Text

¶1דער עשירי בכסלו, צען ט ג אין כסלו, ה ט ד ך אין זיך אויך ט דעם ענין וו ס ד ס איז צוויי וו כן פ ר חנוכה, פ ר יום ראשון, די ימי החנוכה.

¶2וו ס בהנוגע צו שבועיים ווייס מען ד ך, ז ד ס וו ס מ'לערנט הלכות החג לפני החג שלשים יום איז ד ך אויך די דיעה פון ר' שמעון בן גמליאל ז ד ס איז געווען בפרוס החג, שבועיים לפני זה, ז ”עומד בראש חודש”, ניסן און ער רעדט וועגן די דינים פון ערב פסח ופסח.

¶3ווי די גמרא איז מאריך בזה אין פסחים, וכמדובר שוין מ ל בארוכה.

¶4וו ס דערפ ר, איז נוסף וו ס ס'ה ט זיך גערעדט וועגן די הכנות, ז ס'ז ל זיין דער ענין פון מבצע חנוכה כדרוש, במילא ד רף ד ס זיין סידור און ן אויסגעשטעלטער סדר מלפני זה, ווי זוי מ'ז לט ן און ווער ס'ז לט ן און וואו מ'ז לט ן איז בשעת ס'קומט שבועיים לפני חנוכה,

¶5על אחת כמה וכמה ז שבועיים קומט ד ס אויס לפני החנוכה קומט נ ך אויס אין יום סגולה, אין יום גאולה, פון ”החושך יכסה ארץ” פון מלכות אדירה,

¶6וו ס אויך נ ך דער גאולה איז זי געבליבן אין מעמד ומצב פון מלכות אדירה, בער אין דעם ענין וו ס ס'איז געווען דער מאסר איז ”הפה שאסר הוא הפה שהתיר” ואדרבא מיט די כמה ענינים וו ס ס'איז צוגעקומען דערנ ך אין 'יתרון האור' און אין יתרון החכמה.

¶7איז ט דעמ לט איז דער זמן אויף נ כמער מעורר זיין אויף דעם אופן, ס'ז ל זיין אין דעם סדר אין דעם אופן הפעולה בימי החנוכה.

¶8וכמדובר כמה פעמים, ז אויב 'כללות ענין' החנוכה איז ד ס ”משתשקע החמה” איז דערפון גופא פ רשט נדיק, ז ד ס איז נ ך ”ביתר שאת וביתר עוז” ז ס'ז ל זיין די פעולה פון מבצע חנוכה ביי ט די אידן וו ס זיי געפינען זיך בפשטות אין מעמד ומצב ”משתשקע החמה” ברוחניות,

¶9ז דער ”שמש ומגן הוי' אלקים” שטייט ב זיי ניט אין ן אופן גלוי, נ ר אין ן אופן ט קע בשלימותו, וו רום נקודת היהדות איז ד ך לבי אור אפילו ב די וו ס אני ישנה בגלותא איז ד ך לבו ער להקב"ה לתורתו ולמצוותיו ווי ער ז גט אין שיר השירים רבה,

¶10איז זיי ד רף זיין ”ביתר שאת וביתר עוז”, ביז וו נענט ז מ'ה ט געז גט, ז זמן פון כללות קיום מצוה זו איז ד ס ”משתשקע החמה”.

¶11וו ס אין דערויף גופא איז ד ך ד די ביידע הדגשות, ז ד ס איז ן ענין של חושך, ס'איז בער ד מציאות פון חמה, נ ר זי שטייט אין מעמד ז ס'איז תשקע החמה ניט זי באלייכט,

¶12על אחת כמה וכמה ניט ”מאיר הגדול, נ” ר זי שטייט אין ן אופן פון שקיעה.

