Text

¶1מ'האלט דאך אין יום יו א פון חודש אדר, דערמאנט מען זיך דאך גלייך אויף אן ענין וואס ס'איז בלאו הכי א משנה שהזמן גרמא, וואס הויבט זיך גלייך אן די מסכתא, אז מגילה נקראת בי ו א, און דערנאך בי'ב ובי'ג ובי'ד ובי'ד וט'וו, אז אף על פי וואס אין קריאת המגילה ווי שטייט אין דער מגילה עצמה, איז דאך דאס פאר ערי הפרזו בי ד בחודש, און פאר די ערי מבצע, די שושן וכיוצא בזה, מקפות חומה איז דאס בחמשה עשר, בשעת ס'איז געווען די אידן על אדמתן, איז דאך דעמאלט א פועל פון זיי האט געלעבט זיי א ירות און א מקפות חומה בירושלים, דערנאך איז געווען אידן וואס האבן געלעבט בשאר ערותה ניתנו כפות חומה און דערנאך איז געווען אידן וואס האבן געלעבט אין די כפרים, און אזוי וואס די וואס האבן געלעבט אין די דערפער, איז געווען דער צוזאמענקלייבן זיי אויף ס'זאל זיין אן ענין כדי ס'זאל זיין די קריאת המגילה באופן פון דרב עם הדרת מלך אף על פי וואס ס'איז דאך במילא האט מען איינגעשט,

¶2פאר זיי איינגעשפארט, אז ס'זאל זיין א יום הכניסה ווען זיי קלייבן זיך בלאו האחר צוזאמען, דערפאר וואס דאס איז א טאג פון קריאת התורה ביום שני אדער ביום חמישי, אז מ'זאל דעמאלט אויך לייענען די מגילה, אף על פי וואס ס'איז געווען יארן וואס דעמאלט איז קריאת המגילה אויסגעקומען בייד ג, אדער אפילו בייד בייז, אדער אפילו בייד א', וואס דאס איז אויך ווי די משנה הויבט גאר אן על סדר הזמנים, אז אף על פי וואס עיקר קריאת המגילה איז דאך בייד א'דובר ט'ו'נעמט אן די משנה אין סדר הזמנים ווי דאס איז אין ימי החודש, וואס דערפאר איז שרייבט זי דאס ניט ווי דער עיקר הציווי והחיוב, נאר על סדר הזמנים, אנהויבנדיק פון יד א'. יעדער ענין אין תורה איז דאך בתכלית הדיוק, וכמדובר כמה פעמים, ובפרט אויף אפלערנען א רמז וואס איז פארבונדן מיט עבודת הוי איז דאס נאך מערער ווי א רמז און נאך מער בכלוי, איז דאך אויך ידוע דער פירוש וואס ברענגט אין שלאם, און דער סמך צדק ברענגט דאס אראפ, ובכמה מאמרים, אז מגילה נקראת ביום א איז דאס מרמז,

¶3די התחלת פון דעם שם הוי, און דעם סיום פון שם הוי איז דאך סיום פון שם הוי'וי קו, במילא ווערט דאס יו ד א, און דערנאך איז רשיתו יו ד קו, וואס דאס איז חמשה עשר. און דערפאר איז אויך, ווי דער ענין המגילה איז עד כדי כך איז דארט איז די גרויסקייט פון דער מגילה, אז שם הוי'בגלוי שטייט דארטן ניט, און דערפאר האט דאס כל הפילה, ווי אראפגעבראכט פון ילקוט שמעוני און פון מדרשים, אז אף על פי את כל ההלכות און כלים כתבי קודש בטלין, איז די מגילה אינה בטלה,

¶4וואס דערפאר איז אויך נרמז, אז אפילו וואס ווי אין דער מגילה, איז דאך דער ענין פון שם קדוש בגלוי שם הוי'שטייט דארטן ניט, איז פונדעסטערן איז דאך אויך דא סייט פון אנהויבס צום סוף כל הענינים וכל הפרטים אין דער מגילה, נאר וואס דען ס'שטייט אין ראשי-תיבות און סופי תיבות, און בגימטריאות וכיוצא בזה. און דא קומט אויך ארויס דערנאך די הוראה בפועל, דער ענין פון פורים איז דאך, וואס דערמיט איז דאך פארבונדן קריאת המגילה, אז דעמאלט איז געווען קיימו מה שקדלו כבר, אז מ'האט געדארפט האבן א קבלה מיוחדת, וואס דערפאר איז געווען א קיום לאחרי די קבלה פון בשעת מתן תורה, דערפאר וואס אזוי איז מודעא רבא לאורייתא, משא'כן אז ס'איז געקומען די ימי הפורים, און אידן האבן דאס גענומען, מקבל געווען אויף זיך קיימו ברצון הטוב, ואדרבא וואס מ'איז גאר געווען עבדי דאחשורוש אנן וכיוצא בזה, האט דאס דעמאלט געגעבן א קיום למפרע, אז גלייך פון מתן-תורה אן, האט זיך שוין אנגעהויבן די קיימו פון מה שקיבלו

