Text

¶1יו' ג' שבט תשמ'ט אכ' ארבות.

¶2ארי אין תורה שבעל-פה במיוחד, אז דאס איז מצד דערויף וואס דאס גייט אויף א אידן, און וואס ביי א אידן איז דאך אן ענין עיקרי דער ענין התורה שבו, וואס אין תורה איז דאך אן ענין עיקרי וואס גדול לימוד שמביא לידי מעשה מאן פירות מעשים טובים, וואס תורה ווערט געלערנט אין אזא אופן, אז דאס קומט ארויס אין מעשה בפועל, דאך אין אזא אופן אז מ'בענטשט אויף דערויף דעם אויבערשטן, ווארום הקב'ה עוזרו יעדער ענין של פרי, עאכו כמה וכמה פירות, שנשתבחה בהם ארץ ישראל, וואס דאס איז דאך דער מנהג ישראל, אז ביום פון ראש השנה לאילנות איז אט דעמאלט עסט מען אט די פירות, כמדובר כמה פעמים, און ווי מ'זעט דאס אויך אין מנהג ישראל, איז דאך נשתבחה בהם ארץ ישראל וואס אידן איז דאך בכל מקום שהוא איז ער דאך אליין אן ארץ-ישראל זאך, א פרי פון ארץ-ישראל, שרצתה לעשות רצון קונה, און רצתם ווי ביידע אפטייטשן רצתה פון לשון, אז ער וויל דאס, און נאך א זאך, אז דער ווילן זיינער באגרעניצט זיך ניט דערמיט וואס דאס בלייבט אין רצון

¶3אדער דאס קומט אראפ לאט לאט דערנאך אין מחשבה און דיבור און מעשה, נאר ס'קומט אראפ אין אן אופן פון רצא, מלשון רצא, הוי רצא לדבר מצוה. און וואס בא יעדער אידן און בא איי אידן ובפרט אט די וואס זיינען פארבונדן מיט פנימיות התורה, און בתורה בכלל, איז ווייסן זיי דאך, אז דער ענין התורה איז דאך אז ס'זאל אראפקומען לידי מעשה, און א מעשה פארבונדן מיט תורה דארף זיין על פי התורה דוקא אין אן אופן פון הוי'רצ לדבר מצוה, ביז רצ בפשטות, אז ער דערהערט אז ס'איז דא א זאך וואס צו וועט טאן אין א גוטע זאך, איז דאך דעמאלט באגנוגנט ער זיך ניט וואס ער איז מחליט אזוי צו טאן, אדער ער רעדט וועגן דערויף, אדער ער גרייט זיך דערצו, אדער ער הויבט אן אין דערויף, נאר ער הויבט דאס טאן אין אן לויפן של ריצה, גלייך פון אנהויבן פסן הויבט ער גלייך אן מיט א לויפן דערצו, בפרט נאך אז דאס קומט דאך בכל

¶4שנים. ובשנה זו איז דאך דאס איז יום השבת הקודש, וואס דעמאלט איז דאך די עלי'פון כל הימים שלפני זה, ובעניננו וואס איז נוגע במיוחד צו אונז איז דאך דאס דער יום ההילולא, אז כל הענינים, כל עבודתו אשר עבד בהם משך כל ימי חייו, וואס דאס איז דאך פועל ישועות בקרב הארץ בפרט אין יום ההילולא, ובמיוחד אז ס'הויבט זיך אן דער פערציקטער יאר, וואס דעמאלט איז דאס פארבונדן מיט נתן הוי'לכם לב לדעת וניין לרעות וניין לשמוע, און ווי גערעדט בארוכה כמה פעמים בנוגע צו קהן מנין שדעתא דרבא בשנת הארבעים, אנהויבנדיק פון התחלת שנת הארבעים, און ווי גערעדט שוין אויך כמה פרטים בזה, ווי אזוי דאס איז נוגע בנוגע לפועל.

¶5פון דעתו דרבא פון דעם יום הילולא, וואס דעמאלט האט דאך אים דער רבא, דער נשיא דורינו, געגעבן אים א תוספת כח מכל הענינים, דארף דאס זיין דער קיים אין אזא מין אופן וואס זאל ער אראפברענגען, און דאס זאל זיין גלייך אין אן אופן פון צומח, וואס דאס איז דאך דער ענין פון ראש השנה לאילנות, איז דאך גלייך פארבונדן מיט סמיחה.

