Text

¶1צווישן די פרטים וואס זיינען געווען נאכן התחלת המאסר און קודם הגאולה, וואס דאס איז דאך בדוגמא ווי אידן געפינען זיך אין מאסר הגלות, און קודם הגאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו איז דא נאך א סיפור וואס חסידים דערציילן וועגן דעם אלטן רבי'ן.

¶2און דאס איז, אז ס'איז דאך געווען א מספר שאלות פראגן וואס מ'האט ביי אים געפרעגט בהנוגע צו אים אליין, בהנוגע צו שיטת החסידות, ובהנוגע צו זיינע ספרים וועגן וועלכע מ'האט דעמאלט געוואוסט אדער בכתב אדער געדרוקט.

¶3וו ס צווישן דערויף איז אויך געווען שאלה בהנוגע צו דאס וו ס שטייט אין תניא, וו ס דעמאלט איז ד ך שוין דער תניא געווען געדרוקט, צום סוף פון פרק ראשון,

¶4וו ס ד רטן רעדט זיך בהנוגע דעם חילוק פון וו נענט ס'נעמען זיך די נפשות פון אומות הארץ משא"כ ”נפש השנית בישראל היא חלק אלוקה ממעל ממש” ניט ונפשות אומות העולם וועגן וועלכע ס'רעדט זיך אין דעם סוף פון פרק ראשון.

¶5וו ס זוי אויף די שאלות ביז דער שאלה ה ט אין זיי לץ געענטפערט, און ווי ס'איז א טייל פון די שאלות, ווי די ענטפערט, ס'איז דאך נאך איצטער דא און שוין אפגעדרוקט בכמה מקומות, מסתמא דאס אפקול צו פאפדרוקן אויך אויף לשון קודש אויף דער שאלה האט זיך דער אלטער רבי ניט געענטפערט,

¶6און האט דערנאך דערציילט, אז בשעת מ'האט אים געפרעגט די שאלה האט ער געשוויגן, און האט אבער געמאכט א שמוחל'דיקן פנים.

¶7און דערמיט האט מען אים ניט איבערגע'חזר'ט די שאלה, און דערמיט האט זיך פארענדיקט.

¶8און האט דערנאך מבאר געווען, דער ענין וואס ס'האט זיך געדארפט לייגן ביי די וואס האבן אים חוקר ודורש געווען, אט די וואס האבן געשטעלט די שאלות, וואס צווישן זיי זיינען דאך געווען אנשים מלומדים,

¶9ובפרט אז אין יענער צייט האט מען זיך געווען אונטער דער השפעה פון פראנקרייך פון וואנענט ס'איז אנגעקומען כמה שיטות מיט שיטות פילוספיות וכו וואס זיי זיינען געווען נגד אמונה, און א טייל וואס איז געווען פאר אמונה, מיט קבלה אן קבלה, און ס'איז געווען כמה פון די שרים וואס זיי האבן זיך געקאכט אין דעם, און וויסנדיק,

¶10אז דא רעדט זיך וועגן מייסד פון א שיטה אין חקירה און אין פילוספי, אין חכמת הנפש וכו האבן זיי גענומען אויך איינטיילט, אפשר איז דאס געווען זייער מצוה,

¶11אז זיי זאלן זיין ציוויקן די וואס האבן אים געשטעלט די שאלות און פארצייכנט דערנאך די ענטפער האט דער אלטער רבי מבאר געווען דערנאך, אז זיין כוונה איז געווען בזה, אז בשעת זיי וועלן זען אז ער שמוכלט, און זיי ווייסן דאך אויף די אלע שאלות, ביז דער שאלה, וואס ס'איז געווען כמה עשיריות, צענדליק

¶12און זיי זיך מסתמא כאפן, אז ער האט אויף דערויף אויך אן ענטפער, און דאס וואס ער שמוכלט איז דערפאר וואס ער רעכנט אז זיי וועלן פארשטיין אז ס'לייענט ניט פאר זיי ער זאל דאס זיי מסביר זיין.

¶13ער האט דאך זיי דאס געקענט אבער געבן צו פארשטיין אויף אן אנדער אופן, איז דערנאך דערציילן חסידים, אז בשעת דער אלטער רבי האט געזאגט דערנאך א מאמר אין וועלכן ס'האט זיך גערעדט וועגן ענין השמחה, ”תחת אשר לאבט את הוי' אלקיך בשמחה” האט ער דארט גערעדט אין דעם מאמר וועגן דעם ענין השמחה ממתיק דינים, און האט געזאגט, אז ער האט דאס געזען אין טענות אוועט.

