Text

¶1ווי דער רבי האט אמאל געזאגט י' טוס כסלו אין א פארברענגען, אז אזוי ווי אין דער אגרת פון זיין פאטער שטייט דאך, אז דאס איז דער ראש השנה,

¶2די תורת החסידות איז דער מנהג אין ראש השנה איז, אז ובאלד נאך מעריב איז זאגט מען א גוט יום-טוב און ”לשנה טובה תכתב ותכתב” און האט דארט מסביר געווען,

¶3אז דער מנהג בא דעם נשיאים איז דאך געווען, אז אין תפילת מעריב בליל ראשון דרך שנה האט מען לאנג מעריב געווען, ובכחיות גדולות, און

¶4האט דערנאך מבאר געווען, אז ניט קוקנדיק אויף דערויף וואס אוועקגייענדיק פון מעריב איז מען דאך צובראכן איז פונדעסטוועגן, די ערשטע זאך וואס מ'טוט איז דאס ווען טאן א טובה א צווייטן, אז א צווייטער זאל זיין לשנה טובה תיקתו ושיחתו.

¶5וואס דאס איז דאך אויך דער כללות הענין פון תורת הבעל שם טוב, וכידוע דער ווארט, אז ס'איז כודאי א נשמה גייט אראפ מלמעלה אין דער וועלט, א ווארט פון בעל שם טוב, אויף זיבעציק-אכציק יאר כדי צו טאן א אידן א תורה בגשמיות אדער ברוך ניט,

¶6וואס דערמיט וועט מען פארשטיין נאך א סיפור וואס דער רבי האט אויך דערציילט אין ביים יתרס כסלו'דיקן פארברענגען, און האט געזאגט אז ער האט געהערט פון זיין פאטער,

¶7פון רבי'ן נשמתו אויבן, וואס ער האט געהערט פון זיין פאטער, פון רבי'ן מהר אש, וואס ער האט געהערט פון זיין פאטער, דאס הייסט פון צמח צדק, אז דער תמר צדק האט דערציילט, אז אין תקסמ"ט איז געווען ביים זיידן, אפריילעכען יום טוב,

¶8און דער רבי דער שווער האט דערוי' מסביר געווען, אז בשעת מ'פלעגט זאגן ”יום טוב סתם” האט מען געוואוסט אז דאס מיינט מיום טוב כסלו.

¶9האט דער צמח צדק דערציילט, אז אין דעם פריילעכן יום-טוב, דאס הייסט יו-טס כסלו, ט קסט האט דער זיידע צי דער אלטער רבי אריינגערופן די קינדער, דאס הייסט, דעם מיטעלן רבי'ן מיט די צוויי ברידער, און געזאגט, אז איך בין אויך געווען דערביי,

¶10און האט בא זיי געפרעגט וואס איז דער חילוק איז געלעגן אנגעשפארט מיטן קאפ אויף די הענט אויפן טיש, און געפרעגט וואס איז דער חילוק פון א משכיל ביז א מובד.

¶11האט פריער געזאגט דער מיטעלער רבי, ווי אזוי ביי אים קומט אויס, דערנאך האט געזאגט ער בחיים אברהם דער ברודער, און דערנאך האט געזאגט ר' משה דער צווייטער ברודער.

¶12האט דער אלטער רבי אויף דערויף געזאגט, אז דאס איז דער חילוק פון משכיל ביז עובד ווי ער איז אין בריאה און אין יצירה און אין עשי וואס איז אבער דער חילוק פון א משכיל ביז אן עובד אין א צילה.

¶13און האט דערנאך אליין מבאר געווען, אז דאס איז דער חילוק צו האבן א געשמאק אין א ציצה, ציי האבן א געשמאק אין טאן א טובה א אידן.

¶14דאס הייסט, אז אין עצילות, וואס דאס ווערט דאך אפגערופן אין ספרי קבלה, ”עולם האחדות”, מיוסד אויפן מאמר פון תיקוני זהר, אז דארט איז איהי וגרמי' חב אחוץ ווי אלקות איז דארט גארנישט ניטא,

¶15אבער א איד בעבודתו איז א קען דאך זיין אין אצילות שוחט, וכמבואר בכמה מקומות, און ס'איז אויך מובן אין שכל הפשוט איז דאס ניט געמיינט א נשמה אן א גולה, נאר א נשמה אין גוף,

