transcript · אידיש
טקסט
טקסט ממוחשב שטרם נבדק בידי אדם - אין לצטט אותו כדברי הרבי.
¶1ענין פון פוסקים בברכה איז שוין, ווי געזאגט פריער, ובפרט נאך אז ס'איז אין דעם זעלבן יאר, אויך בהוספה על כמה וכמה ימים לפני זה, אז שמחה איז פארבונדן מיט פנים חדשות, במילא, וויבאלד אז מ'פארלאנגט ביי א אידן, ושמחת בחגך א טאג נאך א טאג, איז דאס גופא א הוכחה, אז גיט אים א פנים חדשות, אף על פי וואס בגופו איז ניט אלעמאל באמערט זיך דאס, איז במה דברים אמורים ווען דאס איז ניט ניכר אין די ריקודים שלו, וואס די ריקודים שלו, אדער די מחאות בקב וואס מ'פאצט צו צום דעם טאנצן פון א צווייטן, איז אף על פי וואס דאס איז מערניט ווי די ידים, משא'כ דער צווייטער וואס טאנצט איז בכל רמך עובר ושסע גידים איז דאס אבער מעין זה, בדוגמא ווי ער איז אינו אמן. אף על פי כן זעט מען, אז בשעת מ'וויל עסן א פירות, און האבן די גאנצע תועלת וואס נעשה דם ובשר כבשרו בגשמיות, און אויך בני-ביתות זיינען אין דערויף מודה, מ'דארף ניט האבן אויף דערויף קיין ראיות והוכחות איז דאס ניט ביי אים,
¶2ער ענטפערט אמין און די פירי ווערט געגעסן על ידי שני, און וואס דער שני האט געמאכט דעם שהחיינו וכו מיט די פרחת הפירה המתאימה איז דאס ניט סתם א חילוק, נאר א חילוק און א חילוק א גדול ביותר. ובפרט אז מ'האלט דאך אין א טאג פון הושענא רבה, איז דאך אט דעמאלט אלע ענינים דארפן זיין אין אן אופן פון רבה, איז אויך אט די עלי'מיום ליום, וואס כאמור איז דאס דא מיום ליום אין די אלע שבעת ימי הסוכות, אז דעם צווייטן טאג דארף זיין אן עלי'ביז עלי'שלא דרך לגבי דעם ערשטן טאג, ועל דרך זה אין דעם דריטן טאג און דעם פערטן טאג און דעם פערטן טאג און דעם פערטן טאג און דעם פערטן טאג און דעם זעקסטן טאג און דעם זיבעטן טאג,
¶3אז מ'האט אויך דעם ענין פון רבה, נוסף בשעת מ'האט זיבן איז דאך דאס א שלימות בכמה וכמה ענינים צו וועלכע מ'דערגרייכט דוקא ווען מ'קומט דערצו בפעם השביעי, משא'כן אבער בשעת ס'רעדט זיך וועגן דעם ענין פון א גאולה, ווי ער רעדט זיך א גאולה האמיתית והשלימה פארבינדט מען דאס דוקא מיט אן אות חס, וואס די גימטריא שלה איז שמונה פעמים. ביז וואנענט אז מ'פארבינדט דאס אויך, אז שמונה איז ניט נאר דער זאך פון אכט, נאר דאס איז אויך דער אפטייטש פון שמונה פון לשון שומן, וואס שומן נעמט האלט בא זיך, ווי דער לשון ווערט געבראכט אויך אין די מאמרים, אז אף על פי וואס די מאמרים זיינען געשריבן בלשון הקודש, און דאס איז דאך דאך א שינוי, מ'האט דאך געזאגט, ווי דאס שטייט אויך אין אגרת הקודש פון דעם אלטן רבי'ן, אז שוין אין בעל שם טוב צייטן איז אויך אמר האט ער געזאגט די תורה שלו בלשון אידיש, וואס דאס איז דאך א בעסערער אפטייטש, דער ר'י טובה ווי שטייט בית ל'א, און מ'איז רגיל דאס אפטייטשן אין צוויי אופנים, בלשון אידיש אדער בלשון אז קיין
¶4מאזיש דערפאר וואס זשארגאן וואס ס'איז דעמאלט געווען דער לשון, און דערנאך האט מען דאס איבערגעמאכט, אז ס'איז ניט א זשארגאן וואס זשארגאן הייסט פירוש המילה, אז דאס איז א טפל צו א לשון, נאר ס'איז געווארן א אידישער לשון, ועד כדי כך, כמדובר, אז דאס איז געווארן דער לשון פון תורת ואבותינו נשיאינו, ולב פון חבד הפרטית, און נוסף על זה אויך פון נשיאינו מוחבד הכלליים, כמוזכר לעיל, אז דער בעל שם טוב, וואס דאס איז דאך ווערט די התחלה פון חסידות הכללית, האט מען געזאגט זיין תורה, און וואס דערפאר איז אויך מער געשמאקער אפטייטשן דעם ראשי-תיבות, אז דאס מאכט בלשון אידות, און ווי וואס ווילן אויך זיך אנהאלטן און האבן אויף דערויף ראיות מאיזה סיבה שתהי איז זיי גוט באקומען, און על כל פנים זאלן זיי אויך מוסיף זיין, בשעת זיי זאלן דערמאנען דעם ראשי-תיבות, זאלן זיי גלייך דערמאנען, אז פון דעם זשארגאן האט מען איבערגעמאכט און דאס איז געווארן א לשון אידיש, וואס דעמאלט ווערט, פארקערט, אז מארי'גדולה יותר על דרך דער אויפטו פון די תשובה אלאה, אז דעמאלט ווערט דאס ניט נאר
¶5כי זכיות, נאר זכיות ממש, און מ'זאגט דאס, אז אף אל תקן זאגט מען, אז דאס איז אראנו נפלאות אפילו לגבי בערך פון נפלאות פון צאתך מארץ מצרים איז דאס אן ענין, אז ס'איז א דוגמא מערניט ווי א דוגמא, דערפאר וואס דאס איז למעליותא דאס איז נאך מערער ווי ס'איז געווען כימי צאתך מארץ מצרים. און ביז וואנענט ווי דאס קומט אויך אראפ אין דעם דין בפשטות, אז לעתיד לבוא איז טאקע מזכירים יציאת מצרים אבער אף על פי כן איז יציאת מצרים איז טפל, און דער עיקר איז די גאולה האמיתית והשלימה וואס איז קומען תיכף ומיד ממש, במילא האט מען דעם איינהאלטן זיך א קורצע וויילע, און וויבאלד אז מ'דארף זיך איינהאלטן מערניט ווי אויף א קורצע וויילע, ווערט דאך די שאלה צוליב דארף מען זיך איינהאהאלטן? זאל מען גלייך פראווען א שמחה הכי גדולה, בדוגמא פון שמחת שבת בראשית, על כל פנים די שמחה לפני זה, די שמחה פון שמחת תורה, וואס ס'דארף דאך זיין א הוספה אין שבת בראשית, וויבאלד אז ס'דארף זיין פנים חדשות מצד דער שמחה, אז ס'קומט-צו א נייע שמחה.
