Text

¶1איז ווי יעדער מאל ביי אזא מין צוזאמענקלייבן זיך, און ווי דערמאנט אויך פריער, וועט מען זיך אויך פארענדיקן מיט דעם ענין פון דעם עמוד השלישי, דעם ענין פון צדקה, און אויך וויבאלד אז דער צוזאמענקלייבן זיך איז בחנוכה אויך מיט דעם ענין פון דמי חנוכה, פון חנוכה געלט, וואס דערפאר איז אויך וועט מען געבן א סימבאלישא מטבע פון חנוכה געלט, און אויך א מטבע פון צדקה, און אויך א מטבע אויף טאן דערמיט ווי ס'קומט אויס לפי רעות אינכם, ווי ואייך אויסנוצן דאס אויף א גוטע זאך. און טאן נאך מיט א הוספה, ווי דערמאנט ווי א קינדער פירט זיך, אז בשעת מ'גיט זיי פאפירענע געלט, און מ'גיט זיי געלט וואס דאס איז פון גאלד אדער פון זילבער אדער פון קופער פארנעמט ביי זיי מערער ארט די זילבערנע געלט וויפל ס'פארנעמט דער ארט די פאפירענע געלט.

¶2יעדער ענין דארף דאך האבן א מקור און אן אפשפיגלונג אין תורה, ווארום אסתכל באורייתא וברא עלמא ס'קען ניט זיין א זאך אין וועלט סיידן ס'איז דא א דוגמא לזה אין תורה, געפינט מען אויך אין תורה א גאנצע אריכות מיט מערערע הלכות, אז אין די זאכן וואס מ'דארף האבן ממורוואס מ'דארף האבן געלט, ווי בדוגמא מקדש זיין אן אשה אדער וכיוצא בזה דארף דאס זיין דוקא ניט מיט פאפירענע געלט, נאר דאס דארף זיין דוקא מיט געלט פון זילבער וכיוצא בזה, און על דרך זה אויך בא כמה הלכות וועגן קנינים, ווי אזוי קען א איד ווערן בעה'ב'ס אויף א צווייטע זאך וואס געהערט צו א צווייטן, איז דאך איינער פון די וועגן איז דאס ער קויפט דאס ביי אים אפ איז ווען איז דער קנין א קנין אמיתי? ווען ער גיט אים די געלט די שוה די ווערט דערפוןניט אין פאפיר, דערפאר וואס דעמאלט דארף מען וויסן ווי ס'איז מנהג המדינה און וויפל דאס ס'איז ווערט וכו,' ווארום על פי הלכה איז דער ווערט פון די פאפיר איז ניט ווי דאס וואס ס'איז אויף איר אנגעשריבן, דאס איז מערניט ווי א וועקסל, נאר ס'איז מערניט ווי דער ווערט פון די פאפיר אויף וויפל מ'קען דאס האבן דערפון נוצן, משא נכן אז מ'גיט א פרוטה של כסףאדער א מש של כסף, א זילבערנע זאך אדער א גאלדענע זאך אדער א קופר'נע זאך אט דעמאלט האט דאס דעם דין פון קנין און די זאך ווערט זיינע.

¶3וואס אט אזוי איז אויך די דוגמא פון דעם און דער משל, אז בשעת א איד דארף מאכן פון דער וועלט א דירה בתחתונים, וואס דאס איז דאך דורך דערויף וואס ער ווערט באלעבאס אויף דער וועלט, איז ניט גענוג אט דאס וואס ער וועט אנשרייבן אויף א פאפירל, אז ס'וועט קומען א טאג און מ'וועט אים ברענגען דעם פאפירל, וועט ער דעמאלט דערפאר געבן אזויפיל זילבער וכו דורך דערויף ווערט דאס ניט זיין. מ'דארף האבן ער זאל טאן א מעשה בפועל, און דעמאלט ווערט ער באלעבאס אויף דעם חלק אין וועלט, דערפאר וואס ער האט שוין אפגעטאן די זאך, ניט נאר ער האט גענומען אויף זיך א התחייבות אז ער וועט דאס טאן אין א צייט נאכדעם אזוי איז אויך בשעת מ'געהערט צו צבאות השם, איז ניט גענוג אט דאס וואס מ'מאכט א החלטה און א באשלוס, אז אויב דער יצר וועט קומען און וועט וועלן איבעררעדןאיז ער מבטיח, אז מארגן און איבערמארגן וועט ער אים נוק-אוט, נאר מ'דארף האבן, אז שוין היינט זאל ער מאכן פון דעם יצר א זאך וואס האט קיין תפיסת מקום ניט, קיין ממשות ניט, במילא, אז מ'קלייבט זיך צוזאמען אין א התוועדות פון צבאות השם, איז ניט מ'פארנעמט זיך מיט קוקן ארום און ארום וואס ס'טוט זיך, און דערביי שטרילט זיך אויף און גייט ארום צווישן די קינדער און איז זיי מבלבל, און דאס דארף הייסן אז ער האט אויף זיי רחמנות. ווערט דאך די שאלה, ס'איז דאך דא צענדליקער מדריכים, איז פון די אלע מדריכים איז דא מערניט ווי געציילטע, וואס זיי האלטן אין איין ארומשפאצירן און אין איין מאכן מיט די הענט און מיט די פיס, און מבלבל זיין די קינדער, אז זיי זאלןהערן וועגן וואס מ'רעדט מיט זיי, און דערביי וויל ער, אז די קינדער זאלן אים נאך אפגעבן כבוד, און זיצט אויבן אויף, וכמדובר כמה פעמים מבלבל זיין יצר-הרע איז דורך אים מבלבל אויך די קינדער ארום אים, וואס זייער יצר-הרע וואלט זיי געראזט צופרידן.

