכמדובר כמה פעמים, ובפרט נאך ווי ס'איז דאך געווארן דער יסוד און דער משל פון פנימיות התורה, מ'האט געדארפט דערצו אנקומען צו א משל וואס יש לומר הביאור בזה, לכאורה די הסברה פון משל, וויבאלד אז ס'רעדט זיך וועגן ר'פינחס קריצער, און מבאר אבי אומר המשל איז געווען דער אלטער רבי ווערט דאך אינגאנצן ניט פארשטאנדיק, ניט דער אלטער רבי ניט דער דער פינחס קריצער זיינען געווען מוכרח, אז אנדערש וועלן זיי ניט פארשטיין דעם נמשל, סיי מ'וועט זיי מסביר זיין פריער דעם משל, און אזוי ווי זיי זיינען באקאנט מיטן משל, במילא ווערט דערנאך אויך דורך דערויף א תוספת הסברה, ביז וואנענט אז ביי זיי ווערט אנגענומען די הסברה ווי דאס איז אין דעם נמשל. וואס ס'איז דאך כמובן בגן פשוט, אז בנוגע צו עניני תורה בכלל, על אחת כמה וכמה צו ענינים פון פנימיות התורה, איז ניט דער אלטער רבי, ניט דער פינחס קרוב ס'איז געווען בטלמידי

¶6הבעל שם טוב האט געדארפט האבן לכאורה מוכרח אנקומען דוקא צו א משל, ובפרט נאך וואס דער משל איז גאר פון אן אמת טאקע אן אבן יקרה, אבער דערנאך איז דער יוקר האבן, ס'שטייט דערמיט, ווי ער האט אראפגעבראכט אין משל, ניט אז מ'שטארפצט זיך און מ'האלט אן דעם יוקר האבן, נאר אדרבא מ'רייבט פאנאנדער דעם אבן, ביז וואנענט אז דאס ווערט אינגאנצן מערניט ווי אבק ועפר פון דעם אבן עד כדי כך, אז דער אבן ווערט דערנאך פאנאנדערגלאזן אין מים, און כידוע אויך ווי דער משל איז, אז מ'לייגט דאס אריין במים, און דערנאך גיסט מען דאס אויף די ספרים פון דעם בן מלך, אפילו אזא בן מלך וואס ער שטייט אין א מעמד ומצב פון התהלפות, בשעת מ'רעדט וועגן א איד שטייט בכל התוקף שלו, אבער ער געפינט זיך ניט בגלוי על חולחן אביו מלך מלכי המלכים הקב,"ה איז ווי הויך און ווי שטארק און ווי רוחניות'דיק ער זאל ניט שטיין, איז דאס אלץ אין אזא אופן אז דאס איז עפר ובעבק ממש, לגבי די מעמדו ומצבו האמיתי ווי ס'דארף זיין בא

¶7יעדערער אידן, וכל משך ימי חייו, ז ער דארף זיין סמוך על שולחן אביו, און דער לשון איז ד ך אויך א לשון אין תורה, איז ד ך פ רשט נדיק, ז אויך דער לשון סמוך איז בדיוק, ז ס'איז ניט סתם וו ס ער נמצא על שולחן אביו, נ ר ד רטן איז זיין ג נצע מציאות, די בנוגמא ווי מ'ז גט ולעולם עליות איז דער לשון פון סמוך על בבל סמוך על ירושלים, אז דאס איז שלא למריותא, אבער מ'האט אויסגעקריבן דוקא דעם לשון סמך, דערפאר וואס תיכף ומיד ממש וועט דאס נתהפך ווערן דער טאג פון סמך אל ירושלים, וועט נתהפך ווערן, און בבלי עליין עצמו אויך, עאכו כמה וכמה ירושלים, וועט דאס נתהפך ווערן, אז ניט נאר ס'וועט זיין ירושלים ווי ס'איז געווען בזמן בית-מקדש ראשון און בזמן בית-מקדש שני, וואס ס'איז געווען בכמה ענינים וואס גדול יהי'כבוד הבית הזה האחרון, נאך מערער פון דעם בית ראשון איז נאך מערער געווען אפילו אז מ'זאגט אז דאס איז בשנים, דאס רעדט זיך דאך אבער וועגן שנים, וועגן זמן, אין בית-המקדש, איז דאך פארשטאנדיק, אז יעדער רגע וואס קומט-צו אין בית-המקדש, איז דאס ניט אז ס'ווערט א הוספה נאך א רגע צו

¶8ריבוי רגעים וואס ס'איז דא לפני זה, רגעים פון תי שנה, און דא קומט-צו נאך צען יאר, נאר דאס איז דער ערשטער רגע שוין שלא בערך צו די אלע תי שנים שלפני זה, על אחת כמה וכמה אז דערנאך קומט דער צווייטער רגע, אבער די צווייטע רגע האט דאך שוין אויך דעם סיוע, און ער דארף שוין אויך יוצא-זיין פון מעלין בקודש, אפילו גבא דעם ערשטן רגע פון די התחלה פון די עשר שנים הנוספות דארף אויך זיין די הוספה אין אן אופן שלא בערך לגמרי. און דערפאר זאגט מען דאך אויך, אז בשעת א איד געפינט זיך אין גלות, איז באמת גאר, איז ביי א איד בשעת ער איז ניט סמוך על שולחן אבים, איז דעמאלט איז וואס פאר א מעמד ומצב ער זאל ניט זיין איז דאס ביי אים אן ענין של גלות. און ניט אז גלות איז אן איינגערעדטע זאך, דערפאר ער האט א מפונק און בן יחיד וכיוצא בזה, נאר דאס איז דער אמת'ער ענין פון גלות, ווארום גלות מעסט זיך דאך אויך צו אינו דומה הגלות פון אן עבר צו א גלות צו אן איש פשוט, אדער צו א גלות פון אן איש חשוב, אדער צו א גלות פון בני יחידו של מלך מלכי המלכים, אז בשעת ס'פעלט כהוא זה פון דעם מעמד ומצב פון סמוך על שולחן