¶6ועד דרך זה לגבי שמיני עצרת, ועד דרך זה אויך לגבי הושענא רבה. וכמדובר, אז אויב אזוי איז וואס דארף מען זיך איינהאלטן זאל דאס גלייך זיין די שמחה פון שבת בראשית שוין אין דער התחלה פון הושענא רבה. און זיכער וועט דאס ניט מבלבל זיין צו דעם זאגן תהלים, וויבאלד אז מ'האט נאך ביז די צייט פון אמירת תהלים נאך כמה שיעורים פון יח'רגעים, אדער כ'ב'רגעים, ווי דער שיעור איז, ווי מ'זאל זיך אויסשוכן פון א שלאף, איז דאך זאגט מען דאך ביז עת הזגר, כמה פעמים שיעור זה, און יהי רצון, אז דאס זאל זיין דער איינציקער בלבול, משא'כעין שאר ענינים, וואס דערפאר האט מען דאס ביז איצטער ניט געמאכט מיטן שטורעם פון חמחץ פון שבת בראשית, זאלן בטל ווערן אלע איבעריקע ענינים בשאלות, וואס בלייבן מערניט ווי אט די שאלה לבד, און אט דעמאלט ווי מ'זעט דאס בפשטות, אז ס'איז דא מערניט ווי א איין און איינציקע קשיא אויף אן ענין, און אויף אן ענין אויף וועלכע ס'איז חביב
¶7אין וועלכן מ'איז רגיל, און רגיל שבע פעמים, שבעה ימים, רצופים יום לאחר יום, איז אט דעמאלט איין און איינציקע קשיא, ניט נאר ניט מבלבל, נאר אדרבא, בשעת ער זעט אז מ'וויל אים מבלבל זיין, על כל פנים מ'האט אנגעהויבן מבלבל זיין, לאזט ער ניט ס'זאל קומען צו נאך א קשיא, אז ער פארמאטערט די פיס, און פארמאטער די ענטשן פון צופארטשן וכיוצא בזה, נאר גלייך ווי ער דערהערט אז הא מ'וויל אים מבלבל זיין אט דעמאלט שלעפט ער אריין דעם ענין המבלבל, און נאך מערער דעם אדם המבלבל, און זאגט אים מ'הער זיך איין דו הייסט אדם על שם אדמה לעליון, עליון און זיין ענין איז אז ער איז ענין פון אלע מדידות והגבלות, איז וויבאלד אז דו דארפסט זיין אדמה לעליון זיין מבטל דיינע מדידות והגבלות.
¶8גי אלע דריי זאכן צוזאמען האסט דאך גלייך דעם כוננו ידיך בשלשה פעמים הוה חזקה, און דאס ווערט אויך א הקדמה קרובה צו דעם מקדש אדנ'כוננו ידיך בפשטות. וואס דאס איז אויך דער יש לקשר זה מיט די אושפיזין פון יום השביעי, וואס דאס איז דאך די אושפיזין פון דעם רבי'ן נשמתו עדן, וואס נשיא דורנו איז געווען בנו יחידו ממלאי מקומו, און אויב סתם א בן איז יורש אביו על אחת כמה וכמה אז דאס איז בנו יחידו, און על אחת כמה וכמה אז ער האט אים יורש געווען אויך אין דעם ענין הנשיאות, אף על פי וואס כמוזכר לעיל איז זמן הצמח צדק, וואס ס'איז געווען דער דור השלישי, וואס בשלשה פארן האוה חזקה איז שרייבט דער רבי נשמתו שרייבט דער יתידורינו, דער רבי דער שווער, אין די רשימות וועגן זייערע תולדות, כמוזכר לעיל, אויף יעדערן פון זיי אויך דעם תטוב פון אדמור.
