טקסט

¶1וואס מ'ז גט אויף יעדער אידן ”ועמך כולם צדיקים” וו ס ד ס מיינט מען ד ך יעדערן אויך אין פרט, ווי ס'איז מוחק פון דער משנה, וו ס די משנה לערנט דערפון ז ”כל ישראל יש להם חלק לעולם הבא” וו ס ד ס מיינט מען ד ך יעדער אידן לס פרט,

¶2ניט נ ר על שם הרוב, נ ר כל ישראל איז ד ך דער פירוש בזה און דער דין ז ד ס מיינט מען יעדערן לס יחיד און לס פרט, איז ד ך לגיורה ווערט די שאלה ווי זוי קען מען פ רל נגען ב יעדערן, ניט קוקנדיק אויף זיין מעמד ומצב, און וו ס פ ר חינוך ער ה ט ניט ב קומען,

¶3ז בכל אות 'ובכל רגע' ז ל ערט זיין אין ן אופן ן אויפגעהויבענער ערים נות לגבי ”כל העמים אשר” סביבותם,

¶4ביז וו נענט ז ”לעיני כל הגויים” וועט זיין ניכר היחכ מתכם ובינתכם און מ'ז גט, ז ד ס איז ניט נ ר בית-לימוד התורה וקירים המצוות, נ ר ”החכם ניכר” באכילתו ובשתייתו אין לע זיינע וו כעדיקע ז כן זעט מען, ז ער איז שעבט'דיקער העכערער פון דער וועלט רום אים,

¶5טענה"ט ער ווי קען מען ד ס ביי אים מ נען?

¶6ער ד רף ה בן צוגרייטונג, און צוגרייטונג מתאים וו ס זי ז ל שטימען מיט דער הויכקייט וו ס מ'פ דערט פון אים, ז בכל אות 'ובכל רגע' ז ל זיין אויף אים ניכר ז ער איז איד,

¶7וו ס איד ד רף זיין העכער, מ'פ דערט פון אים מערער וויפל מ'פ דערט פון לע פעלקער, ובלשון ה”כתוב רק אתכם ידיקים מכל” עמי הארץ על כן אפקוד עליהם

¶8וגומר ז דוקא דערפ רוו ס דער אויבערשטער ה ט זיי אויסגעקליבן ”אתה בחרטנו מכל העמים” איז ד ס ניט ן ענין וו ס מ'ה ט אויסגעקליבן און געגעבן זכיות,

¶9און מ'גיט ד ס באופן של מתנה נ ר ד ס איז אויך פ רבונדן מיט ציוויים מיוחדים וו ס יעדערער ד רף מ כן די כלים און די ענינים, אויף ב ווייזן ז ער איז ראוי וו ס דער אויבערשטער ה ט אים אויסגעקליבן מכל העמים אין ן אופן ורום ממנו ”מכל עם ולשון” העכער געמ כן.

¶10וו רום ווי לע ענינים פון קדושה, אין דעם ענין פון חינם איז ד ס ן ענין פון במצרים חינם אין ”ערות הארץ” ”אין צד הקדושה”,

¶11איז בלשון הזוהר ניט דער ענין פון מגן וריקניא דער ענין פון חינם און ריק מ'וויל ז איד ז ל אויך ה רעווען, צולייגן זיין ה רעוואני מעשינו ועבודתינו בכל המשך, ווי גערעדט פריער דעם לשון פון דעם לטן רבי'ן בספר התניא.

¶12איז כדי רא צונעמען ט די שאלה און ט די קשיא ה ט מען לכתחילה, ווי גערעדט פריער, ז וויב לד ז ד ס קומט ן ננווייזונג פון דעם אויבערשטן,

¶13וו ס ער ה ט ב ש פן די וועלט, און ווייס ווי זוי די וועלט פירט זיך מיט לע אירע שוועריקייטן, און ווייס ווי זוי עולם ”קטן זה האדם” איז ד ס בשר ודם וכו ה טער פריער געגעבן די כחות, ז מ'ז ל קענען ניט נ ר ד ס לס איבערקומען, נ ר אדרבא אויפהויבן די וועלט מיט זיך צוז מען, כאמור לעיל.

¶14דורך וו ס גיט ד ס דער אויבערשטער?

¶15גיט ער ד ס על ידי התורה.

¶16ווי ער ז גט דעם משל למדרש, ז בשעת מלך ה ט 'בת יחידה' און זי ה ט חתונה אין המקום רחוק איז ט דעמ לט בעט דער אבי הבת, דער מלך, ז מ'ז ל פ ר אים מ כן ד רט כתה אין חדר כדי ער ז ל קענען זיין צוז מען מיט ביטור.