¶9אביו מלך מלכי המלכים הקב,"ה?האיז דאס שוין ביי אים אן ענין של גלות הכי גדול און הכי חזק און הכי למטה מטה ביותר, וואס דערפאר איז דאך אויך פארשטאנדיק פארוואס מ'זאגט, אז די גאולה האמיתית והשלימה איז ניט סתם אמת, נאר ס'איז דוקא אמת לאמיתיתו, אמת לאמיתתו, און ס'איז ניט סתם שלימות נאר דאס איז שלימות שבשלימות, ביז וואנענט אז אויך די צווייטע רגע כמדובר לגבי די ערשטע רגע, וויבאלד אז די צווייטע רגע איז און אפהענגיק פון דער ערשטער רגע, און דא האט זי אויך דעם סיוע פון דעם ערשטער רגע, איז ווערט דאך דאס א רגע פון גאולה האמיתית והשלימה אפילו בערך פון דער גאולה האמיתית והשלימה ווי ס'איז געווען אין דער ערשטער רגע, דעם דריטער רגע, לגבי די רגעים שלפני זה, ועל דרך זה אין דעם גאנצן המשך שבדבר, וכמובן לגן פשוט. וואס דערפאר איז דאך אויך פארשטאנדיק פארוואס מ'זאגט, אז דער אויבערשטער איז ושב הוי'אלקיך פארבונדן מיט די פרשת השבוע, און אויך מיטן חלק היום שבשבוע, מיט דעם איצטערדיקן זמן, אז ושב הוי'אלקיך שבותך ורחמך ושב מקיבצך

¶10מכל העמים, אז דער קיבוץ דארף זיין איז דאס מלשון קיבוץ, וואס דאס איז ניט סתם צוזאמענגעקליבן כמה ענינים, און מ'האט זיי געבראכט למקום אחד נאר קיבוץ ווי ס'שטייט אויך יש לומר, ווי ס'שטייט דאך גאר אז זיי דארפט זיי אז כבץ, כבץ מדוכנו, מרבה כנפות הארץ איז דאס ניט סתם ווי פארשטאנדיק אז דאס איז סתם א קיבוץ, און מ'קווארט דאס טאקע וואס מ'ציילט יעדערן באזונדער, אבער דערנ ך געפינט זיך יעדערער באזונדער אין מעמדי ומצבו שלפני זה, אדער א מעמד ומצב וואס ס'האט ערך צו מעמד ומצב שלפני זה, נ ר ווי דערמ נט פריער, ז כבו ס'האט אויך די גימטריא ב קול ומקול קול, איז די אלע דריי לשונות, וו ס ד ס זיינען געז געווארן צו די ג'אבות, און פון זיי באקומט זיי יעדער איד בירושה פון הוי'ברך את אברהם בקול, און דערנאך בנוגע צו אברהם'ן, אז ויתן לו מאסר מי קול, און נאך דערויף געפינט מען בנוגע צו יצחק'ן, הוי'ברך את אברהם בקול וואס דאס גייט דאך בפשטות, אז די ברכה איז געווען וואס ס'איז געבארגן געווארן יצחק, נאר דא ווערט ער דערמאנט, ניט דעם נאמען יצחק, נאר

¶11זו טעם שיהי'ווערט דאס דערמאנט מיטן נאמען בקול, און דערנאך איז ווען יעקב האט געזאגט און ס'איז געווארן א טייל פון תורה-שבכתב, אז יש לי און צו אלע דריי זאכן, איז דאס איז דאך אבות פון יעדער אידן, וואס יעדער איד איז דאס א יורש, נאר א יורש ווי ס'איז אין קדושה איז דאך ניט דער פשט חס ושלום, אז ס'דארף עפעס פריער און פעלן בא דעם מוריש, און דוקא נאך דערויף ווערט ער א יורש, נאר ס'קומט ביידע זאכן צוזאמען, וויבאלד אז דאס רעדט זיך וועגן קדושה, וואס קדושה אינה זלזל ממקומה זי בלייבט ניט אין זעלבן צושטאן, אפילו איין זי איז זי ניט נשתנה געווארן, אויב ידער שינוי פון מעלין בקודש ביז מחיל אל חיל ביז יראה אל אלקים בציון ווערט אט דעמאלט בא יעדער אידן די אלע דריי ענינים, בפרט אין דעם זמן פון כבות נדכנו מרבה כנפות הארץ וואס דעמאלט איז כמדובר שטייט בגלוי ביז אין א גימטריא פון א ווארט, ווי ער זאגט אויך אין ספר תניא קדישא, אין שער היחוד והאמונה, אז בגימטריא באווייזט דאס, אז דאס איז שוין די לעצטע דרגא ווי דאס שטייט אין מעשה בפועל,

¶12וואס דערפאר איז בלייבט מערניט ווי די גימטריא פון דעם ווארט, און ניט יעדער אות בגלוי ווי ער שטייט באזונדער, אף על פי כן וואס שטייט אבער בגלוי שטייט על דרך ווי דערמאנט פריער בנוגע צו די דריי ווערטער פון בקול און דערנאך מי-קול און דערנאך קול שטייט בא יעדער אידן בגלוי, וויבאלד ז יעדער יד ט וין אויפגעט ן ב זיך, ז ער ט מקבץ געווען זיינע נדחי ישראל פון זיין פון זיך ליין זיינע מחשבות ון דיבור ומעשה, וו ס מאיזו סיבה שתהי זיינען זיי געווען לרשעה קלה, אין ן אופן פון נדחי, און תוקף ומיד ממש טער תשובה געט ן, ווי די גמרא פסק'נט פ, ז תלמיד חכם,