¶9וואס דאס גיט אויך כח, אז יעדערער פון אונז בתוך כלל ישראל זאל אין זיך נעמען די רחבות און די התפשטות פון דעם תיטול אדמו ר, וואס לכאורה ווערט מען דאך דערציט וט אז מ'זאגט דעם ווארט, במה דברים אמורים? בשעת מ'האט ניט די הקדמה און די ימי יום-טוב בכלל, און דערנאך חזכ'ט זיך דאס סיבה, מער ווי יום אחד אין ארץ הקודש, אדער שני פעמים אין חוץ-לארץ, נאר ויחג הסוכות איז דאך דאס אין ארץ-הקודש ס'איז דאך דא סיי דער ערשטער טאג און סיי דערנאך דער שמיני עצרת, און נאך מערער אין חוץ-לארץ האט מען דאך שוין אין די ערשטע טעג צוויי מאל, און דערנאך אין די צווייטע טעג ויידער אמאל צוויי מאל, וכמדובר כמה פעמים דער פלא הכי גדול, אז בשעת ס'קומט א יום-טוב זאגט יעדער איד אין זיין תפילה להקב,"ה און ווען איז דאס די תפילה? בשעת מ'נעמט ארויס דער ספר-תורה און מ'דארף גיין אין אים לייענען איז דאך דעמאלט פארשטאנדיק, אז מ'דארף זיין אפגעהיט אויף ניט מעכב-זיין די ספר-תורה מהקריאה בה,
¶10וואס דעמאלט ווערט דאך אן עלי אין דער ספר-תורה עצמה על ידי שקרוב בה, איז דאך פארשטאנדיק, אז מ'דארף אין דערויף ניט מאריך-זיין, סיידן דאס איז פארבונדן מיט אן ענין של קדושה, על דרך ווי מ'זעט אז בשעת מ'איז מאריך אין ויהידותי הארון, און ווי ער רעדט נאך ביום טוב שכל בימי השבוע, זאגט מען דאך דאס אויך מיט תת ג'מדות הרחמים, שאינן חוזרות ורוקם, און זיי זיינען למעלה מכל מדידה והגבלה, און יעדער יום-טוב לאו דוקא אין די ענינים זאגט מען נאכמער דעם ענין הכי גדול, אז יעדער איד ווערט ביי דעם אויבערשטן על פי הציווי ומסדרו סדרי התפילה, ובתוכם האט דאך דאס אויך דער אלטער רבי אריינגעשטעלט, אז יעדער איד זאל דאס זאגן בשעת ס'קומט א יום ענטף אויב דאס איז נרי אין ימי השבוע דארף ער דאך איבערקומען נאך ענינים, וויבאלד אז ס'איז דא ענינים וואס ער קען אין זיי זיין שמח אויך בשבת, אבער דא ענינים וואס ער דארף ווארטן ביז ימי השבוע, וואס דעמאלט איז ער מוסיף אויף איבערקומען אויך אט דעם ענין און ממלא זיין און נאכמערער משלים זיין, אז מ'זאל אויך זאגן יו ג'מדות
¶11שאינן חוזות ריקם און אין דערויף איז אויך דער דיוק י'ג'מידות דוקא, אף על פי וואס ענינם איז אויף מבטל זיין כל מדידה והגבלה, אפילו מדידה והגבלה דקדושה, ווארום ער שטעלט זיך אוועק העכער פון די אלע ענינים, ביז אין עצמות ומהות, וואס דעמאלט האט ער אויך דעם קשר פון ונחל רוח הוי וואס בפשטות איז דאך דאס רוח הוי פון הוי'נחכיו ושם אלקים און צווישן אידן גופא במשך כל השנה כולה איז דאס א פסוק וואס איז געזאגט געווארן בנבואה, אויף וועמען? דוקא אויף משיח צדקנו, און איז פארבונדן מיט די אלע ענינים ווי ער רעכנט אויס ניט נאר רוח הוי נאר הולך ומוסיף, וויבאלד אז דאס איז ענינין דקדושה, איז מען מוסיף אלץ מערער און מערער, ווי מ'רעכנט אויס די אלע פרטים.
¶12אויך כולל דעם כח הבלי גבול, און אט דעמאלט פארקערט ס'איז גאט דער חידוש אין דעם כח הגבול, כמדובר כמה פעמים. וואס דאס איז אויך די הסברה, אז לאחרי כל ההפלאות האמורות זאגט מען, אז ס'דארף זיין סעודת יום-טוב, און סעודת יום-טוב איז דוקא פארבונדן מיט אן ענין פון יין טוב און יין ישן, ועל דרך זה בשר שמן, און מ'פארבינדט דאס נאך, אז דאס איז פארבונדן מיט די סעודת רבייתן ושור הבר, וואס מ'וועט האבן תיכף ומיד ממש, וויבאלד אז ס'קומט גלייך די גאולה האמיתית והשלימה. איז דאך אויך רגיל אויף פארבינדן דאס מיטן אושפיז, ובפרט אז דאס איז דער אושפיז פון יום השביעי, און וואס איז כולל כל האושפיזין שלפני זה, נוסף אז מ'זאגט דאך בא יעדער אושפיז פריער דעם נאמען פון דעם אושפיז, און דערנאך זאגט פון הוא דעמו די אלע איבעריקע אושפיזין, סיי די וואס אויסגערעכנט אין זהר סיי די חסיד'ישע אושפיזין, ווי אויסגערעכנט על ידי נשיא דורנו דעם רבי'ן דעם שווער, וואס שמיני עצרת איז דאך אויף דערויף שטייט ניט דער לשון פון אושפיז דערפאר וואס דאס ווערט דאך אן ענין פון א בעל הבית, און אונזער דור, וואס דאס איז דער לעצטער דור פון גלות,
