Text

¶1ווי דערמאנט פריער, אז דער ארדעריו זודיע פון יעדער אידן, על אחת כמה וכמה פון די אידן וואס האבן זוכה געווען און זיי געפינען זיך אין צבאות השם, מאיזו סיבה שתהי צי אליין פון זיך, אדער וואס א חבר אדער א חבר'טער האט זיי צוגערעדט און גע'פועל'ט בא ויף זיי, אז זיי זאלן אריין אין צבאות השם, דארפן זיי אים זיין דאנקבאר, פאר די גרויסע תורה וואס ער האט באקומען, און דורך וואס קען מען באצאלן די תורה בשעת ס'וועט אזוי פירן זיך מיט אנדערע אידישע קינדער וואס זיינען נאך דערוויילע ניט אין צבאות השם, אז אויך זיי זאלן אנהויבן פירן זיך ווי ס'דארף זיך אויפפירן א קינד וואס געהערט צום צבא השם, דורך לערנען זיין תורה און אויפפירן זיך אין יעדער קלענסטע זאך, ווי דער אויבערשטער וויל, און מיט קבלת עול. וואס דאס איז דאך אויך פארבונדן ווי מ'זעט דאס אין א קאמאנדירין תשיף, וואס האט א צבא, אן ארמי שטעלט ער זיי צו אלע זייערע צרכים, ער גיט זיי אן ארט וואו צו לעבן, ער גיט זיי זייער מאכל ומשתה דער עסן זייערע, ביז אפילו די לבושים גיט ער אויך מונדירן כלי מקזות רד ספעציעלע לבושים, אז אפילו אין דעם לבוש דערקענט מען, אז ער געהערט צו צבאות השם, ווי מ'זאגט בנוגע צו פסח, אז דאס וואס מ'איז ארויס פון גלות מצרים איז דערפאר וואס לא שינה את לבושם זיי האבן ניט געענדערט זייער לבוש, און ס'איז געבליבן א לבוש, אז מ'דערקענט, אז ער געהערט צו אידישן פאלק, ער אחת כמה וכמה בשעת מ'טרעפט אים מערגעץ-וואו גייענדיק און ער טוט עפעס אדער ער זאגט עפעס דערקענט מען גלייך, אז ער געהערט צום אידישן פאלק, וואס ותתיהם שונות מכל עם. און דאס איז אויך, ווי דערמאנט פריער, א ספעציעלע פארבינדונג מיט היינטיקן יאר, וואס ער איז תסמח און תסמח, אז מ'טוט דאס מיט א גרויס

¶2איז שמחה, ס'האט אויך א ספעציעלע פארבינדונג מיט היינטיקן יאר וואס ער איז שנת הקהל, ווי גערעדט מערערע מאל, וואס דאס איז דאך אויך דריקט זיך אויס אין דערויף וואס מיר האבן זיך אלע צוזאמענגעקליבן צוזאמען, וואס דא איז דאך דא קינדער, טף, און אויך דא נשים אין עזרת נשים, און אויך אנשים די וואס געפינען זיך אין עזרת אנשים, און זיי אלע שטייען אין דעם זעלבן מקום קדוש, אלס א קהל גדול, וואו ס'געפינען זיך ספרי תורה, און וואו מ'דאוונט און וואו מ'לערנט, און וואו מ'מאכט החלטות טובות אויף מקיים זיין מצוות בכלל, ומצוות הצדקה בפרט, און ווי ס'איז נאך אויך דער פרט אין א קענות פון די קינדער פון צבאות השם אז מ'איז מסיים, און פארענדיקט דערמיט וואס יעדערער פון זיי ווערט א שליח פון דעם אויבערשטן אויף מקיים זיין די מצוות צדקה, דורך דערויף וואס מ'גיט אים די מטבע, און די מטבע ווערט אינגאנצן זיינע, און דערנאך דערמאנט ער זיך, אז דער אויבערשטער האט געזאגט, ווי אין דער קריאת התורה, אין כסף תלוי את העני ימח, אז מ'דארף זען, אז טאמער איז דא ערגעץ אן עני, דארפסטו זען באווארענען, אז אים זאל ניט פ עלם, און אז ער זאל ווערן אויס אני, במילא דארף זיין