transcript · Yiddish
Text
Machine text not yet checked by a person - do not quote it as the Rebbe's words.
¶1אז איינעם האט גערעדט פריער אז ס'איז דא שמים וארץ גשמיים און שמים וארץ רוחניים, איז פונקט אזוי ווי שמים וארץ גשמיים איז דאך דא שמים וארץ, און אין דערויף קען אויך זיין אז ס'זאל זיין דער חומריות וגסות שבזה,
¶2דערפון איז אויך פארשטאנדיק, אז אין שמים וארץ רוחניים קען אויך זיין אין דערויף א ענין פון חומרות וגסות שבזה, ווארום ס'איז דאך כל הענינים שמלמשה למטה זיינען דאך משתלשל פון די ענינים שלמעלה.
¶3און דערפון איז אויך פארשטאנדיק, אז פונקט אזוי ווי אין שמים וארץ גשמיים דארף דאך זיין דער ענין פון ויחרש את חמורו און דערנאך וירקימים על החמורים ביז ”עני ורוחב על החמור”,
¶4וואס דעמאלט וועט דאס צוברענגען צו א מעלה נוספת וואס אן דעם חמור קען מען דערצו ניט דערגרייכן, דערפון איז אויך פארשטאנדיק, אז אין שמים וארץ רוחניים, איז ניט קוקנדיק אויף דערויף וואס קיינעם הזיחך איז דאך דאס דער חומרית שבזה,
¶5לאחר העבודה, איז ניט נאר ס'קען זיין דער ”ויחבוש את חמורו” ניט נאר ס'קען זיין דער וירקיבן על החמור נאר מ'קען אויך צוקומען,
¶6און במילא מוז מען צוקומען צו דעם ”עני ורוחב על החמור”, אז דורך דעם חמור זאל דער בר נפלא וואס דאס נעמט זיך פון יחידו שבנפש, וואס דאס איז דער ענין פון יחידו שבנפש נתעמה ווערן נאך העכער, וואס דאס איז די איינציקע זאך וואס איז העכער פון יחידו שבנפש איז דאס איז דער יחיד שלמעלה.
¶7און על דרך ווי דאס איז אין די ענינים גשמיים, אין שמים וארץ גשמיים, אט אזוי איז דאס אין שמים וארץ רוחניים.
¶8און ווי מ'האט געראט פריער, אז מבואר איז ער זיך מבאר, אז אז דורך דער לימוד אין תורה שבכתב איז מען בורא שמים רוחניים, דורך דעם לימוד פון תורה שבעל פה איז מען בורא שמים גשמי ארץ רוחניים, איז דערפון איז אויך פארשטאנדיק, אז אין דעם 'לימוד התורה', אפילו אז דאס איז א 'לימוד התורה' וואס ער איז מחוי,
¶9במילא איז ער דאך בורא אויב ער איז ניט מכוין, און דאס איז שלא כהלכה, איז א סברות של שקר איז הרע אמר וילד שקר קומט ניט ארויס קיין בריאה, און אפילו דעמאלט ווען בלימודו איז ער מכוין די הלכה לאמיתתה, ס'קען אבער זיין, אז מצד דערויף וואס אין דערויף איז אריינגעמישט זיין גאסות און זיין חומריות,
¶10במילא איז אינדי שמים וארץ רוחים איז אויך דער בולה דארטן דער ענין החומרות וגסות שבזה.
¶11און אט דאס איז וואס מ'זאגט אז התורה חגרת צעקו אדער דער לשון לא ושר צעק אז ניט קוקנדיק אויף דערויף וואס דאס איז דאך 'חכמתו ורצונו' של הקב"ה, און דאס ווערט דאך אנגערופן בשם ”תורת אמת”,
¶12וואס אויף אמת איז דאך א כלל, אז וואו אמת געפינט זיך ניט בלייבט דאס ביי אמיתתו, מצד דערויף אבער וואס דאס גייט דורך דעם שכל פון האדם הלימוד, במילא קען זיך נאך צוקלעפן פון אים, איז אט דעמאלט קען אפילו אז ס'איז דא דער שמים וארץ רוחניים,
¶13זאל אין דערויף אויך אריינפאלן די ענינים וואס ווערן אנגערופן בערכם בשם חומריות ודפות.
