Text

¶1אז מ'דארף מען צו דער שמידער, אז ס'זאל ממילת שם אראך אין זדוקה, ווארום דאס איז דאך בהמשך צו שמחת בית השואבה, וואס זי איז דאך בכל לילה פון ימי הסוכות, אנהויבנדיק שיין בזמן שבית המקדש הי'קיים, וואס איידער ס'איז געווען דער זמן הגזירות בדבר האט מען דאך אויך געפראוועט שמחת בית השואבה בלילה ימים טובים, על אחת כמה וכמה אין ימי חול המאיע צוקות, ביז דעם לעצטן טאג פון חול המאיע צוקות, וואס דאס איז דאך אויך האט דאך אויך דעם נאמען פון הושענא רבה איז דאס דערפון אויך פארשטאנדיק, אז כל הענינים שבו דארפן זיין אין אן אופן פון רבה, ובפרט איז דאך אויך בפשטות, וויבאלד אז אין עניני קדושה איז מיום ליום איז מעלין בקודש איז דאך פארשטאנדיק, אז וויבאלד אז מ'הויבט-אן מיט שמחת בית השואבה, בלילה הראשון, אפילו בזמן שבית המקדש הי'קיים, לאחרי הגזירה

¶2וואס מצד דערויף וואס מ'האט דאס געפראוועט מיט א אכלין און כלי זמר בכלל, במילא האט זיך דאס דאס ערשט אנגעהויבן במחל המועד, איז דאך אבער אויך דערנאך געווען הלך והוסיף ואין, ביז די תכלית השלימות בזה, אין דעם לעצטן טאג פון שמחת בית השואבה, וואס דאס איז דאך געווען ביום השביעי פון סוכות, ביום הושענא רבה. נוסף, כאמור, אז דער נאמען אליין באווייזט, אז די אלע ענינים שבו זיינען פארבונדן מיט רבא און פארבונדן מיט א ישענה רבה, מיט א ישועה רבה, על אחת כמה וכמה א שמחה פארבונדן מיט תורה, און פארבונדן מיט מצוות, און פארבונדן מיטן בית-המקדש, אדער על כל פנים זיכער דער בית-המקדש, און א שמחה וואס איז פארבונדן מיט ושבתו מים בששון אין מים אלא תורה פארבונדן מיטן ענין התורה בכלל ובמיוחד, וואס ס'איז דאך אויך ביוני הטיפורים איז דאך זמן מתן תורה פון לוחות האחרונות, און די אלע גילויים וואס זיי שטייען אין תחילת פון חודש תשרי אין אן אופן פון בכסר, איז דאך ליום חגונה בימי חג הסוכות שטייען זיי אין אן אופן

¶3גלוי, און דער אופן גלוי איז אויך הולך און מוסיף מיום ליום. על אחת כמה וכמה אין דעם סיום פון חותם פון זמן שמחתנו פון חג הסוכות, ווארום דער זמן השמחה פון שמיני עצרת און שמחת תורה איז דאך א שמחה מיוחדה צו תורה. וכמדובר כמה פעמים, אז ס'איז דאך דא ווי מ'זעט אויך בכמה מקומות איז מען מחלק, ווישן די שמחה פון ימי הסוכות, כולל שמחת בית השואבה, און די שמחה פון שמיני-עצרת און שמחת תורה, וכמדובר כמה פעמים. האט דאך אויך דער ענין פון אושפיזין, וואס דער ענין פון אושפיזין ענדיקט זיך דאך מיטן יום השביעי של ימי חג הסוכות,

¶4אויך דא די זיבן אושפיזין ווי זיי זיינען גערעכנט אין זהר, אברהם יצחק יעקב משה ואהרן און יוסף ודוד, ביום השביעי, דער ענין פון דוד, אושפיז דוד, ועל דרך זה די חסיד'ישע אושפיזין, ונשיא דורנו האט דאס מגלה געווען און אנגעוויזן באצבעו ואומר זה אט דא אויך די זיבן אושפיזין, און דאס איז דער בעל שם טוב, און דערנאך איז גערעכנט די אלע זיבן דער מגיד און דער אלטער רבי און דער מיטעלער רבי און דער צמח צדק און רבי'ן מהרעש און דער זון זיינער ממלאי מקומו, כמדובר כמה פעמים, וואס ס'האט אויך א שייכות על פי השם שלו צו דעם ענין פון דוד'ן, וויבאלד אז זיי קומען אויס אין דעם זעלבן זמן, און נאך במודעות

