טקסט

¶1וואס על פי זה איז אויך דא די הסברה אויף פרטי הדברים וואס ער דערציילט בהנוגע צו עבודת יעקב בצון לבן, ווי דאס ווערט א סימן לבנים בעבודה פון א אידן, ביז ”התורה היא נצחית” אז דאס איז א הוראה אויך בתקופתינו ובזמננו זה.

¶2וואס די כללות העבודה במשך כל הדורות איז דאך געווען דורך די 'ירידת הנשמה', אז זי קומט אראפ פון בור שוה, ווי זי שטייט תחת כסא הכבוד, און זי איז אז יולד חרנה פון ”איגרא רמה” אין ”בירא עמיקתא”, אין 'חרון אף העולם', וואס דער 'כללות ענין' איז דאס ויצא כדי ס'זאל זיין דארט עבודתו אין דעם ענין פון צין לבן.

¶3ווארום ווי אזוי קען ער מעלה זיין די ענינים שלמטה און ברענגען זיי אין תכלית הקדושה לכאורה איז דאך דא שני הפכים, זאגט מען אויף דערויף דעם תירוץ אז זיי נעמען זיך פון דארטן.

¶4דאס איז ניט אז חומרית העולם איז דאס חומרי מתחילתו, אפילו 'גשמיות העולם' איז אויך ניט גשמיות מתחילתו, נאר ”בעשרה מאמרות נברא העולם לעולם הוי' דברך נצב בשמים” ווי דער בעשם טוב טייטשט דאס אפ

¶5אז די ווערטער וואס דער אויבערשטער האט געזאגט ”יהי רקיע” ועל דרך זה יהי אור שטייט דאס פון דעמאלט אן און מהוה די גשמיות און די חומריות ”מאין ואפס המוחלט” 'בכל רגע',

¶6”המחדש בכל יום תמיד מעשה בראשית” איז דאך ניט די קשיא ווערט ביי אים, ווי אזוי קען ער מאכן פון א 'דבר גשמי' אז דאס זאל זיך אומקערן אין לוי'ן העליון למעלה אפילו פון 'עולם האצילות' דאס איז מערניט ווי אן ענין פון תשובה,

¶7דאס איז ניט וואס ער דארף אויפטאן א נייעם ענין, ער דארף מערניט ווי אויפטאן א נייעס אין דער זאך ווי די וועלט זעט אויס, עולה מלשון 'העלם והסתר', אבער באמת איז ער מושיב די ניצוצות הקדושה,

¶8וואס זיי זיינען מחי' ומהוה ומקיים ”כל דבר שבעולם” ברענגט ער זיי צוריק למקורם ושרשם ותכליתם, וואס דאס איז מקומם הראשון,

¶9וואס דאס איז ווי זיי שטייען אין דעם וואס ס'האט געזאגט די עשרה מאמרות, און מיט אלע פרטים, כמבואר בחסידות ובקבלה ביז אין ספרי נגלה.

¶10אעפ' כן מאנט מען בא א אידן, אז ניט ער זאל שטיין בגלוי, כל ימיו בביטול, און ניט האבן אין זיך קיין תוקף פון רעדן בהבנה והשגה, קאכן זיך אין אן ענין פון 'לימוד התורה', וואס ביטול אליין קען מען ניט מחדש זיין אין תורה, ס'דארף זיין ”יגעת ומצאת”.

¶11ער דאווענט כל היום כולו איז דאס דער ענין פון תפילה, על דרך חסדים כל היום כולו איז דער קו הצדקה, עבודה און גמילות חסדים, כדי אבער ער זאל האבן תורה און אויפטאן אין קו התורה זאגט מען א כלל, ”לא יגעת” ומצאת איז אל תעמיות, ס'איז ניטא אזא מין מציאות,

¶12כדי צו לערנען תורה און ס'זאל זיין ”היא חכמתכם ובינתכם” דארף ער נוצן זיין שכל, אויף דערויף איז ניט מספיק דער כח הביטול שלו, ס'דארף זיין מיוסד אויף ”ברכו בתורה תחילה” אנהויבן,

¶13נאך איידער ער הויבט אן לערנען תורה, דארף ער בא זיך חוקק זיין, אז דאס איז ”בחר בנו מכל העמים ונתן לנו את תורתו” דאס איז חכמתו של הקב"ה, נאר לעלה ברצונו ער זאל געבן דאס א נתינה, ”וכל הנותן בעין יפה נותן” אז מ'זאל האבן א 'הבנה והשגה' אין תורתו של הקב"ה,