¶14וואס על דרך זה ווי מ'געפינט ביי תפילה, אז מ'דארף אנקומען צו מלאכים, וואס זיי זיינען גשית לה ולשיק לה שטייט דאך אויף דערויף דער ביאור, אז מחשבת האדם, אפילו ווען תפילתו איז בתכלית העילות,
¶15אבער איידער זי גייט ארויף ממעלה אז ס'דארף ווערן כושר קצרים ”מתפילותיהם של ישראל” דארף מען האבן נאכמערער בירור און נאכמערער זיכול, וואס דאס ווערט דורכגעטאן דורך די מהלכים, וואס דאס ווערט אנגערופן בשם גפית ונשיט לה על דרך זה איז דאס אויך אין 'לימוד התורה',
¶16וכידוע דער ביאור פארוואס אין ”חברים מחשיבים וקהנה חשמיעיני” שטייט דאך אין מדרש, אז די מלאכים קומען צוגיין הערן דעם לימוד הנשמות פון דן עדן, איז דאך ידוע די שאלה וואס מ'האט געפרעגט ביים רבי'ן נשמתו עדן מיט וואס זיינען זיי זכר?
¶17די נשמות לערנען דא למטה נשמות בגופים, אט דאס וואס קודשא בריך העשור לשתעשעו, און צדיקי' בגילתא דעדן, דערפאר וואס דאס איז 'חכמתו ורצונו' של הקב"ה, אבער ווי קומען אהינצו ”חברים מחשיבים לקולך” די מלאכים?
¶18האט דער רבי נשמתו עדן געענטפערט, אז וויבאלד אז די מלאכים טוען זיך ענינם וואס גפית לה ונשיט לה זיי זיינען מברר ומזכך דעם דיבר האדם און די הבנת האדם, איידער זי גייט ארויף בגינסתא דעדן,
¶19איז קומט זיי דער שכר פאר זייער טירקא אין מברש זיין און מזכך זיין, אז זיי זאלן דערנאך קענען נהנה זיין מיט זיך תורתם ועבודתם של הנשמות, וואס זיי האבן צוגעהאלפן קודם זיכף וגווה.
¶20וואס דאס איז בכללות הענין וואס מ'דארף האבן די גאסות וחומרות, אפילו פון קשמים והרץ רוחניים, דארפן זיי אויך מברר זיין און מזכך זיין, ווארום מנולא זאת קען דאס טאקע זיין רוחניות, דאס קען אבער בלייבן אין למטה מן השמש, ווי ער זאגט אין זהר און תניא ברענגט ער דאס אראפ, אז לא תלכה לא אינו מן שמשם.
¶21אין כללות, דורך וואס איז דאס?
¶22איז דאס איז ווי מ'זאגט אז ס'דארף זיין ”יראתו קודמות לחכמתו”, וואס דעמאלט איז ”חכמתו מתקיימת”, אז בשעת ס'איז דא די הקדמת היראה, וואס דאס מצד היראה פועל"ט דאך א כיבוץ און אן ענין פון קבלת-עול אין אים, אף על פי וואס דערנאך לערנט ער תורה מיט א התרחבות פון 'הבנה והשגה',
¶23איז אט די יראתי פועל"ט אין חכמתו, אין זיין 'לימוד התורה', אז דאס איז מתקיימת, דאס הייסט דאס דערגרייכט אין אזא מין ארט וואס דארט איז א ניט חיוב מיט א קיום אמיתי, וואס דאס איז ניט למטה מן השמש דאס איז מערניט ווי למעלה מן השמש.
¶24אין דערויף גופא די שני אופנים ס'איז דא בשעת ”יראת וקודמת לחכמתו” דערנאך לערנט ער נגלה דתורה, איז בשעת דער לימוד הנגלה דתורה איז דעמאלט איז דאך דער יראה בהעלם,
¶25בשעת ער לערנט 'פנימיות התורה', וואס דארטן רעדט זיך דאך וועגן אלקות, ניט וועגן שנים אויך אין בטליות, נאר ס'רעדט זיך דאך וועגן ספירות און ענינים פון אלקות,
¶26איז אפילו בשעת הלימוד עצמו, ניט נאר דאס איז קודמת לכקמתו נאר לאחר הקדימה, איז אפילו בשעת הלימוד ליגט ער בשעת מעשה אויך אין דער יורה.