¶13לתי-לתי ביום איז אט דעמולט אל תהרה רחליו ווען ס'קומט די נאכט, ווארום ס'איז זיכערע זאך אז ער האט געטאן תשובה, און על דרך זה אויך וואס ס'איז מיט אים עפעס געווען בלילה איז ביום אל תהרה רחליו דערפאר וואס ס'איז זיכערע זאך אז ער האט געטאן תשובה. אזוי איז אויך בא יעדער אידן איז דאך עשרה ימים שבין ראש השנה ליום הכיפורים, זוי ווי דער ראש איז דער ראש פון כל השנה כולה, און די חסידות איז מבאר, אז דער ראש ווערט נתפשט, און ער פירט-אן מיט יעדער אבר ווי דאס איז בגשמיות, אזוי איז ראש-השנה פירט-אן מיט יעדער טאג פון א גאנצן יאר, און ווי ס'ווערט פארלאנגט, און ווי ס'ווערט געגעבן דער כח, בפרט נאך לביאור הענינים אין חסידות, איז ווערט פארלאנגט פון א ידן און געגעבן אים כח אויף דעם, און וואס נאך מערער וואס דא איז גמורה, אז דאס אף על פי וואס אין גמרא ווערט דאס פארבונדן מיט תלמיד חכם, איז דאך כל בנייך לימודי הוי'אל תקרי בנייך אלא בונאיך,

¶14ווי דערמאנט כמה פעמים בשעת מ'זאגט אל תקרי, איז דער פשט אז ס'איז דא ביידע ענינים, ס'הערט ווי ס'שטייט בפסוק און וואס אזוי איז די כתיבה, און סיי ווי דערנאך איז דא די קריאה על פי הציווי הזה זיינען ביידע זאכן בבת אחת דא אין יעדער אידן און בא יעדער אידן און דורך אים אין אלע זיינע בני בית, וואס דאס איז דאך אויך כידוע דער מאמר פון נשיא דורנו, די מאמרים פון חתונה, וואס מ'האט ער געזאגט אין צוזאמענהיינג מיט א חתונה איז דאך אויך דער ענין פון די מאמרים וואס הויבט זיך אן אל תקרי בנייך אלא ביניך, און מ'איז מבאר דארטן אויך די ביידע דרגות וואס ס'איז דאך אויך געדרוקט, און מסתמא האט דאס יעדערער דעם קונטרס, אדער קענען באקומען דעם קונטרס, און דעם מאמר במיוחד, ועוד והוא העיקר, אזוי ווי מ'גרייט דאך יעדער איד א לע אידן, ז תיכף ומיד ממש ווערט דער ענין פון דער חתונה פון אידן מיט הקב,"ה, און מיט אידן, וו ס ד ס איז ד ך ביתר שאת וביתר עוז אין חודש אלול, וו ס דער ראשי-כובר שלו איז ד ך אני לדודי ודודי לי וו ס דער ענין פון דודי איז ד ך פארבונדן מיט א חתונה צווישן אני און צווישן דעם דודי, וכמדובר כמה פעמים,

¶15ובפרט אז אין חודש אלול, האלט מען שוין אין די י'בית ימים האחרונים פון חודש אלול, וואס אף על פי וואס מ'זאגט אויף זיי אז זיי זיינען אחרונים, איז דאך ניט חס ושלום אז די פריערדיקע טעג זיינען אוועקגעגאנגען, נאר די פריערדיקע טעג זיינען אריין ביתר שאת וביתר עוז אין די י'בית ימים האחרונים של חודש אלול, און דערנאך על דרך זה אויך אין ימי הסליחות פון חודש אלול, איז אויך די התחלה פון יו'בי'ס, ימים האחרונים, גיין אריין אין די ימי הסליחות, וואס די ימי הסליחות קען דאך ניט זיין מערער פון זיבן טעג אדער אכט טעג, אפילו אז מ'רעכנט אויך אריין דעם שבתות שבינתיים, וכמדובר כמה פעמים שטייט דאס אויך אין אן אופן, אז תיכף ומיד איז מען גרייט צו גיין חתונה האבן מיטן אויבערשטן כביכול, און ניט נאר כביכול, ד ס איז ויכולת נתונה לכל אדם, וו ס ס ס יז ך ויך פון לשון כביכול דער לשון יכולת, וו ס ס איז ד ך דער לשון הרמב ם, דער לשון קצרה, וביחד עם זה דער לשון ברורו, און ל שן וו ס איז לכוות לכוות, אז יעדער איד איז רשות והיכולת ניט ללו, ער ד ך ט ביידע מעלות, ז בשעת ער טוט ז ך,

¶16צי טוט ער דאס על דרך ווי ער טוט א ענין של רשות, במילא איז דאס אינגאנצן זיין הארעוואניע און אין גאנצן זיין אויפטו מיט תחילה עד סוף, און איז אויך אויפגעטאן געווארן פון עצם נפשו, וואס יכולת בנפש האדם איז נאך העכער פון חפץ ורצון שלו, וכמדובר כמה פעמים.