¶17און ס'שטייט אויף דערויף דער נמשל ז ד ס גייט אויף תורה און אויף נשמות, וו ס נשמות ווערן נגערופן ”ובת כהן” ”אלקיכם כהן הוא” ז אומעטום ווי נשמה גייט ז גט מען,

¶18ז ד ס איז ווי ער ז גט אין תניא ”ונפש השנות בישראל” איז חלק אלוקם ממעל און דער לטער רבי איז נ ך מוסיף אויף לשון הכתוב דעם וו רט ממש און איז מקדים בזה, ז ד ס ווי ער ז גט אין פרק ראשון פון תניא, ז ד ס איז ב כל אחד ואחד מישראל חלק אלוקם 'ממעל ממש' ז מ'גייט צוז מען מיטן אויבערשטן,

¶19און ד ס איז די נשמה וו ס בלעבט זיין גוף איז ט דעמ לט איז ווערט קיינעם קיין שאלה ניט ווי זוי קען מען דורכפירן, ניט קוקנדיק ז ער ה ט נ ך ניט געה ט קיין הכנה ז לער גלייך נשתנה ווערן ”מן הקצה אל הקצה”,

¶20מצד דערויף וו ס דער אויבערשטער איז ”השוכן אתם” ער ה ט אין זיך דעם חלק ”אלוקא ממעל ממש” איז לגבי הקבושה איז ניט שייך ז גן, ז ס'איז ד ז ך וו סקען זיך שטעלן נטקעגן.

¶21מ'ד רף בער ה בן, ז דער אויבערשטער, דער חלק אלוקה 'ממעל ממש' די נפש אלקית, ז ל שטיין ביי אים בגלוי, ז זי ז ל נפירן מיט זיין לעבן, ט דעמ לט וועט זי קענען דורכפירן ווי חלק אלוקה 'ממעל ממש' פירט דורך.

¶22ווי זוי איז מען מגלה די נפש אלקית אין ן אופן, ז זי ז ל דורכנעמען כל כחות נפשו איז ד ס דורך 'לימוד התורה' וו ס זי ווערט אויך נגערופן אדם וזיש התורה אדם איז בשעת ער לערנט תורה, און לערנט ד ס, און וויל ד ס פ רשטיין ט דעמ לט איז ד ך ד די הבטחה,

¶23”יגעת ומצאת” פ רשטייט ער ווערט דעמ לט ”יחוד נפלא”, ווערט ער מציאות פון תורה, און קען לץ דורכפירן, ניט קוקנדיק ד ס איז געווען אין זיין עליו.

¶24וו ס אין דערויף איז אויך ד הוראה מיוחדת פון יום ט' כסלו.

¶25און ווי גערעדט פריער, ז יעדער נס ה ט אויף זיך לימוד כללים וו ס אין דערויף גלייכט ער זיך אויס מיט לע ניסים, דערנ ך איז ה ט יעדער נס ענין מיוחד צו דעם נס בפרט, דער ענין פון יום ט' כסלו איז ד ך כמבואר אין דברי הימים, אין די ב שרייבונגען פון דעם ענין, ז ס'איז נגעהויבן ה ט ער ד ס דערפו ן וו ס ס'איז געווען קטרוג.

¶26מ'ה ט גע'טענה'ט ווי זוי קען מען לערנען רזין דאורייתא די ב ה לטענע ענינים פון תורה, די סודות התורה, און לערנען ד ס ניט פריער ניט צוגרייטנדיק פריער דעם לערנער, נ ר לערנען ד ס אין ן אופן פון חוצה ז ד ס ז ל דערגרייכן צו יעדער אידן,

¶27ביז וו נענט ז ס'קען זיך וו לגערן בלעטל בחוץ, כידוע דער סיפור פון דעם לטן רבי'ן מיטן פינחס קריצור וכו ט ד איז געווען דער קיטרוג, ז ”חמדה גנוזה יש לך” בלשון הגמרא, ז תורה ליין איז אויך טייערע זאך ביי דעם אויבערשטן, איז לכאורה ד רף מען ניט גל ט וו רפן זיך מיט תורה, מ'ד רף פריער יענעם צוגרייטן אויף לערנען תורה,

¶28על אחת כמה וכמה אין תורה גופא די גנוז שבתורה, די רזין דאורייתא, די 'פנימיות התורה', ווי זוי לערנט מען ד ס אין ן אופן, ז ס'קען זיך וו לדערן בלעטל ב חוץ, דערפון איז געקומען דער מאסר, דער דער רעסטידן פון דעם לטן רבי'ן, און דערנ ך איז געווען דער נצחון ביום ט כסלו,

¶29ז פון דעמ לט ן איז נ ך מער געווען דער ענין פון הפצת המעינות חוצה נ ך מערער ווי ס'איז געווען ביז דעמ לט, ”כידוע בדברי הימים”, פון דעם סיפור המאסר והגאולה.