¶27וואס דאס איז דער מארג פון 'פנימיות התורה' אויף נגלה דתורה, אז אף על פי וואס ביידע זיינען דאך 'חכמתו ורצונו' של הקב"ה, און ס'איז דאך אי אפשר להא בלי הא און ווי דער נאמען אליין באווייזט, אז דאס ווערט אנגערופן חיצונות און פנימיות ס'קען דאך ניט זיין חיצונות קען מען דאך אלעמאל מחלק זיין, איז דא אן ענין שמפנימ לזה,
¶28אזוי איז אויך אין פנימיות אליין איז דאך ”דא מוחה לדעה ודא קליפה לדעה” אבער דער כללות ההפרש איז, אז בשעת מ'לערנט נגלה דתורה, איז בשעת מעשה טראכט ער וועגן עניני עולם, במילא איז די עניני אלקות דארטן בהעלם, בשעת ער לערנט 'פנימיות התורה', איז בשעת מעשה, בשעת ההבנה והשגה,
¶29אין וואס ליגט זיין 'הבנה והשגה', אין ספירות אין השתלשלות העולמות, אין ענינים פון אלקות.
¶30וואס דערפאר איז ”המאור שבה מחזירה” למותר אפילו דער לימוד אליין, ניט טראכטנדיק וועגן דער הקדמה אל הלימוד, ווארום דער לימוד אליין איז דאס אויך אן ענין פון יראת שמים, וואס דערפאר איז דאך יראה עילאה און ער זאגט דער ארט פון חכמה עילאה.
¶31דא האט מען דאך געמיינט על פי זה, אז נגלה דתורה איז לגמרי קיין ארט ניט, סי מערניט וואס דאס איז פארבונדן מיט 'עולם הזה', וואס מ'דארף אים מברר זיין, במילא מוז מען זיך אנטאן אין נגלה דתורה.
¶32זאגט מען אויף דערויף, אז בשעת מ'קומט לעתיד-לבוא, און ביז דעמאלט אין גן עדן, איז ”אשרי מי שבא לכאן ותלמודו בידו”, ווי אזוי קען מען אנהאלטן דעם 'פנימיות התורה'?
¶33איז דאס בשעת מ'קומט ”ותלמודו בידו” דער לימוד ”הנשמה כמו שהיא בגוף”, וואס דער רוב הלימוד בימינו איז דאך אין נגלה דתורה, און ווי ער זאגט אין אגרת הקודש,
¶34אז אפילו רשביעא און ר' אלעזר ברענגן, וואס זיי זיינען דאך פון ”בני עלי” ראיתי ”בני עלי” והם העתים אין שנים הם הנראה לעזר בני און נאכמערער אפילו בשעת זיי זיינען געווען אין דער מערה, וואס דעמאלט זיינען זיי דאך ניט געווען אין א ציור פון 'עולם הזה',
¶35וואס דערפאר זיינען זיי דאך ניט געהאט קיין שייכות אפילו צו מצוות גשמיות אויך, ווי ער זאגט אין לקוטי תורה אין שמיני אויף כמה מצוות גשמיות וואס זיינען פארבונדן מיט גשמיות איז דאס ניט געווען שייכות קיומם,
¶36בשעת מ'איז געווען אין דער מערה זיי האבן מערניט ווי געטאן די ענינים על דרך ורבייתן זה יתרתא לתפק בו, די ענינים דרוחניות, נאר וואס דען זיי זיינען געווען פשר אויך על פי דין, דערפאר אז ס'איז געווען פארבונדן מיט סכנות נפשות, אבער מ'קען דאך ניט זאגן אז די המשכות פון פסח און שבועות און סוכית האט געפעלט,
¶37איז ער דאס מסביר אין לקוטי תורה אז דייערע עבודה איז אין אן אופן פון לביתם וואס דאס איז בטף עבול אז ם 'ילוה אישי אלי' במילא טוען זיך דורך יחודים וגיונים אפ אט די אלע זאכן.