¶13דערפון איז אויך פ רשט נדיק, בהנוגע צו ט די אידן וו ס ב זיי איז משתשקע ”החמה בגשמיות, ז” זיי געפינען זיך מצד מצב הבריאות אין ז מעמד ומצב וו ס ד ס איז היפך ווען דער גוף שטייט בשלימותו, נ ר אין אים איז ד דער חסרון פון דעם אור פון דעם גוף, פון דעם חיות פון דעם גוף,

¶14פון דעם כח וחוזק שבגוף, וו ס זיי גייען ד ך לע ז כן צוז מען, דער זיי געפינען זיך אין בית וו ס ער איז מיוחד פ ר ט די כמדובר מ ל בארוכה, וו ס מ'שטופט זיי רויס פון חיים בשלימותם,

¶15און מ'איז זיי מכריח ז זיי ז לן זיך ניט מישן און זיי ז לן ניט ה בן קיין דיעה וכו ווי ד ס ווערט נגערופן 'מושב זקנים' וכיוצא בזה איז ד ך ד ס בערך אפילו פון חייהם הגשמיים כפשוטם, איז ד ך ד ס ”ן ענין משתשקע החמה” ווען ער איז געווען ברוב פעילות שלו, אין בעלי מרץ וחיות,

¶16איידער ער איז ריין אין דעם ”מושב זקנים” על דרך זה, ועל אחת כמה וכמה ט די וו ס געפינען זיך אין בתי האסורים.

¶17ז ט ד רטן ד רף מען נ ך ה בן דער מבצע פון חנוכה ”ביתר שאת וביתר עוז”, לע מבצעים, וו ס יעדערער פון זיי איז ד ך מבצע פון ”נר מצוה ותורה אור” איז ד ך דערפון פ רשט נדיק, ז ער איז נ כמער בהכרח אין די ערטער און די מעמד ומצב וו ס ד רט איז ד פעלט אור און פעלט חיות וכיוצא בזה,

¶18ווי דערמ נט פריער אויך די דוגמאות בדבר על אחת כמה וכמה אין ”נר מצוה ותורה אור” גופא ט די מצוה וו ס זי איז פ רבונדן מיט נר כפשוטה און מיט אור כפשוטה,

¶19וו ס ד ס איז ד ך די מצוה הקשורת בנרות, און אין נרות גופא אין ן אופן וו ס ”הנרות הללו אין בטלין לעולם” וו ס ד ס איז דער ענין פון די נרות חנוכה.

¶20וו ס ד ס איז דער ענין אויך בהמשך להמדובר לעילים, ”המעשה הוא העיקר” אויף מ כן ליכטיק איז ד ס בנוגע שוין, על אחת כמה וכמה,

¶21ז ס'איז געבליבן מערניט ווי שבועיים ד רף מען נקומען צו דער דיעה פון ר' שמעון בן גמליאל איז ד ס ד רף זיין ד ך ”יתר שאת וביתר עוז” ווי זוי צו גרייטן זיך,

¶22ז דער מבצע ז ל דערנ ך דורכגעפירט ווערן בתכלית השלימות, וו ס זי איז פ רבונדן בתכלית האור, וו ס ד ס איז אויך די הקדמה, ז פון די ”הנרות הללו אין בטלין לעולם” דערפ רוו ס מ'ה ט זיי אויך אין חוץ לארץ און אין זמן הגלות וכו

¶23ז ל מען קומען צו די נרות וו ס זיי זיינען געווען די סיבה אויף די ”הנרות הללו” שאינם בטלים וו ס ד ס איז ד ך די נרות המנורה בבית המקדש,

¶24וו ס ד ס איז די נרות המנורה בבית המקדש השלישי, דעם יחיינו ”ביום השלישי אין” דער גאולה השלישית, וו ס זי איז ד ך גאולת יעקב,

¶25”נחלה בלי מיצרים” ווי דער מדרש און גמרא איז מחלק, ז ס'איז ד ווי ס'איז געווען אברהם וו ס קראו, און ווי יצחק קראו, און דערנ ך איז ד ווי יעקב,

¶26וו ס ד ס איז ”נחלה בלי מיצרים” וו ס אין בתי מקדשות איז ד ס אויך ווי דערציילט אין דער פריערדיקער סדרה ביז ז ס'איז ד די צוויי בארות, און ערשט דער דריטער באר קומט מען און מ'רופט אים ן בשם רחובות

¶27דערפ רוו ס עתה און ”אין ועתה אלא תשובה” איז דער ”הרחיב ה' לנו ופרינו בארץ” וו ס בפשטות מיינט ד ס, ז ביו ד כסלו, ובפרט ז ס'איז התוועדות, ז לד ס, ברוב אים,

¶28מוסיף זיין אין דעם מרץ און אין דער השתדלות, און ס'ז ל רא אין פעולה און אין מעשה בפועל בהנוגע צו דעם צוגרייטונג פון מבצע חנוכה און ”מצוה גוררת מצוה” אויך אין כל המבצעים,