¶14טענות אוועט הייסט דאס די קיימינא דער ועידה וואס זי איז געווען עבידי חשאית, א ועידה סודית, וואו מ'האט אים חוקר ודורש געווען ווי ס'איז עשירי המלוכה וואס זיינען געווען חשוד ז זיי ווילן גיין נטקעגן דעם מלך מיט משתר המלכות וכו

¶15דורך דערויף דער ענין פון שמוכל'ן איז ד ך ביי אים געווען פ רבונדן מיט שמחה, וו רום אלע ענינים זיינע זיינען ד ך געווען אין ן אופן פנימי,

¶16אין ן אופן אמיתי וכו איז ז ער ה ט געשמוכל'ט ניט נאר למראה פנים דאס איז געווען בא אים ן ענין של שמחה איז אט דאס איז געווען דער ענין וואס שמחה ממתיק דינים אז זיין שווייגן איז אנגענומען געווארן פונקט ווי ער וואלט געגעבן דעם בעסטן ענטפער.

¶17וואס דערפון זעט מען, אז זייענדיק אין טענות אוועט האט מען דעמאלט געווען די צייט אז דוקא אויף שמחה, ואדרבא דאס איז געווען דער נשק, דאס איז געווען דער דרך אויף ממתיק זיין די דינים ביז אין ן אופן, ז די דינים זיינען ניט נ ר בטל געוו רן, נ ר ווי דער לשון ממתיק דינים ז מ'מ כט פון די דינים זיסע ז ך,

¶18ווי ד ס איז דער ענין מבואר בכמה מקומות, דער ביאור פון ממתיק דינים, ז ניט נ ר ז ס'איז ניט דער ענין הדין נ ר ס'קומט נ ך רויס ן ענין ”של המתקה, ן” ענין של תבל.

¶19וו ס ד ס איז אויך ן ענטפער לדעת השואלים, ז לכאורה אז יעדער זאך איז דאך דא דער אות לשמח, און מ'דארף וויסן, אז יוטת כסלו אין אזא מין צייט איז דאס ט קע הזמן של פמפל,

¶20בער מ'דארף וויסן ביז און ווי וכו איז אדרבא, וויב לד אז מ'דארף אנקומען צו א המטקה מיוחדת, און ניט נאר כאמור, אז ס'זאל בטל ווערן דינים, נאר אז דערפון זאל ארויס הטובה און טובה וו ס ס'וועט זיין ן ענין של מסוג, ן ענין של המתקה איז ט דעמ לט ערשט די צייט אויף שמחה און שמחה אמיתית.

¶21וו ס שמחה אמיתית איז פ רבונדן מיט ”תורת אמת”, פ רבונדן מיט ”גדול לימוד שמביא לידי מעשה” מיט די מצוות וו ס זיי זיינען נגעז געוו רן פון ”תורת אמת”, און זיינען פ רבונדן מיט ט דעם פ לק,

¶22וואס זייער ארבעט, זייער שליחות, זייער תפקיד איז אויף מגלה זיין ”אמת הוי' לעולם” אז אין 'עולם הזה' הגשמי והחומרי זאל מען זען דעם אמת פון הוי ווי דאס איז אין 'עולם הזה'.

¶23און אט דעמאלט וועט זיין דער ”גבר עלינו חסדו” און אט דעמאלט וועט זיין ווי די התחלה אין דעם פסוק שלפני זה ”העללו את הוי' כל גויים שהפכו כל האומים כי גבר עלינו חסדו"”, ז די אומי הארץ וועלן זיין צופרידן,

¶24ז אידן זיינען מצליח, און אין ן אופן פון ”גבר עלינו חסדו”, און אידן וועלן דעמ לט ז גן ”הודו להוי' כי טוב כלעולם חסדו” אין די לעצטע טעג פון גלות,

¶25און דערנ ך גיין מיטן הלל הגדול, הלל מצרים מיט לע ענינים של הלל, וו ס הלל איז ד ך פ רבונדן מיטן ענין הנסים דעמ לט ז גט מען ד ך ן ענין הנס, בדוגמא ווי מ'ז גט ד ס אין ימי חנוכה הממשמית שמובעים,

¶26בדוגמא ווי מ'וועט בקרוב ז גן ווען ס'וועט מקויים ווערן דער יוד ”כימי צאתך מארץ מצרים אראנו נפלאות” און ווי ער ז גט אין זהר, ז ס'וועט זיין זעלכע ניסים וו ס אפילו לגבי די ”ימי צאתך מארץ מצרים” איז ד ס אויך פלאות, ”ניסי ניסים” נעשה להם אפילו בערך פון די ניסים פון מצרים,

¶27בקרוב ממש, ז ס'וועט קומען דער איש צמח מבית דוד צמח שמו, און וועט רויסנעמען יעדערן און יעדערן, ובניהם ובנותיהם אתם ו ”כספם וזהבם איתם” און בא העירור ופתיח הרע והולדת יחדיו און 'קהל גדול יבואו הנה',

¶28ובחסד ”ושמחת עולם על ראשם”.