¶5אז דאס איז נתגלה געווארן אין פנימיות התורה, וואס כשמה כן הוא איז כן היא איז זי דאך די פנימיות פון די ענינים וואס זיינען שוין פריער געווען בגלוי, במילא אויך בחיצוניות, און דערפאר יש לומר אויך די שייכות פון א שומר שביניהם, וואס דער ענין פון דוד מלכא משיחא איז דאך, וואס דעמאלט וועט זיין דער שלום בימיו, ביז דער תפלית השלימות איז שלום, על דרך ווי כל עניני מועדים איז דאך שלום, עד כדי כך וואס במועדים איז דאך דעמאלט שלום צווישן אידן, ביז וואנענט אז מ'איז מבטל א הלכה, דער פירוד שביניהם מצד זהירות אין טהרה יתירא, ווערט דאס בטל במועדים, וואס דעמאלט איז כל ישראל חברים ברגלים, און דערנאך אויך הולך ומשים ואור

¶6קומט דאס אויך ארויס בגלוי ובפנימיות, ביז בתכלית השלימות איז דאס ביום השביעי, וואס דערפאר ישלומר אויך, אז דאס איז אויך נרמז אין דעם שם פון דעם אושפיז פון דעם היינטיקן טאג פון יום השביעי, פון ימי הסוכות, וואס דאס איז דאך אויך דער חותם פון כל שבעה אושפיזין, איז דאך כאמור, דאס וואס ווערט גערעכנט אין זהר איז דער זיבעטער, אבער דעם טאג איז ער דער ראשון, ווי די אמו קומען אלע איבערליקע אושפיזין פון זהר, אז ווי די אמו איז דאס אברהם יצחק יעקב און משה ואהרן און יוסף, ועד דרך זה אויך בהנוגע צו די חסיד'ישע אושפיזין, כמדובר כמה פעמים אין זיי האט מען ניט געהערט אזוי דעם אונטערשייד אז מ'זאל אויך מאכן די אמא, אף על פי וואס ס'לייגט זיך בסברא ובפשטות, אז וויבאלד אז יעדער טאג איז דא אן עיקר אושפיז וואו די אמא איז די אנדערע זעקס, על דרך זה איז דאס אויך בהנוגע צו די זיבן חסיד'ישע אושפיזין

¶7זיי גייען זיי אויך מיט אזא מין סדר, וואס לויט אט דעם סדר קומט אויס א בנוגע ליום השביעי, צו הושענא רבה, איז אין דעם אושפיז וואס ער דערמאנט אין זהר איז דאס דער ענין פון דוד, און דער אושפיז, דער חסידישער אושפיז, פון נשיאים, איז דאס דער נשיא השביעי, וואס אויך דער שמו, כמדובר, איז אויך שלם, וואס דאס בפשטות איז דאך פארשטאנדער דער קשט, ווי אזוי דאס איז פארבונדן אויך ווי ס'איז געווען בא דוד'ן, אז אף על פי וואס התחלתו איז געווען מיט אן ענין פון מלחמות, איז דאך דערנאך געווען דער ענין ווי ס'איז געווען געמאכט שלום, ביז א שלום אמיתי, און ביז וואנענט אז שלמה האט דערנאך געקענט יושר על כסא הוי אן קיינע שטערונגען, ואדרבא בתכלית השלימות דורך דערויף וואס דוד האט דאך שוין געבראכט אט דעם מעמד ומצב, און כמובן אויך פון דעם מיטעלן רבינ'ס דרושים, הפדה בשלום נפשי, וואס דאס האט דאך געזאגט דוד המלך, און ער איז דארט מבאר ווי אזוי תכלית השלימות איז דאס בא דוד'ן, און דוד דוקא ווי ער איז אלס אן ענין פון מלכא משיחא,

¶8ואר בארוכה אויך אין די דרושים וואס זיינען אין שער התשובה, און הויבן זיך אויך אן מיט פדה בשלום נפשי, כי מקרב לי כי ורבים היו עמדו, כמדובר כמה פעמים, וואס דאס איז אויך די שייכות ווי ס'זאגט פריער דער ערשטער נאמען זיינער, וואס שלום יהיו בימיו און שלום אמיתי, און דאס ווערט שמו אשר יקראו לו, וואס דאס ברענגט זיין יתהוות און זיין חיות און זיין קיום. און אויך דער צווייטער נאמען, וואס הויבט זיך אפ מיטן דוב, און דערנאך דער אפטייטש, אז מ'ברענגט דאס אויך אראפ אין די שבעים אין די לשונות וואס זיי זיינען דער תרגום פון לשון הקודש, וואס דאס איז דאך כמבואר אין תורה אור, איז דאס באווייזט דאס, אז די ענינים ווערן נמשך אויך אין עולם הזה התחתון שאין תחתון למטה הימנו, און וואס דארטן לכאורה איז דאך