¶29נהויבנדיק פון מצות חינוך וו ס ס'ה ט ד ך שייכות מיוחדת צו חנוכה, וו רום חנוכה איז ד ך מלשון חינוך ניט נ ר חנוכת הבית און חנוכת המזבח, נ ר אויך חינוך כפשוטו, פון קטנים וקטנות,

¶30ביז וו נענט ז ס'איז ד ך ד כמדובר פריער אין פריערדיקער התוועדות, כמה דרושי חנוכה וו ס מ'פ רבינדט זיי מיטן פסוק און מיטן ענין פון ”חנוך לנער על פי דרכו” אויך שוין געדרוקט אין אור התורה, על

¶31דרך זה אויך אין דעם ענין פון מבצע פון אהבת ישראל, וו ס ד ס איז ד ך אויך שייכות מיוחדת צו נרות בכלל, וו ס ביי נר איז כלל ז בשעת ס'איז נר לאחד ווערט ד ס נר למאה ער ד רף ג רניט הים קיין השתדלות מיוחדת.

¶32ער צינדט ן נר איז גלייך אין דערויף ד דער אויסדרוק פון אהבת ישראל למאה וו ס ד ס איז עשר כלולין מיתר על אחת כמה וכמה אין נרות גופא ט די נרות וו ס ”על פתח ביתו מבחוץ”

¶33ז ד ס ווירקט אויך אויף אידן וו ס זיי זיינען ב רשות הרבים ביז וו נענט ז ”כליא ריגלא דתרמודאי” כמדובר ומבואר כמה פעמים.

¶34וו ס ד ס איז ד ך פ רבונדן מיט תורה, וו ס תורה, ובפרט אין 'פנימיות התורה', וו ס ד ס איז דער ענין השמן, ”שמן שצף על גבי יין” ווי ער איז מבאר 'אין אמרי' בינה רזין דרזין, וו ס צפין ”על גבי רזי” התורה,

¶35וו ס זיי קומען דערנ ך צו מים, ”אין מים אלא תורה” וו ס ”יורדים ממקום גבוה למקום נמוך” וו ס ער ד רף זיין, וויב לד ז ער איז תורה-איד, איז ד ס ד רף זיין טבע, ז ”יורד ממקום גבוה למקום נמוך” וו

¶36ס ד ס קומט דערנ ך רא אין ”הוקשה כל התורה כולה לתפילין” און דערנ ך אין מבצע מזוזה ובפרט נ ך ווי ער ז גט אין שילתות,

¶37ז ס'איז מזוזה מימין און 'נר חנוכה' משמאל ובית ובעל הבית מצויות באמצע איז ט ד ס ווערט דער ”חוט המשולש אשר לא במהרה ינתק” וו ס ציצית איז ד ך אויך כולל כל התורה כולה.

¶38און דערנ ך, און דערנ ך, פון מזוזה קומט ד ס רא אין מבצע צדקה, וכמדובר כמה פעמים די שייכות פון צדקה מיט חנוכה, און מיט דער הצעה ובקשה, ז מ'ז ל אויפלעבן דעם מנהג, ז קינדער ז לן זיין פ רבונדן מיט צדקה במיוחד לס הכנה צו חנוכה, און חנוכ ובחנוכה עצמה.

¶39”בית מלא ספרים” יבנה וחכמי וו ס ד ס איז ד ך די מלחמה נטקעגן חכמת יון איז ד ס דורך יבנה וחכמי דורך ”בית מלא ספרים” און דערנ ך איז ד ך אףיהם היו באותו הנס און ווי רש"י ברענגט רא ז אדרבא דער נס איז ג ר געווען דורך ן אשה בישראל, יהודית,

¶40וו ס כשמה כן הוא, וו ס ד ס טיילט זיך אויך אין דעם ”חוט המשולש” אותיות החן און חנה דער ענין פון הדלקת נרות שבת קודש ונרות יום-טוב,

¶41וו ס זיי זיינען ד ך פ רבונדן מיט נרות חנוכה, וו ס זיי ה בן זיך גענומען פון נרות המנורה, די כשרות האכילה ושתי' און טהרת המשפחה און וו ס ד ס איז ד ך 'כללות ענין' המבצעים, כמדובר כמה פעמים.