¶6ענין מיוסויים כדי מ'זאל ניט טומלען זיך וואס קומט פריער און וואס קומט שפעטער, איז דאך דער ענין פון פארבונדן מיט סמיכה, איז דאך לכל לראש האדם עץ השדה, אז ער מאכט פירות כיוצא בו, אפילו ווען ער האט נאך בהנוגע צו זיך אליין ניט דערטאן, דארף ער אבער זען, אז אין די פירות זיינע זאל דאס זיין בתכלית השלימות, וויבאלד אז ראש-השנה איז ווי מ'זעט בכל עניני ראש-השנה איז דאך דא די הכנות לזה, על דרך הרגיל גאר א גאנצער חודש, גן חודש אלול, על כל פנים עטלעכע טעג לפני זה, ניט ווייניקער ווי פיר טעג, כבדובר כמה פעמים בנוגע צו מספר ימי הסליחות וכו.' וואס אזוי איז דאך אויך בשנה זו צווישן יום ההילולא און די שבת פון ראש-השנה לאילנא די שבע שלאחרי זה, איז דאך דא בינתיים אויך על דרך ווי די ימי הסליחות וואס זיי זיינען דא א הכנה און ס'קען ניט זיין ווייניקער ווי די טעג. וואס דאס קומט אויך גלייך בנוגע אחי יתנו לבו אפלערנען און אויסנוצן די צייט שבין שני ימים אלו, אויף נאכאמאל זיך מתבונן זיין מיט לב לדעת ועיניים לראש ועזניים לשמי

¶7לשמוע, ווי אזוי ער זאל אראפברענגען נאכמערער די כל הענינים וואס ער האט באקומען אין דעם יום ההילולא, וואס הויבט זיך אן צום פערציקטן יאר ביתר שאת וביתר עוז בכל הענינים, כמוזכר לעיל, ווי אזוי ער זאל אויסנוצן די טעג שבינתיים, אז שוין בשבת זאל ער קענען שוין מאכן א ברכה, ווארום ער האט שוין פירות, עאכו כמה וכמה די פירות וועגן וועלכע ס'רעדט זיך בהלכות אלו, איז דאך דאס אזוינע פירות וואס זיי האבן א ספעציעלן געשמאק, ביז וואנענט אז נשתבחה בהם ארץ ישראל, כמדובר כמה פעמים. וואס דאס איז אויך לכל לראש דער אחי יתן אליבא, אריינכאפן אט די טעג, ובפרט נאך אז מ'האלט שוין איצטער בערב שבת, האט מען דאך אויך דעם כח פון כפליים לתושי אז כחינו משנה לחם משנה ויכנת אשר יביהו האט פרייטאג א סגולה, אז ס'קען מאכן א צווייענדיקע מנות, צווייענדיקע כמות, עאכו כמה וכמה באיכות, און וואס נאך מערער דאס איז צוויי, ניט נאר ווי סתם אכילה, נאר דאס איז צוויי מאל א לחם משנה און א לחם פון שבת, וואס לחם פון כל עניניו

¶8שבת, אויך לחם שבת, איז דאך אן ענין של עונג און של שמחה וכו,' און אף על פי כן, איז אין איין און איינציקן טאג, וואס דאס איז פרייטאג, מאכט ער ניט נאר אויף פאר איין טאג, נאר אויך פאר צוויי טעג, און פאר צוויי טעג, אין אן אופן של עונג ושמחה וכו כמדובר כמה פעמים. און בא שבת איז דאך אן ענין וואס ס'טאר ניט זיין קיין תענות, ווי פאנענט אז אפילו ער וויל טענה'ן אז ער וועט פארארבייטן די אכילה גשמית מיט אכילה רוחנית זאגט אים שבת אז ס'דארף זיין עונג שבת, און עונג שבת איז פארבונדן מיט ענינים גשמיים, סיי בנוגע צו אכילה סיי בנוגע צו שתי'בשר שמן וישן, כמדובר כמה פעמים, ולכל לראש דער ענין פון לחם, וואס לחם לבב אנוש יסוד וואס דאס איז דאך אויך פארבונדן וואס אויך בנוגע צו ארבעים שנה זאגט מען, אז קיים אנוש אדעתו דרבא, וואס דאס איז מלשון אנוש, וכמדובר כמה פעמים, אז אף על פי וואס אנוש איז דאך די דרגא הכי תחתונה, און אנוש הלב ואנוש ההוא, אז מ'האט שבת בכח,

