Text

¶1בשעת דער רבי האט דערציילט אין תרצ-צ'ח, וועגן דעם פארברענגען מיט פוצציג יאר פריער, ביים רבי'ן נשמתו עדן, בא זיין פאטער, האט ער אויך דערציילט נאך א סיפור,

¶2אז דעמאלט האט דער פאטער דערציילט אן ענין וואס איז פארבונדן מיט דעם סיפור וואס מ'האט גערעדט פריער, וועגן אן ענין פון כלות הנפש, מצד דעם תענוג אין עניני אלקות,

¶3און דערביי זיינען געזעצן בעלי צורה, סיי אין השכלה סיי אין עבודה, דערנאך איז דאך געווען דער מנהג משנים קדמוניות,

¶4מיט דער מנהג משנים קדמוניות, אז יו דער כסלו פלעגט מען עסן גרופן און טאקע, האט מען דאס אויך געשטאנען אויפן טיש, צי יענער איינער פון זיי, צי א פאר פון זיי, האבן דערוויילע געגעסן די קשיא, האט דער רבי נשמתו עדן אים געזאגט, אז דו עסט גריטענע קשיא.

¶5די הסברה אין דערויף איז געווען, אז מצד דערויף וואס ס'האט זיך גערעדט ענינים פון אלקות, און אין אן אופן פון הבנה והסברה, ביז וואנענט אז בא יענעם האט דאס ארויסגערופן א תענוג במוחש אין שכל, און אין שכל פון 'נפש האלקית',

¶6במילא האט דאס דער שכל פון נפש הטבעי און דערנאך אראפגעבראכט אין מדות פון נפש הטבעי האט ער דאס אראפגעבראכט אין התפשטות התענוג און התלפשות התענוג אין דער אכילה פון די גריקענע קשיות.

¶7און אט דאס איז א הוראה, אז אפילו בשעת מ'האלט אין שלימות העבודה, און אין אן עילוי אין עבודה, איז אף על פי כן ווי ס'רעדט דאך אין מאמר דאס איז א מאמר פון רבי'ן מהרש פון תרל זיין,

¶8און אזוי ווי ס'איז ניטא דערפון אין זיין קתב יד איז איידי דחביבא איז דערפאר האט מען אים היינט גע'חזר'ט, ווארום ס'איז דא מערניט ווי אין איין ביכל, און דאס קומט דער יישר כח פאר איינעם השמער לגין תל אביו,

¶9אחוץ ווי אין זיין ביכל האביך דעם מאמר ניט געפונען, און דער וואס שרייבט דעם מאמר שרייבט, אז ער האט דאס אליין געהערט פון רבי'ן מהר אש תרל' טיין, אפשר ווי דאס זיין בודק, און זיין חטר,

¶10און ס'שרייבט, אז דאס איז געווען בחורק תרל' תעין, ועוד ההתחלב המלחמה, דרשיא אין ישמעאל, וואס ווען דאס האט נאך אנגעהויבן די מלחמה מיט די טערקן, וואס ער איז מקשר דעם מאמר פון ”פדה בשלום נפשו” מיט די טערקן ווייסט זיך ניט,

¶11בכל אופן דאס וועט זיין אן ענין פרטי, אבער אין דעם ביכל פון תרל זיין פון די דרושים פון רבי'ן מהרש איז דער מאמר ניטא.

¶12און אחוץ ווי אין דעם איינציקן ברכה האב איך אים ניט געפונען, ס'איז דארטן רעדט זיך, אז צו יעדער ענין דארף מען האבן א שמירה, אפילו צו עניני מצוות און אפילו צו די ענינים פון תורה וואס זיי זיינען ניט אין גדרים וצייגים,

¶13ווארום תורה ווערט דאך אויך אנגערופן בשם אזן ובשם לבוש אחוץ דערויף וואס תורה ווערט אנגערופן בשם בית איז דאך דערפון מובן, אז דער ענין הבית שבתורה היט אויך דעם ענין אין תורה וואס ווערט אנגערופן בשם אזון ובשם לבוש.

¶14און אט דאס איז וואס מ'הערט נאך א הוספה בזה, אז אפילו בשעת מ'זיצט מ'דארף אין א פארברענגען מיטן רבי'ן נשמתן עדן, מיט א נשיא בישראל, און וואס ענינו מסעודש שתלמידי-חכמים שרוי' בתוכו איז דאך דאס ”כאילו מקבל פני השכינה”, ווי די דרשות רזיל בזה.

¶15און רעדן רעדט זיך וועגן אן ענין פון תענוג וואס איז פארבונדן מיט א כלות הנפש אין אלקות, פון דעם סיפור פון דעם אלטן רבי'ן, וואס ער האט געהאלטן בא כלות הנפש מצד זיין מסירת-נפש על תורת הבעל שם טוב ותורת המגיד.