¶13און דער ערשטער דור פון גאולה, במילא איז פארשטאנדיק, אז דאס איז ניט אן ענין פון אושפיז, אן ענין פון אורח, און דערנאך אן אורח קען דאך טראכטן חס ושלום, אז ס'האט זיך געענדיקט די צייט זאגט מען ניט אז די אורחים רעסטו, ביי די אורחים איז הולך ומוסיף מיום ליום, און דערנאך, אז ס'קומט שוין דעם זיבעטן טאג, און מ'זאגט אז דאס איז שוין דער זיבעטער אושפ אושפיז, זאגט מען, אז דער זיבעטער אושפיז איז דער זיבעטער, על דרך ווי שבע איז כולל כל האושפיזין שלפני זה, נאך מערער ווי יעדער אושפיז, זאגט מען, ודעימו. און דא איז אויך די פארבינדונג, אז מיט וואס ווערט דער סיום וחותם פון דעם יום השביעי פון הושענא רבה מיטן גאנצן רבה שבו? איז דאך דער ציווי, אז ס'דארף זיין מהלות הקודש, ווערט דערנאך, אין דעם טאג שלאחרי זה, אן עלי'ביז אן עלי'שלא בערך, ווי מ'זעט דאס אויך בפשטות, איז דאך בנוגע צו עניני יום-טוב קומען צו די עניני יום-טוב לגבי חול המאוד, אפילו א יום-טוב ווי דאס איז יום-טוב פון פסח לגבי חול המאוד שלו, על אחת כמה וכמה די יום-טוב פון שבועות וואס ס'האט בכלל
¶14ניט קיין חוק ס'איז אן ענין פון תורה, איז יום טוב פון כולה קדושה. און דערנאך קומט מען צו חג האסיף און חג הסוכות אין וועלכן מ'געפינט זיך איצטער, און מ'איז גלייך מדגיש, אז דאס וואס מ'געפינט זיך אין איין טאג פון ימי חול המועד איז דאך לכאורה גלייך צו דעם טאג שלפני זה, וואס ער איז געווען גלייך צו דעם טאג שלפניו, נאר וואס דען? ס'איז געווען א הוספה פון א פנים חדשות, אבער דער פנים חדשות איז דאך על דרך ווי מ'זאגט דאס בהנוגע צו שמחת נישואין, איז גענוג אז ס'בלייבן אלע מענטשן ווי זיי זיינען, מיט זייערע פנים מער פון פריער, נאר ס'קומט צו איין און איינציקער אורח, איז דאס גענוג אז בא זיי אלעמען זאל דאס פועל זיין א שינוי, משא-כן אין הושענא רבה זאגט מען אויך די אלע הושענות פון די ימים שלפני זה, אף על פי כן איז דאך דער ציון און די התחלה די זעלבע פון די ימים שלפני זה, משא'כ אז ס'קומט צו שמיני עצרת, איז אט דעמאלט ווערט די התפילה און דער נוסח פון יום-טוב, און ס'ווערט נאך מערער די אלע ימים שלפני זה, איז ווי זיי זענען געווען לפני זה איז דאס געווען ניט אין אן אופן פון עצרת וקליטה,
¶15ביז וואנענט אז ס'זאל ווערן א קליטה פון הולדה, א קליטה כדרוש איז דאך מוליד מעשים כובש, וכל שלשת הענינים לקויים האמורים, נאר ס'ווערט גלייך אויך די הכנה שאין אין הושענא רבה צו דער שמחה וואס קומט גלייך נאך דערויף, אן שום הפסק זמן בינתיים, גלייך פון הושענא רבה גייט מען אריין אין שמיני עצרת, און דאס ווערט אויך א הכנה צו אריינגיין אין שמחת-תורה, וואס דאס ווערט דערנאך אלץ עובר אין דעם שבת פון ויכול השמים והארץ לאחרי זה, איז שטייט דאס אין א מעמד ומצב, אף על פי וואס די קביעות שנה זו איז דאס ניט סמוך בזמן צו שבת, איז דאך דאס ניט סמוך בזמן אין דעם זמן פון עולם הזה ווי ער איז קודם
¶16גאולה האמיתית והשלימה. אז ס'ווערט די גאולה האמיתית והשלימה תיכף ומיד ממש, איז במכל-שכן וקל וחומר, אז מה-דאך אז מ'זאגט בכל שבת זאגט מען אין ברכת המזון, וואס דאס איז פון די ברכות מן התורה התחלתה, און דערנאך קומט דער המשך לאחר די ברכה מן התורה, זאגט מען אויך ויום שכולו שבת ומנוחה לחיי העולמים, און מ'איז מסיים ונאמר עמון ווי די פסוקים שלאחרי זה. ועוד והוא העיקר, אז איצטער איז דער אורח דארף מען דאך דעם אורח געבן כל הענינים ודעמו, בפרט נאך אז מיט אים קומען אלע אושפיזין, סיי פון זהר און סיי פון דעם רבי'ן נשמתו עדן, ווי ער האט די גלה געווען און מפרט געווען און געהייסן מפרט געווען זיין נשיא דורנו דער רבי דער שווער, האט מען דאך די שבעה אושפיזין פון זהר, און שבעה אושפיזין די חסיד'ישע אושפיזין, און דערנאך האט מען דאך דעם נשיא דורנו דער פופצנטער, האט מען דעם קיימא סיהרא באשלמותא אלס א הכנה, צי קיימא סיהרא באשלמותא בפועל, בגאולה האמיתית והשלימה על ידי וישיח צדקנו, און פארבינדן דאס במיוחד מיט דעם כח הניתן פון די אושפיזין,
¶17איז דאס דער ענין פון דער אושפיז פון יום זה איז דאך אויך דוד מלכא משיחא, און פארבונדן מיטן רבי'ן נשמתו עודן, וואס ער איז דאך דער מייסד און דער אנפירער פון תומכי תמימים עד היום הזה, ווארום קדושה איז דאך אינה זזה מנקומה ובפרט נאך אז דאס איז געווען א מקום מיוחד ווי דער נשמתו פון דעם רבי'ן נשמתו עודן, אויך דער שלום יהי'בימיו פארבונדן מיט דעם שלום של שמו, איז פארבונדן מיטן שלום און דאס איז שמו של שלמה המלך, וואס דאס איז דאך לגמי די כמה עדיות קומט דאס טאקע לאחרי פון די זיבן אושפיז, דערנאך איז דאך אבער אויך דא א דיעה, אז דאס גייט דארט אריין אין די שבעו אושפיז, וכמדובר בארוכה בזה אין די ימים שלפני זה, ואויבאלד אז מ'האלט איצטער אין דעם אושפיז פון דוד מלכא משיחא, און מ'האלט מנוגע צו דעם חסיד'לישן אושפיז פון דעם רבי'ן נשמתו אויבן, וואס ער איז, כאמור, דער מייסד און דערנאך מנהל בפועל ועד היום הזה פון ישיבת תומכי תמימין במקומה הראשון, און דערנאך איז דאך מזוזה אינה קדושה
