transcript · אידיש
טקסט
טקסט ממוחשב שטרם נבדק בידי אדם - אין לצטט אותו כדברי הרבי.
¶1וואס ס'איז דאך יום הרביעי, און וואס ס'איז דאך יו די ג'בחודש, במילא איז דאך גלייך פארבונדן מיט בתעולי נתעת ליום הרביעי, וואס דאס איז דאך אויך דער יום החתונה פון נשיא דורנו, וואס הנשיא הוא הכל, יו די ג'באלול, און קומט נאך אויך צו וואס דערפון ווערט א משנה ברורה, ובלשון צחה וברורה, כאמור לעיל וואס נשאת ליום הרביעי און מ'הויבט זיך אן די פסולה נשאת וואס דאס איז ראשי-תיבות לבנה ווי ס'שטייט אין ספרים, וואס דאס באווייזט דאך אויף יעדער אידן, אויף אלע אידן, וואס דינים ללבנה און מונים ללבנה, און מ'פארבינדט דאס אויך מיט א חתונה במיוחד, כפירוש הפשוט אין דעם פסולה נשאת ליום הרביעי איז דאך דאס נישואין עמיקין, בלשון צחה וברורה, פון א משנה, און דאס ווערט א דבר משנה איז דאך א זאך וואס איז נישאייך אין דערויף קיינע שינויים, און דאס איז אין תורה גופא דער ענין ההלכה שבתורה, וואס הליכות עולם לו איז דאך דערנאך אויך ממשיך בכל עניני העולם, על אחת כמה וכמה אין עניני חתונות שבעולם גופא,
¶2עאכו כמה וכמה עניני חתונות וואס דעמאלט איז ישראל אין א מעמד ומצב פון העלם בזמן הוואלות, וואס דעמאלט זיינען דאך די אידן אין א מעמד ומצב פון העלם והסתר, און מ'דארף האבן דעמאלט דוקא ברכת הלבנה און קידוש הלבנה, ולפני זה דער ענין פון נסעת ליום הרביעי ראש חידוש הלבנה, ווי ס'איז געווען בפשטות דער ענין הלבנה איז דאך געווען די בריאה שלו, צוזאמען מיטן שמש מיטן חמה איז דאס געווען ביום הרביעי, וכמדובר כמה פעמים על דרך זה, בפרט אז מ'איז דאס אויך מקשר מיט דעם ענין וואס א מלך בשדה איז דאך אט דעמאלט ווערן אלע ענינים אין אן אופן פון בור פני מלך חיים וכמבואר בארוכה אין דעם משל פון דעם אלטן רבי'ן מיט די פרטי משל, ביז ווי נשיא דורנו איז מוסיף אויך דעם ווארט יכולים אז דאס ווערט די יכולת פון ניתנה רשות נתונה, נאר אויך מ'גיט גלייך די גאנצע יכולת וואס מ'דארף דערצו האבן, ביז וואנענט אז דאס קומט אויך ארויס בפועל, אז מ'גיט די בקשות צו דעם מלך, און וואס מ'האט דעם מלך בא זיך בשדה, און דער מלך איז דאס מקבל, און בסבר פנים
¶3יפות, ומה לפנים שוחקות וכו כמדובר כמה פעמים. וואס די אלע ענינים זיינען דאך ביתר שאת וביתר עוז, אז דאס איז פארבונדן מיט דער חתונה פון נשיא דורנו, וואס הנשיא הוא הכל און כולל כל הענינים שבדורו, על אחת כמה וכמה די אלע ענינים פון אידן ווען זיינען בדורו,
¶4פון אידן, ובפרט אז דאס איז ביתו יום עצמו, און דאס ווערט אויך די זעלבע ברכות נוסח הברכות איז דאך דער זעלבער בא יעדער חתונה, און זיי האבן דעם דבר המאחד אותם, אזוי איז דאך דאס איז יעדער חתונה צווישן דעם חתן וכלה פרטים לכאורה, איז דאך אבער בא יעדער חתונה זאגט מען דעם זעלבען נוסח פון אלע שבע ברכות, און אויך דערנאך איז אויך דערמאנט מען די חתונה הכללית פון מהרה ישמה פון ארי יהודה בחוצות ירושלים, דער המקדש את עמו ישראל על ידי חופה וקידושין, וואס דאס איז די התחלה פון ברכת החתונה, און דער סיום שלהם איז דורך דעם ענין הכללי פון מהרה ישמה וואס דאס איז דאך דער ענין הכללי פון גאולת כל ישראל, אחד באחת פון אנשים נשים וטף, און דאס ווערט די זעלבע גאולה, כמדובר כמה פעמים דער אויפטו פון דער גאולה העתידה לבוא, אז דעמאלט איז דאס כולל יעדער איד און אלע אידן ווערן נכלל אין דער זעלבער גאולה, און זיי אלע ווערן נכלל אין דעם ענין וואס לעתיד לבוא וועט זיין די נישואין פון המקבש עם ישראל על ידי חופה וקידושה, נוסף