¶4וואס דאס איז אויך ווי דערמאנט פריער, ער האט אנגעשריבן אויף א פאפירעלע אז ער ווערט א מדריק, דערנאך, אז ס'קומט צו פועל, צו טאן בפועל פירן זיך ווי א מדריך, האט ער מערניט ווי א צוזאג אויף פאפיר, ווען ווערט די זאך זיינע, און ווען ווערט ער א מדרך אמיתי, ווי דער קאמאנדיר אין טשיף וויל, ווי דער אויבערשטער וויל? איז ווען ער גיט ממשות פון זיינע געלט און פון זיינע תאוות און פון זיינע נחושת, אפילו דאס איז ניט קיין כתר, אט דאס איז ער מקריב און ווארפט ארויס פון זיינע ד'אמות, און ער בלייבט אן איין און איינציקע זאך. לעירא את ה', א מענטש וואס האט א איד וואס האט מורא פארן אויבערשטן, איז דאך פארשטאנדיק, אז ער וועט זיך ניט ארומדרייען אין א מקום קדוש און מבלבל זיין אנדערע פון הערן תורה און פון צוזאגן וואס ווירקן אויף א צווייטן אידן אין דעם, נאר ער גיט אים, ווי דערמאנטפריער כסף ממש, אדער זהב ממש, אדער נחושת ממש, וואס דאס איז זיין תאוה און זיין פארלאנגט, און ער גיט דאס אפ אויף א הייליקע זאך און אויף א גוטע זאך, ווארום דער אויבערשטער וויל אזוי, און אז ס'קומט דער יצר און זאגט אים, וואס זיצטו אויף אן ארט?! דריי זיך ארום און זיין מבלבל, און באווייז אז דו ביסט דא בעל-הבית, ווארפט ער ארויס דעם יצר הרע, ווי דערמאנט פניט ער זאגט-צו אויף א פאפירעלע, אז מארגן וועט ער ארויסווארפן דעם יצר-הרע, נאר שוין היינט גיט ער אפ זיין כסף און זיין זהב און זיין נחושת, און גיט דאס אפ אויף אן ענין של צדקה, אויף א זאך פון אידישקייט, ועל דרך זה אויך ער נוצט-אויס זיינע כוחות, אז ס'זאל צוקומען אין אידישקייט תיכף ומיד,

¶5מבלבל זיין צו אידישקייט, מיט דער הבטחה, אז ס'וועט קומען א גוטע צייט וועט ער דעמאלט עפעס טאן פאר אידישקייט.