¶30וו ס וו ס איז ד ס אין פשטות?

¶31ז דער אויבערשטער ז גט, ז ער ה ט ”חמדה גנוזה” וו ס ד ס איז תורה, און אין דער ”חמדה גנוזה” ה טער נס לפני מנס ”חמדה גנוזה” אין דער חמד הגנוזה וו ס ד ס איז פנימיות החולם און ער ז גט, ז מ'ז לד ס לערנען אין ן אופן פון יפוצו ז ד ס ז ל זיך גיסן חוצו אפילו אין די ג סן, וכידוע דער משל,

¶32ז אויב איין טר פן וועט דערגרייכן צו דעם וו ס לערנט איז צוליב דערויף איז כדי מגלה זיין דעם ג נצן אבן טוב וו ס ער געפינט זיך בכתר המלך און וו ס אין אים איז תלוי דער יוקר הכתר.

¶33אין איינפ כערע אותיות, ז דער אויבערשטער ז גט, ז ”ונתן לנו את תורתו” ד ס איז ז תורה וו ס דער אויבערשטער ואה ”ישעשועים לפניו” ד ס איז צצקע און תענוג ב דעם אויבערשטן ליין אין ענין פון 'לימוד התורה', ווי ער לערנט תורה.

¶34אף על פי כן ז גט ער, ז ער גיט ד ס נתן לן ער גיט ד ס יעדער אידן ווי אין וו ס פ ר מעמד ומצב ער ז ל ניט זיין.

¶35יטף כסלו ה ט אויפגעט ן, ז אויך 'פנימיות התורה' ד רף מען גיסן און לערנען אפילו אין חוצה וויב לד ז ס'איז ד ה פענונג, ז איין טר פן וועט ריין אינעווייניק אין דעם לערנער און ט דעמ לט איז ד ס שטייט ניט אין משל, בער ד ס איז מצבי מובן,

¶36ז טר פן איינער וועט ריין אינעווייניק, וועט ער ד ך נהויבן ווערן געזונט, וועט ער דעמ לט לערנען תורה בהתמדה ושקידה, סיי פנימיות און סיי נגלה.

¶37ד ס איז בער חשבון וו ס קומט שפעטער.

¶38ט ד ס וו ס טוט זיך אויף יו תס כסלו, ז מ'נעמט דעם אבן טוב שבכתר המלך און מ'מ כט דערפון משקה, וו ס צוליב דערויף ד רף מען אים צורייגן, און ס'איז ניט ”ג נצער אבן”,

¶39ד ס איז שתיקלעך און שתיקלעך און בלעקלעך דערפון, און ד ס גיסט מען אין דעם בן מלך, צו יעדער אידן, און ד ז גט דער אויבערשטער, ז ער גיט די ”חמדה גנוזה” שבתוך ”חמדה גנוזה”

¶40וו ס ד ס גיט אויך ”צדיקים דומם לבוראן” וו ס ד ס גייט ד ך אויך אויף יעדער אידן פון ”ועמך כולם צדיקים” זוי ד רף מען מיט זיך לי ן אויך פירן.

¶41ז אויב ער טענה"ט און ה ט מרש חורות, ז ווי קען ער זיך פ רנעמען מיט 'לימוד התורה' 'וקיום המצוות', ז ז ט מיט רגע פריער ה טער ניט געה לטן דערביי,

¶42און ד הערט ער, ז ער ד רף זיך אויפפירן אין ן אופן, ז מ'ז ל גלייך דערקענען מלבדיל בין ישראל לעמים ונקט זוי ווי ”בין אור לחושך” ונקט זוי ווי בין יום השבת לששת ימי המאסר ז גט מען, ער ז ל ד ך לערנען פון דעם אויבערשטן.

¶43דער אויבערשטער הייסט גיסן, ז דבר יקר ביותר אפשר וועט איין טר ן פועל זיין, זוי פ רל נגט מען פון אים אויך ער ז ל ה רעווען, מיט לע זיינע כוחות, אויב אפילו איין טר פן וועט ער אויפט ן מיט זיך,

¶44ה טער אויפגעט ן די תכלית הכוונה, רויסגעג נגען מתוך סכנה, און במילא וועט שוין דערנ ך גיין מחיל אל חיל בעזר השם.