פלוי אז דארף מען אים לייען, אדער אויב ס'וועט און דערנאך אל תהי'לא כינושא דארף מען אים ניט ריטן מיטן באצאלן, נאר געבן אים בדרך כבוד אלס א הלוואה. וואס אזוי אויך איז דאך דאס דער אדעריו זידו פון יעדערן פון אייך און פון יעדערן פון אונז, לויט דער קריאת התורה, אז ס'דארף זיין דער ענין פון צדקה, וואס איש כולה כנגד כל המצוות כולם, און דוקא בסבר פנים יפות, אין אן איידעלבן אופן, און ניט אז ער זאל זיך פילן, וועמען מ'גיט דאס, אז ער איז דער מקבל און ס'איז דא א מתן צו וועמען ער דארף אנקומען, נאר מ'זאגט אים, אז ער גיט דאס מיט א הלוואה און גיט דאס בסבר פנים יפות, און דורך דערויף

¶3ווערט דער וואס גיט די צדקה, און דער וואס גיט די הצבח, ווערט ערימי ווערט ער פארבונדן מיטן אויבערשטן. וואס דאס איז דאך אויך די ספעציעלע הוראה בא צירות השם, ווי אזוי קען זיך פארבינדן א מענטש, עאכו עכו ער א קליין קינד, און זאגן אז ער ווערט די צבא השם? זאגט דער אויבערשטער, אז דער אויבערשטער וויל, און מ'האט אריינגעגעבן דעם כח, אז דורך דערו וואס מ'וועט לערנען זיין תורה, און דורך דערויף וואס מ'וועט מקיים זיין זיינע מצוות, ובכללות א מצוה כללית פון כסף תלוי את עני אט דעמאלט איז מעט דורך דערויף וויל דער אויבערשטער אז מ'זאל זיין מיט אים, און נאך מערער ס'איז ישמח הוי'במעשיו דער אויבערשטער שטייט אין א שמחה גדולה דערפון, וואס אידן בכלל, און אידישע קינדער בפרט, זיינען מיט אים צוזאמען, און פראווען צוזאמען כביכול די אלע ענינים פון פסח, און פון חל המאוד פסח, און אזוי יעדער טאג די מצוות פון דעם טאג.

¶4בפרט נאך וואס היינטיקער טאג איז דאך יום השלישי, איז דאך אויך דא דער ארדער אויף זי דעה אין יום השלישי ווי ער שטייט אין דער תורה, אז ביי יום השלישי שטייט צוויי מאל כי טוב, טייטשט אפ רשי און אלע א מפרשן און פוי ער האט שוין בעל פה בכלל, אז אט דאס וואס שטייט צוויי מאל כי טוב דערפאר וואס אט דער טאג האט א ספעציעלן ארדער אויף זי דעה צו אונטערשטרייכן אז יעדער רגע דארף מען טראכטן וועגן צוויי זאכן צוזאמען, וועגן טאן א זאך וואס דאס איז טוב לשמים, א מצוה בין אדם למקום, און טאן צוזאמען דערמיט א זאך וואס איז טוב לבריות, א צדקה אדער ענלעכע זאך וואס איז גוט פאר בריות, און טאן דאס מיט א שמחה, ווי געזאגט פריער, וישמח ישראל בעותיו, ובפרט צי פיקוד הוי'ישרים משמחי לב, יעדער ענין פון א מצוה מאנט מען דאך ביי אידן און מ'זאגט אז דאס איז דער אמת, אז דאס דארף מען מאכן פריילעך, דערפאר וואס דאס איז א זאך וואס מאכט פריילעך, ובפרט נאך ווי בשעת מ'געהערט צו צבאות השם גיט מען דאך דעם גאנצן כח און די גאנצע שטארקייט, ווי ס'פירט זיך דורך בפשטות, אז וועמען נעמט מען אין אן ארמיי בשעת ער האט כח אויף דורכפירן די שליחות און די מלחמות און מנצח זיין וואס אן ארמיי דארף זיך דורכפירן. און וויבאלד מ'זעט, אז דער אויבערשטער, וואס ער איז דאך ווי מ'האט ערשט דאך געזאגט בוחן כליות ולב קען יעדערן פון אייך, און