¶18אינה זזה ממקומה. ובפרט אז דוקא בזמן האחרון האט מען אויך געפראוועט כמה וכמה חסיד'ישע פארברענגעס און גע'חזר'ט חסידות, צוזאמען מיט פעולות טובות ומעשים טובות אין דער שטאט ליבאוויטש אליין, כידוע ומסופר על ידי המבקרים של, וואס זיי האבן זיך אין דערויף משתתף געווען אדער איבערגעגעבן אנדערע אין די פרטים שבדבר, און איבערגעגעבן דאס מיט א חיות, ביז וואנענט אז דאס האט מחי'געווען אויך בא די שונים, אז ווי אזוי זאל אויך ווערן ביז ונחל לב רוח הוי במילא זיינען זיי אויך געשטאנען העכער פון חילוקי זמן ומקום, און דערנאך דוקא ממשיך געווען אין זמן ומקום, ובפרט אז יעדערער פון די שלוחים איז אדער אליין געלערנט אין תורה תמידים, במילא איז דאך געבליבן א תלמיד פון תאים כתמיבים עד סוף ימיו, על אחת כמה וכמה לאחרי מאה ועשרים שנה, אויב ס'וועט זיך אפהאלטן חס ושלום די ביאת משיח צדקנו, אפילו ווי ער איז שוין אלט הונדערט צי צוואנציק יאר און ס'פעלט מערניט ווי איין רגע, צי והיו ימיו מאה ועשרים שנה, אדער ער איז נאך עלטער און ס'פעלט מערניט ווי איין רגע, צי והיו
¶19ימיו מאה ושמונים שנה, כמדובר כמה פעמים. ועוד והוא העיקר לויט דעם אושפיז זאל זיין תוכף ומיד נאכמער הפצה אין מייסד זיין מחלקות און פארברייטערן און מרחיב זיין און מעמיק זיין און מגדיל זיין די אלע מחלקות פון טומחי תמימין ווי זיי הייסן, צי טומחי תמימין צי א חוט מימין וכיוצא בזה, אדער מיט אן אנדערע שמות איז דאס דער תוכן דער זעלבער, ווארום ס'איז די זעלבע תורה און די זעלבע מייסדים און די זעלבע מנערים, און דאס ווערט דערנאך אבער אלץ די זעלבע טאקע, אבער דער עיקר איז, אז די זעלבע זיינען הולך מחיל אל חיל און נאך מערער, מ'כאפט אריין די רגעים וואס מ'איז נאך אין גלות, און מ'שיקט שלוחים ניט אין יום-טוב געווען, אדער משבת גערעדט, אדער חלמועד גערעדט, און מ'איז מייסד על ידי מכתבים וכיוצא בזה ו הוראות און נייע מחלקות פון לימוד התורה, פנימיות התורה, און לימוד תורה ווי מ'האט דאס געלערנט אין תומכי פנימים אלע אין חלקים פון תורה ביחד, סיי פנימיות התורה און סיי נגלה דתורה, און סיי מה שתלמוד ותיק עתיד לחדש און
¶20אלץ ווי דער מייסד הישיבה האט דעמאלט מסביר געווען, אז דאס איז אויך דער פירוש פון תורה תמימה אז דאס איז ניט מ'לערנט צוויי זאכן אדער דריי זאכן אדער מערערע זאכן, נאר דאס איז תורה לשון יחיד, און תמימה אויך לשון יחיד, און תורה תמימה ביחד לשון יחיד, און דאס ווערט די הקדמה קרובה, און אין אן אופן פון מלכתחילה איבער ווי דער אושפיז פון דעם טאג פון וועלכן מ'קומט, און דער אושפיז אין וועלכן מ'געפינט זיך איצטער, וואס שמו איז דאך פארבונדן מיט שלום, וואס דאס איז פארבונדן כמוסכר מיט שלום יהי'בימיו פארבונדן מיט שלמה המלך, מיט די גאולה האמיתית והשלמה, און אויך מסורבל בבשר וואס דאס איז דאך דער המשך שמו שלו, כמדובר בארוכה און שוין אויך אפגעדרוקט, אלע פרטים שבדבר, אויך מיט די מראה מקומות, און ס'ווערט אויך והוא העיקר צוזאמען מיט ביאת דוד מלכא משיחא בפשטות, און ניט נאר ביאת לשון עתיד און לשון הוה נאר לשון עבר, ער איז שוין געקומען, ווארום ער איז געקומען מיט א רגע הבא תיכף ומיד, במילא שני רגעים לאחרי רגע זה איז הנה כבר בה לשון עבר,
¶21און מ'האט דער כהן מלכתחילה אריבער ווי דער אושפיז שעבר און די אושפיזין שלפניו, בפרט נאך אז מ'האט דאך, ווי געזאגט כמה פעמים, דער ונחל עליו רוח הוי און אויסגערעכנט אלע פרטים, זאגט דאס יעדער איד ווי דער לשון איז אין ויהי ביסעו ארון, און מ'גרייט זיך אזוי אויך צו זאגן ויהי ביסעו ארון פון שמיני עצרת און שמחת תורה, ווי בבאלד אז בשנה זו זיינען זיי ביידע אין די ימים, ווען מ'זאגט אויך די תפילה פון וואס יעדערער זאגט ונחל לב רוח הוי סיי בשמיני עצרת און סיי בשמחת תורה, ס'איז אבער ניט די זעלבע, ס'איז די זעלבע מיט א הוספה שלא בערך, וכמדובר כמה פעמים. לעוד והוא העיקר, אז מ'זאל אריינכאפן אין שמחת בית השואבה, און דעם לשון אריינכאפן דוקא חטופו החור חטופו שתי און פועל זיין אויף זיי בא די אלע מיט וועלכע מ'וועט פראווען שמחת בית השואבה בלילה זו, און פארציען דאס אויך אין דעם מתלעזט, אין תחילת היום שלאחרי זה, און דערנאך במשך כל היום כולו,
