טקסט

¶1וואס דערמיט וועט מען אויך פארשטיין אט דאס וואס מ'האט גערעדט אויף דער ענין פון תורת הבעל שם טוב, וואס דאס איז דערנאך ארויסגעגעבן געווארן אין תורת חב", דורכן אלטן רבי'ן, איז ענינו איז אויף משם פון דער גאנצער וועלט אן ענין פון הקדש,

¶2וואס דאס איז דאך ניט חס ושלום אן ענין חדש, נאר דאס איז דאך די 'פנימיות התורה' דאס הייסט די פנימיות פון כל התורה כולה, אז ס'זאל זיין דער ויסו ”לי מקדש ושכנתי בתוכם” פון יעדער ענין ופרט וואס איז דא אין וועלט.

¶3וואס דאס איז דאך דער דיוק וואס מ'האט געזאגט, אז די תורת הבעל שם טוב גיט ארויס א הסברה ארוכה אויפן ענין פון השגחה פרטית, ווי אזוי דאס איז ניט נאר אויפן מן הנדבר,

¶4נאר אפילו אויפן דומם, און ניט נאר אויף ענינים כלליים, נאר אפילו אויף פרטי פרטים, און ניט נאר אויפן ענין אליין, נאר אפילו אויף אן אופן ווי אזוי דער ענין זאל זיך אפטאן.

¶5ביז וואנענט אז חסידות זאגט, אז אויף דער פרט, ווי אזוי דער ענין זאל זיך אפטאן איז דאס איז משלים דעם רצון האור, ביז אין אק, אין אדם קדמי

¶6וואס דאס איז דאך דער העסטער ענין אין קדושה וואס קען זיין, איז דאך דאס ביז אין אקר און מ'זאגט, אז דאס האט דער בעל שם טוב מגלה געווען, אז דאס איז נוגע אין אן ענין פרט שבפרט, ביז אין דומם שאין למטה מזה,

¶7ביז אפילו אין אן אופן ווי אזוי דער ענין זאל זיך אפטאן.

¶8דאס הייסט, אז אפילו דארטן מאכט מען דערפון קדושה, נאר וואס דען, ווי אזוי קען דאס געטאן ווערן?

¶9איז דאס טאקע דורך דערויף וואס ”אני המתחיל” ”וירד הוי' על הר סיני” אבער דאס האט אויפגעטאן, אז דערנאך ווען ”משה אמר” עליהם הארקים און גופא בשר לשה אזיל האט משה מיטגענומען אלע אידן, און אידן האבן מיטגענומען די גאנצע וועלט עד ”הים האחרון”,

¶10ווי ער טייטשט אין ספרי עד ביאת משיח, וואס דעמאלט איז דאס ארויס בגלוי.

¶11וואס דערמיט איז פארשטאנדיק נאך אן ענין וואס ס'איז דא אין תורת הבעל שם טוב, וואס דער רבי ברענגט דאס אראפ אין שער היחוד והאמונה אויך אלס אן ענין עיקר.

¶12און דאס איז, אז דער ויתר ”מחי' את כולם, אל תקרי מחי' אלא מהוה” אז מ'דארף האבן דער דבר הוי' זאל שטיין אין דער בריאה 'בכל רגע', ווארום אילוי הי' טא כרגע ווערט דאס ”איים ואפס קודם” הבריאה.

¶13ווי יעדער ענין אין 'פנימיות התורה', דארף דאך דאס דאך אפשפיגלן אין נגלה דתורה, איז אין דערויף אויך א חילוק פון חולין ביז הקדש.

¶14דער ענין אין הקדש איז דאך דא אזא מין הקדש וואס ס'הענגט ניט אפ אויף מעשה בני אדם וואס דאס איז מצד התולדים יבכור איז דארט איז א זאך וואס ס'איז ניט שייך קיין שאלה, ס'איז קיין נפקא מינה ניט ער זאל קומען צוגיין און זאגן אז ער האט חרטה, די תחתיק ”קדוש מימי אמו” איז דאס פארפאלן.

¶15וואס דאס איז על דרך ווי רוחניות מצד עצמה, וואס דארט האט מתן תורה ניט אויפגעטאן וואס 'עבודת האדם' קען דערגרייכן, ס'איז אבער דא דער ענין וואס מתן תורה האט אויפגעטאן, 'עבודת האדם', וואס דאס איז קדושה וואס האדם מקדיש.

¶16דורך וואס איז ער דאס מקדיש?

¶17וואס ער זאגט הרי זה הקדיש אדער הרי זה עולה אדער הרי עליו מיט אלע פרטים שבזה, איז אין דערויף דא א דין, אז דערנאך קען אויף דערויף זיין שאלה וואס הייסט שאלה?

¶18אז ער קומט צוגיין לאחר זמן און זאגט אז ער האט חרטה איז אט דעמאלט ווערט דאס חורין מעיקרו.

¶19וואס איז די הסברה אין דעם?