¶38אין פונדעסטן זאגט מען, אז אט די ”בני עלי'”, און זייענדיק אין דעם ציור פון דער מערה זאגט דער רבי דער אלטער רבי, דער בעל הצמחה, אין אגרת הקודש, אז לימודם אין די ג' שנה שבמערה איז געווען דער ”עיקר אין מגלה” דפרים.
¶39און אויף דערויף זאגט מען, אז ס'איז ניט אן ענין פון חומר וואס מ'דארף אים דוחה זיין חס ושלום און מבטל זיין, נאר ס'דארף זיין די גאנצע הדרבה דער עבודה על דרך ווי אין חומר העולם,
¶40וואס סך כל סך איז דאך רוחב על החמור אז די נשמה באקומט עיר חיות מהגוף אט אזוי איז אויך אין תורה גופא, אין ארץ לשמים רוחניים, איז אין דערויף אויך דא דער חומר שבזה, וואס דאס איז דער נגלה בתורה, וואס דאס איז פארבונדן מיט סברון פון 'נפש הבהמית', וואס זי איז דאך בגדר חומר אל הצורה אל הנפש האלקית,
¶41און אט דער חומרות קומט מען דערנאך ותלמודים בידו, לעתיד לבוא אויך, נאר וואס דען?
¶42על ידי הדרגות פריער וועט זיין דער ויחלש את חמורו ער זאל זיך ניט לאזן דעם 'שכל אנושי' מפה זיין, מישן זיך אין די ענינים פון שכל אלקים, מערניט ווי נוצן אים אויף ענינים צפיליים, ביז וואנענט ער וועט זיין שכל אלקים ער דורכפירן די ממשלה בגוף,
¶43און אט דעמאלט הויבט ער אויך אן צולאזן, וויבאלד אז דער שכל לנושי האט ער ניט אין שליטה אויף מטה זיין, ווארום ער איז דאך נוטה לבנים, איז לאחר הזיכוך אז דערפי איז זיין 'קבלת התורה', וואס דעמאלט איז בטל געווארן די קבירה און זיין שמים איז ירדו למטה און ארץ עלתו למטה, על דרך ווי ס'איז געזען במטה אין תורה,
¶44בקלמוד וואס דער דעמאלט איז אויך דאס דער ויבקירים על החמור ער הויבט אן מיטן דעם 'שכל אנושי' אויך אין זיינע ענינים עטמיים, אבער דאס איז נאך ניט דער עיקר ס'איז מערניט ווי אין עזר, און מערניט ווי אין חלק התחתון, אין ”ברא כרעא דאבוה” אין ענינים תחתונים, אין די וואס איז פארבונדן מיט עולם,
¶45בבנענט לעתיד לבוא וועט זיין פארקערט דער רחב ”על החמור אפילו” אט דער וואס איז זכר לי חסידות וועט אנקומען צו דער רחיבה על החמור אז דוקא דורך דעם נגלה בתורה, און נאכמערער דורך די ענינים פון מצוות מעשיות וואס אין תורה איז דאס, דער מאן דמחקים, דמילא דאורייתא, דער יעשה למ�קה לו ווי ער איז מבאר בארוכה אין דעם המשך
¶46פון תפרי תמחווה, וואס דער ענין היגיעה איז דאך אויף מזחק-זיין דעם חומר מיט די גסות פון דעם שכל, איז דוקא דורך דעם דערגרייכט מען צום עדן, לא אי' לא רע צו אלקים גלציך וואס דאס איז דער ענין וואס איז פארבונדן מיט יחידו שבנפש, און יחידו הכללות, וואס דאס איז דער ענין פון משיח'ן.
¶47דערפון איז אויך פארשטאנדיק, על דרך ווי דאס איז דא אין שמים וארץ רוחני, און על דרך ווי ס'איז דא אין שמים וארץ גשמיים איז דאס דא אין די מדריגה הממוצעת, וואס דאס איז ”ארץ ישראל, וואס ארץ ישראל” וועט זיך אנגערופן בשם ארץ ”החיים, לזה שער השמים”, וואס דאס איז דער ממוצע וואס פארבינדט די ארץ ושמים גשמיים מיט ארץ ושמים רוחני.