¶5כבר בשעת מתן תורה בגלוי, איז שוין דעמאלט געווען אויך למפרע, על כל פנים כך אפשר לפירוש זה, אז דאס האט אויפגע'פועל'ט די ענינים פון ימי הפורים, על דרך ווי די ענינים פון דער מגילה אין ימי הפורים האט דאס אויפגע'פועל'ט, אז מ'זאל מבטל זיין די טענה, אז ס'איז גאר מלכתחילה האט זי קיין תוקף ניט, און ס'ווערט גלייך מתן תורה און קבלת התורה, בשעת ששה בסיון, וואס ס'איז גליי'מילתא למפרע, אז דאס וואס ס'האט געקענט זיין א מודעא רבא לאורייתא פארבונדן מיט כפה עליהם הר כגיגית, וואס דאס איז דערפאן פון דער מודעא, בשעת מ'איז מגלה אז כפה עליהם הר כגיגית מיינט מען דאס די עבודת הוי וואס זי איז ניט ס'קומט פון איינעם צו א צווייטן, נאר די אהבה איז דאס אין אזא אופן, אז אף על פי וואס ס'ווייזט זיך אויס, אז דאס איז כפה, און אז דאס איז עליהם, און אז דאס איז אהר, און אז דאס איז כגיגית, וואס יעדער ענין דערפון איז דאך א באזונדער טעם, אז ס'קענען זיין א מודעה, וויבאלד אז דאס איז אן ענין פון כפיי איז דאס ניט רצון הטוב,

¶6און דערנאך בשעת מ'זאגט אז דאס איז עליהם איז דאס אין אן אופן פון מכיש, און דערנאך אז מ'זאגט אז דאס איז א'הר איז דאס על דרך ווי מ'זאגט אז קשה עליהם כהר און ס'שטעלט זיך דער מנגד און דער לעומת זה וואס נדמעה להם כהר, און דער לאזט דאס ניט צו טאן, מכל פנים ניט אנצונעמען אין א רצון הטוב, ובמילואו, איז דאס אויך א טעם, אז ס'זאל זיין אן ענין על דרך פון דובר, פון כפה און עליהם אויך דער ענין פון הר. און דערנאך איז אויך דא דער ענין פון כגיאת, וואס בפשטות איז דאס דער פירוש בזה, אז דאס איז א דובר פון א חווית, אז דאס איז ניט נאר עליהם וואס דעמאלט נעמט דאס ניט ארום אויך די כפת רגליו, ס'קען דאך זיין דער כפה עליהם הר און ס'זאל זיין ניט כגיאת, וואס אט דעמאלט איז די קביעות ההר, וואו זעט זיך דאס אן? זעט זיך דאס אן בנוגע צו דעם ראש, משא-כן אבער בנוגע להלב, וואס שאר אויברי הגוף, על אחת כמה וכמה בנוגע צו די כפות עקב שברגל, און משא למטה מזה, איז אט דארטן זעט זיך ניט דער ענין פון דעם כפה עליהם

¶7הר משא נכן אז מ'שטעלט דאס אריין אין א גיגית, אין א חוויות גדולת אט דעמאלט נעמט זיך דאס ארום די מענטשן מתחילתו ועד סופו, סיי ראשו ביז רגלים און אחיו שברגל, וואס דאס איז אויך כולל כל עניניו שיש לו, וואס דאס איז ממונו ונכסיו און כלי הענינים, כולל אויך חלקו בעולם, אז איז מען מבטל מלכתחילה, אז ס'זאל ניט קענען זיין אויך דאס אלס א טעם, אז וויבאלד אז מ'האט אים אריינגענומען אין א גיגית, איז דאס ניט געווען דער רצון הכי טוב ביז בשלימותו, האט פורים מגלה געווען, אין יעדער אידן און אין אלע אידן, ניט נאר אט די וואס הקיצו ורבנו שוכני הפר מכמה להבא, נאר כולל אויך אט די וואס נשמות בגופים, און אויך אין די נשמות שבדורות לפני זה, ויש לומר אט דאס איז אויך כולל די נשמות וואס זיינען געווען בא מתן תורה ווען ס'איז געווען דער כפה עליהם הר כגישית אז זיי האבן דאס אלץ גענומען מצד דעם רצונם הטוב, במילא האבן זיי געוואלט, אז ס'זאל זיין דער כפה, און האבן געוואלט ס'זאל זיין די מעלה אויך פון אתכפיא, און האבן אויך געוואלט אז זיי האבן אז אף