¶22ובפרט אויף בינתיים זאגט מען דאך אויך דעם גאנצן ספר תהלים, וואס דאס איז דער אויפטו דוקא אין הושענא רבה, וכמדובר כמה פעמים, מיט אלע יהי רצון'ס, וואס נאך יעדער ספר, בשעת מ'זאגט דאס אין אן אופן פון חלוקה, און הקדש לאחרי כל ספר וספר, און דערנאך זאגט מען די אלע חמשה יהי רצון'ס, און יעדער באזונדער מיט א באזונדער נוסח, און דערנאך איז דער נוסח השני מוסיף אויף דעם נוסח הראשון, ועל דרך זה השלישי על השני, ועל דרך זה הרביעי על השלישי, ועל דרך זה החמישי על הרביעי, און דעמאלט איז דאס כולל אלע יראתות צוזאמען, כמותכן כמה פעמים. ועוד והוא העיקר, אז אזוי ווי מ'האט זיך געלייענט ערשט וזאת הברכה אשר ברך משה און מ'האט דאס געליינט אין תפילת מנחה, וואס אפילו אליהו הנביא זכור לטוב איז מנה בתפילתו בתפילת מנחה, האט מען דאך געהאט אזוי אין תפילת מנחה פון דעם שבת פון וועלכן מ'קומט איצטער, און די קריאה איז געווען וזאת הברכה אשר ברך משה און די קריאה איז דאס ניט צום ערשטן מאל וואס מ'ליינט בשנה זו
¶23זאת הברכה אשר ברך משה, נאר מ'האט אויך אט די קריאה שלשה פאקן און נאך מערערער וכו ועוד והוא העיקר, אז מ'מאכט א החלטה, אז היינטיקער שמחת בית השואבה פון היינטיקער נאכט זאל זיין ביתר שאת וביתר עוז, ניט נאר מלכתחילה אריבער, ווי ס'האט געדארפט זיין די שמחת בית השואבה פון דעם אושפיז, פון מלכתחילה אריבער דעם רבי'מהר אש, נאר ווי ס'דארף זיין לויט דעם אושפיז פון היינטיקן טאג, וואס דאס איז דאך על ידי ממלאי מקומו, וואס דאס איז געווען דער רבי'ן נשמתו עדן ושמו שלם, און דערנאך אויך א הוספה דור, מסורבל בבשר, און אויך אפגעטייטשט בן, וואס דאס איז ווי דאס איז אין שבעה לשונות פון אלע אידן וואס געפינען זיך בכל קצוי תבל, וחלק מהם רעדט דעם לשון פון דער מדינה אין וועלכן זיי געפינען זיך, אבער אויך דארטן זיינען זיי מסורבל בבשר געמאכט כמה מחלקות פון תומכי קנימים אדער חוטנימים און אן אנדער לשון, וואס דער מכוון איז הכל אחד ביז אחד ומיוחד, ביז הכל יחיד, אויף ממלא-זיין יחידו של עולם, ס'זאל שטיין בגלוי אין די שמחת בית השואבה,
¶24און שטייען בגלוי אין אן אופן פון למעלה מכל מדידה והגבלה, במילא איז ער דאס אויך מסביר, וביתר שאת וביתר עוז נאך מערער ווי אין די לכתחילה אריז ה, מסביר דאס איז מסורבל בבשר און ס'ווערט דער דוב און בן, וואס דאס איז דאך פארבונדן אויך מיטן ענין פון אושפיז, ווי דאס איז דוד, און פון דעם דוד קומט מען צו דוד מלכא משיחא בפשטות, פשטות נאכמערער, ווי מ'זאגט אז דאס איז הנה זה בא לשון עבר, כמותחק לעיל, אז פון דעם רגע איצטער, וואס ס'איז נאך קודם הגאולה, נסיבה שאינו מובנה כלל וכלל, ובפרט נאך אז ס'איז דאך דא דער פסק-דין פון נשיא דורנו, פון רבי'ן דעם שווער, אז מ'שטייט שוין עמדו הכן כולכם און מ'שטייט שוין אויך אויף כל הענינים ענינים, וואס זיינען דערמיט פארבונדן אפילו קנעפלעך, און מ'זאל זוכה צו די קנעפלעך פון די בגדים לכבוד וספרו, פון דעם כהן גדול וואס דאס איז דאך געווען פארבונדן מיט דעם אושפיז שלפני זה, און דערנאך האט מען דעם דוד מלכא דוד, וואס דאס האט אויך פארבונדן מיט דוד מלכא משיחא,
¶25ענין עצרת תהי'לכם, וכמוזכר לעיל, ובהתוועדות שבשנים העברה ביתר שאת וביתר עוז, ובפרט נאך אז ס'איז דאך צוגעקומען בינתיים כמה התוועדויות פון שמחת בית השואבה, און אין יעדערע פון זיי איז דאך געווען דער רצון און די החלטה, אז ס'זאל זיין אין אן אופן וואס ראה שמחה מימיו, כמדובר לעיל בארוכה. ועוד והוא העיקר, אז תוקף אין דעם רגש שלאחרי זה האט מען בהתגלות די אלע אושפיזין, ביז דעם אושפיז פון דוד, ביז דעם אושפיז ווי דוד מיינט פון דוד מלכא משיחא, והקיצו ורננו שוכני עפה האט מען אויך דעם ענין פון דעם אושפיז א קשור צו דוד, דער רבי נשמתו עדן, און דערנאך אויך גרייט מען זיך גלייך, און מ'האט שוין והקיצו ורננו שוכני עפה פון נשיא די ונו. וואס דאס איז דאך דערנאך געווען דער מנהל בפועל פון אלע ענינים פון תומכי תמינים גלייך בשעת בהבזדו און די התיידות איז געווען די שבע ברכות שלו, וואס בא יעדערע שבע ברכות זאגט מען דאך, אז מהרה ישמה בערה יהודה בחוצות ירושלים און מ'רעכנט אויס די אלע ענינים, ווי ס'שטייט אפגעדרוקט אין סידור,