קען יעדערן פון אייך אינעווייניק, און ועושים עובדו כראוי, ולאחרי כל זה בהשגחה פרטית, האט דער אויבערשטער געמאכט, אז מ'האט אייך ארי איינגענומען אין צבאות השם איז דאך א זיכערע זאך, אז דער אויבערשטער האט געגעבן די אלע כוחות, אז מ'זאל קענען דורכפירן די אלע ארדערס, ובפרט דעם ארד דרב זודן, און דורכפירן ווי דער אויבערשטער האט אנגעוויזן בשמחה ובטוב לבב, סיי די אייגענע שמחה, און סיי די שמחה פון ארום זיך. וואס דאס איז אויך דער קשר, ווי געזאגט, סיי מיטן יאר און סיי מיטן טאג

¶5דער וואך, און סיי מיטן טאג אין חודש, וואס היינטיקער טאג איז דאך דער אכצנטער טאג אין חודש, און ווי געזאגט כמה פעמים, אז אכצן איז דאס די ווערטער פון א י און חס, אדער חס און א י וואס דאס איז דער אפטייטש פון לעבעדיקייט, אז דער אויבערשטער, וואס ער איז דאך מחי'חיים, און ווי איר האט היינט געזאגט אינדערפרי, בא ברכת השחר, אז נשמה שנתת בי אז יעדערן פון אייך איז דער אויבערשטער אליין גיט אין אים אריין א נשמה פון יעדער טאג אינדערפרי, ובפרט נאך אז דאס איז א יום סגולה שהוכפל בו כי טוב, און א יום סגולה פון חלמוד יום-טוב, ובפרט חלמוד פסח, און א שנת סגולה פון שצינץ תסמח און תסמח און הקהיל, האט ער דאס נאך געטאן ביתר שאת וביתר עוז, מיט א ספעציעלע כל הנותן בעין יפה נותן, וויבאלד אז דאס איז א זמן זכאי אין די אלע פרטים, ווי דערמאנט פריער. און דערנאך איז זעלבסט-פארשטענדלעך, אז דער אויבערשטער וויל, אז וויבאלד אז ער האט אייך באוויזן, און אונז באוויזן, און יעדערן פון דעם מידישן פאלק באוויזן, דער נשמה שנתת בטהורה היא מיט אלע פרטים האמורים אז מ'זאל זיך אויך אזוי פירן, אז בשעת מ'קומט זיך צוזאמען מיט א צווייטן אידן, אן אינגעלע מיט א אינגעלע און א מיידעלע מיט א מיידעלע, דארף אויך זיין אין דערויף ואהבת לרעך כמוך, ווי ער האט ערשט-א געזאגט, ער דארף טאן יעדער זאך וואס ער רעדט מיט זיי און טוט מיט זיי, און ער העלפט זיי ארויס דארף דאס זיין כמוך פונקט ווי ער וואלט דאס געטאן פאר זיך אליין, ב� אוהב איז דאך פארשטאנדיק, אז ער טוט דאס מיט א שמחה, און מיט א שמחה אמיתית, אט אזוי איז אויך לרעך דארף אויך זיין כמוך. וואס אט דעמאלט ווערט דאס אויך, ווי געזאגט פריער, בשמחה ובטוב לבב, און ס'ווערט אויך ווי דער פסוק אין חומש פון היינטיקן טאג להורות ולהבדיל אז ביי אים ווערט אן אונטערשייד בין הקודש און בין החול,

¶6צי דאס איז א הייליקע זאך, איז א זיכערע זאך, אז ער דארף דאס טאן, ובשמחה גדולה, און אויב דאס איז חול א וואכעדיקע זאך, דארף ער זיך נאכפרעגן, צי דאס איז א כשר'ע זאך, און וואס פאר א ברכה מ'דארף אויף דערויף מאכן, און ערשט דערנאך נוצט ער דאס, און דאס ווערט זיין א זאך, ווי גערעדט מערערע מאל. וואס דאס איז אויך דער פארבונד און דער נתינת כח א דער ארדה פון לב זודא ווי דערמאנט אין די אלע פרטים האמורים. וואס דערפאר איז אויך לאחרי ווי מ'האט מדגיד געווען, און מערערע מאל דעם ענין וואס מ'זאגט