¶5אויף ענין האירוסין, וואס ס'איז שוין געווען בשעת הוציאת מצרים איז אויך דער ענין הנישואין, און ביז וואנענט אז ס'ווערט והיו לבשר אחד דורך דערויף וואס יעדער איד און אלע אידן ווערן איין ענין, ביז לבשר אחד מיט עניני תורה ומצוותי וואס זיי זיינען דאך עיקר ענינים דוקא, אז ס'איז דא א נשמה בגוף, און די נשמה שטייט מיטן גוף, אין אן אופן און א חתונה, ביז וואנענט אז ס'ווערט והיו לבשר אחד דער גוף און די נשמה גם יחד, און דאס ווערט אויך דערנאך אז מ'פועל'ט אויף נאך א אידן און אויף נאך א אידן, ביז וואנענט אז ס'ווערט כל ישבי'עלי וכמדובר כמה פעמים, האנשים והנשים והטף דער כל גדול יהושבו אינה. וואס דאס איז דאך אויך במיוחד בשעת א חתונה פון א נשיא, כמוזכר לעיל, און וואס דאס איז נוגע יעדערן פון אונז ווארום דאס איז דאך נשיא דורנו, און הנשיא הוא הכל יעדער איד וואס געקפינט זיך בדורו, בדור זה, על אחת כמה וכמה אז ס'איז פארבונדן אויך מיט א חתונה בפועל, וואס דאס איז דאך דער ענין פון תורה ומצוותי'איז דאך געווען נאך קודם שנברא העולם און אלפים שנה לפני זה, דער עיקר אבער פון תורה ומצוותי'איז דוקא לאחרי מתן-תורה, און דוקא אז ס'איז דא דוקא א נשמה בגוף,
¶6און דוקא בפועל ממש, ביז וואנענט והמעשה הוא העיקר, וואס דערפאר איז דאך אויך כרגיל בהתוועדות אלו איז מען אויך מסיים מיט א ענין מעשה הצדקה, וואס מ'מאכט יעדערן פאר א שליח, און דערנאך איז יעדערן מוסיף מדילי, ובסבר פנים יפות, אבער פנים שוחקות וכו אז דער עני דארף גאר אים ניט מזרז זיין און בעטן ביי אים, נאר ער גייט און זוכט ווי אזוי קען מען שוין האבן דעם זכות פון מקיים זיין א מצוה כללית און א מצוה מיוחדת ומצות הצדקה, און שהבעל-הבית עושה אים האני, האנים ייתי אים בעל-הבית, ועד כדי כך, אז ס'ווערט אינגאנצן בטל די מציאות פון עניים, און ס'ווערט מערניט ווי אן ענין בערך לגבי די עשירות וואס דער אויבערשטער גיט מידו המלאה הפתוחה הקדושה והרחבה, איז די גאנצע עשירות וואס מ'האט געהאט לפני זה, אף על פי וואס ס'איז אויך געווען על פי תורה, ובפרט נאך אז ער האט געגעבן צדקה לפי העשירות שלו, ניט נאר די מחסירי נאר לפי הישג יד הנותן, וואס דער נותן איז בשעת דער מקבל
¶7אן עשיר גדול, במילא איז דאך פארשטאנדיק, אז דער נותן דארף אים געבן ביז וואנענט אז ביי אים זאל דאס תופס-מקום זיין, על אחת כמה וכמה וואס אזוי ווערט דאך די שאלה, ווי אזוי קען דאס יעדערער אויספירן, בשעת דער נותן האמיתי, און יעדער נותן, טוט דאס בשליחותו פון דעם נותן האמיתם, ידע המלאה הפתוחה הקדושה והרחבה, איז דער עשיר הכי גדול, וואס ביי אים דוקא דא דער ענין פון מי שיש לי מאתיים רצה ד'מות, און מי שיש לי ד'מות רצה דכפליים, ועל דרך זה הלוך