¶26אין ספר השוה לכל נפש, ועוד והוא העיקר, אז מ'גייט איצטער פראווען די שמחת בית השואבה, און די וואס דארפן נאך מאכן הבדלה וועלן פריער מאכן הבדלה, און דערנאך ביתר שאת וביתר עוז, און פרעגן ביי רב, ווי דארף ער טאן מיט דער ברכה אחרונה פון דער הבדלה, צי מאכן דאס תוקף ומיד, אדער וויבאלד אז ער גייט גלייך אריבער פון דער הבדלה, ווערט אין ביי אים אויך די הבדלה און א התחלה פון עסודת שמחת בית השואבה שלאחרי זה, האט ער דערנאך די ברכת המזון וואס גייט אויף כל הענינים האמורים. לכל אופן, לכל הדיעות ולכל המאמרים ולכל הפסקי דינים, איז דאך דאס איצטער דער זמן אז ס'קומט תוכף ומיד דער זמן פון יום שכולו שבת ומנוחה לחיי העולמים, וואס דעמאלט האט מען אויך דעם ענין טאקע אף על פי בשבת איז דאך אויך דא דער ענין פון יום שמחתכן אלה השבתות קומט דאס ניט צו דעם ענין השמחה ווי דאס איז אין מועדים לשמחה, און אין מועדים לשמחה עצמם, בשעת ס'איז מועדים לשמחה האלט מען שוין אין דעם דריטן מועד וואס אהבה חזקה, אין חג הסוכות,
¶27און אין חג הסוכות עצמים האלט מען שוין יום לאחרי יום, ביז אויך אין א טאג וואס ווערט אנגערופן בשם רבא, ווארום כל הענינים זיינען אין אן אופן פון רבא, ווי מ'זעט דאס אויך אז מ'זאגט אלע הושענות, אף על פי וואס לפני זה האט מען זיי געזאגט יעדערן מערניט ווי אין זיין טאג, און דערנאך האט מען געזאגט די אנדערע מערניט ווי בלחש אדער ווי אנדערע פירן זיך אין אן אופן אחר, וואס אין כאן המקום להאריך בזה. ועוד והוא העיקר, אז ס'ווערט תיכף ומיד נאך אין ימי חול המאור ווערט גלייך דער מאיד הכי גדול, און אין אן אופן פון ביטול כל המדידות והגבלות, אין דעם מקדש אדנ'כוננו ידיך וואס נקרא על שם דוד, און וואס דארטן איז דאך אויך פארבונדן, כידוע די שיחה, פון דעם בעל האושפיז, וואס ער האט געזאגט בנוגע צו תלמידי תומחי תמימים וואס זיי זיינען דאך נתפשט געווארן, יעדער תלמיד האט מקיים געווען דעם ציווי פון והעמדה תלמידים הרבו און ווי געזאגט אין דערויף דעם אפצייטש דאך די תלמידים, איז יעדערער פון זיי אזא תלמיד וואס ער איז אין זיך כולל הרבו, א סך תלמידים,
¶28במילא איז דאך פארשטאנדיק, אז וויבאלד אז ער האט שוין אין זיך די כשרונות, און האט אויסגענוצט די כשרונות, און האט דאס אנגעהויבן על כל פנים מיט א תלמיד אחד, ווי ער רעדט נאך ווען ער האט אנגעהויבן מיט צוויי תלמידים, ווי ער רעדט נאך ווען ער האט אנגעהויבן מיט דריי תלמידים, האט ער דאך אויך די תלמידי תלמידים אבא כפשוטו, וואס אף על פי וואס אפילו שתיים ווערן אויך, ווי ד ער האט אנגערופן בשם הרבו קומט דאס ניט צו דעם אפטייטש פון הרבו כפשוטו איז דאס לכל הפחות שלשה, ועוד והוא העיקר, אז מ'זאל נאכמערער מחליט זיין בנוגע צו די הרחבה פון המדים תלמידים הרבו יעדערער במעמדו ומצבו, אנהויבנדיק פון בני-ביתו מאכט ער פון יעדערן פון זיי אן ענין פון א תלמיד, ביז וואנענט אז דאס איז אויך שייך צו נשים און ס'טף, נשים במצוה דלהוא, און טף אויך אין מצוה דלהוא, כמדובר כמה פעמים, אז בשעת א קינד זאגט מודה אני לפניך באווייזט ער אז ער איז א תלמיד וואס האט מקבל געווען די תורה וואס משה רבינו האט באקומען דעם סיני פון עצמות ומהות, און האט זיך דערנאך מסרה על ידי יהושע, וואס דאס איז דאך אויך געווען דער כיבוש הארץ
¶29על ידו, ביז אין אן אופן אז יעדערער פון זיי ווערט אן ענין און א נציאות פון תלמידים הרבה, איז דאך פארשטאנדיק, אז דאס לאזט אים ניט טרוען, און ער איז דאס ממשיך אויף מעמד זיין, תלמידים הרבה איז דאך ניט באגנוגענעם פון בני ביתו, נאר על דרך, כאמור, אז ס'זאל זיין א תלמיד בפשטות, און נאכמער ס'זאל זיין א תלמיד וואס ער איז כולל אין זיך הרבה, און דערנאך אויך זאל ער זיך משתדל זיין, אז דער תלמיד זאל מאכן הרבה, וכמדובר כמה פעמים, עוז זה דארף מען זיך אויך משתדל זיין אויף להרבות אויך אין יסוד פון די מחלקות פון תומכות מימין, ביז אין אן אופן אז דאס זאל זיין די השפעה שלהם, און אויך די מחלקות שלהם, על דרך ווי מ'האט דאס שוין אפגעטאן בהנוגע ניט אין חלמא האט גערעדט און ניט אין יום-טוב גערעדט אין התפסת התניא, אז מ'האט געדרוקט תניא בכל מקום וואס מ'האט נאך געפונען אן יישוב פון בני ישראל, ביז אין מדינה ההיא אין וועלכע ס'געפינט זיך נאך ליובאוויטש עד היום הזה, ס'קומט אבער ניט, מ'האט זיי געגעבן