¶17אפילו פון אזא מין וואס ביי אים דארף מען באווארענען, אז ער האט אויך די יכולת אויף מקיים זיין א מצוה, כמדובר כמה פעמים, ובפרט ווי דערנאך אויסגערעכנט בארוכה, אין המשך פון די הלכות אין דעם זעלבן פרק אין רמב", וואס דאס איז כללות הסופר, דער ענין פון כמים לים מכסים וואס דאס איז דאך פארבונדן מיט בריאת כל העולם כולו, התחלת הבריאה, ז ס יז עווען מים בין מים, און ין ן ופן, ז וו ס ט זיך נגעזען? ט זיך ניט נ עזען דער ים, נ ס טזיך גער נגעזען במים, און ווי ער ז ט בפשטות, אין פשטות כתובים, ז רוח אלקים מרחפת על פני המים, איז רוח אלקים פ רבינדט מען ס מיט אידן, נאר ד ס מיינט מין רוחו של מ יח, און ס'איז געווען מרחפת על פני המים, אז ס'איז געווען מרחפת אויף די גאנצע מציאות, ווערט דארט די גאנצע מציאות אנגערופן בשם פני המים פנימיות פון דעם מים, אבער ניט ער זאגט, אז דאס איז פנימיות פון דער ארץ על הזו התחתונה וכו אדער די פנימיות פון אלע ד'יסודות ביחד, אדער על כל פנים פון נאך א יסוד צוזאמען מיט מים, נאר דאס איז די פנימיות

¶18פון דעם ענין, ז ס'זעט זיך ן אפילו ניט ער ים ס'זעט זיך ן מערניט ווי די מים, און מ'ווייס דערפון אויך, ז דארט איז דא אונטער דעם מים איז דא ים, דערפ רוו ס תורה איז מגלה אויך ט דעם ענין, בער דאס וו ס ס'זען עיני באי עולם ווי דער לשון אין רמב ם שלפני זה, איז עיני באי עולם זעט דעם ענין פון מים, און דערנ ך ד רף מען ערשט המון ס'קומט צו בר חדש פ רבונ ן מיט די דעת באי עולם, ז זיי ווייסן ז ס'איז אויך דא דער ים, נ ר דער ים ווערט ווייס מציאות, וו רום די מים מאכט אויך דעם ים יבער, ז ס'ווערט דער מים, אין מים אלא תורה ווערט דאס דער ענין פון מים ליין, על דרך ווי תורה מאכט זיך איבער יעדער פרט פון א אידן, ז דאס זאל ווערן פרט ין ור, ביז וו נענט ווי ער ז ט ין תניא ז ס יחוד נפלא, שוין יחוד נפלא נמצא כלל, יז ך ויך ענין פון יחוד, יז ך יע ער חלק פון י ענינים וו ס זיי ווערן נתאחד, זיינען זיי כולל ין זיך לע ענינים וו ס ס'איז ין ין י לע דריי חלוקות פון י ענינים וו ס ווערן נתאחד, וו ס בכללות זיינען זיי דריי ענינים.

¶19יש לקשר זה מ'איז דאס וואס דערמאנט פריער פון ושב הוי'אלקיך חשבותך ורחמך איז דאך אויך דא די דריי ענינים דער ענין הגלות און דער ענין פון הוי און דער ענין פון אלקיך כוחך וחיותך וואס דאס טוט-אויף דעם ענין פון שבותך וואס דאס גייט דאך א שבותך פון א אידן, און די אלע דריי ענינים, אורייתא וקודשא בריך וישראל, ווערט דאס די אלע דריי ענינים איין און איינציקע נקודה, וואס זי ווערט נתפשט, אז פון גלות מאכט מען גאולה, און די גאולה ווערט א גאולה שלמעלה מכל מדידה והגבלה, איז ניט שייך פאנאנדערטיילן צווישן א נקודה מיט כל המציאות כולה, ובפרט נאך אז כל המציאות כולה, ווי דערמאנט פריער די יסוד אין תורת הלל שם טוב, דער עיקר נוגע ין די שבעת ימי בראשית, וו ס דעמולט איז בפרט נ ך ין יום ראשון שבזה, וו ס בדוגמת זה איז ד ך יום ראשון בכל שבוע, על אחת כמה וכמה דער יום ראשון אין ימי הסליחות, וו ס מ'הויבט זיך ך ן פון מוצאי מנוחה, גלייך די התחלת הדיבור בזה, ועל אחרי ההקדמה וו ס מ'גייט רעדן און

¶20הקב."ה. וו ס אין וו ס באשטייט דער דיבור פון אידן? הויבט זיך ן גלייך ן במוצאי מנוחה. וכמדובר כמה פעמים, ווי ס'שטייט אין קבלה, ז נ ך איידער ס'איז געווען דער ענין פון שבעת ימי פרושית, איז געווען אויך דער ענין פון אתהוות הזמן, וו ס ד ס איז ט קע אויך נתהוה געווארן מאין ליש, מים ואפס צו יאש, ביז צו יאש בפשטות, און אדרבא דאס איז געווען דער ערשטער רגע פון די התהוות, האט געמוזט זיין גלייך אין דער ערשטער רגע די התהוות הזמן, און ערשט דערנאך קומען צו די נבראים פון שאר כל הימים, און אפילו יום אחד, אין יום ראשון עצמו, איז דאך געווען דער ענין פון דעם נברא שבה, וואס דאס איז ויהי אור, ומען לאחרי ויאמר אלקים יהי אור, משא'כן פריער איז געווען אן אנדער מעמד ומצב, וכמוזכר לעיל. ועוד והוא העיקר, אז דאס ווערט פארלאנגט פון יעדער אידן, על דרך ווי געזאגט פריער בנוגע פון שבת שלפני זה, איז דאס געווען א שבת פארבונדן מיט פרשת ביכורים, וואס זי איז פארבונדן מיט כתבו, איז תיכף ומיד וירשת וישבת בה, און

¶21מ'ברענגט גלייך ומובחר פון אלע שבעה מינים שבהם נשתבחה ארץ ישראל, און וואס די שבעה מינים הויבן זיך אן פון חיטה ושעורה, וואס דאס איז דאך דער ענין פון דער מזון, חיטה לנפש האלקית ושעורה לנפש הבהמית וכמוזכר לעיל. און דערנאך אויך ווי ס'קומט דערנאך אויך אראפ ביז רימון, ווי דערמאנט שרי ער, דער לטער רבי ברענגט דאס ניט בסידורו, אבער ער ברענגט דאס בשולחן ערוך שלו, און ברענגט דאס אין א מקום אין שולחן ערוך וואס איז לכאורה אינג נצן ניט פארשטאנדיק, ווי מ'זעט בפשטות, כדי אויף ניט מעורר זיין די שאלות צי מ'דארף מאכן, ס'איז דאך מנהג גלייך דאך מועסט ארימין ולא לשון של ראש השנה, כדי ניט מאכן קיין שאלות בנוגע צו די מאכן ברכה בפני עצמה, אויפן רימון.