והוסיף ואור איז דאך פארשטאנדיק, אז דעמאלט ווערט דער נותן, ביז אין אן אופן פון דעם נותן האמיתי, און דער אויבערשטער גיט יעדער אידן און אלע אידן א מעגלעכקייט, ברוחניות, אז נוסף אויף די עשירות וואס זיי האבן שוין אין מעשינו ועבודתינו, אין תורה עבודה וגמילות חסדים, און דאס איז דאך אויך נגד די ג'כוין און די ג'דברים, כבדובר בארוכה, וואס האישה נקנית בכסף ובשטר ובביאה, דערנאך ווערט דאס נמשך אויך אין דער מחירה, וואס יעדער איד טוט-אויף, דורך דערויף וואס ער ווערט באלעבאס אויף דער גאנצער וועלט, און טוט דאס אויף, ווי דער שיעור הרמב״ם, כדובר לעיל, איז אויך אין דעם ענין פון מחירה, ווי אזוי דאס ווערט דורך די דריי ענינ
¶8און די דריי ענינים דארף מען האבן א מעשה המועל, כמוזכר לעיל, וואס דאס איז דאך אויך די שייכות און דער קשר מיט פרשת השבוע, וואס דאס איז די פרשה פון ביכורים. און דאס ווערט אויך די הכנה קרובה, ביז תוקף ומיד ממש, אז ס'ווערט בפועל, למטה מעשרה טפחים, ומראה באשבעי ואומר זה, אז אט איז מקויים געווארן מיט א רגע לפני, זה ווערט מקויים דער לשון הפרשה בתחילתה, אז מ'קומט גלייך און מ'דארף ניט אנקומען צו שבע שכבשו און שבע שחלקו די אלע ענינים זיינען שוין אפגעטאן געווארן, און מ'האט אויך גלייך די ביכורים פון די אלע ענינים מראשית כל פרי האדמה, האט מען פריער די גאנצע ראשית, און דערנאך איז מען מקיים בזה אויך מראשית ולא כל ראשית, די ראשית וואס ס'בלייבט נוצט ער אויף ענינים גשמיים און ענינים בכל דרכיך וכיוצא בזה, כמוזכר לעיל, און דורך דערויף קען ער אויך דורכפירן בתכלית השלימות אז ניין ראשית, אז קלייבט אויס דעם מובחר שבמובחר, על דרך זה אויך בא מעשינו ובידה ועבודתינו איז דאך אויך טוב, האט דאך ניט קיין שיעור למעלה, איז אף על פי וואס מיט א רגע לפני זה איז
¶9מעשינו ועבודתינו, איז שוין געווען בתכלית השלימות, איז בפרט אז מ'געפינט זיך אין דעם מעת לעת, און תחילת המתלת, ולאחד תפילת ערבית פון דעם מעת לעת פון נשיא דורנו, ווערן אלע ענינים אין אן אופן פון נשיאות, און אלע ענינים ווערן אין אן אופן פון שמו קונה, וכמדובר כמה פעמים, אז דאס ווערט דער יוסף הוי'ליאלי בין אחר פון די אלע ענינים וואס לא תעתה זיינען זיי נאך ניט ענין של תורה ומצוות ממש, נאר דאס איז אן ענין פון רשות, און ער טוט אין דערויף פון מעשיך ודרכיך וכמדובר כמה פעמים מאכט ער דערפון אויך פון דעם ענין וואס דאס איז אחר בערך לימוד התורה בפשטות און קיום המצוות בהידור הכי גדול, ווערט דאס אנגערופן בשם אחר און דאס ווערט אויך געטאן אין אן אופן פון יוסיף א יוספה אמיתית, וואס זי איז דאך אין אן אופן פון מצוה קוררת מצוה, איז די הוספה איז נאכמערער מוסיף אין די הוספה הבאה לאחרי זה. און די אלע ענינים מתוך יצחק ושחוק, עבודת הוי'בשמחה ובטוב לבב, ביז וואנענט כמדובר כמה פעמים, אז כל השומע יצחק לי אז ער פועל'ט אין דער גאנצער סביבה זיינער, על אחת כמה וכמה בבני ביתו, על אחת כמה וכמה חתן