¶30דעם רשות, און זיי האבן דארטן געפראוועט שמחת בית השואבה, און אין אן אופן אויף געפראווען די שמחת בית השואבה מ'זאל אויפטאן דער המידי תלמידים הרבה במדינה ההיא, און דאס זאל זיין די הדמה קרובה, כמוזכר כמה פעמים, אז כל הענינים, כל בתי מעשים טובים, און בתים פון לימוד התורה, און בתים פון ענין התפילה, דער בית המשולש ווערט גלייך אריבערגעטראגן אין ענני שמיא צוזאמען מיט בנערינו ובזקנינו ובבנינו ובבנותינו לארצנו הקדושה, און דארטן אין ירושלים עיר הקודש ובהר הקודש, ובבית המקדש, און דער עזרה פון דעם בית המקדש, און מ'איז דארטן ממשיך אין שמחת בית השואבה אין אן אופן פון הולך ומוסיף ואור און הולך ומוסיף ואור אזא מין אור וואס פועל'ט אויך אויפן עבר, ווערט שוין ליכטיקער אין דעם גלות ווי מ'געפינט זיך נאך איצטער, איז שוין ניכר דער אור הגאולה האמיתית והשלימה, און ס'איז ניכר אין אזא אופן אז דאס לייכט דורך, ביז אויף דורך און דורך, און ס'ווערט דערנאך די הבדלה אין וועלכע מ'גייט
¶31די וואס האבן נאך ניט געמאכט און זיי גיור מאכן, על אחת כמה וכמה אט די וואס האבן שוין געזאגט דעם נוסח ההבדלה איז ווערט אויך אז מ'מאכט פון א מבדיל בן קודש לחול זאל מען מאכן דעם חול ווי ער שטייט צוזאמען מיט דעם קודש, און דאס וואס ס'האט געזאגט די הבדלה, אז שטייענדיק ביידע צוזאמען איז בא יעדער אידן דא א חילוק ווי ער איז עוסק אין בכל מעשיך לשם שמים אדיר, וואס דאס איז דאך אן ענין פון חול על טהרת הקודש, און דערנאך ווי ער איז זיך עוסק אין ענינים פון תורה ומצוות בפשטות, וכמדובר כמה פעמים, ובפרט אז מ'גרייט זיך אויך צו הנחת תפילין, וואס מ'האט זיך שוין אפגעווארט און זיך איינגעהאלטן, וכידוע דער ספר פון רבי ליצל בדיטשווער, וואס האט שוין אויסגעקוקט אויף הנחת תפילין, לאחרי ווי ס'איז געווען א הפסק אטאקע על פי הלכה, אבער ווי דער ענין זאל ניט זיין איז דאך ניט געווען דער ענין פון הנחש ספילין במעשה בפועל, און דאס ברענגט נאך שנעלער און נאך טיפער און נאך העכער און נאך ברייטער די גאולה האמיתית והשלימה, וואס דעמאלט וועט דאך זיין וידעו כל עמי הארץ כי שם הוי'נקרא עליך ויראו פניך
¶32און דערנאך אויך נאך מערער, א הוקשה כל התורה כולה לתפילין וואס דאס מיינט מען דאך אלע מצוות, ביחד עם זה שטייט דא דער לשון כל התורה איז דאך אויך דא א רמז אויף כל התורה, וואס כל התורה איז דאך כולל פנימיות התורה און נגלה דתורה, ומה שתלמיד ותיק עתיד לחדש, כמוזכר כמה פעמים, און מ'גייט מתוך שמחת בית השואבה, ווי מ'וועט נאך פראווען אין אן אופן פון רבא, במשך הלילה הזה, און אין אן אופן אז ס'וועט ניט שטערן צו דעם ענין פון אמירת תהלים, נאר אדרבא, אז ווי אמאל געווען דער סדר, אז מ'פלעגט טיילן צו אמירת תהלים בהושענא רבא פלעגן די גבעים, טיילן א טפוח מסוג צו די וואס האבן געזאגט תהלים, און די וואס האבן געזאגט תהלים, אדער זיי האבן דאס געזאגט מלכתחילה אין א סוכה וואס דעמאלט האט זיי דארטן אויך געקענט עסן דעם טפוע, אדער מ'האט דאס געגעסן מיט א החלטה אז ס'איז א זיכערע זאך אז מ'וועט דאס עסן, נאר מ'וועט דאס עסן ווען מ'וועט ניט קענען עסן אן א סוכה, אויב אין צווישן וועט ניט זיין קיין סוכה, און בפרט נאך אז מ'האסט זיך תוקף ומידי ממש צו האבן סוכת אורו של לוויתן, צוזאמען מיט יין המשומר
¶33און צוזאמען מיט לבויתן ושורי הבת, וכמוזכר כמה פעמים. און ס'ווערט נאך, בפרט, על ידי ההוספה אין די אלע ענינים פון תומכי תמימים ומחלקות שלהם, באופן דמוסח ואול, ביז למעלה ממדידה והגבלה. און דערנאך ווערט אט די הבדלה, אפילו אט די וואס האבן נאך ניט געמאכט קיין הבדלה, זאל דאס אויך גרייטן זיך צו דער הבדלה, וויסן אז די הבדלה איז דאס מערניט ווי א הבדלה אין אופן העבודה, אבער אזוי געפינען זיך אלע צוזאמען כאיש אחד חברים כאיש אחד ובלב אחד ובמקום אחד, און במקדש אדנ'כוננו ידך וואס איז כולל אין זיך אלע בית מקדשות, און אויך דער מקדש השלישי, ווי ער איז אין זיך כולל אלע דריי מקדשות, ועוד והוא העיקר תיכף ומיד ממש.