¶8פי וואס דאס איז אליהם ענינים וואס בשכל, בקריניות, ווערט דאס ניט נתלבש, דערפון האט מען אבך וכותי תלכו וכידוע דער פתגם פון נשיא דורנו, פון רבי'ן דעם שווער, בכמה מלאמריו, אז דער תכלית הכוונה איז, אז יעדער ענין און יעדער מצוה, אפילו די מצוות וואס ווערן אנגעראפן בשם ושפטים, וואס האבן א טעם בשכל, מצוות שכליות, אפילו אט די מצוות וואס די גמרא זאגט, אז אילו לא ניתנה תורה און ס'שטייט כמאווארום די הוספה בזה, חס ושלום, איז ווארום למדנו גזל ממלר און די חליצה בזה זאל דאס אויך זיין אויך אט די מעלה, אז אפילו אז דאס איז א הר, און אז ס'איז א טפל און א לאו און א הר, און כגיור, זיינען דאס אידן אלץ מהפך, דאס איז דאך די עבודה פון פורים ער זאל זיין דער ונהפוך הוא ולאו דוקא בחמשה עשר ובארבעה עשר שבו, וואס חמשה עשר איז דאך קיימא סיהרא באשלמותא, און אפילו יו דא איז דאך אויך אן ענין וואס איז שוין קרוב למחצית החודש, נאר אפילו בי'ג, און אפילו יו ביז, און אפילו יו דא כאמור לעיל,

¶9ער ווי ער זאגט דאך אויך אין ירושלמי, אראפגעבראכט אין רמאה, אז דער וואס ער ווייס ניט צי ער וועט קענען לייענען די מגילה, אדער ברור אז ער וועט ניט האבן קיין מעגלעכקייט אויף לייענען די מגילה אין אן אנדער זמן איז אט דעמאלט ווערט החודש אשר נהפך להם ווערט א דין בגלוי, אז ער מעג לייענען די מגילה, און לייענען דאס בציבור מיטן גאנצן שטורעם פון ראש חודש אן, דערפאר וואס מ'פארבינדט דאס דערמיט וואס מ'זאגט וואס דער פסוק זאגט החודש אשר הפך להם. וואס דערפון איז אויך דער לימוד בנוגע לכל אחד ואחת מכולנה, ועל אחת כמה וכמה אף על פי וואס מ'שטייט נאך ניט אין י דא און חמשה עשר, אפילו ניט אין י ג, ווען דאס איז על כל פנים תענית אסתר, איז די קביעות שנה זו איז דאס אויך ניט ווי מני, נאר אויך נדחי געווארן, אבער מיט א שינוי, אז אויב בכלל איז מען דאך דוחה מצד שבת ויום-טוב איז מען דוחה התענית איז מען דאס דוחה אויף לאחריו, משא'כ בהנוגע צו תענית-עסתר איז מען דאס דוחה אויף לפניו, און בקביעות פון שנה זו אנשטאט דעם דונערשטיק מאכן דאס ניט אין

¶10לאחרי ימי הפורים, און פארבינדט דאס אויך, וואס ער זאגט דאך אין די מגילה, אז לא יבראו מ'קען דאס ניט מאכן אין די עניני פורים לאחרי חמשה עשר, לאחרי יו דלעת, לאחרי חמשה עשר, און מ'מאכט דאס דוחה דעם תענית אויף לפני זה, וקביעות בשנה זו, וואס מ'מאכט דאס ווי מ'האט דאס איצטער געלייענט בקריאה בתורה, און אויך הגמל מחצית השקל, וואס דאס איז דאך פארבונדן מיט די שקלים של המן, די עשרת האלפים ככר כסף, וואס דאס האט מבטל געווען קדמו שקליהם לשקליו, וכמדובר כמה פעמים, ומבואר בארוכה אין חסידות בכמה מאמרים, ועוד והוא העיקר, אז ס'זאל ווערן תיכף ומיד ממש נאך אין ביום י'אלף שבחודש, ובפרט נאך אז מ'האלט שוין נאך תפילת מנחה, און מ'האלט שוין אויך נאך דער הפטרה, וואס דארט רעדט זיך דאך אויך און מסיים אין הכבץ לבלי נגבציו, וואס דאס מיינט מען דאך בעיקר דער ענין פון גאולה האמיתית והשלימה, וואס דעמאלט וועט דאס זיין בשלימות און אין אן אופן נצחי, און ס'ווערט גלייך אויך פארבונדן