¶22אן אופן פון מעשמנין, איז דאך זיכערע זאך, אז ס'דארף זיין שיעור מלא, און כדי ארויס פון די ספיקות, וכידוע די שיחה פון נשיא דורנו בזה, בנוגע צו דעם תטוח מסוג בדבש וואס ס'שטייט דאך אין סידור, אז דאס דארף מען עסן דוקא אין תחילת הסעודה, האט מען קיין ברירה ניט, וויבאלד אז דאס איז תחילת הסעודה דארף דאס קומען לאחרי אכילת המוציא, וואס דאס איז דאך פארבונדן מיט דעם נצילת ידים, און דערנאך איז המוציא איז דאך כולל די אלע ברכות אחרונות אין וועלכע ס'ווערן געגעסן אין דער סעודה, וואס אף על פי וואס ער מאכט א ברכה בפני עצמו הפורש שנאכלים בטוח הסעודה, מאכט ער אבער ניט קיין ברכה אחרונה, ווארום דאס ווערט נכלל אין ברכת המזון, וכמדובר כמה פעמים די אריכות און די שקלא-וטריא שבדבר, און יהרת'ן, ווי דערמאנט פריער, אז ע ל דרך ווי מ'האט גענומען פון דעם שבת שלפני זה, אז יעדער איד האט דעם כח, אז פון יעדער ענין אין וועלט מאכט ער אז ס'זאל ווערן אן ענין של ביכורים, ביז אזא אופן אין ביכורים שנשתבחה בהם כל ארץ ישראל.

¶23און אין דערויף באשטייט אן עבודה פון אידן, חודש אלול דארף דאך זיין פון אלע-ערליי סוגי עבודות, אלץ אין דעם זעלבן חודש, על אחת כמה וכמה די ב'ימים אחרונים פון דעם חודש, על אחת כמה וכמה די ימי הסליחות, וואס סליחות דארף מען דאך משלים זיין די כל הענינים שלפני זה, ביז אין אן אופן פון משולש,

¶24כפר לנו, בפרט נ ך ז מ'ה לט ד ך ווי ס'איז געווען אינדערפרי, איז ד ך אין ן ט ג לפני זה איז ד ס געווען דער ענין פון יום שלישי לסליחות, און דערנ ך ה ט מען שוין דעם יום רביעי, שבו ניתלו שתי המאורות און ניתלו דוקא מיט ט ג, און דערנ ך ה ט מען אויך דעם יום חמשי וו ס הויבט זיך ן בגלוי די ברכה צו די מין החכי וואס איז נברא געווארן ביום חמישי, און דערנאך אויך די ברכה והי העיקר צו יעדער אידן און צו אלע אידן וואס אתם קרויים אדם במילא ויפך באפיו נשמת חיים ווערט דאס געזאגט אויף יעדער אידן, און וואס פאר א מעמד ומצב ער זיך ניט געפינען זיך איז זאגט דאך די גמרא אויף אים מאי די מסכתא סנהדרין, וואס דאס איז דאך א מסכתא וואס רעדט זיך וועגן פסקי דינים, וועגן סנהדרין, און ס'רעדט זיך בפשטות וועגן סנהדרין וואס זיי זיינען געווען בעל-הבתים אויף דער מציאות, און ס'האט ניט געדארפט אנקומען צו פארשידענע ענינים וואס האבן ווארום ס'איז אלעמאל ארויסגעקומען א מסקנא בנוגע לפועל, און די מסקנא בנוגע לפועל איז דאך געווען, אזוי איז געווען העדה, איז געווען ושפטו העדה טאקע, ס'איז אבער דערנאך גלייך געווארן

¶25והצילו העדה, ז ס'ווערט ן בנוגע צו גאולה האמיתית והשלימה, ז יעדער עשי'פון יעדער מצוה וו ס ז ל זיין, צי מעשה צי בדיבור צי במחשבה, יז מכריע עצמו וכל העולם כולו, וו ס זוי יז ס קול, ון דערנ ך יז ער גלייך ממשיך ופסק-דין בלשון קצרה וברורה, ומביא ישועה והצלה. דאס איז דאך אויך ווי דערמאנט פריער בנוגע צו דעם חלק אין חתת פון יום מזה, אז ס'ווערט אויך תיכף ומיד ממש, וויבאלד אז מ'לערנט דעם ענין אין חתת אדער מ'גרייט זיך צו לערנען דעם ענין אין תורה שבכתב, איז דאך תורה שבכתב ווערט אויך גלייך בגלוי דער ושב הוי'אלקיך את שבותך ולחמך, בפרט נאך ווי דער פסק-דין אין שולחן ערוך אז תורה שבכתב יז ניט נוגע יזעבנה והשגה אין שכל הגשמי, וויבאלד אז דאס איז תורה שבכתב, מתאוני משא'כן אין תורה שבעל פה. וואס על דרך זה יז אויך פארשטאנדיק, אז ס'איז ניט נוגע ער באנעמט אינגאנצן אין וואס ס'באשטייט דער ושב הוי'אל אלקיך חשמונתך ולחמך וויבאלד אז ער זאגט דעם פסוק, און זאגט דעם פסוק, ווי א איד זאגט דעם פסוק, וואס דאס איז געווען על ידי ההב�

¶26אדמה פון ברכת התורה שלפני זה, וו ס עמולט יז ך ברכה והמ שכ יז ער ממשיך עם נותן התוהו ין יעדער ענין פון תורה, עאכו כמה וכמה ין ן ענין פון תורה שבכתב, וו ס רט יז דער שכל האדם ניט נוגע, כמדובר לעיל. און ס'ווערט לייך ער ענין בפשטות, ז מ'פרעגט ביי ן אנשים, נשים וטף, וו ס וויל מען, בשעת מ'ז גט בבושוה הוי'אלקיך שבותך ורחמיך ענטפערט יעדערער פון זיי ווי תוקף ומיד ממש, ז ער רף ניט מגלה זיין וו ס ער וויל, תו רה ט וין פ עפ סטז, ז וין מקרא יו מ יו מ י פ וטו, במיל יז פ ר ט נ י ז תוקף ומיד ממש, וויב לז מ'ה לט וין ביי עם פסו ו יז תוקף ומיד ממש, ווערט דער ושב הוי'אלקיך שבותך ורחמיך ון דערנ ך ויך יז י גאנצער המשך הכתובים שלאחרי זה, ביז דער המשך אין די פרשיות שלאחרי זה, וו ס ד ס זיינען ד ך ביז די פרשה פון וו ס זאת הברכה אשר ברך משה ווערט ויך ד ס אויך בגלוי וכפשוטו, ז משה רבינו שטייט א נשמה בגוף, נ ר אין דער נשמה בגוף איז צוגעקומען אויך די מעלה, ז ט דער ענין וו ס ס'דארף צוקומען

¶27דורך דערויף וו ס עלפר תשוב במילא ב ומט ער נ ך עכערע רגו, יז וויב ל ז ביי מ רבינו י טער יז ך וין ענין וו ס עלפר תשוב יז וין עווען ין ר נבו,"‰ ון ערנ ך יז עווען ויעל משה ר נבו,"‰ ון ביז וו נענט ז מ'ז ט ז ער ט ס ויפגעט ן בפטי'אחת, לע דרגות ון לע ענינים, ביז ער יז גלייך געוו רן אויפן ר נבו,"‰ ט זוי יז אויך די גאולה אמיתית והשלימה, יז אף על פי וו ס ס ט וך מ פון ענינים נצחיים, ווערט ס וכף ומיד ממש, ולא עיקבו מפילו כהרף עין ובפרט נ ך ז מ'מ כט יעדערן פ ר ליח ויף ו עיבן ויף צו ע ן ויף צד קה, ון מ יז מוסיף מיט ילי ווערט וכף ומיד ממש, נ ך לפני מ ך ב ב בורים אלו, ז ושב וי'אלקיך שבותך ין ן ן ופן דוקא פון ורחמך בא. און נ כמערער, ווי ין עם ופן ווי ער טיילט ערנ ך ב רוכה ויך ין ר יב פון אלול, וו ס ס יז ך ויך פון יר ר י תיב ן בז, ון מל וי פון פון דער פרשי ומל הוי'אלקיך את לבבך ואת לבב זרעך, ז ער ויבער טער ט ויך גע עבן עם ענין התשובה ו יעדער אידן, ווי ער פירוש הפשוט אין דעם פסוק, ז ס יז מל הוי'אלקיך

¶28את לבבך", און נ כמערער ער ט ים למלו את לבבך אין זא מין אופן, ז ס פועל'ט ויך אויף זרעו וזרע זרעו, טער ד ך עמולט זרעך לשון רבים, יז ך ריבוי דורות, על כל פנים שני דורות שלאחרי זה, ווען מ'ה ט דריי דורות, יז ך ווערט ד ס די עכתניא פון תורה כמדובר לפני כמה פעמים, ז ס'ווערט תיכף ומיד ממש, ובפרט אויף די שליחות לצדקה, תיכף מיד ממש, ושב הוי'אלקיך שבועתך ורחמך וקיבצך מכל העמים, און ווי דערמאנט שוין ער, ז כבץ נדחונו מה בכנפוס הארץ ווערט יעדערער איד און לע אידן צוזאמענגעקריבן, ז יעדערער איד האט אין זיך דאס וו ס ער האט באקומען פון די אבות, איז ון ער איז דער איין און איינציקער יורש זייערער, סיי בקל און סיי מקל סיי מי-קול און סיי בקל און סיי קול. וואס די גימטריא שבזה, כמדובר, איז דאס בגימטריא כבות אז ס'ווערט תיכף ומיד דער ענין פון כבות, ווארום אידן האבן שוין אויפגעטאן סיי דעם מי-קול און סיי דעם בקל און סיי דעם קול, ווי די עדות פון נשיא דורנו, אז מ'האט שוין אלץ אפגעטאן און אלץ אויפגעטאן, און ס'דארף זיין אפילו דער הכל כולך

¶29מ'איז שוין אויך דא, און די קנעפל זיינען שוין אויך צוגעפוסט האט מען שוין גלייך די לע ענינים תיכף ומיד ממש, אז מ'שטייט בבגדי מלכות על דרך ווי מ'זאגט נאך אין דעם מעמד ומצב פון עבדי דאחשורוש אנן, אז בנוגע צו מרדכי, וו ס מרדכי ווערט דאך אנגערופן בשם מרדכי היהודי, וו רום ער איז געווען דער ראש פון אלע אידן ביי דור ההוא, וכמדובר כמה פעמים, יצא מלפני המלך, דערפאר וואס יעדער איד האט דאך א שליחות, אז ס'זאל זיין דער יצא מלפני המלך און מאכן פאר מלכו של עולם א דירה לו יתברך בתחתונים, און ער טוט דאס, און טוט דאס אין א געזונטן אופן און אין א שיינעם אופן, אין בגדי כהונה וואס זיי זיינען דאך לכבוד וספרות, איז דאך פארשטאנדיק, אז יצא מלפני המלך בלבוש מלכות, און דערנאך ווי ער רעכנט אויס די פרטים שבדבר. ובפרט נ ך, ז ס יז ך דער לום לכל זרעו, ז מ ט ך בכל יום ויום די מיר ואהבת לרעך כמוך, וו ס� על פי ו מ'ז גט זיך בנוגע מרדכי, ז ס יז עווען לרוב זרעו, פ רוו ס ז ט מען ז ך ויף מ רט יז ך זיכערע ז ך כ י י ער י ז ל וויסן זיין, ז ער לערנט ט עם פסו, ז מרדכי ט פ ר ים ל זן ליחו צו יעדער אידן, ז