¶10וקלה, אז דאס ווערט א בנין עד די עד. ובפרט אז מ'שטייט אין דעם זעלבן מעתלת ווען ס'איז שוין געווען די חתונה, און ס'איז שוין געווען די אמירת שבע ברכות, און ס'איז שוין געווען דער סיום שלהם, אז מהרה ישם בריא יהודה וחוצות ירושלים כל חתן וכן קלה ולפני זה די ברכה ברבים, באמירת אמון על ידי רוב עם מהדרת מלך המקדש עמו ישראל לדי חופה וקידושין ווערט דאס גלייך, און באופן כתוב, ובאוזכר כמה פעמים תיכף ומיד ממש די נישואין צווישן עמו ישראל מיט הקב,"ה, נישואין ממש, בהוספה אויף די אירוסין וואס ס'איז געווען ביציאת מצרים, און ס'ווערט דעמאלט די גאולה האמיתית והשלימה, וואס זי איז אין א ריבין פון נפלאות אפילו לגבי די ניסים ומתים וואס ס'איז געווען בא יציאת מצרים, ווערט דאס נפלאות אפילו בערך זה, כמבואר אין זהר און מבואר אין צמח צדק דרושים, וכמדובר כמה פעמים. ועוד והוא העיקר, אז ס'ווערט תיכף ומיד דער מראה באצבעו ואומר זה עתיק געווען דער חסר'ן און ס'זאל געבענטשט ווערן בכל הברכות על ידי בורוב עם הדרת מלך, וואס דאס איז שוין געווען, און אין אן אופן פון מראה באצבעו
¶11ואומר זה, און דאס ווערט גלייך אויך מקויים ווערן וואס מ'האט זיי געבענטשטן, אז חתן מקלה זיינען דאך א מלך און מלכה איז בשעת אמר מלכא עקר טורא ווערט נכר מתחילתו ומעיקרי כל ענין הגלות, וואס דאס איז דאך פארבונדן מיטן ענין פון טורא שלא לרצון, און ס'ווערט די טורא לרצון די למעדיותא דער ענין האהבה וואס ארבה איז דאך נקראית אן אופן פון הר, ומדובר כמה פעמים. און ס'ווערט אויך דערנאכן יהי'בית הוי'בראשה הארון, אז מ'שטייט בנערונו בזקנינו בבנינו ובבנותינו, און נשיא ישראל, דער רבי דשווער, בראשנו, און אין אן אופן פון כל הנישואין, ובפרט אט די וואס זיינען אין דעם טאג עצמו, פון זיין חתונה, ווערט אויך א נשיאות, ווי כל ענין נשואין, און אין אן אופן פון ביכורים, און ס'ווערט אויך נתגלה בפשטות, ווי אזוי יעדער איד איז מקיים די מצוה וביכורים בחלקו בארץ, און מקיים דאס אויך אין אן אופן פון מורה באצבעו ואומר זה אט איז די שדה, וואס דאס האט געהערט
¶12ים, און ניט די פירות מיט וועלכע די שדה האט דער אויבערשטער געבענטשט, אז ס'איז נאך מערער ווי ס'איז געווען דמי ישרים בא יצחק'ן, וויבאלד אז אין דעמאלט איז צוגעקומען דעם מעשינו ועבודתינו, ביז אין אן אופן שלא בערך ממש, און ביז וואנענט, אז כל הפירות פון ארצך ושדך, ובפרט נאך אז כל ישבי'עלי'און מ'האט דעם ארץ פון עשר אומין, כמדובר כמה עשר אומות, כמדובר כמה פעמים, ובפרט די ימים הכי אחרונים, אז ס'ווערט אויך, והוא העיקר, אז ס'ווערט די ימים האחרונים פון אחריות הימים, פון די הכנה צו גאולה האמיתית והשלימה, וואס די ימים האחרונים ווערן דאך אויך די ימים ראשונים, אנהויבנדיק בפשטות, מהר' באצבעו ואומר זה האט ער דער יום ראשון פון גאולה האמיתית והשלימה, י'ג'לבל שנת שמ'ט