¶20איז דער פארשטאנד אין דערויף איז, אז ס'איז דא אזא ענין וואס טוט זיך אפ לרעדט און ס'איז פארפאלן, ס'איז דא אן ענין וואס ער הויבט זיך טאקע אן אין א רגע, אבער דערנאך איז ער הולך ולמשך כל התקופה.

¶21אויב די אמירת האדם אין הערדיש וואלט זיך אפגעטאן בשעת ער זאגט הרי זו עילה אדער הרי זו תרומה און דערמיט האט דאך זיין ענין אפגעטאן, ווארום דערנאך איז דאך זעלבסט-פארשטענדלעך, אז ער קען מארגן ניט קומען צוגיין און ציען צוריק, ווארום די זאך האט זיך שוין אפגעטאן.

¶22והא ראי' איז דאך, אין די ענינים וואס ס'איז דא אין תורה וואס דיבור טוט-אויף א מעשה, איז אויב מ'כאפט נאך אריין אויך כדי דיבור קען מען נאך אראפהאבן, ווארום מעשה איז נאך ניט ארויס אין פועל, ”לאחד תוך כדי” דיבור איז זיין דיבור שוין אוועקגעגאכן.-

¶23דער ענין פון הקדיש איז אבער, אז דער דיבור וואס ער זאגט הרי זו תרומה הרי זו עולה איז דאס א זאך וואס ס'ווערט נמשך כל זמן די מציאות איז דא,

¶24וויבאלד אז אט דער דיבור איז נמשך כל זמן די מציאות איז דא קען ער דאס אלעמאל חרטה האבן פונקט ווי ער קען חרטה האבן אין יענע ענינים, תוך כדי דיבור ווארום די פעולה איז נאך נמשך.

¶25דערפון איז אויך פארשטאנדיק, וויבאלד אז תכלית הבריאה איז געווען, ווי דער בהשמטון פון תורת החסידות איז מבאר, אז ויתן לי מקדש פון יעדער ענין אין וועלט זאל מען מאכן דערפון הקדש דערפאר דארף מען אויך האבן אז ס'זאל זיין אין דערויף דער דבר וואס האט דאס אויפגעטאן,

¶26וואס דאס איז דער דבר הוי זאל דאס נמשך ווערן כל ימי הקהוב, כל זמן הקהוב, ווארום דאס איז ניט א פעולה וואס האט זיך איין מאל אפגעטאן, דערנאך איז דאס בטל, דערנאך איז דאס שוין ניט נוגע אויף ווייטער, נאר דאס איז א פעולה וואס ממושכת בכל משך קיום העימין.

¶27וואס ביאמת איז, ווי אלע ענינים מ'געפינט אין חסידות פון דעם אלטן רבי'ן, ובפרט אין חסידות פון צמח צדק, איז ברענגט מען אראפ בכמה ענינים דעם רמב"ם.

¶28וואס אט דער ענין איז אויך שרייבט דאס?

¶29מ'מיינט דאך אז דאס איז אויפגעטאן אין שער היחוד באמונה פון תניא איז אין רמב"ם אין אנהויבס פון ויד החזקה איז זאגט ער גלייך, אז ואם יעלו בדעת, אז ס'זאל בטל ווערן די מציאות פון דעם בורא לאחר שמתווה העולם-איז דעמאלט איז בטלו כל המציאות.

¶30וואס לכאורה, נאך דעם טעות, ווי ער זאגט אין שער אריכות באמונה, אז מדמי ”מעשה ידי אדם למעשה” צורף כלי וואס לאחרי ער האט געמאכט די כלי,

¶31קען דער תורה וועט זיך אוועקגיין וועט די כלי ווערן א מציאות, קען מען דאך מיינען, אז למעלה איז אויך אזוי, אז נאך דערויף ווי ער איז געווען די אתהוות איז שוין ניט נוגע דער כח המהבר, זאגט דער רמב"ם אין אנהויבס פון יסודי התורה,

¶32אז אין מעלה על הדעת, אז הוא אינו מסוי איז אט דעמאלט איז בטלו כל המציאות.

¶33וואס ס'איז אט דא וואס ער זאגט הוא מיינט ער אט דעם כח וואס טוט-אויף די מציאות, און זאגט, אז לאחרי שנתהוה המציאות, איז אז מ'זאל אפנעמען אט דעם הוא איז אט דעמאלט ווערט בטל די מציאות ווי ער זאגט אין שער הריחות דאמונה, ווי ס'איז געווען פריער אויך.

¶34וואס דערמיט איז אויך פארשטאנדיק נאך א דיוק, פארוואס איז ביי 'בריאות העולם'?

¶35משנה עליו הכתוב ויעקב.

¶36בשעת די תורה דערציילט דעם אופן 'בריאות העולם' זאגט מען די תורה איין מאל.

¶37פריער זאגט מען ”ויאמר אלקים יהי אור” דערנאך זאגט מען ויהי חן.

¶38וואס לכאורה איז צו וואס דארף מען דאס זאגן צוויי מאלט איז קען פשטיין אז ס'איז געווארן אור.

¶39אדער מ'קען שטיין, אז דער אויבערשטער האט געזאגט, אז ס'איז זיכער אזוי געווען.