¶9האט אפגעגעבן מלכתחילה לאומות העולם, ועד כדי כך אז ווי רש'הויבט אן פירושים אין פירוש החומש, מיטן מדרש, אז אומות העולם זאגן א ליסטים אתם דערפאר וואס ס'איז פריער געווען בא זיי, איז מען דאס ניט מקציש, נאר פארקער מ'זאגט אז מ'וויל גאר האבן אז ס'זאל זיין דוקא יספתי חשוכי לנורה ומרירו למיתקו ודוקא דורך תשובה יפקו מבי גלותא ברחמון צוזאמען מיטן ספר הזהר, וואס ס'איז דאך אויך בלשון רובו, בלשון, ועכ״פ חלק חשור ממנו, בלשון התרגום, איז אויך דער צווייטער נאמען דיב וואס די גמרא איז מסביר, אז אן ענין פון דיב איז, ווי מ'איז דאס מסביר בהנוגע צו דער גלות ווי דאס איז, וואס דערפון פארשטאנדיק, אז אזוי וועט דאס זיין, ווי ס'ווערט די התהפכא שבדבר, אז דוב איז ענינו וואס דאס איז מסובל בבשר, וואס דאס איז א סך בשר, וואס דאס איז דאך אויך דער אויפטו פון ימות המשיח און גאולה האמיתית והשלימה, אז ס'ווערט דער בשר בריבוי, נוסף אויף דעם ענין פון בשר פון שור הבר, און אויך דער בשר דגים אין די

¶10לביעתם ועוד ועיקר, אז ס'איז אויך פארבונדן מיט דעם ענין הבשר ווי דאס איז אין ימים טובים, ווי דער אלטער רבי פסק'נט, אז אויך בזמן שאין בית המקדש קיים דארף זיין מועדים לשמחה און בזמן שבית המקדש הי'קיים איז געווען נקרא ביין וואס דאס איז שמחה, און דערנאך אויך בשר, משא'כן איצטער, ווי ער שרייבט אין דער הגהה, אין דער הבנה, אין דער הבאה, אין דער הארץ צו שולחן ערוך, וכמדובר כמה פעמים איז דער עיקר איז דער ענין פון בשר. וואס דערפאר איז דאך אויך די זהירות פון כמה וכמה, אז ימי החלמיין, ניט נאר ימי הימים טובים, נאר אויך ימי החלמיין בכל יום ויום שבו, זאל זיין דער שתיית יין, און אויך דער עיקר אכילת בשר, וויבאלד אז דער עיקר השמחה בזמן שאין בית המקדש קיים איז ניט אזוי ביין ווי דער ענין בבשר, וכמדובר כמה פעמים.

¶11וואס דא זאגט מען אויך, אז דאס איז נרמת בהשם, אז דער שם איז אז ער איז מסורבל בבשר, נוסף אויף דעם בשר וואס ס'איז דא מצד שמחת יום-טוב, כאמור, איז אויך דא מסורבל בבשר אז מ'איז מוסיף בשמחה, במילא איז מען אויך מוסיף אין אכילת בשר, ביז וואנענט אז ס'איז ניכר אז דאס איז א הוספה בדבר, ביז וואנענט אז אין וועלט קען זיך אויסווייזן אז דאס איז בדוגמא פון מסוגבל בבשר לאו דוקא למעליותא ווייס אבער א איד, אז כל עניניו ומנוחד ענינים פארבונדן מיט מנהגי ישראל, און נאכמער אין מדיני ישראל, און נאכמער אין מדיני מן התורה, איז דאך א זיכערע זאך אז דאס איז כולא קדושה, ואדרבא, אויב דאס קומט אראפ בגלוי אין אן ענין של אכילה ושתי', ובעיקר גאר באכילה, וואס נעשה דם ובשר כבשרו איז דאס ניט אזוי פון יין, נאר דער עיקר איז גאר דוקא פון אכילה, וואס דאס איז דורך פת, ועיקר בשר, פארבונדן מיט שמחה, און דאס ווערט אזוי הלוך והוסיף אור, כמוזכר, מסורבל בבשר,