¶30ער זאל מאכן פון רוב זרעו, זאל ער מאכן כל זרעו. וכמדובר כמ פעמים דער אויפטו פון גאולה האמיתי והשלימה, ז קיין איין ון איינציקער איד בלייבט ניט אין גלות, נ ר כל זרעו, צוז מען כולל ויך די זרעו העתידה לבוא, וויבאלדער ד ס איז קרי דער זרעו האמיתי, וו ס ס איז ד ך פ רבונ ן מיט זרע פון דוד מלכי משיחי מיט מלך המשיח, ט מען כל זרעות, כולל אויך די דיעות העתידים לבוא, ובפרט נ ך ז מ פ רבינדט ס, כ מור, מיטן נתינת הצדקה, ווערט בפשטות, ומראה באצבעו ואומר זה, זעט מען, ווי זוי ושב הוי'אלקיך שבותך ורחמך ושב מעתך מכל העמים, און יעדער איד האט ער אין זיין כתיבו וחתימו טוב ושוין פגעפסק'נט, צוגעפ סק'לט, ון שוין נ ע ויבן רויס עבן ס ים ים זומן סיי עם מי-אויל ון סיי עם ב ע ון סיי ער ול. ווי תיכף ומ יד ממש ין ן ופן פון ביכורים, וו ס יע ער ז ך פון י ן טער ס ין ן ופן ז נשטפח ב ם זיין רץ יסראל, במיל ווערט נשטפח כל רץ יסראל כולו, דערפ ר ז ס כל יושבי'עלי'ס

¶31וכמ ובר כמ פעמים, ון ס'ווערט ער ענין והוא עיקר, תוכף ומיד ממש, ושב הוי'אלקיך שבותך ורחמיך ושב קיבתך מכל העמים, ון יעדער איד נעמט מיט די כבוס ניט דאך איינער מארבע קנפות הארץ, סיי דער ענין פון ענין פון מקול ובקול וקול וכמ ובר לעיל, וו ס ד ס באווייזט זיך אויף ן ענין פון שבח הכי גדול, וואס דערפאר ווערט דאך אין די אלע דריי ווערטער איז דא דער יסוד שלא און דער ענין פון קול, אז יעדער פרט פון א איד'ס לעבן איז דאס כולל כל סדר ההשתלשלות, ווי דער פסק-דין, אז חייב אדם לומר בשבילי נברא העולם, במילא איז דער גאנצער קול וואס איז כולל כל סדר השתלשלות כולו, און אפילו ווען דער קול קומט-צו נאך דערצו א בית, זי קומט-צו דערצו אמן וכמדובר כמה פעמים ט דאס יעדערע איד אין אן אופן ווי ער האט דאס און עסט דאס, ועניסה ואמרת לפני הוי'אלקיך, אין בית המקדש המשולש, אין מקדש אדנ'כוננו ידיך, ווערט דער ועניסה ואמרת בקול שירה ובקול תרוה ובשמחה וטוב לבב, און אויך א שיעור הולך לפניהם, כמדובר לעיל, ווי די אריכות בזה אין מסכתא

¶32ביכורים, ווי ער רעדט ין י פירדיקע התוועדויות. ועוד והוא עיקר, ז יעדערער ז טוקף ומיד ממש ין ריך ירושלים על דרך ווי ס'ווערט דערציילט ב ביכורים ווי ס'איז געווען מ ל, שטייט יעדער עיד פון חוץ-לארץ, שטייט ער תוקף ומיד ממש ין ארץ-ישראל, און דארטן גופא אין די שערים פון ארץ-ישראל, וואס דאס איז די שערים אויך פון ירושלים, וו ס ג נץ ירושלים יז ך דער שער צו ג נץ ארץ ישראל, יז ד ך ד ך ן שער ין ירושלים עצמו, וו ס רטן שטייט ער מתוך שמחה וטוב לבב, וו ס ריקט זיך וויך רויס ין עשירה וזמרה, וז מען מיט די פועלות וו ס ס ט געבר ט פון עבודה הרוחנית בכלל, און עבודה רוחנית ין פנימיות התורה, וו ס ד ס איז ד ך ממשיך די גאולה האמיתית פון שלמר, כאתו מר, דא מלכא משיחא, שטייט מען גלייך פון חוץ לארץ אריבערגעטראגן אין ארץ ישראל, און דארטן ירושלים, ושרייך ירושלים, און פון שארי ירושלים קומט מען אין שארי בית המקדש, וואס דארט האט מען דאך געבראכט די ביכורים בפשטות, און דארט איז געווען דער ועניסה ואמרת און ס'ווערט גלייך תיכף ומיד ממש, בא יעדער אידן און ביי אלע אידן, ובפרט נאך אז מ'שטייט א קהל