¶16און מ'ברענגט דאך אויף דערוף די ראי' אז יעדער איד האט פארענגט כנסת החדורה אויסגעשטעלט דעם נוסח פון וויחת השחר, אז בנוגע צו זיין נשמה,

¶17נשמה שנתתה היא איז נאך איידער ס'איז דא דער 'אתה בראתה' האט ער שוין דער טהורה היא דאס הייסט, אז ער האט אויך א נשמה ווי זי איז העכער פון 'עולם הבריאה', און דאס זאגט ער גלייך אויפשטייענדיק אינדערפרי, און דאס דארף זאגן דער פשוט שבפשוטים,

¶18ווארום יעדער איד איז דאך מחוייב אין אמירת פון ברכת השם, דאס הייסט אז יעדערער האט א חלק פון א נשמה פון עצילות אט ווי זי שטייט ביי אים.

¶19און וויבאלד אז ער האט דאס, איז דאך אט דעמאלט פארשטאנדיק, אז אויב ”יגעת ומצאת” קען ער דאס אראפברענגען אז דאס זאל ביי אים ווערן בגלוי.

¶20על דרך ווי ער זאגט אין זהרע משפטים, אז זכר יתיר איז גערעכנט ער אלץ אויס בדרגות, ביז וואנענט אז זכר גיט מען אים ברתא דמלכא, וואס דאס איז נשבו דאציל.

¶21און דאס איז אפילו ווי ער שטייט דא למטה, און ווי ער קען האבן צו-טאן מיט ענינים גשמיים, ביז ער קען האבן צו-טאן מיט אן מוני יהודי, און ווי ס'שטייט אויף דערויף אויך די הוכחה,

¶22אז בשעת משה רבינו האט גערעדט מיט פרעה, וואס דאס איז דאך געווען אין מצרים מנבת הארץ איז פרעה געווען ”ג' קליפות עטמאות לגמרי”, וואס דאס איז נאך נידעריקער פון עשי ניט נאר עשי' רופנית,

¶23אפילו עשי' גשמית וחומרית, און משה איז דאך געווען א נשמון דאצילות און ווי ער זאגט אין אגרת הקודש פון צקן תניא אז אפילו כפי שיגדו למטה איז דאס אויך א נשמה דעצילה, און דאס האט גערעדט איינע צום צווייטן.

¶24איז דאך אין מצרים, אין ארץ אט דארטן קען א איד זיין אין עולם הצילות בגלוי, וואס לאחר מתן תורה איז ער דאס דעמאלט אויף יעדערן, ווי געזאגט פריער אין דעם מוסח הברכות,

¶25אז ער זאגט הורה היא וואס דאס איז נאך העכער פון עתה בראתה און בהשתדלות וביגיעה קען דאס ביי אים אראפקומען אויף יעוין לו ברתא דמלכא.

¶26וואס מיט דער נשמה די אצילות, וואס דארט איז אייו וחייו אחד און דאס איז ”עולם האחדות” איז אט דערמיט קען ער אויפטאן בחלקו בעולם,

¶27און דארט דורכפירן דעם אויבערשטנ'ס כוונה, אז ס'זאל ווערן דער ויסור ל”מקדש ושכנתי בתוכם” און דאס איז געזאגט געווארן צו יעדער איינעם, אפילו וואס די ראי' אויף דערויף איז,

¶28וואס ער זאגט דאך אויך הורא היא און דער ענין פון דיבור איז דאך דאס ארויסגעגעבן געווארן אויף ארויסגעגעבן בגלוי, ווארום לולי זאת וואלט דאך דאס געבליבן במחשבה אין אן אופן פון הלב.

¶29וואס אט דאס איז דער ענין פון תורת החסידות, ארויסברענגען דאס בא יעדערן, און די התחלה אויף דערויף הויבט זיך אן פון ראש השנה לחסידות, וואס דאס גיט כח על כל השנה כולה.

¶30און אויף דערויף זאגט מען, אז אין דעם אופן העבודה ”של כל אחד ואחד”, ווי ער שטייט אין תכלית העירוב, אז ער איז אין עולם התהילות זיינדיק דא למטה איז אט דא קען ער זיין א משכיל און קען זיין אן עובד.