פון כימי צאתך מארץ מצרים אראנו נפלאות, אז די אלע ענינים זיינען אין א צוגרייטונג, פונקט ווי ס'איז דערנאך פורים קומט פסח, אזוי איז דאך געווען אויך ביי אידן, אז נאך דערויף ווי מ'איז געווען אין גלות אחשורוש, איז מען דערנאך געקומען אין בית-מקדש השני, און מ'האט דארט געגעווען אינגאנצן פריי, על דרך ווי ס'איז געווען אין בית-מקדש ומשכן ראשון לאחרי צאתך מארץ מצרים אזוי איז אויך ווערט דאס א הכנה און א צוגרייטונג, אז בשעת יעדער איד, ובפרט צבאות השם, פירן דורך די ההגה זייערע, ווי דער אויבערשטער וויל, אז ס'בלייבט ניט קיין שיריים פון יצר, ביז ועל דרך ווי ס'בלייבט ניט קיין שריין פון חמץ, וואס דאס איז דאך א משל און א דוגמא אויף ניט גוטע זאכן בכלל, ווארום ער איז אינגאנצן כולו טוב, און טוב לשמים און טוב לבריות, אין ביידע ענינים, סיי אין עניני שמים סיי אין עניני הארץ, ווי דערמאנט מערערע מאל, און אט דעמאלט ווערט דאס א צוגרייטונג און א שנעלע צוגרייטונג, ובזריזות הכי גדולה, אז לא יכפם אפילו כהרף עין דער אויבערשטער ברענגט די גאולה האמיתית והשלמה על ידי משיח צדקנו, וואס דעמאלט וועט דאך זיין, ווי דערמאנט פריער אראנו נפלאות כימי צאתך מארץ מצרים ובפשטות, אז יעדערער פון אונז און יעדערער פון אייך, פון אלע צוזאמען, מיטן גאנצן אידישן פאלק,

¶7בנערינו ובזקנינו בבנינו ובבנותינו נעמט צו אונז דער אויבערשטער אליין ארויס, לוקטו לאחד אחד ווי מ'נעמט פאר'ן האנט און מ'פירט ארויס פון גלות, איז דאך פארשטאנדיק, אז קיינער קען דאס ניט אפהאלטן, און ס'איז אויך פארשטאנדיק, אז ס'דארף ניט נעמען קיין אריכות זמן, אפילו ניט קיין זמן סתם, נאר דאס ווערט אויפגעטאן גלייך מיט א זרירות הכי גדולה, וויבאלד אז דע אויבערשטער איז דאס מלקט קלייבט צוזאמען אידן, און אלע צוזאמען ווערט דאס א קהל גדול ובפרט אז דאס איז שנת הקהל יבואו הנה אין ארצנו הקדושה, וואס ווי געזאגט אויך אין קריאת התורה איז ירחיב הוי'את גבולך אז זי שטייט אין א הרחבה אין א ברייטקייט, אן קיינע זאכן וואס קענען ניט עפעס אפהאלטן פון גוטע זאכן, ואדרבא זי ווערט אויף ברייטער און שטארקער און גרעסער און טיפער און אידישער, און ביז וואנענט עד אין סוף, ווי דער אויבערשטער איז. און ס'ווערט אויך אין א צונא הקדושה עצמה, ווי מ'זאגט אין דעם קאפיטל פון תהלים הידוע דער ענין פון לוציאה יאמרי שיושידעולד בה והוא יחרמונא אמרין אז ירושלים אין ארץ-ישראל האט א ספעציעלן מצב ומאמר, ביז וואנענט אז דער אויבערשטער זאגט, אז ער פאררעכנט יעדער אידן וואו ער איז ניט געבארן געווארן, אפילו ער איז גאר געבארן געווארן אין חוץ לארץ, און אין זמן הגלות אין חוץ לארץ, אפילו ער איז געבארן געווארן אין ארץ-ישראל, אבער ניט אין ירושלים עצמה, שרייבט אים דער אויבערשטער אריין ווי א געבארענער אין ירושלים, והוא יכונניה עליון און דער אויבערשטער פארפונדעווע אים, אז ער זאל שטיין אין א שטארקייט אויף דורכפירן זיין שליחות בכלל, און שליחות על צביאת ה'ממיוחד, און מיט א שטארקייט אויף העלפן אלע אידן ארום זיך, אזוי זיי זאלן זיך פירן אזוי. וואס דאס וועט נאכמערער צוהיילן דעם בנערינו ובזקנינו בבנינו ובבנותינו נאכמערער צוהיילן, אז ס'ווערט דער קהל גדול, ועוד ועיקר, אז דער קהל גדול

