Text

¶1גערעדט פריער דער מאמר חז ל וואס ”מעשה אבות סימן לבנים” איז דאך אויך אט דאס וואס מ'דערציילט אין דער פדרה, אז ”אברהם זקן בא בימים” איז דאס אויך א סימן לבנים, אז יעדער איד דארף זיך משתדל זיין זיין און 'זקן בא בימים' און ווי גערעדט פריער, ווי די גמרא טייטשט-אפ אין יומא, אז זקן איז דאס זה שכנה חכמה

¶2אף על פי כן איז ד ס נ ך ניט מספיק אין דעם אופן וו ס ער זיצט און לערנט פ ר-זיך, נ ר מ'לערנט דערפון פ, ז אברהם איז געווען ”זקן ויושב בישיבה”.

¶3וו ס דערפון איז אויך פ רשט נדיק, ז אפילו ז ער איז מקיים דעם פסק ”דין, ז כל אחד ואחד” איז מחוייב אין 'לימוד התורה', ווי ער ז גט ד ס אין רמב ם,

¶4רעכנט ד ס אויס פ רשידענע ערליי סוגים וואס איז כולל כל המצב האפשרי, וואס פאר א צושטאנד ס'קען זיין איז דאס אלץ נכלל אין די פרטים ווי דער רמב"ם רעכנט דאס אויס, און אויף זיי אלעמען שרייבט ער, אז יעדערער פון זיי איז מחוייב אין 'לימוד התורה',

¶5ווי אויך מונתק דער לשון אין הלכות תלמוד-תורה פון דעם אלטן רבי'ן, פון דעם בעל התניא ושולחן-ערוך אין הלכות תלמוד-תורה שוין.

¶6איז אף על פי כן איז ”מעשה אבית אמו לבנים” אז ס'דארף זיין דער ענין פון יושב בישיבה.

¶7און ווי גערעדט כמה פעמים בארוכה אויב ער איז א בר-הכי איז א זיכערע זאך, אז ער דארף זיין אויך א מגיד שיעור ברבים.

¶8מאות די סיבה שתהי' איז ער דערוויילע נאך ניט קיין בר-הכי און דאס איז די הדגשה דערוויילע, וו רום על פי המובן פון דעם מאמר וו ס ער איז זיך מיוסד אויפן מאמר פון ”ואברהם זקן בא” ביבו פון דעם בעל יום ההולדת,

¶9איז פ רשט נדיק ז יעדערער קען ביי אים זיין יגעת וועט זיין ומצאת וו רום פונקט ווי די גמרא ז גט, ז ”לא יגעת” ומצאת איז אל טעמין זוי ז גט אויך אין דער זעלבער סוגיא אז ”יגעת ולא מצאת” איז אויך אל תעמים, וו ס דערפ ר איז יעצבה הענגט נ ר אפ ן די מדה פון דער יגיעה וו ס ער ד רף ה בן,

¶10בער דערוויילע גייט ד ך דורך די צייט איז ד רף ער גלייך זיין ט דער וו ס ס'וועט זען ז ס'ז ל ווערן ישיבה במקומו אין זיינע ד' אמות.

¶11און ט דעמאלט איז ד ך ווי דער דין אין תלמוד-תורה, ז אויב מ'נעמט אויס דעם תנאי מלכתחילה נאך קודם 'לימוד התורה' איז אט דעמאלט בדוגמא ווי שמעון הכי עזרי' און נאך פאר דעם ישכר וזבולון טיילן זיי זיך, און דאס איז ווי כאילו פון ווי ער אליין איז דער זקן ויושר בין שילה.

¶12וואס דאס איז אויך וואס ס'רעדט זיך לאחרונה באריכות בהנוגע פון תן לו יבנה וחכמי וואס דאס האט ר' יוחנן בן זכאי בפירוש געזאגט, אז דארט איז דא די חכמים וואס זיי זיינען איר יבנה,

¶13און זיי זיינען אט די וואס לערנען אין דער ישיבה פון יבנה, אבער אף על פי כן האט מען געדארפט האבן דעם צען לי אז ער האט געמאכט די השתדלות בדרך הטבע, אז דאס זאל האבן א קיום און א המשך, און ביז וואנענט אז ווי ס'איז געווען בא ר' יוחנן בן זכאי אז ער האט דאך איר געווען ד הויבט אין דעם ענין פון ”זקן ויושב בישיבה” כפשוטו.

¶14וואס דאס איז אויך דער לימוד כפשוטו בהנוגע ”לכל אחד ואחד” במיוחד אין תקופה זו, אז ס'דארף זיין די השתדלות אין יבנה וחכמי אז אין דעם ארט וואס ס'איז שוין דא ישיבה זאל ער זען אז ס'זאל ניתוסף ווערן בכמות אדער באיכות אדער אין ביינדע ענינים, על ידי השתדלות שלו.

¶15און אין דעם ארט וואס ס'איז נאך דערוויילע מאיזו סיבה שתהי' איז ניטא קיין לימוד תורה פאר רבים, א ענין של ישיבה איז אט דעמאלט על אחת כמה וכמה וויב אלד אז ס'איז צו אים דערגאנגען די ידיעה על דבר זה, איז דאך דאס זיכער 'בהשגחה פרטית', און ס'איז דאך אויך דער כלל, אז ”אין הקב"ה מבקש אלא” לפי כוחם איז וויב אלד אז די ידיעה נקלא בטלה,

¶16און דאס איז צו אים דער גיין איז זיכערע זאך, אז ער קען אין דערויף טאן.