¶31וואס אין די ביידע ענינים איז ער אין עולם התהילות, דאס הייסט אז יהי וחייהך דיהי וגמיהך און פונדעסטוועגן זאגט מען, אז דאס איז על דרך א חילוק פון משכיל און עובד אין עולם התהי',

¶32וואס דאס איז משתלשל פון דעם חילוק פון משכיל ואובד אין 'עולם האצילות', ווארום דאך כל הענינים שבעשי' זיינען דאך פריער געווען אין 'עולם האצילות', און פון דארטן זיינען זיי משתלשל געווארן למטה,

¶33און מ'זאגט, אז דער קלארות החילוק אין דערויף איז דער חילוק איז דער חילוק איז צי א געשמאק אין א ציצה, אדער א געשמאק אין תנה טובה א ימי.

¶34וואס איז דער ענין פון א ציצה?

¶35זאגט ער דאך אויף דערויף אין זהר, אז דאס איז דער ענין פון דער מרכבה.

¶36אזוי ווי די מרכבה איז דאך דא אין ”ד' כתבות, ד'” רגלים, אט אזוי איז די ד' כנפות פון א טלית, וואס דעמאלט איז דאך דא די מצות הציצית, אט די עבודה איז דאך דאס איז עבודת הציצה.

¶37וואס איז דער ענין פון מרכבה?

¶38אז פאר זיך איז ער קיין ענין ניט, ס'איז מערניט וואס ער איז בטל צו דעם רוחב עליו, און אין וואס פאר אן אופן איז דאס, אז דורך המרכבה קען דאך דער רוחב אנקומען אין אזא אט וואס לולי המרכבה וואלט ער אהינצו ניט געקומען.

¶39וואס דאס איז על דרך דוגמא וואס מ'דארשנט אין מדרשים אויף למעשה יד אחד תכסור אז עבודה צורך דבוהם אז אויב ס'פעלט איז צור ילדך טשט און אויב מ'טוט אט דאס וואס מ'דארף טאן איז דעמאלט זאגט מען ועתה יקדם ה כח אהרנו אז הי' לך לברכוני,

¶40ווי די גמרא זאגט, אז ער איז מוסיף כח בפמרא של מעלה.

¶41וואס דאס איז דער כללות הענין עבודת המרכבה, אז פאר זיך איז ער קיין מציאות ניט, און אין וואס איז זיין גאנצע פשוקה ועבודה אז ער האט א געשמאק אין ארציצא, ווי דאס איז אין עשי וואס וואס איז דאס אין 'עולם האצילות'?

¶42אן אופן פון רצוא, אז דורך אים זאל דער רוחף טאן אט דאס וואס ער וויל טאן.

¶43ס'איז דא א צווייטער ענין, פון טאן א טובה א אידן, וואס דאס איז ניט אן ענין פון רצון 'מלמטה למעלה' פארקערט, דאס איז דאך א 'המשכה מלמעלה' למטה.

¶44וויבאלד אז ער טוט א טובה איז דאך א סימן, אז יענער איז א חסר בירקו, און ער קען ממלא-זיין יענערס חסרון.

¶45דאס הייסט, אז דאס איז שני עבודות הפכיות.

¶46די עבודה פון עציצה אף על פי וואס כפשוטו איז דאך דאס א המשכת פון דעם מקיף העניין, וואס פירט זיך דורך דערויף אויס דער ענין פון תכלו פון תכלת און דער ענין פון א מרקבה אז דאס איז פאר זיך קיין מציאות ניט, ער שטייט אין א תשוקה פון אלה זיין 'מלמטה למעלה'.

¶47און וואס דערפאר געפינט מען דאך, אז בשעת א איד יאגט זיך ניט אזוי נאך חציצות, און ווי די גמרא דערציילט אין מנחות, אז ער האט מכפיד געווען א מלאך,

¶48ווארום עבודה פון מלאכים איז דאך דער ענין וואס זיי שטייען ברצון 'מלמטה למעלה' סיידן מ'שיגט זיי אין א שליחות-אט דעמאלט ווערן זיי אן ענין, אז דורך זיי זאל זיך אויספיקן פירן די רצון האורים, ולאחרי שמוהו השליחות איז אט דעמאלט איז נסתלק לו.

¶49משא' כן קטינא איז ער איז געווען ציצית זיין ענין איז טאן א טובה א אידן, ס'איז מערניט וואס מצד די שפדר שמלמעלה האט מען אין אים צוגעגעבן אט דעם ענין אויך.