¶12דער דור למעליותא, אז מ'קלייבט צוזאמען בשר בחלקו בעולם, און מ'מאכט דערפון אז ס'זאל ווערן אן ענין א טפל להנהגתו, במילא איז ווערט דאס אן אכילה של תורה, חז כמה וכמה אן אכילה פון דברי סופרים, וכיוצא בזה, איז חביבין דברי סופרים נאך יותר מדברי תורה, און ס'ווערט אויך אן אויך אכיל אפגעטייטשט, ווי געזאגט, אין דעם ענין פון א דוגמא פון די שבעים אומות און שבעים לשונות, וואס דאס איז דערנאך דער אפטייטש פון דו טייטשט מען דאס גלייך אפ אויך דבר, ועד כדי כך, אז ס'ווערט גאר איין ווארט בנוגע לכמה ענינים, ווי מ'זעט דאס אויך אין דער חסימה פון דעם אושפיז, האט ער געשריבן כמה פעמים דיבר אין איין ואר, ביז וואנענט אז ס'איז גאר געווען געשריבן מיט איין בי'ת, און דער בי'ת האט געהאט א שייכות סיי צו די התחלה צו ה ד'ו ו און סיי צו דעם סיום ה'אין ראש, וכמדובר כמה פעמים.

¶13וואס דאס קומט דערנאך אויך בנוגע לעניננו, וואס דאס איז דאך הוא העיקר ענינים שהזמן כרמא, אז בשעת מ'שטייט אין הושענא רבה, און סיום וחותם פון שבעת ימי האושפיזין פון זהר, און סיום וחותם פון שבעת ימי פון די חסיד'שע אושפיזין, און דער טאג האט דעם נאמען על פי תורה הושענא רבה טוט מען די אלע ענינים אין אן אופן של ישועה, אין אן אופן פון רבה, און דאס ווערט א אכלה קרובה ממש צו הושענא רבה כפשוטה, צו גאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו, און זיכער, נוסף אויף די ענינים וואס ס'איז גלאר נאך פארבונדן מיט הושענא רבה, וואס דאס איז דאך די אמירת תיקון סיי אין משנה תורה וואס זי איז דאך כולל כל התורה כולה, ואדרבא הוספות רבות, אז די אלע ד'ספרי תורה שלפני זה קומען דוקא ארויס אין משנה תורה, און דערנאך אויך לאחרי חצות הלילה, וואס דעמאלט איז דאך ווי דער אלטער רבי ווערט אויך אראפ בסידורו, על אחת כמה וכמה אין די דרושים שלו, לאחרי חצות הלילה,

¶14וואס דעמאלט איז דאך מנהג ישראל אז מ'זאגט תהלים אויך בלילה, זאגט מען אויך די כל חמשה ספרי תהלים, וואס זיי זיינען דאך ווי מ'זאגט אין די ה'רצון כנגד חמשה חומשי תורה, בראשית און שמות און ויקרא און במרבר און אין דברים, און מ'זאגט אויך, ומסייער מיט א סיום נפלא, וואס מ'געפינט דאס גאר ניט אין קיין אנדערע תפילות, כמה פעמים, אז מ'איז מסיים דעם ויהי רצון פארבונדן מיט אמירת תהלים בכלל, כולל אויך ובמיוחד פון הושענא רבה, איז מען מסיים אז ס'זאל זיין דער זכות וואס מ'האט געזאגט דעם תהלים, וואס זיכער וועט דאך יעדערער דאס טאן לאחרי חצות ליל, אבער מסיים זיין כל חמשה ספרי תהלים, וועט ער נאך און דערנאך אויך זאגן דעם ויהי רצון אז דער זכות זאל ביישטיין יעדערן פון אונז און אלען פון אונז, כאילו אמרם דוד מלך ישראל בעצמו, און דערנאך אויך ועמרא אמן. און וויבאלד דאך פארשטאנדיק, אז דוד המלך זאגן תהלים, איז דאך א זיכערע זאך, כדי ס'זאל זיין כולל אנשמט הללו ידקו הללוקו וועט אזוי זיכער זיין און מקיים-זיין דער אויבערשטער תפילות כל ישראל, און אויך אט די תפילה, אז ס'וועט