¶14על כל פנים אפס קצהו, דערנאך זאגט ער אין תורה גופא, נאך דערויף ווי ער האט אט די התחלה, און ס'איז געבויט ביי אים אויף צום וואס ענינם איז ביטול דארף ער דאס דערנאך אויסבייטן אז ביי אים זאל ווערן ”כשור לעול וכחמור למסעו” וואס דאס איז אן ענין פון ישכר כחמור בין המשפתים,

¶15ועל דרך זה עבד ושובחה מיט די אלע פרטים וואס ס'איז דא אין וועלט, וואס יעדער ענין דארף דאך האבן זיין צוגאנג, און אז מ'דארף רעדן מיט א גוי דארף מען רעדן מיט א שטארקייט, ניט אין אן אופן של ביטול,

¶16על דרך ווי ער רעדט מיט ”אל זר אשר בקרבך” דארף זיין דער ירגיז עליו און ירים עליו מיט אלע ענינים אויף מבטל זיין אים, וואס דאס איז לכאורה היפך הביטול,

¶17זאגט מען, אז טאקע איז דאס היפך הביטול, ער איז דאס מייסד, דאס איז ביי אים באגרינדעט אויף צום, וואס ענינו מביטול בתכלית, איז דערנאך מאנט זיך, מצד זיין ביטול,

¶18אז ער זאל זיין דער 'עבדו נעמן' ביתו, אן 'עבד נעמן' במילא טוט ער אלץ דער בית זאל זיין א משוחלל, איז אט דארט וואו מ'דארף האבן 'הבנה והשגה', האט ער מיט א שלימות דער אין 'לימוד התורה',

¶19ער האט דער והתהלך ברחבה אין דעם ענין פון ברענגען אידישקייט אין וועלט, און האלט די אלע ענינים, ביז וואנענט אז ”בכל דרכיך דעהו” ניט נאר זיין כח הביטול ווערט דעהו לשם שמים, נאר אכילתו ושתייתו וטיולו ומשאו ומתנו מיט די אלע צען זאכן וואס דער רמב"ם רעכנט אויס אין הלכות דיעות,

¶20איז דא צען זאכן, ניט נאר איין ענין פון ביטול, און ס'דארף זיין צען זאכן אז שלימות האדם דארף ער האבן אלע כחות פנימיים בשלימותם, זיי דארפן אבער זיין מיוסד אויף דעם ענין פון צאן,

¶21פון וואנענט האט ער אז שואר וחמור ועבד ושבחא האבן האט ער געהאט צאן, אבער די צאן איז געווען רבות האט ער זיי געביטן און דערפון האט ער אויפגעבויט ביז ”ויפרץ האיש מאוד מאוד”.

¶22ביז וואנענט אז ס'איז געווארן תרי"ג מצוות שאמרתי ניט נאר די מצוה פון ביטול, היפך הגאוה, נאר אויך תרי"ג מצוות, וואס פון זיי איז דאך כמה וכמה וואס זיינען פארבונדן מיט והתהלכה ברחבה אנהויבנדיק גלייך ווי ער הויבט אן אין שולחן ערוך,

¶23אז ס'דארף זיין א ”גיבור כארי'” און עת כאנמור ביידע ענינים זיינען היפך פון ביטול, און ווי ער האט מאריך אין תור אז דאס איז ד' ווארט תיגע צו 'עבודת ה'',

¶24און וואס אין זיי זאגט מען אז ס'דארף אויך זיין דער תוקף, דאס דארף אבער זיין מיוסד ו”יהודה בן תימא אומר” וואס דאס איז דאך איינער פון די ביאורים וואס דער אלטער רבי הויבט אן בשולחן ערוך, איז דא מהדורא קמי, מהדורא בתרא, איז מהדורא קמא הויבט ער אן דעם שולחן ערוך ווי דער בית עסוב הויבט אן אין שולחן ערוך שלו, אז מ'זאל זיין 'גיבור כארי' און דערפאר דארף זיין השכמת הבוקר, לאור משנתו.