¶8יבואו הנה, תיכף ומיד ממש, ובזריזות, וויבאלד אז מ'גייט זיך מסיים-זיין מיטן ענין הצדקה שמקרבת את הגאולה, כאמור, כנתקר לעיל, ווי דערמאנט פריער איז לא יקפם אפילו כהרע פיין און ס'ווערט די גאולה, לאלתר לתשובה ולאלתר לגאולה, ולא יקפם אפילו כהרע פיין אראנו נפלאים.

¶9ספעשעלי פאר דער צבאות השם. און דער רבי זיינט, ס'איז דא ניט דיפערנט, הארי ווי בקען א מעמבער אויף גערד ארמי, אידער ווי קאז מ'ווער לוקי אנהויבן גער אינטו דער פייער ן, און וועט סעמא ווי א פרעים געטשט יו אינטו דער ארמי אויף השם, but you האב א ספעשעל זאנקס דאס יו האב טו גיו, און הארי'שו ער גרעפפול פון וואס וואס ס'איז דאן פארו, און הארי דו דעט? הרי'שוי'ס זיינען זיך בפועל זיין? און זיך נעמט געבן צבאות השם איז בוי'טיקן אנטיין צבאות השם, און בפשטות, אדער זיך, קאנדוקט זיך אין דעם זאלפסטען קארין תורתו כחשון, און טאג אפן זיך ביום קוף מצוות, און שטו וואס every Jewish child האסטו דו. ס'איז דא רבה טייט, יו'טייט קאמענדער און שיעף אין די רמיט, שש! א קאמענדער געבז, ערניטשט יז. סולדזען איט, עיר געז אים ווארט וואס ער איט און ווארט וטרענק, עיר געזעו פועסט וליב, עיר געזעו קלו וינגעזען מעונה פם, און מרעית איז, ווי קען רעקעניזעזען, ווי ווי י'טייט א לוקט אין דער. דער סיין פון יז ביי הציבות ה.' דאס וואס מיינדערס אויף די רמי ה'ד, ווי ווי י'טייט א לוקט אין פסח, יו קען פאר ביי עם אבער די מענדער זאל בעמי ה'לא יישנו לבוש דער דינט שיינדזער קלו ד. זיי מיינדן די סעם הו לי לבוש, די דער קלו דער עברי סינגל דזשו האסט ווער. ס'זעט דער רבי, אז על אחת כמה וכמה, ספעשעלי, when you recognize him because of the fact, אז ודתם שונו עסט, עסט עסט דיפערעט לי, עס טו וען דיפערענט ינז, בקוזו עס טוינען דיפערענט ינז, בקוזו עסט זיין אז ער איז א מימרי צבא ת השם, איז א טיין לייקט, and he's doing it with שמחה תשמחה, with great שי,", און דאס ברענגט אבאלט בשנת הקהל. דאס איז וואס דאס איז וואס איז אלע אבאלט. ווי גדער טאגעדער טוטעי, ווי איז אהרן? וויבער? ווימען אין דעם ווימענס סעקשאן, ווי איז אהרן? ווי איז אהרן? ווי איז אהרן? ווי איז מען און די מענס סעקשאן, און everybody איז דא אין די סיי הולי פלעיס, דעם מקום קדוש, ווער דא איז this great ingathering of everybody כנהרה, we're the יהלי תורה, א פלויס ווי ו