¶17און מ'דארף ה בן בעיקר במיוחד א השתדלות ביוחדת בתקופתינו זו על פי מאמר חזל וואס ס'ז גט ”אני חומה זו תורה” אז תורה איז ענינה פון חומה וואס דאס איז ”כאין ענין יוצא מידי פשוטו” דאס איז מגין אויף אידן וואו נ ר זיי געפינען זיך,

¶18און וויב לד ז כל ישראל איז ואין ”קומה אחת שלימה” איז בשעת ס'קומט צו אין ב שיצונג, אין דער חומה ביי אידן, באיזה פינה בעולם שתהי קומט על ידי זו צו אין דער חומה ורום יעדער אידן, דער פון קבוצה אידן, און פון כלל אידן וואו נאר זיי ז לן זיך ניט געפינען קומט ב זיי צו חומה,

¶19דער אין דער חומה וו ס זיי ה בן שוין קומט-צו תוספת חיזוק ומבצער ז זיי ז לן מגין-זיין נ ך מערער און בעסער ווי זי ה ט מגין-געווען ביז איצטער.

¶20און ”מ'ד רף ד” ך ניט ה בן קיין אריכות הביאור, ז ווי זוי מ'ד רף איצטער ה בן דעם חומה פון דער ”כבשה אחת” וו ס זי געפינט זיך צווישן די ”שבעים זאבים” אז ס'ז ל אינגאנצן בטל ווערן די מציאות פון ידים ידי עושיו וו ס דערצו איז ד ך די עצה דורך הקול,

¶21קול יעקב א קול של יעקב נשמע בבטי פנשיות ובבטי מטרשות אין 'לימוד התורה' על ידי ההקדמה פון עבודת התפילה, ובפרטיות, על ידי ההקדמה פון ”ברכו בתורה תפילה” דורך ברכת התורה,

¶22אז ער הויבט ן לערנען תורה איז ער מכריז און מדיע ז ד ס איז ”נתן לנו את תורתו” און ד ס איז נותן התורה לשון הוה ד ס איז יושב ושונה, און ”הקב"ה יושב ושונה כנגד, קורא ושונה” כנגד.

¶23און דער ציווי אויף דערויף איז, כאמור, ז מ'וויל רויסהעלפן אידן באיזה מקום שיהיה דורך דעם ענין פון הגנה וביצור הויבט זיך דאס ן פון ”אני חומה זו תורה” דורך דערויף וואס ער איז מוסיף אין 'לימוד התורה' לעצמו,

¶24און נאכמערער אין דעם אופן פון יבנה וחכמי אין קביעות-עיתים בתורה ברבים, וואס ער אליין איז דער מגיד שיעור, און ער קען דאך ניט זיין בכמה מקומות, בהיבת אחת, זעט ער און מ'איז זיך משתדל און טוט ככל התלוי בו,

¶25אז ס'ז ל זיין דער יבנה וחכמי' בכל מקום שידו מגעת און ט דעמ לט ה ט מען אין דער השתדלות גופא אויך די הבטחה, ז אויב ס'וועט נאר זיין יגעת איז זיכערע זאך, ז אויב אימיצער וועט קומען צוגיין און ז גן לא מצאת איז ד ס ל טעמים ס'קען ג רניט זיין זא מין מתיעות, ס'איז זיכערע ז ך, ז ער וועט מצליח זיין.

¶26און ט דעמ לט ז גט מען, ז ס'וועט זיין דער ”והוי' ברך את אברהם בכל” אז ער ווערט געבענטשט בכל אין לע ענינים אין וועלכע ער ווינקט זיך, און נ ך מערער ווי דער אויבערשטער, דער מקור הברכות, ווייס וו ס ער ד רף ה בן, ביז ווי די גמרא ז גט, ”ז הטימה מעין עולם הבא”,

¶27נהויבנדיק פון אברהם'ן ש נאמר ”והוי' ברך את אברהם בכל” ז ער ה ט דער ”עולמך תראה בחייך” בדוגמא ווי אין עולם הבא איז ד ך ניט קיינע ענינים המבלבלין, און ס'איז ד מערניט ווי טוב וחסד בשלימות ובגילוי ט זוי ווערט ביי אים בחייך אין 'עולם הזה' הגשמי ”למטה מעשרה טפחים” בכל המצטרך לו.

¶28און ויהי רצון, ז יעדערער זאל ט ן אין דעם ככל האפשרי, וועט ביי אים דעמ לט ווערן אויך די אפשרות זיינען נאך גרעסערע, און ווי בדוע דער משל פון רבי'ן דעם שווער, דעם ממלא מקום פון בעל ההולדת, ז מ'זעט אין יד ורגל הגשמיים, ז וו ס מער מ'נוצט זיי,

¶29איז לץ שט רקער ווערן זיי בכמות און אויך באיכות, דער לבלשון חז ז מי שיש לו מנה איז דעמ לט על פי טבע איז מרוצא מסיים און ז ער ב קומט דעם מסיים איז רוצא על פי טבע

¶30דלת מאות און ד ס איז ד ך ניט געמאכט געוו רן דער טבע כדי צו מאטערן אים, איז ד ך סימן, ז דורך דערויף ב קומט ער יכולת ניט נ ר אויף מסייר נ ר אויף דלת מאות זוי ז ל אויך זיין אין ן אופן פון מוסיף והולך באור אין דעם ענין פון הפצת 'לימוד התורה' אין ן אופן פון הולך ומוסיף ומתפשט

¶31ביז וו נענט ז ס'וועט זיין ווי דער רמב"ם איז מסיים אין הלכות מלכים וו ס ד ס איז ד ך דער סיום פון דעם ג נצן ספר פון 'יד החזקה', ז ס'וועט זיין דער ו”מלואה הארץ דעה את הוי' כמים לים” מחקים לחיים