¶16און אף על פי כן, איז א מציאות, אז בא א בעל צורה פון עבודה אדער פון אףכלה, אדער פון ביידע תאכן, זאל דער תענוג אראפברענגען א תענוג אין עסן גריקענע קשיא,

¶17און ניט ווי ס'איז ידוע דער סיפור המפורסם, אז דאס איז מצד דערויף וואס מ'באקענט אלקות אין דעם, אדער מצד באווארענען דעם ענין פון כלות הנפש,

¶18ווארום דעמאלט האט דאך דער רבי נשמתו עוזן ניט געדארפט אים אפשטעלן, נאר כפשוטו, א תענוג אין די גריקע נקשיא, ניט ווי דעם ענין אפילו ווי ס'רעדט זיך אין תניא, אז ס'קען מצד דערויף אז דער גוף זאל זיין א בריא און זאל קענען עובד זיין עבודתו, עבודת הבורות.

¶19און דערפון איז פארשטאנדיק מיט א הדגשה יתורה די שמירה און די זהירות וואס מ'דארף האבן, אפילו בשעת מ'האלט בא עניני 'תורה ועבודה', און אפילו בשעת מ'האלט אין עניני חסידות, אויף באווארענען דעם געשמאק וואס מ'פילט אין גריקע נקשיא,

¶20אף על פי וואס דאס איז יט. חסידו, און ביי א חסידישן פארברענגען, און אין דעם פארברענגען וואס ס'איז געווען א נשיא בישראל, דער רבי נשמתן עטן, דעם שווערס פאטער.

¶21על אחת כמה וכמה, אז די עניני המעלה שבזה פעלן, און די ענינים וואס זיינען פארבונדן מיט עולם ההזה זיינען בתחפם איז דעמאלט איז דאך פארשטאנדיק די שמירות יתירה וואס מ'דארף האבן בזה.

¶22און דערפון איז אויך פארשטאנדיק, אז על דרך ווי דאס איז דא אין דעם ענין פון כח התענוג אזוי איז דאס דא אין דעם תענוג וואס איז פארבונדן מיט זאגן א תחת בדיבור, אדער מיט זאגן א גלייך-ווערטל, אדער מיט א ביטול אויף יענעם במקום פון מבטל זיין זיך.

¶23וואס אט די אלע ענינים, איז אויב מ'דארף דיי אלעמאל באווארענען איז על אחת כמה וכמה, בשעת ס'איז דא התפשטות, איזו שתהי' אפילו פון צדי קדושה איז דאך דעמאלט עלול אז ס'זאל אויך אראפקומען א התפשטות אין ענינים פון 'נפש הבהמית', ווי פארשטאנדיק פון דעם סיפור.

¶24דער סיפור איז דאך ניט נאר א סיפור דברים, נאר אויך א הוראה, אז אט דאס וואס מ'האט אפגעשטעלט דעמאלט, און מ'האט דאס דערנאך איבערגעגעבן לדורותיו אחריו, איז קען דאך דאך יעדערער דערמאנען זיך אליין, אז מ'פארגעסט א מעש גריקענע קשיא,

¶25און מ'איז מלביש דעם תענוג אין עניני אלקות, אין ענינים פון כלת הנפש אלקות איז מ'ברענגט דאס ארויס אלס מסובב דעם תענוג פון 'נפש הבהמית' אין גריקענע קשיא, און מ'איז דאס ניט מגביל, אז אהינצו זאל דאס ניט דערגרייכן.

¶26און ווי אלע ענינים פון חסידות וואס דאס ווערט געגעבן, אז מ'זאל דאס קענען דורכפירן מתוך שמחה וטוב לבב, אין דעם כף פון להר בצור וואס אפילו מיד תור לכהר בחושך על אחת כמה וכמה הר ביור איז אט דאס איז דער כח וואס מ'האט יעדערן געגעבן פון די מקושרים ושייכים,

¶27אז בשעת מ'וועט זיך דערמאנען אויף דעם ווארט זאל דאס אפהאלטן פון א התפשטות פון פלישתין בלעומת זה, און אפילו התפשטות פון פלישתין וואס זיינען באמצע צווישן קדושה ולעומת זה,

¶28און מ'זאל נוצן די ביורות ווי זיי זיינען געווען די ביורות יצחף, וואס דארטן איז זלו סתמון פלישתין און וואס זיי זיינען אט די ביורות וואס זיי זיינען דערנאך אראפגעקומען אין מעיינות מים חיים פון 'פנימיות התורה',

¶29וואס זיי וועלן אונז צוברענגען צו דעם ביור השלישי, ויקרא ”שמרי חובת כהרחיב הוי' לנו ופרינו בארץ” זאגט דאך דער רמב ן, אז דאס גייט אויפן ”בית השלישי שאין” אחריו גלות, בגאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו, בקרוב ממש.