¶25מהדורא בתרא, וואס דארט ווערן ניתוסף כמה ביאורים און כמה טעמים, און אויך ווי אין מהלך הנפש, וכו אט דארטן הויבט ער אן ניט נאר ער ברענגט אראפ דעם ענין פון ”גיבור כארי” און עס כאן עמו 'וגיבור כארי' נאר ער זאגט אויך ”יהודה בן תימא אומר” וואס לכאורה ”למאי נפקא מינה”,

¶26שולחן ערוך איז ניט קיין אן ענין וואס דארטן דארף מען מקיים זיין ”אומר דבר בשם אומרו” ס'ווערן געבראכט כמה מאמרים אין שולחן ערוך לאחרי זה ניט בשם אומרו.

¶27ס'איז דא אין די מראי-מקומות, אין די ציונים, זאגט מען וואו ס'שטייט אין גמרא, וואו ס'שטייט אין משנה, אדער וואו ס'שטייט אין פוסקים שלפניו.

¶28התחלת השולחן-ערוך הויבט זיך אן מיט ”יהודה בן תימא אומר”, וואס דאס גיט גלייך דעם יסוד אויף די כל הענינים שלאחרי זה, אז הויבן הויבט זיך אן פון יהודה.

¶29וואס איז דער נאמען פון יהודה זאגט ער אין חומש, אז פעם עדה את הוי טייטשט אפ דער אלטער רבי, אז דינען דעם אויבערשטן איז דא אויף כמה אופנים.

¶30ס'איז דא דער דינען דעם אויבערשטן ווי ס'איז געווען בא ראובנין דער ענין פון ראי תעמו ורעהו כטוב ה דערנאך איז דא דינען דעם אויבערשטן ווי ס'איז געווען בא שמעון'ען דער ענין פון ”שמע ישראל הוי' אלקינו הוי' חד” דערנאך איז דא דער דינען דעם אויבערשטן אין אן אופן פון לוי ווארום הפעם אלוה, ווי רש"י טייטשט דאס אויך אפ,

¶31אז דאס איז אן ענין וואס ער שטייט בחיבור מיט הקב", ער איז אבער א מציאות וואס ווערט נתחבר ונתלוה, אלוה, הפעם אלוה, אשה אלי ווי ער טייטשט דאס אפ אין מדרש, וואס שבט לוי איז דארט איז געווען עבודתו, וענינו איז געווען עבודה במקדש.

¶32”אין לי חלוק ונחלה” ”אני חלקך ונחלתך”, דאס איז אבער ס'איז דא א שבט וואס ענינו איז, אז ער איז זיך מתלוה להקב"ה.

¶33דערנאך איז דא נאך א טיפערע דרגא, וואס דאס איז יהודה, וואס פעם עודה ער שטייט אין א ביטול אין אן אופן פון הודאה, אויס מציאות, וואס דערפאר איז ותמעיד מלעדו ס'איז ניטא דערנאך קיין הלדה ער שטייט ”כעבדא קמי מרי” ווי ער איז מבאר בארוכה אין די דרושים פון ויחי.

¶34וואס אט דאס איז אויך, אז מ'הויבט-אן דעם שולחן-ערוך, זאגט מען גלייך, אז די התחלה פון שולחן-ערוך, על דרך זה אין טור, וואס אין טור ברענגט ער דאך באריכות אויך די טעמים, מיט אן אריכות הביאור, משא"כ אין שולחן-ערוך פון בית-יוסף וואס ער האט זיך פארלאזן, ווי ער שרייבט אין דער הקדמה, אז דאס איז א קיצור מפירושי הארוך על הטור,

¶35הויבט זיך אן פון 'גיבור כארי' אין טור וואס דארטן ברענגט ער כללות 'עבודת ה'' הויבט זיך אן מיט ”יהודה בן תימא אומר” אז די התחלה איז ”יהודה הפעם עוד את הוי” דארפסט לערנען טור און שולחן ערוך מוז מען לערנען מיט 'הבנה והשגה'.

¶36ס'איז ניט אן ענין פון תהלים אז מ'זאגט און ער ווייס ניט ווי ידע מאי קאמר טוט ער אויף דעם ענין וואס תהלים דארף אויפטאן.

¶37ער ווייס נאך פירוש המילות, מתי בשעת מ'דארף לערנען שולחן ערוך, און קודם לזה ווי דעם טור, כדי צו וויסן ווי צו פסק'ענען א דין מוז ער לערנען מיט 'הבנה והשגה', אז ניט וועט ער ניט וויסן וואס דער שולחן ערוך הייסט אים, אבער די התחלה דארף זיין, אז ווער זאגט דאס אים בן תימו זאגט דאס יהודה הפה מודה את הוי ער גייט-צו מיט הודעה, מיט ביטול לגמרי.