¶15די הושענא רבה בפשטות, גאולה האמיתית והשלימה, און מ'וועט זאגן, צוזאמען מיטן עם זמירות ישראל הקיצו ורננו שוכני הפר במיוחד, אז ער איז דער אושפיז פון יום זה, ו די עמו איז אויך דא אברהם יצחק יעקב און משה ואהרן און יוסף, און על דרך זה אויך די חסיד'ישע אושפיזין

¶16און דער רבי נשמתו, כאמור, מיטן נאמען זיינעם שלום דובי בן ודעימו דער בעל שם טוב און דער מגיד און דער אלטער רבי און דער מיטעלער רבי און דער צמח צדק און דער רבי מהרש מלכתחילה אריבער, און ס'וועט זיין מלכתחילה אריבער תיכף ומיד דער ענין וואס מ'איז ממשיך די שמחת בית השואבה אין דעם בית השואבה כפשוטה, וואס בית השואבה כפשוטה איז דאך געווען בחצר בית המקדש, איז מען דאס ממשיך אין חצר בית המקדש השלישי, מקדש אדנ כוננו ידך און מ'איז דאס ממשיך בהושענא רבה פון שנת תשנ ון, וואס דאך ראשי תיבות שלו, כמדובר כמה פעמים, תה'שנת שנת ניסים, און ניסים לשון רבים דוקא,

¶17האש שלפני זה, אז הי'תהי'שנת ניסים, וואס דעמאלט אז מ'זאגט דערביי הי'איז דאך דאס א לשון שמחה במיוחד, און באווייזט על פי הלכה, אז דאס איז אן ענין של קביעות, על דרך ווי די גאולה העתידה לבוא, און העתידה לבוא תוקף ומיד איז דאך דאס א גאולה נצחית, און מ'איז בנערינו ובזקנינו בבנינו ובבנותינו רואים ענני שמיא איז מען ממשיך, נוסף אויף דערויף וואס די החלטה איז און מ'איז אויך ממשיך אין שמחת בית השואבה, ניט קוקנדיק אז ס'איז דאך דא כמה עבודות בלילה זה וביום זה, מען עבודות סיי אין תורה און סיי אין עבודה און סיי אין מילות חסדים, אויך אין דעם ענין פון שמחת בית השואבה, און א איד האט דאך בכח, אז ברגע כמימרא זאל ער קענען אריינשטעלן אן עולם ומלוא, ענינים וואס אפילו אין קדושה על פי רוב, אדער אפילו אין דעם זעלבן יאר, אין די טעג שלפני זה, האט דאס געדארפט נעמען א ריבוי זמן, האט ער דאס לא יקבן אפילו כהרף עין, און שטעלט אריין אין רגע כמימרא, בשעתך דובריגעך דער,

¶18עאכו כמה וכמה ביום מחדה, ווערט דער יום מחדה גלייך מתחילתו, א יום פון הושענא רבה כפשוטה, יהושע כדולה, און דערנאך איז מען ממשיך אין דער לילה עצמה, הלוך והוספ ואור מרגע לרגע, און מ'האט והוא העיקר, אז עוז הברכה אשר ברך משה וואס דאס איז דאך אויך די סדרה פון פרשה זו, און צוזאמען אויך מיט די אושפיזין, וואס בתוכם איז דאך אויך משה ואהרן אחיו, און צוזאמען דערמיט אויך יוסף וואס איז פארבונדן מיט נשיא דורנו, על אחת כמה וכמה דער ענין ווי דאס איז מלכתחילה אריבער, כמדובר לעיל, און פארבונדן מיט שלום דור דור, כמוזכר לעיל, ועוד והוא העיקר, אז מ'האט דאס דעם ענין בפשטות למטה מעשרה טפחים, די ישועה רבה, גאולה האמיתית והשלימה, תיכף ומיד ממש.

¶19קוקט, זיי אלע שטיפן יענע אויף. וכי. וואסר ער האט דא געבייטן א שפיג ארויף? איינער האט געבייטן א ברוכה. ארום אידן. איז זיין קאפל איז ארויפגעפאלן ספרי, איז געבייטן תלמוז. וואס דאס טוט דארף ווי ס'טיין? ס'איז צעבט? צעבט, און וואס געהויבן טשע, איז נאך דיין? ס'איז מען געהויבן טשע, איז צומאים? מ'איז ניט קומען, ס'איז דא, און דערנאך איז דאס אריינגאנצן.