¶9אז דאס מאכט מתוך עונג ומתוך שמחה אין אן אופן פון כפליים לתושי'וכמדובר כמה פעמים, ויש להרבות בזה, וואס יך תלו חכם ויח כמור, בפרט נאך אז מ'האט גערעדט אין דערויף, וואס דערפאר וועט מען איצטער אויך מסיים-זיין, כרגיל, מיט אן ענין של דודקה, וואס דודקה ברענגט דאך אראפ כל הענינים בזריזות, און מתוך שמחה ובסבר פנים יפות און אויסנוצן אויך אט די טעג, די שעות, און אויך די טעג וואס ס'איז דא בינתיים, און אויך איבערגעבן בכל מקום שהוא, ובכללות, אז ס'זאל זיין אן ענין מסויים פון שליח, אותו שליח, אז יעדער שליח מאכט א פרי, וואס פרי בדומה שלו איז אויך אותו שליח, וואס יעדער איד איז דאך באשאפן געווארן על שלוחו של הקב ברכו אויף לעשות לו יתברך דירה בתחתונים במילא איז דאס שייך צו יעדער אידן, על אחת כמה וכמה צו אט די אידן וואס זיי זיינען שלוחים במשפחתם אדער בסביבה שלהם, אדער שלוחים בפשטות, כמדובר כמה פעמים. און אויך מכריז זיין, אז מ'זאל מזרז זיין די שלוחים בפועל, וואס זיינען שלוחים אויך אין אן אופן רעסמיד, אז זיי זאלן זיך משתדל זיין במשך פון שנה זו על כל

¶10פנים, מוסיף זיין לכל הפחות נאך איין שליח, ומה טוב יתר על זאת, און אויך דער עיקר, אז דער שליח וואס ער וועט מוסיף זיין זאל אויך זיין א שליח אותו שליח, וואס דער שליח וואס דער שלוח אויף וועט מאכן וועט אויך זיין שליח אותו שליח, און אזוי אין אן אופן פון אין סוף. וואס דאס ווערט דאך אויך דער ענין פון פירות ביז פירי פירות עד סוף העולם, אז מ'מאכט א סוף צו דעם העלם וואס ס'איז דא אין עולם, און ס'ווערט א דירה לו יתברך בתחתונים בגלוי, אויס העלם והסתר, נאר בגלוי א דירה לו יתברך אין עולם התחתון הזה. וואס דאס היילט נאכמערער צו, אז ס'זאל זיין דער עיקבם אפילו כהרף עין די זריזות ווי ס'איז געווען דאך קודם החטא, איז דאך דעמאלט געווען אז בו ביום איז אויך געווען די עשיית פירות, וואס על דרך זה וועט דאך אויך זיין לעתיד-לבוא, ביז וואנענט אז מ'זאגט אז לעתיד-לבוא איז אנשטאט פון תשעה ירכי לידע וועט זיין תשעה שעות פון דעם עיבור, און ס'וועט גלייך זיין א בריא וחזק מכל ענינים וכל השלימות,

¶11עוד פון גאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו, אז בנערינו ובזקנינו בבנינו ובבנותינו וועלן מיר אלע זיין וקיצו ורננו שוכן עפר ובעל ההילולא בראשם בארצנו הקדוש, און דארט גופן בירושלים עיר הקודש, ובבית המקדש ובקודש הקדשים, און אויך לכל לראש די זריזת הכי גדולה אין דעם ענין פון שליח עושה שליח, וואס דאס קען דאך גלייך יעדערער מחליט זיין ווי אזוי ער שטעלט אויס אין זיין שליחות וואס ער האט אויף זיך ווי אזוי ס'זאל ווערן עושה שליח, עאכו כמה וכמה די שלוחים כפשוטם. עאכו כמה וכמה וואס צדקה באווייזט דאך א דוגמא, אז ס'דארף זיין רצול לדבר מצוה, ווי מ'זעט דאך אויך בנוגע צו מצוות צדקה, ווערט דאך דאס א דין אין שולחן ערוך. און דאס היילט נאכמערער צו, אז ויחדל אביון מתוך הארץ און ס'וועט זיין ביז וואנענט אויך אין תורה וועט זיין, אז אף על פי וואס ס'וועט אויך זיין דער לימוד איש מפרעהו, וועט דער עיקר הלימוד וועט זיין פון דעם אויבערשטן עליהן כולם בשוה כולם,