¶10דאווען ווען ווען ווען לערנט. ס ווי ס'איז דא פלעיס ווי וקעט מי ך אור רעזאלו שיען, אין גענראל, אשפעשעלי ווען מ'קומען'ס ווי דער פינעל אן די עקט פון צו די ס'רעלי, ווי ס'איז גענוג די געווינען געווינען צדקה. און דער רבי געזאגט אייט פון וואס מ'האט ניט געדארט פאר צדקה. וואס הפנס ווען מ'געפט דאס דאס פון וואס מ'האט געזאגט די צדקה. ווי בקומש ליעח, ווי בק היז רע פרעסענטעטיוו, צו דו די מצוות אויף צדקה. דערמני בקמז יוז! און דאס רעמיינדן יו איז דאך וואס ווי רעד דיסט מאננג אין דער פירוש, אם כסף תלבך, באיבא, but you have to take a look at יתינה, ווי דאס איז א פור מען, די יסידע שוין שוין שוין העבן וואלט ווי איז, און you have to לענד עם, און אנהויבט זיך אן פרעסט זיך פון דעם עני. און די ס'איז די עורר ווי די די! איינציקער און ער זאל זיין וואס האט עסט א ליסטן וואס, ווי רעדן די תורה, מצוה, and we know, צדקה דמיצוה איז צדקה דמיצוה טשאריטי איז ביגער ווי דא ווי מצוות! שקולה כל המצוה שבתורה, און י'האט דער גיב א טו א פאר מיין, י'גאט דער גיב איר ווי דא סמייל, י'נערער לייער מיין פאר מיין פעל ביהץ כלילה, י'גאט דער גיב א טעם ווי דא סמייל, און י'האט די טו עט, עיו דא נט גיב א טעם, יו שלמענדער טיהם, און ווען יו דא דעט, סעז אימי, עם כתב תלבו את זמין סא אימי, יו בקאן פתם וכבונו שלו, יו בקאן א פתם ווי די ה'ייז בך, אין דווינג די גרייט מצוות.

¶11קידס, אין הישיאנא, דארף ווי טילן איז גענאך וויבן, און ווי ער דוינגען די ענינים על פסח און עלי בצוות אויף דער די. און ס'איז דא א ספעשעל דעי. די דעי איז טו סדעי, רייט? נאו, טו סדעי, יף רעמער אין חומש בראשית, ווען דער ווארט וואס קריאטעטעד, עס זעזט טו סדעי טו טיימס, כי טוב. ווי דאס זיין טייט יע טיימס, כי טוב? בקוז, because there's two things that we have to remember all the time, and that is part of the order of the day, that every single second of the day we should remember, that we have to be doing things טוב לשמים, which is good between man and God, and טוב לבריות, which is doing good for a fellow man. טוב לבריות איז די מצוה אויף צדקה, און ווען יו דו אי, יו הער קיץ, און ווען יו גיבן צדקה, יו דארף טו גען ווי שמחה, אין ישברך ישראל באותיו, פקודו אשר ישראל ומשמחה לן, ווי גדשו דא רבינו שלם, אז ווי ער זאגט דא רבינו שלם, אז ווי ער זאגט דו די מצוות, און ערי סינגל מצוה שוין מי כסט העפ יער עז ווי גו על נג, אספעשעלי אז ווי ער אין דער ארמי אויף גד, א ים סעמדר רבי? וואו גו סטו די ארמי?! ש א ועיקלינג, בשלמזל ווי דא נט סענדען צו די ארמי, וואס איר קען עוני מי קען פרא לבעלעמס, ווא גו סטו די ארמי? יא פיקט די העלטפי וא נס, די העלטפי פעלעס, זיי גאלט צו די ארמי, בקוז זיי האבן די סטרענגס צו גו וינטו דער וואר, און ווין די וואר! זיי האבן די סטרענגס צו בייבלע בטל בו די ענימי! אה, ס'איז געדט שאו קינדל אויף די טבת השם?! י את Soldiers אין די ארמייאב השם, וויף שמי נסט אז כרך השם, you השטרען קינדערלאך, געווען די סטרענגס, דער הל דו ואיז כי יצא הרע, אז דער הל דו ואיז דא הל דו, אל די בעדטעינגס אין דער וויילד, אז יו שוין נקען מלט, אז זיי שווען בי עבל טו האבן עיין, קיינע וויפלעוינס אבער אויף.