¶50וואס אט דאס איז אויך דער תלמות החילוק פון מוחין וואס דאס איז דער ענין פון מסכיל ביז אן עובד וואס דאס איז דער ענין פון מעשה, וואס ס'הויבט זיך אן פון מדות וואס דאס איז דאך די התחלת המעשה, וואס מוחין איז דאך דאס אפגעטראגן און פארנומען מיט זיך,

¶51און דער ענין פון עובד ווי ער איז דא מבאר פון טאן א טובה אידן איז דאס אויף ממשיך זיין לזה של מטה הימנו.

¶52וואס אט דאס איז אויך דער כללות הענין וואס חסידות האט אויפגעטאן, אז ניט קוקנדיק אויף דערויף וואס די נשיאי החסידות זיינען זיך געלעגן אין ענינים המקום ביותר, וואס דאס איז דאך 'פנימיות התורה', בפרט נאך אז מ'האט דאס געדארפט ארויסגעבן אין א הסברה פון חתמו 'בינה דעת' איז אויף וואס האט מען געלייגט דעם דגוש?

¶53אז ס'זאל זיין דער ענין פון תנה טובה א אידן בגשמיות, פדה ברוחניות ווי דער ווארט פון בעל שם טוב.

¶54און אט דאס איז אויך די הדגשה פון יו טעס כסלו, וואס דעמאלט איז דאך דער ”פדה בשלום” נחשונה טעגנט דאך כפשוטו אויך דער טייטש דורך צדקה, ווי די רבי זאגט אין אגבת הקודש ולכן ”נקראת הצדקה בשם” שלום וואס דורך איר איז דא די רדיעה בשלום,

¶55וואס דער ענין פון צדקה איז דאך דער טאן א טובה א אידן אע' פי וואס בשעת מעשה האט ער דאס געקענט ליגן אין ענינים נאים ויותר.

¶56וכידוע דער סיפור וואס דער רבי האט דערציילט, אז די מסירת-נפש פון דעם אלטן רבי'ן, אז בשעת ער האט געקענט שטיין אפרייטן זיך פון גביקות אין אלקות, און אראפלאזן זיך אין תנה טובה א אידן כפשוטו.

¶57וואס דאס איז אויך דער ווארט וואס ס'איז דאך דא פון בעל שם טוב, אז ער האט נתפלל געווען ”כמה תפילות ויתנה” כמה תעניות ער זאל קענען, שטייענדיק אין יחודים ולמעלה, ענטפערן אויף א שאלה דא למטה, וואס לכאורה איז ניט פארשטאנדיק וואס האט דאס דער בעל שם טוב דארף האבן ביידע זאכן צוזאמען, און אויף דערויף נתפלל זיין און חסק'ן,

¶58ס'איז געקענט זיין די צייט פון יחודים א באזונדער צייט, און צייט פון ענטפערן אויף שערות למטה א באזונדער צייט, נאר אט דאס איז די נקודה מיט די תכוית העיהוי פון תורת הבעל שם טוב, אז ס'איז דאך דער ענין, דער יחוד העליון, אויף ווי מ'שטייט אין עשירות זאל מען דארטן האבן דעם געשמאק אין טאן א תורה א אידן.

¶59און אט דאס איז ווי ער זאגט אין אגרת הקודש אין חילנה, אז מ'האט דאס געגעבן עונט אלעמען אין ירושו, וואס אז כדי צו זיין א יורש איז דאך ניט נוגע אז דער עמל און די יגיעה ווערט דאס שוין באלעבאס אויף דעם, אט אין וואס פאר א מעמד דעם מצב ער זאל ניט זיין,

¶60דערנאך אבער כדי דאס אויסניצן און דאס זאל ביי אים ווערן 'בפועל ממש' וואט דא הויבט זיך אן די 'עבודת האדם', און אין אן אופן אז ס'זאל זיין דער שנה איין מאל געטאן און א צווייטן מאל געטאן, ווי ער זאגט ”אזוב תזוב שני פעמים” און ווי דער רבי איז מסיים אין אגרת הקודש, אז וואו ס'שטייט צוויי מאל,

¶61לערנט מען אפ דערפון, אז אפילו אז דמי' פעמים אז מ'זאל מנשך זיין, ווי דער רבי געטייטשט, אז דמי' פעמים איז דאס מנשך זיין אין אלע עצר 'כחות הנפש', און ווי זיי שטייען בהתרחת ובהתפשטות, וואס דעמאלט איז דאך כל אחד כל ומיתר ווערט דאס מאה פעמים, און דארטן זאל זיין דער ענין צוזאמען מיט אלקות און צוזאמען מיט די רבינו נשיאים,

¶62אז ס'זאל זיין כולא חב וחיים.