¶38און אויף דערויף איז מיוסד דער 'גיבור כארי' און ”עז כנמר וכנשר” וכצבי ביז גיבור כהרים מיט די אלע פרטים, ווי ער רעכנט דאס אויס אין טור בארוכה.

¶39וואס דאס איז אויך בכללות, ווי אנגעוויזן אין דער סדרה, אז יעקב האט זיך פארנומען מיט ציין, דערנאך האט ער פון די ציין געמאכט דער ”שור וחמור וציין ועבד” ושבחא איז געבליבן דערנאך ציין אויך, ניט דער פשט אז דעמאלט איז שוין קיין ציין ניטא,

¶40דער ביטול כדי ער זאל ניט פארגעסן, איז מזמן לזמן דארף ער זיך אויף אים דערמאנען, וואס דערפאר איז דאך אויך מ'איז ניט יוצא מיט תפילת העמידה פעם ביום אינדערפרי מ'דארף איר איבער'חזר'ן דערנאך צו מנחה, און אויך האידנא קבוע החובה אויך אין תפילת ערבית, בדוגמא ווי מ'האט געביטן דעם צאן אויף שואר וחמור ועבד ושבחו איז אבער דא דער ענין פון צאן אויך.

¶41און אין דערויף גופא זאגט מען ויחלף את מזכור תעשרת מונים טייגסט דאך אפ דער אלטער רבי מיט דער מיטעלער רבי אז דאס נעמט זיך פון אזא ארט וואס דאס איז העכער פון תנאים פון מדידות והגבלות.

¶42וויבאלד אז די נשמה ירדה למטה פון אן ארט וואס איז העכער פון וועלט, איז אט דעמאלט, כאטש אפילו מלכתחילה שיקט מען איר אין איין ארט אין וועלט, וואס דארט איז עבודתו מיצון נקוד איז דערנאך, מיטן שלמעלה, ווערט ער פארוואגלט אין א צווייטן ארט, וואס דא דארף ער זיך פארנעמען מיט עלו,

¶43ועל דרך זה פריער הויבט ער אן עבודתו מיט עקודים, דערנאך שיקט מען אים מנקודים מאכט ער א געוואלד ער איז ניט געוואוינט דערצו, און ער דארף זיין גולה ממקומו, און ווי ער זאגט אין חינוך אז גלות איז מכפרת דערפאר וואס דאס איז נאך שווערער ווי מיסור, רחמנ

¶44און דא זאגט מען אים פריער א קודים, דערנאך זאגט מען אים נקודים, דערנאך זאגט מען אים א ברודים, און הפלך מעזכורתי עשרת מוני איז דאס אויך א הוראה, אז בשעת מ'ארבעט מצון לבן,

¶45מצון וואס געפינט זיך אין וועלט, ביז מצון ”אתם צוני אתם קרויים אדם” וואס ער גייט אויף אני לא לצום והוא לי לרועה איז אט דא אפילו לכתחילה איז געווען שליחות שלו אין א מקום וואס דארט האט ער געהאט צו טאן מיט תלמידים וואס זיי זיינען אין איין אופן, אין איין סוג,

¶46דערנאך האט מען אים פארוואגלט מאיזו סיבה שתהי תלמידים פון א צווייטן סוג, הויבט ער אן טענה'ן, אז שינוי ועסטע איז א חולי ער איז ניט געווען געווארן צו אזוינע תלמידים.

¶47זאגט מען, אז אזוי איז געווען ביי ”קורין אבות אלא לשלשה” און ביי ”בחיר שבאבות” איז געווען ”החלף את משכורתי עשר את מונים” ער האט אבער די ברכה והצלחה, ”אם כן יאמר עקודים יהיו זכריך, וילדו כל עלצנו עקודים”, אז ער גייט-צו מיט אט דער הנחה, אז ער פירט אויס דעם אויבערשטן'ס שליחות,

¶48און מצד דערויף איז אים קיין נפקא מינה ניט ווהין דער אויבערשטער שיקט אים, צי דאס איז עקודים צי דאס איז נקודים צי דאס איז ורודים אט דעמאלט האט ער הצלחה, ויאלדו כל עצנו, ווי גערעדט פריער, אמיתתו שלימה, ס'איז ניטא קיין דופי בתלמידיו, און ס'איז ניטא דעמאלט צוזאמען מיט די תלמידים און זאגט ”ראו גידולים שגידונו” לקבל פני משיח צדקנו, ובקרוב ממש.