¶13כמדובר ומוזכר כמה פעמים, און פון דעם טאג פון יו די ג'וואס בגימטריא אחד, מיט אלע ענינים הרמוזים בזה, וואס דאס איז יום הרביעי, גייט מען גלייך אריבער מיט יום החמישה, און דערנאך איז יום הששיר, וואס הששיר מיט ה'הידוע ה הידיעה, וואס דאס איז דאך גייט דאך דאס אויפן מנין פון מתן-תורה, וואס דעמאלט איז געווען בלשון התניא, אז כבר הי'לעולמים בזמן מתן תורה אט דאס וואס ס'וועט זיין תוקף ומיד ממש, נאך אין יום יו'ג פון חודש אלול, בפרט על ידי מעשינו והעלודתינו אין אלע ענינים פון ראשי תיבות, פון אלול, כולל אויך דעם ראשי תיבות, נוסף אויף די ג'קוין אויך תשובה און אויך דער ראשי ראשי תיבוץ וואס איז פארבונדן מיט די גאולה, ועיקר הגבולה איז דאס דוקא די גאולה האמיתית, וואס זי איז אויך די גאולה בשלימות, דערפאר וואס דאס איז כולל אין זיך בנערינו ובזקנינו ובבנינו ובבנותינו אז קיין איין און איינציקער איד בלייבט ניט אין גלות, ותיכף ומיד ממש, נאך אין יום שלשה עשר, גייט מען אלס גויה אחד און אים אחד, וכאמור לי, אף על פי וואס ס'איז דא
¶14בפרטיות, אין די יתידן שוות איז אדרבא דורך דערויף קומט-צו נאכמערער שלימות, און פון דעם אחד ווערט אויך דער אפטייטש פון יחיד, און אויך דער אפטייטש פון אחד האמיתי, וואס דאס איז אחדות האמיתית, וואס דאס איז דאך עצמות ומהות. ועוד והוא העיקר, אז מ'האט דאס תיכף ומיד ממש, סיי אין זמן און סיי אין מקום. אין זמן, כאמור, אין התחלת פון דעם טאג פון יום אחד, בחודש אלול, מיט אלע ראשי-תיבוץ'ן שבזה, און אויך אין מקום גלייך אין דעם מקום וואס מ'געפינט זיך איצטער בפשטות, וואס דאס איז דאך דער מקום שמגדלין בו תורה, און שמגדלין בו תפילה, און שמגדלין בו מתאים טובים, וואס דאס איז געווען דער עשר שנים פון נשיא דורינו, וואס היינט, כאמור, איז אויך דער יום החתונה שלו, וואס דאס רעדט זיך א ימים האלו נזכרים ונעשים, אז ס'ווערט דערנאך אויך דער הקיצו ורננו וכו,' על אחת כמה וכמה די אלע וואס די וואס זיינען נשמות בגופים גייען תיכף ומיד, און מיט א שמחה גדולה, בדוגמא פון שמחת חתן וכלה, כמוזכר כמה פעמים, וכמבואר ומפורש אין די שבע ברכות, בכלל דערנאך אין דער הנהגה, אז מ'פראוועט יעדער חתן,
¶15בפרט א חתונה שביום זה ברוב שמחה, ביז צו דער שמחת חתן וכלה בכלל, וואס במיוחד איז דאך דאס א שמחה בלא הגבלה, און ס'ווערט דער שמחת עולם על ראשם פון די חתן-כלה און פון אלע חתנים און קלות, און א שמחה גדולה ביותר פון המקדש עמו ישראל על ידי חופה וקידושין, ביז אויך בארי יהודה בחוצות יס ירושלים, קול שמחה וקול חתן, און די פינף קולות וואס הויבט זיך אן פון מתן-תורה שניתנה בחמשה קולות, און מ'האט אויך די ברכת ה'נאך העכער פון צדקה, ביז החמישית לפרעה, וואס דאס איז דאך דער ענין פון אתפראו כל מהורין, למעלה מכל מדידה והגבלה. און אין דעם מעמד ומצב פון אכתי עבדי דאחשורוש אנן ווערט גלייך בגלו שאחרית וראשית שלו, און מ'האט גלייך די שמחה גדולה, כאמור, פון א מקדש עמי ישראל על די חופה וקידושין, און דערנאך אויך די נישואין, ווערט גלייך די נישואין גלייך בשלשה עשר, בחודש אלול, בשנת תשמוז תשמוז תשמוז תשמוז תשמוז
¶16נאך בעבר ווערט דאס גלייך די הכנה תעמי'חיים זכו פון טה'שנת ניסים וניסי ניסים, און ס'ווערט והוא העיקר תיכף ומיד ממש, ולא יכן אפילו כהרף אים, און דערנאך איז ילכו מחיל אל חיל ביז יראה אלא וקים בציון בפשטות, בארצנו הקדושה, און דארט עשון וירושלים עיר הקודש, ובחוצות ירושלים, מבריא יהודה בכלל, און דארטן גופא אין הר הבית איז מקדש אדנ'כוננו ידיך, ועוד ועיקר תיכף ומיד ממש.