¶12און God sees each and every one. ווי בערער ליסן to די רבי זיי, ווי זעט בפועל בוחן כליות ולב? יא נען וואס דאס ניט? גאר לוקס אין דער בי ריבאדי'ס הארט, און ער נאז וואס טוען אין יאר קעפ הלך, יא נא? וואו! יא הער דארט?! בוחן כליות ולב! ער נאז עקזעקטלי וואס טווען אן אין יאר קעפ הלך און אין יאר העלפ הלך. ס'אויף יגרנא? אם עובדו כה, איז גרנא, אז ס'איז גוט, און ס'איז דויטן די פינקס רייט, און ווי איז פולפילין איז אויבעגישאן? און ס'איז פולפילן א ספעשל זכות טאקע והאט טאקע ווער טיקן אינטער צבאות השם, און ווי האט די כוחות to בי עבל to פולפילן די עורר אויף די דעות, נא נאר וניט ווי פולפילן, but to do it with joy, און to be happy נאר וניט ווי דו ויט yourself, זיך, וואס דאס איז ניט וואס פאר everybody around you שוין אויף צו דו עט. און דאס איז א ספעשעל יאר, ווי ער דארט, און א ספעשעל יע אויף די וויק, און א ספעשעל יע אויף דער מאנס. טו דיי איז כמרי דיות אין דעם מאנסטו דיין! כמרי! א לילט לאור, אי קען הער, ווי דער רבי פוינטן אויף, אז חי איז לייב, דאס איז וואס ער איז! די רבונו של עולם איז די ווארט ווי גיבט איש אין פארשטא אין דעם ערנען פרייע, ווי סיי נשמה שנתתבי טהורה היא רבנו שלנו יגא מי בעקה נשמה, יגא מי ינו נשמה, ימורה נומעיין ארף מי, אז תדעי איז א ספעשעל די, עץ טו זיי, איינער טי ניי, וואס די ס'איז צווייס כתאים, איינערעס חל המאוד פסח, איינערסט יויראפ תשמח ותשמח, איינערסט יויראפ, הקל, באי או באי או באי, נאייא אנדערסטענד, איינער רבנו שלנו גיזש, everything איז גיזשט with a full מע

¶13תיבה, מיט אן איין טובה. ואברכה", and it should be just like what does it mean, ואהבת לרעך, you should love your fellow מען as yourself, just like you want! Things for yourself, and you would do it with joy, the same way you have to do it where you are going to be doing it for somebody else, and everything that is holy, you do with the שמחה, if חלילה, אויף עס ניט, דערנאך יעדער גאנצער עס וועי פון מיט! דאס איז די ווי ווי טריי הסעלבס תוגעדער, ווי די רבונו שלא למ, וואו גיבט דאס אור נשמה באקט, און דיס איז זרה רבו די! דער רבונו שלא לן זאת, אהא! ווי טאטש דאס איז דער קינדערלאך! כימי צאתך מארץ מצרים אראנו נפלאות, Just as the Jews went out from Egypt. They'האט די גרייט מיראקל, צורך בונו שלא לן דין. טעו ון נעו ווען זיי זיי זאלן גען דו די סיין טינג. פייסט ער וואס א פורם, ווען קיין פוסח, און דער ווי זא, אז אפטער ווי ער ווארט ביי אחשורוש, ווי ווען צו דער בית-המקדש, צו דער סקן בית-המקדש, זיי ווען פרי פיפל. די סיין טינג וואס ווען מ'ווען ערבי מצרים, וואס דער משכן ראשון און דער פרסט משכן סו די סנינג