¶6אין תורה, ווארום תורה פארלאנגט המעשה הוא העיקר ניט נאר הבטחות און געבן א וועקסל, נאר איצטער איז די צייט וואס מ'דארף ברענגען משיח'ן בפועל, ולמטה מעשרה טפחים, דארף מען האבן מצוות במעשה ובפועל, ניט אפלייגן אויף מארגן, ווארום יעדערער פון אונז און דער גאנצער אידישער פאלק האפט, אז בקרוב בימינו ממשוועט זיין ותחזינה עינינו בשובך לציון ברחמים בפשטות, ובפרט נאך אז ווי דערמאנט פריער, אז נאך תפילת מעריב וועט מען דעמאלט אויך טיילן פון יעדער פון די צבאות השם, און בזכותם אויך צו אט די ערוואקסענע וואס געפינען זיך דא, דריי מטבעות, וואס איינע פון זיי ווערט געגעבן אלס דמי חנוכה, ווערט געגעבן אז מ'זאל א שליח אויף צדקה, און איינע פון זיי אויף טאן אויף א גוטע זאך, וואס ער אליין אדער זי אליין, די מיידעלע, וועט דאס אויסקלייבן אין וואס זי וויל אריינלייגן און אויסגעבן אירע געלט אויף א גוטער זאך, און די אלע דריי ענינים זאלן נאכמערער צוהיילן און זען דעם בית-המקדש השלישיאין די גאולה השלישית, דורך גאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו. און דערפאר וועט מען אויך מסיים-זיין כרגיל מיט א ניגון שמח, ובפרט פארבונדן מיט דער גאולה, וואס דאס איז דאך דער ניגון שיבנה בית המקדש, ובמהרה בימינו, ובמהרה בימינו ממש.

¶7רבי ווענט און to say, that just like in all the rallies, we'ר גוי נקענט דער חנוכה rally with the third of the three פילארס, וויף איז, ווי האט תורה און עבודה, און נאר ווי גוי נאר האבן דער ענין פון צדקה, דער ענין פון גמילות חסדים, און דאס איז, סימבאליקלי, זאגט דער רבי, אז ער איז גוי ן גיב עט אין סילבר, און אדערווייס איז גוי ן געבן די money איז גוי ן אין דיים'ס, and there are going to be three דיימס being given. One דיין ווי פון חנוכי געלט, one דיין ווי פון charity, one דיין ווי פון אפ to each and every one of us to do whatever we want with it. And the רבי says, it's an interesting thing, everything says the רבי, that we do in life, we have to find shhhhhh we have to find a basis for it in תורה. He says that by children, paper money doesn't play such a big roleאז ווען you גיף עם אדער גאלד, אויף סיל ער, אויף אפער, זא אזוי ער ביגער, הא מי כסט א ביגער ריבל ונצוני,"' ווען ווען ווען דערפאר גיף עם פייפער-מני, זאגט דער רבי'ן. וואס דער רבי זאגט, אזא. ווען דער סימבאליק ווער דער פיינט דאס, אין דתורה?

¶8וואס דער רבי זאגט ווי פינדער דינים ווען דער רבי האבט אויס אונלי-מני, You can't use bills, paper bills, you can't use that. Like, for instance, when you have to marry a woman. When you marry a woman, the money there has to be given can't be paper money, but it has to be money that's actually like silver money, or gold money, or copper money, and so on and so forth. So, there are many other דינים. And in order for it to become, like you want to buy or sell something, you have to give the money when this has become, a final act, a final sale? ווען you האבט געבן די money, ע טועלי, אין money, נאר עוני אין paper. און דער רבי עסקענט ווי! שש! paper money, paper money doesn't always have the value that's written on that money, it's only what you can get for that piece of paper money, but the silver money that you have, or the gold or the cup of that money, is actual money, that's the value of what the item איז. And so the same thing איז, says דער רבי, ווען ווי האבט to make here, אדירה בתחתונים, ווי האבט to make a place here for די חבונות שלו, אויף דיס ווארט, איז נאך אנהויבן ווי שוין רייט אין פייפער, איז ווי ניט טו ו סאנפער איז ווי ניט טו סאנפער אין אקטועליטי, דאס ווי שוין בקדבי תם, ווי בקדבי תם זיין דער ווארט, און נאט ווי שוין סארויף זיי אז דו וויט לייטער, we took up on ourselves some kind of an obligation, and especially צבאות השם, it's not enough to make a resolution today. דער עבדו יצאה איז גאנען קמטה ביא, וועל, על נקם על תמורא, על נקם על תופטו תמורא, נו! יגרה דערשוי ים רייט נאו! יגייג ער ריד אויף אים, וואס איז ער יצאה הלק! And צבאות השם, have to see to it, that you should be able to fulfill your obligations, and the מדריכים שטופיל their obligations, פארשטייט ווי עסט ווי דאן, נאט ווי מבלבל וויט די יצא-הרע, נאט וגעט די יצא-הרע ארוואלד אין די סיטו ויישן, און נאט ורייט א פייפער ווי דאס שוין גיב-אפ די ר אן טאיבות, און די עקשו לי, און סיטו ויט, ווי עסט ווי דאן בפועל ממש, וויט די ר אן עקשו לטינג, כסף וזהב גאלד און סילבר, איינדער כבודו שלנו מ'וואנד סעד דיס ווי, און ווי שוין ליסטן צווי,"'דארף ערשט די וואס ווי הארף תסייט ווי די טאקע, ווי ערשט די ווי ערשט די וואס דער זאהב ונחושית כל, דער סילבער וכפה, און תוכף דעם ענטפערן זיי טשולי משיח בפועל, למטה בעשרה טפחים, אין אלע ווארדס, טשולי ווי שתיים הו בהם. דו ווי ווי to דו ועסט איז? טו געט, צו דו מצוות בפועל, און די א יף וויל דו די ס, דען בקרוב בימינו ממש, ער בשובך לציון ברחהאמען,", די וואלט בי דרך עבודות של אולם וויל ענטשען פולפיל ווארום ווי ער איז גוט יער פוקס וועל בייק די ציון ווי משיח צדקנו.