¶40נאר וויבאלד אז דער פנימיות הכוונה איז, אז דאס זאל ווערן הקדיש דארף מען האבן אזא מציאות וואס דאס זאל זיין אין די אלע גדרים וואס הקדיש האט אויף זיי.

¶41און דער גדר פון הקדיש איז, אז ווען האט דאס א מציאות און א קיום?

¶42בשעת שם עליו הקחים איז דערפאר איז ויאמר להם יהי אור איז קען טאקע זיין אור אבער דערנאך קען זיין, אז ס'זאל ניט זיין 'ויהי כן' ס'זאל דערנאך צוריק בטל ווערן,

¶43עולה זיין צוריק במקורו וששו, ווארום די בריאה מצד עצמה שטייט דאך אין א תשוקה וכליים להיכלום בששו ומקורה, איז במילא איז לפי שעה איז ”ויאמר אלקים יהי אור” איז דאס געווארן אזוי,

¶44אבער אז דערנאך זאל זיין לעכב אז די אורות זאלן נתעכף ווערן אין די כלי, און דאס זאל זיין אן אור בכלי, א מציאות עולם איז דאס נאך ניט קיין ראי' מ'דארף האבן שם עליו הכתוב אז יהי כן ווערט דערנאך א מציאות, און ווי ער זאגט אין ירושלמי אויף אלו ”תולדות השמים והארץ בהבראם” אז זיי זיינען חזקים כביום הבראם.

¶45ווארום רואו זאת איז אמת טאקע דאס איז א השפעה מלמעלה, אבער די השפעה מצד דעם תשוקו וכליים דארף דערנאך צוריק ווערן א רצוי, אז לא יכלו במקורא ושקשו דארף מען האבן א צווייטן ציווי, וואס דאס זאל זיין דער ויתה משמרה בקרבו.

¶46וואס אזוי ווי דאס איז אין ”עולם גדול”, אין ”בראשית ברא אלקים את השמים ואת הארץ” אט אזוי איז דאס אויך אין דעם ”עולם קטן זה האדם” איז זאגט מען דאך צוויי ענינים,

¶47אז פריער איז דא די ”נשמה שנתת בי” און ער רעכנט אויס אין אלע דרגות, און דערנאך זאגט מען, אז די נשמה וואלט זיך גאר ניט איינגעהאלטן אין גוף, זי וואלט צוריק עולה געווען לשפשו, און מקורא דארף מען האבן נאך א כח מלמעלה, אז ס'זאל זיין דער ויתר משמרו בקרבו.

¶48ווארום מורי זאת איז דער ענין פון בעל כתוך אתה חי מ'דארף האבן א הכרח מלמעלה וואס דאס זאל משמר-זיין די משמר בתוך הגוף.

¶49פארוואס איז דאס? אז דאס איז דער גדר אין קודש דארף מען האבן שנה עליו ליעקב ווארום אז ניט איז דאס צרי כולל לשבשו ווארום דער גאנצער ענין פון קדושה איז דאס א נתינת-כח מלמעלה.

¶50איז דער מטה א ענין של טפל, איז כל זמן ס'איז ניטא דער ”ויאתה משמרי בקרבו” דער מכריע, איז אט דעמאלט איז טאקע יהי' לפי שעה, און דערנאך איז צוריק על דרך ווי די עבודה ”בקרבתם לפני הוי” איז אט דעמאלט גייט מען אויס מיט א תכליון הנפש.

¶51איז אט דאס וואס ס'לויבט זיך די הדגשה, אז ס'דארף זיין די עבודה מיטן גוף, און דוקא דא למטה, ביז אין מעשה ”למטה מעשרה טפחים”,

¶52און ווי דער בעשם טוב טייטש איז נזוב תעזו ועמו מיטן גוף צוזאמען, ולא ”על ידי סיגופים ותעניות” אט דאס איז דער היא היא צוויי לאל דער שנה לב ויעקב אז מ'זאל מעכב זיין דעם אור אין דער קורי און דער אור מיט דער קורי צוזאמען זיינען דערנאך ממשיך א תוספת ברכה מיום מעלה,

¶53ווי מ'זאגט אז זכור ומקורא ברא אותם און דעמאלט ”ויברך אותם אלקים אז יאמר תרו ורבו ומילה את” הארץ מ'זאל די זעלבע זאך אויפטאן און ממלא זיין די גאנצע וועלט מיט אט דעם ענין וואס דאס איז זייער ווי וואס דאס ווערט דערנאך נתגלה דורך תורת החלידות,

¶54דורך דערויף וואס ”פדה בשלום” נפשינו 'ואור וחיות נפשינו ניתן לנו' אז מ'זאל ממשיך זיין דעם 'אור וחיות' ביז למטה אין די ענינים פון ”ממונם של ישראל” פון חלקו בעולם, און אין דערויף אלץ זאל זיין דער עיכוב אורות בכלים און דאס צוזאמען זאל זיין א מקדש של יתברך.

¶55לחיים.