יז, ווען ווי האבט די הכנות, איז פרעפאראישאן, אויף צבאות השם צו גלדה בסקלות, און נאפדי איז גאנען רעמען אים, און רעמען נו כה, איז דאס טייט-וי ווי די ווי ווי די ווי די ווי די כנות ווי ווי גוי ווי די אויבא הורא, פינישט! נאו ווי גאר א בין טובה לשמים וטוב לפביות! דארף איז דער ענין פון ושמים וארץ, פרעפאראישאן, ווי עס זאגט זיין פארפ פיים, just אז ער בלינקט גליי אי, just אז יא בלינקט גליי אי יא, סו קוויק, דאס קומען נהאפן. און די גאורה איז גאר לקרבן צורו משיח צדקנו, ענה כבי ידי שלמה איז גאר אין שוועל, ס'קווייט מיר קו זליי קיין שוועל ס'איז, דערפאר ווי ווען אראפ אייטש, און אייטש וואן אויף יו, און אייטש וואן אויף כללי, ישראל, און דער ווי וויל גלבן ון די אסטנס און די אדורות ון די עלדערס א

¶14און א ים-ואנט, און גדול טייק עס אויף צלוקטו אחד אחד! יא נהנה, כבונו שלא, זיי זיינען טי געתאר אויף גלות? איז כדי טייק אייט פון ביי די הענט, און בליידי, אייט פון אט. און ווי כבונו שלא, בליידי אוט, נא בליידי אט נא בליי קצטאפיא, נא בליי קצטאפיא, ען, וויט ספיד! יז גאר ריעל קוויק! דער סטאפינג דער וואס ס'איז אין די וויי ווי עקוד חלילה וחס סלאו יו אפ. און אל תוגעדער פון דעם קהל בדול, אין דער ירב הכל, דער ווי יבואו הנה אז דער חבונדוש עליהם וויל ברענגען דאס אל תוגעדער אין ארץ ישראל, און דער חבונדוש עליהם וויל בראדן די הל ארץ ישראל, און נאכתיק וועל בי הילט באקט, און וויל בקר בטובן ביגער און סטרונגער און דייפער און גרייטע, until we'ל ריטש אפ צו דער חבונדוש עליהם איז זיך צול אין סתס, אז ווי וויל בי עבל טו סי די אחינו נפלא אז ויעזרות איין, מיט א פיטל תלמא דרבי זאל געזינט זיין, ו ציון יאמר איש ואיש יאולי בא והו יחד ינאה עליון, איטש אין אי רעי ווארן ווי ווי ביי באן, אי מראו ווי ווי ווי באן אין אחד ס'איז בנדיק יהו של ים, און אס פעשט יו ווי ווי באן אלץ איין אויף די בורא זאל ובארץ ישראל די חבונות של ורם ווי קענסטערו אות, אז ווי איז פאט אויף יהו של ים, איינאי דלבי יחד ינאה עליון חבונות שלו, און מ'וויל ציט ווי סטרענג פאר א ס און פורס'ט ער סלט אז ווי שוין בידור אל די טיים! און ביסטו ווי אין דער חבונות שלו? מ'וויל טי גאספור, אויף די דזשוט שוין רעדו, און היא וויל ספירא די גאולה שלימה, בן הנה ווי די אויער טשילדערס, און ס'איז קיין הנה ווי די ווי די ועל דער עלדות, איז דא דא די בעוי הנה, און ס'וויל בי א באיבא טראמען מיט ווי אויף ד יו, ווען ער גיבט צדקה, וויל האף די אלטע לטשובה, וויל רטי ן טשובה, אלא אלטע לגאולה וויל רטי ן צו די גאולה שלימה, און ווי דער רבי זען, ולא יעקבנו אפילו כהרף עין איז ווי ניט תיקת בוטש, אז א בלינקען ואיין, וואס דער רבינו שוין מיט תיקת זיין אויף גלות וואס בשיעתו תיבה.