¶9אזו אפד מאיך בסדר רבי וועל די צבאות-השם וועל רעסיבט דייסינע די קאנסלער זאל געט די מונים פאר די צבאות-השם, און, די קוסף די קינדעלאכן די אדולטס וויל אלע צובא רעסיבט די ס, יא, געדולטס וויל אלע צובאות די אלעמעט וואלט חריב ה'תשלמות פארווארן זיך די גודרע וואנסט וו ישראל ובטוז. and all these three should bring about the בית-המקדש השלישי, the third בית-המקדש, and it should be the third גאולה, which will be the last and final גאולה for us, and this should come through משיח צדקנו ממש. So דער רבי זעד, we're gonna sing now א ניגון אן ניגון אף שמחה and ניגון אף די ניגון אף גאולה, שייבני בית המקדש במהרה בימינו, און וועט וועט במהרה בימינו ממש. דער רע... שש! You heard that דער רבי זעד, אז דער דברי וויל בי געבן אף דער מעריב, ווי עס וועט יו קענדער אויף רמיין און אין אי ר סיט, סיום.

¶10די מינוך אין מעריב בפו ער אויף וו עט ווי געדארפן מעריב'ן און רייטער אפער וועט וועל סיגן די נגונים נאו. ושייבני נאו. וועל סיגן שייבני בית המקדש,

¶11ששש, וויידער מען א קינדערלאך? Just one moment. One moment. I have, I have yet something that I have to do with you קידס. ששש, you know, ווי אלוייז גיבט דער רבי א ברכה. איידערן גיב אפ דער טשאב. ששש, קינדערלאך, איז חנוכה, און עס איז יף דער דער חנוכה. חנוכה איז טהרן, as you heard from דער רבי, זאל געזונט זיין, you know this before too, with the בנין בית המקדש, די חנוכת הבית, אויף דער בית-המקדש, בגינען יאט אין די דעות ווען מ'האט דעם משכן. I want you, קינדערלאך, אויל צו סטענד אן יור פיט, נאר און די בענטשעס. סטענד אן יור פיט. דער רבי, שש! דער רבי ספוקט אבער, הו פרעשית א ברכה איז פון קינדערלאך.

¶12לעד וס ול בענטש דער רבי נאו. דער רבי טרעסט, אין טערי'ס רעלי, דער רבי טרעסט, סי ם, ווי זי ן ווי ן יז, ווי ך ווי ער עסק ם פון מ'שמ יזבח, און דער איז, ווארעווער ווי ניט, עט שו דן זאשט בי אין דער פארם פון א ברכה, but it should be just as we see the lights of חנוכה, we should see the light of everything that we need, and the light of משיח צדקנו תקם.

¶13צדקנו בפועל ממש, און ווי שוין אה ביסוכה, אז בפי פא נעקס חנוכה יט נאר ארי ווי בפי פא נעקס חנוכה, בפי פא פורים קומס, דארט דער אויבערשטער וועט העלפט אז רבי זאל זיין געזונט, שוין לי ניט אנשים ונשים וטף, ווי שוין מי קטער הכל הגדול, ווי במלך ישראל אין בית המקדש וויל טיטשעס תורה, און וויל טיטשעס יחוד שמים, און דער רבי שוין לי כלל ישראל ערב גלות, תיקת לארצנו הקדושה, ווי זייכות תשי'משיח על צדקנו אין דעם בנין בית המקדש השלישי בעיני בשר בפועל ממש, בקרוב ממש, אמן ואמן!

¶14בנאי קיין, אבוי'תעיינאי ווי.