¶11מיט דיר שהואי'באמתו, קרובה ביותר קרב, וואס דעמאלט זאגט מען דאך, מ'שטייט דאך איצטער אין א ריבוי און סיכר א סך מערער ווי כמה עשיריות, וואס דעמאלט איז דאך עשרה מישראל, איז דאך דיר שהואי'באמתו קרובה ביותר קרב בציבור איז דאך דאס בכל רגע שבשנה, בכל יום שבשנה, עאכו כמה וכמה אין חודש אדר. האט מען אויך, בפרט נאך ביום זה, אז מ'האט שוין די שנת פון תשנ ון טה'שנת ניסים, און היו תהי'שנת ניסים, ווי אידן טייטשן דאס אפ, אז דאס איז פון לשון בהווייתן תה'אז דאס ווערט אן ענין נצחי, און ס'ווערט די ניסים, אנהויבנדיק פון עיקר הניסים, דער נס פון גאולה האמיתית והשלימה, און דערנאך אויך די כמה ניסים לפני זה וכמה ניסים לאחרי זה, וכמדובר כמה פעמים.

¶12כהרף עין קומט גלייך די גאולה האמיתית והשלימה, און מ'איז ממשיך דעם כל הנמצאים כאן וכל בני ביתם וכל ישראל וכל מקום ומקום, און הקיצו ורננו שוכני עפר און נשיא דורנו בראשם, ווערט דאס גלייך אין יעדערן פון זיי אלעמען צוזאמען מקויים א כבץ לב לנקבציו, ניט לשון עתיד, נאר פון דעם עתיד ווערט דאס גלייך הוה, און אין אן אופן נצחי על כל השנים כולם, וואס דאס איז דאך דער אויפטו פון שמחת פורים, אז דאס איז דער ענין פון א שמחה בלי הגבלות, ביז וואנענט אז לא ידע עד דלא ידע בן ברוך מרדכי לארור המן דערפאר וואס דאס איז פארבונדן מיט דעם מעמד ומצב ווי ס'וועט זיין לעתיד-לבוא, וואס אט דעמאלט איז עד דלא ידע, ווארום פון דעם ארור המן מאכט מען איבער די עבודה פון אתכפיא, ביז אין אן אופן פון אתהפכא, ועל דרך זה איז מען אויך ממשיך לאתבא צדיקייא בתיובתא, אין דעם ברוך מרטחי איז מען אויך ממשיך די מעלה פון אתהפכא, און נאך מערער אויך די מעלה פון אתהפכא,

¶13און בפרט נאך אז מ'האט שוין געהאט אט דעם מעמד ומצב כמה פנים אין שנים שלפני זה, וכמה פנים בשנה זו, און אויך ביום זה עצמו פון יא בחודש אדר, איז האט מען גלייך די גאולה האמיתית והשלימה תיכף ומיד ממש, ובנערינו ובזקנינו בבנינו ובבנותינו איז מען ממשיך דער זיין צוזאמען, און צוזאמען מיט א קבץ הלב לנקבציו, בארצנו הקדושה, און דארטן אין ירושלים עיר הקודש, און דארטן בהר הקודש, און אין בית המקדש, מקדש ארנא כוננו ידיך ועוד והוא העיקר, תיכף ומיד ממש. ובפרט אז מ'איז דאך מסיים כרגיל בכגן זה, דורך מאכן יעדערע פון די וואס געפינען זיך דא א שליח אויף געבן אויף צדקה, און מ'וועט מוסר-זיין אויך מדי לו. וכמדובר כמה פעמים, ועוד והוא העיקר, אז פון דעם דיבור זאל זיין אויך, אויב פון מיד ממש, דער מעשה בפועל, במעשה פון גאולה האמיתית והשלימה, על ידי דוד, מלכא משיחא.