¶42ס'איז ידוע אויך, ז חנוכה ה ט שייכות מיוחדת מיט קינדער, ווי דערמ נט אויך פריער פון מגן אברהם וכיוצא בזה, און אויך מיוסד אויפן מנהג פון רבותינו נשיאינו,

¶43ז בימי החנוכה ז ל מען געבן חנוכה געלט צו קינדער איז ד רף ד ך אויך זיין השתדלות מיוחדת בהנוגע לבני ובנות ישראל בכל ענינים אלו, ביז וו נענט אויף זיי אויך משתף זיין,

¶44ז זיי ז לן אויך נעמען ן איינטייל אין די הכנות צו דעם מבצע חנוכה און דערנ ך אין דעם מבצע חנוכה עצמה, מיט כל הפרטים ווי מ'וועט ד ס אויסשטעלן יעדערער במקומו ובדלת ובחוג אין וועלכע ער איז דער וו ס טוט און טוט-אויף, ס'ז ל זיין אין ן אופן מסודר, ביז אין ן אופן בהצלחה רבה וגדולה ועצומה ונפלאה.

¶45ובפרט נ ך ווי גערעדט, ז היינטיקן י ר בימי החנוכה ז ל מען מ כן דעם אמת'ן שטורעם מיט דעם אמת'ן רייד פ ר ”צבאות הוי” פ ר בני ובנות ישראל, ט קע בנפרד בער סיי ב בני ישראל סיי ב בנות ישראל, וו ס עדיין ”לא הגיעו לבר” מצוה דער לבת מצוה,

¶46ד רף ד ך ד ס אויך ה ”בן הכנה אין” ן אופן מסודר מצד די וו ס ד רפן ד ס מסדר זיין, און אויך הכנה, והוא העיקר, דורך די ”בני ישראל ובנות ישראל”, וו ס יעדערע פון זיי זיינען זיי טייל פון ”צבאות השם” און ה' מכירוהו תחילה נ רוו ס דען?

¶47זיי ד רפן ד ס ב זיך מגלה זיין, און ז ד ס ז ל ב זיי שטיין אין ן אופן פון ”המעשה הוא העיקר” במעשה בפועל אין הנהגה טובה בכלל, און בהנוגע צו 'לימוד התורה' וקיום מצוותי' ”כבד אב ואם” וו ס איז כולל אויך ”אב ואם” הרוחניים, וו ס ד ס איז דער מדריך ומדריכה, כמדובר כמה פעמים בארוכה.

¶48און די לע ז כן צוז מען, ובפרט נ ך ז מ'געפינט זיך אין שנת הקל, וו ס זי איז מדגיש, ז ”האנשים והנשים והטף” זיינען לע בשוה, שטעלן זיי לע צוז מען דעם ”קהל גדול” און דעם קהל אחד,

¶49ז ס'ז ל זיין די ”כל פעולות אלו” נ ך אין זמן הגלות, מיטן אמת'ן שמחה, וו ס שמחה פורץ גדר ווערט ד ס מיטן אמת'ער ברייטקייט, סיי לאורך סיי לרוחב סיי לעומק.

¶50ובקרוב ממש איז ”יצאו כל בני ישראל מארץ מצרים על צבאותם” און ”צבאות השם” כאמור לעיל איז להן מכירוהו ”תחילה בראשם נער ישראל ואוהבהו” מקבל זיין פני משיח צדקנו,

¶51וו ס דעמ לט וועט מען זען די נרות המנורה ב ציון כמובא פון ילקוט שמעוני ומדובר כמה פעמים, צוז מען מיט 'הנרות הללו' וו ס ”אינן בטלין לעולם” וו ס ס'איז זיין אין בית המקדש, אינו בטל לעולם על ידי בני ישראל וו ס זיי זיינען ן אים עולם וו

¶52ס עומדים עלינו און אף על פי כן איז ”בכל דור ודור הקב"ה מצילנו מידם” און דער אויבערשטער טוט ד ס אין ז אופן, ז ”אין בעל הנס מכיר” בניסו במילא ה ט מען ניט די דאגות און די טומלעניש מיט די פיזור הנפש, וו רום מ'ווייס ג רניט וועגן דעם ג נצן ענין,

¶53מ'ה ט די מנוחה אמיתי, ומנוחת הנפש האמיתית, און מ'גרייט זיך מתוך מנוחה שמחה וטוב לבב לקבל פני משיח צדקנו, ובקרוב ממש.

¶54לחיים.