¶33רב יבואו הנה", מ'שטייט שוין כמה פעמים עשרה, וואס דעמאלט איז דאס שינתר שריא, וכמדובר כמה פעמים דער דיוק אין שריא, אז ווי ער זאגט אין אגרת הקודש, אפילו כשאינם עוסקן בתורה, אז איד דארף גאר ניט אנקומען צו דער ענין פון תורה, דערפאר וואס מחשבתם של ישראל קדמה לכל דבר, און ווי ער זאגט אין תנא דרי אליהו אפילו קדמה למחשבתו של תורה, און מ'האט תיכף ומיד יעדער איד בשלימות ובבריות, פון רמ'חובים ושס'ה גידון, פון גופו הגשמי, און פון די גשמיים ווערט גלייך נתגלה בזה, און ער פילט דאס, אז דאס ווערט נתהווה בכל רגע ורגע, מים ואפס, און דורך וועמען ווערט דאס נתהווה? דוקא דורך כח האין סוף, און ניט דער כח פון אין סוף, נאר דוקא הוא לודאי בכחו ויכלתי בהוות פון אפס ואין, זאל דאס ווערן יש המעשה, וו ס ווערט יין ז ך מיטן יש נוצר, וו ס ווערט יין ז ך מיטן יש נברל, וו ס ווערט יין ז ך מיטן יש שבאצילות, און י לע ענינים ווערן יין ז ך מיטן יש האמיתי, וו רום יעדער יד יז אין זיך מגלה דעם יש האמיתי, אין וו ס ב טייט די ישות פון י ן י ן, ז ער ז ט, ז צו ים געהערט תורה, און צו ים געהערט די

¶34סדר והשתלשלות, ובשבילה נברא כל העולם כולו כדי ער זאל קענען מתוך מלוחה שמחה וטוב לבב לערנען תורה און מקיים זיין מצוות באופן דהולך ומוסיף ואור, וכמדובר כמה פעמים. און דאס ווערט גלייך געזאגט, אנהויבנדיק טאקע אין חוץ לארץ, אבער אין חוץ לארץ עצמי שטייט מען דאך אין א בית המשולש דער בית הכנסת און בית המדרש און בית פון מעשים טובים, פון נשיא דורנו, ווערט גלייך דער יוסף הוי'ידו, און דערנאך דער ענין פון כל השומר יצחק לי די שמחה השגדולה, ביז וואנענט אז דאס ווערט גלייך אויף דערויף, איין פון י שמח פון מי שלא רעו שמחת בית השואבה, די רעו שמחה מימיו, דערזעט מען גלייך ט י שמחה, ז ס איז נ ך גרעסער פון שמחת בית השואבה, וכמ ובר כמ פעמים, וו רום ד ס איז י שמחה פון נסידון ראשונה, און יעדערע פון ונז במיוחד, סיי אנשים און סיי נשים און סיי טף, שמחה למעלה מכל מדידה והגבלה, ועוד ועיקר,

¶35תוקף ומיד ממש, און אריבערגעטו גן פון חוץ-לארץ, ין ארץ-ישראל, און ד רט ין ירושלים, משריך ירושלים, און דערנ ך ין ירושלים עצמו ביז ין בית-המקדש, ביז ין בית-המקדש, אין דעם אבן שתי וכמוזכר לעיל, ועוד ועיקר, ז ד ס ווערט דער כבות נדחיך מכל מאיר בקנפס הארץ וו ס א איד האט זיך שוין אפגעטאן בתכלית השלימות, אין זיינע מעשים און דיבורים און מחשבות, און איצטער ווערט תיכף ומיד דער זעלבער ענין, אז קב'ה קורא ושונה כנגדו, איז אז קב'ה כנגדו, וויבאלד אז א איד טוט א מצוה, מה שמצוה לאחרים לעשות ווערט דאס אויך דער מצות הוי'אלקיך וואס דאס ווערט אפגעגעבן און די בעל-הבתים אויף דערויף ווערן דוקא אידן וואס דערפאר איז דאך אויך הענגט זיך אן אן אידן ער זאל אפסק'נען ווי אזוי מ'דארף טאן א מצוה צי ווי בית שמאי אדער צי ובית הלל איז קובה ומסירתא דרקיע אז מ'דארף פרעגט-טאן אין די בית-דין שלמטה ווי אזוי זיי פסק'נען אפ, און הענגט אויך אפ ווען מ'פסק'נט אפ, כמבואר אין ספרים, אז אעפ וואס איצטער איז דער דין דוקא פון

¶36הלל, און די הנהגה איז דוקא, ווי דערמאנט פירו, שב הוי'לכי חשפותך ורחמך וואס דאס איז דאך די הנהגה פון בית הלל, קומט אבער גלייך דער מעמד ומצב פון יעדער אידן, אז ער ווערט א שם אורחותיו מתוך שמחה וטוב לבב, וואס לעתיד לבוא איז דאך הלכה כבית שמאי על שם ווי ער זאגט אין לקוטי תורה, אז דאס איז בשם אורחותיו, און אין לקוטי תורה עצמית פארבינדט מען דאס אז יוצד מרגדין לפני הקלה, קלה נאה והחסודה, און גלייך נ ך דערויף ברענגט זיך אויך אראפ אט דעם ענין, און מ'הויבט זיך אן גלייך גרייטן, און פון די צוגרייטונגען איז מען זיך גלייך משתתף אלס א קלה, יעדער איד און אלע אידן אלס א קלה פון אבינו שבשמים, און ניט צו אן אבינו שבשמים, נאר ווי דער אויבערשטער ווערט דער חתן, און יעדער איד ווערט די כלה, און ס'ווערט דער לך דודי לקרת כלה, און דערנאך איז ווערט דער גאנצער המשך שבזה, ביז פני שבת נקבלו בפנימיות פון יום שכולי שבת ומנוחה לחיי העולמים איז מען דאס מקבל בפנימיות.

¶37ובפרט נאך ון מ'פארבינדט דאס אויך מיט נתינת הצדקה, ווי דערמאנט פריער ועוד ועיקר, אז תיכף ומיד ממש זעט מען בפועל ווי אזוי ווי שב הוי'אלקיך את שבותך ורחמוך ושב וקיבצך, מגרבה קנפוס הארץ, ותיכף ומיד ממש.