¶12ידעו אותי, כמדובר כמה פעמים. ועוד הוא העיקר, אז ס'זאל זיין אין אן אופן פון הכנות צו שבת שירה, וואס שירה איז דאך פארבונדן מיט שמחה, און ס'איז דאך אויך פארבונדן מיט שבת שירה, איז דאך אן ענין פון בשלח פרעה את העם, אז אפילו וועלט, ובראשם דער מלך פון דער וועלט, דער מושל בכיפור פון וועלט, וואס דאס איז דאך פרעה, איז ער פארנעמט זיך דערמיט פון בשלח פרעה את העם, אין מדרש, אויף זען, ז קלום זויט-איין א כור איז ד ך כדי לעשות א סך כורים, ט ד ס איז געווען די רבי ט פון פרע'ן, ז ער איז בשלח פרע את העם ער האט געשיקט די אידן, זיי אוועקגעשטעלט אין זא מעמד ומצב מצד השתדות פון פרעה, ז זיי זאלן מאכן פירות, ופירי-פירות, ווי ער טייטשט זוי אפ אין מדרש. וואס דאס איז אויך, כמדובר, אויף מודיע זיין און מפיץ זיין בכל מקום ומקום, אט די וואס הערן דאס וועלן זיך אליין מפיץ זיין, און די וואס הערן איצט וועלן זיי מסתמא איבערגעבן וועגן שליח, אותו שליח בחייו הפרטים אין זיין שליחות הפרטית, ועוד הוא העיקר ענינים פארבונדן מיט כלל ישראל, די שליחות הכללית, ועוד הוא העיקר אז ס'זאל זיין מתוך שירה ושמחה אמיתית,

¶13מ'האט כל ענינים הדרושים, סיי ברוחניות סיי בגשמיות, מידו המלאה הפתוחה הקדושה והרחבה, האט מען דאך א שירה אמיתית, און ווי אפגעטייטשט אין דער סדרה בגלוי, אז אין דער סדרה בגלוי שטייט די שירת משה ובני ישראל, און דערנאך ווערט מערניט ווי מרומט בקיצור די שירת הנשים, דערנאך קומט די הפטורה און איז אויך מגלה, ובאריכות הכי גדולה, אז דארט איז דוקא די שירת האנשים וואס דאס איז שירת דבורה בגלוי, און ברק בן אביניהם קומט מערניט אלס א טפל, כמדובר כמה פעמים. ויהי רצון, אז בהמשך צו שנה שעברה זאל זיין דער הקהל האנשים ואנשים והטף קהל גדול, און ס'קומט גלייך די גאולה האמיתית והשלימה מתוך שמחה וטוב לבב, און מ'פארענדיקט אויך די לעצטע רגעים אין גלות אויך מתוך שמחה אמיתית, פארבונדן אויך מיט אכילה וואס איז פארבונדן מיט תענוג ושמחה, ווי די אכילה פון די פועות פון חמשה עשר באב,

¶14בשבט, וו ס זי יז ך פ רבונ ן ווען חמשה עשר בשבט קומט ויס, ווי בשנה זו ביום השבת, גרייטן זיך ו י לע פירות שוין בערב שבת, ביז וו נענט ז מ ט זיי ב לוי ון ון ו ער זיי נען מוכן לסעודו, מיט די לע ברכות השייכות לזה, וו ס ד ס זיינען ך ויך די שיעורי הלימוד אין שיעורי רמב ם פון י טעג, און אויך דעם טאג פון שבת שירה עצמו. און יהי רצון, אז מ'זאל האלטן אין איין שירות ותשבחות להקב,"ה ביז להודות ולהלל לשמחה הגדול נאך זייענדיק אין גלות, וואס דאס וועט נאכמערער צוהיילן אויף פארטרייבן דעם גלות און ברענגען די גאולה האמיתית והשלימה תיכף ומיד ממש, אזוי אז נאך ערב שבת שירה און שבת שירה על אחת כמה וכמה האט מען שוין משיח צדקנו, צוז מען מיט הקיצו וראהרנו שוכני יפה וכל צדיקי עולם אין לע אידן פון כל הדורות כולם, כמדובר לעיל קהל גדול בגלוי, נשמות בגופים, ובשמחה ובטוב לבב.