¶45וואס ד ס איז דער לימוד מיוחד פון י ט כסלו, ז בשעת מ'ה ט מלמעלה ב וויזן דעם וועג ז מ'ד רף גיסן די ”חמדה גנוזה” שבתוך ”חמדה גנוזה” די 'פנימיות התורה' ביז אין ן אופן פון חוצה אפילו ז ס'קען זיין ז מערניט ווי איין טר פן וועט דערגרייכן על אחת כמה וכמה,

¶46ז איד ד רף געבן און ה רעווען מיט זיין זמן און מיט זיין מערץ און מיט זיינע כוחות, אפילו ווען ער זעט ניט 'בעיני בשר' ווי זוי ד ס וועט אים איבערמ כן,

¶47איז זיכער, ז וויב לד ז ער איז איד איז לעמ ל, אפילו בשכל הפשוט, ד די מעגלעכקייט, ז איין טר פן וועט צו אים דערגרייכן, איז צוליב ט דעם איין טר פן איז כדי ”כל הענין כולו”.

¶48און ט דעמ לט ז גט מען, ז ד ס ווערט אין ן אופן פון נס אפילו ז אין 'דרך הטבע' קען ד ס ניט זיין, אפילו דער טר פן וויב לד בער ז ס'ה ט ן ”רט אין טבע” טוט ד ך ד ס בפועל.

¶49און דערנ ך ווערט ער משפיע, ווי גערעדט פריער בארוכה, ז ניט נ ר ד ס נעמט אים רויס פון סכנה און דערשטעלט אים וועק אין מעמד ומצב פון מת פון המבדיל פונקט זוי ווי בית שבת ב”יום השביעי לששת ימי המעשה” ד זוי המבדיל ”בין ישראל לעמים” אויך אין ז ס רט הבדלה,

¶50ביז וו נענט ז ער ווערט משפיע ז פון אים ווערט פ רש רייט ”נר מצוה ותורה אור” אין זיין ג נצע סביבה, נהויבנדיק פון זיינע בני בית, און אויך גייענדיק צו זיינע מושפעים, אין וו ס פ ר ענין ס'ז ל ניט זיין,

¶51איז ער מושפע פון אים אין עניני מסחר, אין אכילה און שתי' איז ווי גערעדט פריער ביי אים איז די אכילה און שתי' אן ן אופן פון דינען דעם אויבערשטער ניצט ער אויס מושפע זיינער וו ס ער שטעלט אים צו זיין פרנסה, די אכילה און שתי' איז בשליחות פון דעם אויבערשטן,

¶52וו ס דער אויבערשטער איז ד ס ז נא מפרנס לכל, באמיתית הענין, נוצט ער ד ס אויס געבנדיק אים פרנסה גשמית גיט ער ביחד עם זה אויך פרנסה רוחנית, וו רום ער איז שוין געוו רן דער משפיע אויף מפיץ זיין ”נר מצוה ותורה אור” בכל הסביבה.

¶53און ט דעמ לט ווערט, בדוגמא ווי פון דעם שבת קומט ד ך אויך ”מיני' מתברכין כולי יומי” די לע טעג פון דער וו כ, ביז דעם יום הששי, וו ס ד ס איז ד ך דער יום ראשון, די חנוכה, וו ס דעמ לט איז געווען דער עיקר הנס פון דעם נס שמן, ז אפילו משתשקע חמה בחוץ, ז אין גאס,

¶54אין חוץ, ס'איז פינסטער, און ס'איז אדרבא ”משתשקע החמה” ווי דער פירוש הפשוט, ז ס'ווערט פינסטערער און פינסטערער צינדט ער ן ב זיך ליכפו על פתח ביתו ער ב גנוגנט זיך בער ניט דערמיט און ד ס ווערט מבחוץ, אין ז אופן ז ד ס ז ל ליכטיק מ כן אויך אין גאס,

¶55ביז וו נענט ז ס'ווערט מוסיף והולך פון ט ג צו ט ג איז ער מוסיף נ ך ליכטלע, וו רום די פריערדיקע ליכטיקייט איז שוין ניט גענוג, די וועלט איז שוין ראוי אויף צונעמען צוויי ליכטלעך און דריי ליכטלעך וכו ביז מ'קומט צו שמונה נרות וו ס ד ס איז כינוס של ימות המשיח איז ד ך של שמונה נימין

¶56ז מ'ברענגט ר די חנוכת בית המקדש השלישי, וו ס וועט געבויט ווערן דורך איש ”מבית דוד וו ס הוגה בתורה” ”ויכוף כל ישראל ללכת בא ולחזק” בתך וילכו ”מלכת ה'” וינצח ויבנה בית המקדש במקומו ז מ'וועט אויך זיין משתתף זיין זיך אין חנוכת בית המקדש השלישי

¶57וו ס ווי שוין שטייט אין מדרשים וועט ד ך זיין בחודש כסלו, וו ס ד ס איז ד ך כוננו ידיך וועט ד ך זיין בנין עולמי, וו רום ד ס וועט זיין די גאולה שאין אחרי' גלות, גאולה האמיתית והשלימה, ובקרוב ממש.