¶48איז אין דערויף ס'איז אויך דא די רוחניות, און אין דערויף איז אויך דא די גסות, ביז ס'איז דא די ל' צעת מלאכות איז ער א פירוש וזורע, ווי ער זאגט אין גמרא, אז תנא רעכנט אויס די אלע מלאכות, די פסקה חשיב,
¶49איז דאס ס'איז דא אויך אין דעם אויך, אין אט די צוויי ענינים, אז ס'איז דא די רוחניות שבזה און די גסות שבזה, וואס בכללות אידות, אז ”בזמן שבית המקדש הי' קיים” איז דעמאלט איז ד
¶50דערפאר וואס די ארץ הגשמית האט ניט געהאט קיין שייכות מיט קיין גויים, במילא האט דאס ניט געהאט קיין שייכות אויף א דוקיל, קיין שייכות ניט, ווי ס'איז גאר ניט געווען דער ענין פון תפני דבי זיי בא זיי ניט געווען, במילא האט דאס אויך ניט געהאט קיין שייכות צו דעם גוי שבנפש האדם, ווי ער זאגט אין לקוטי תורה,
¶51אז דער גוי שבנפש האדם איז דאס איז דער גוף בנפש הבהמים, משחרם בית המקדש ומצלוח ”את האנו גלינו” מארצנו איז בפין ארץ-ישראל אליין אויך געווען אט דער גלות, אז ”לבנים שגלו בעל שולחן” אביהם-דארף דאס דוקא מ'וועט זיין כלי פון די מרחקים, ס'קען דאך זיין דער ”פני אלי אורה ולא פנים” מושטייט מען דאך אין דעם זעלבן מארט,
¶52נאר וואס דען מושטייט די אורה ולא די פנים וואס דאס איז דער גלות, דער געספער ”אנכי הסתר אסתר קנא ביום ההוא” במילא אט דעמאלט איז געווארן דער ויבואו זרים ויבלוהו מגיונות ווי ער זאגט די גאנצע אריכות, אז גויים כפשוטם און די גויים דער גוף 'ונפש הבהמית' קענען אין דערויף אריינדארפן פון זיין גסות וחומרות.
¶53וויבאלד אבער אז דאס איז גסות וחומרות פון ”ארץ החיים”, איז אויף דערויף זאגט מען, אז ניט דארט איז די עבודה על ידי טענות וצי גופים פון ענינים פון מארץ שממה נאר פארקערט ס'דארף זיין דער ענין פון ויחוש את חמורו זאל ניט מבלבל זיין, דערנאך דער ענין פון ויתימם על החמור ביז רוחב על החמור וואס דאס איז כפשוטו וואס דער יחד לעתיד לבוא איז דאך,
¶54אז עתידו את ישראל ס'איז תוספי גלוזקאות וכלי מילות, אז ניט מ'דארף האבן דעם חורש וזורוע די אלע ענינים פון בירורים, נאר די ארץ אליין וועט גלייך ארויסגעבן אן ענין בתכלית הבירור והזיכול,
¶55א פארטיקע גלותקע און א פארטיקע כלי מילח, וואס דאס איז דאך דער תכלית הזיכול והבירור ווי ס'איז דא אין ליבושים אליין, און גלותקע ווערט דאך אויך אנגערופן בלשון הגמרא ניט סתם א לחם, נאר א לחם יפה,
¶56איז אט דאס וועט זיין דעמאלט דער ורוחל על החמור אז דורך דעם אנדעם חכן במילא דחוכמותא, בעניני תורה, וואס אין דערויף איז אויך דער כלי דער ענין ”ותלמודו בידו” די עבודה בזה במשך זמן הגלות, וואס דאס וועט אראפקומען בגלות בקרוב ממש,
¶57על ידי משיח צדקנו דורני ורוחל ”על החמור בכל” הדרגות, פון דעם חמור, פון דעם חומש וואס ס'איז דא שמים וארץ רוחניים, ביז שמים וארץ גשמיים,
¶58ובינתיים אין דעם ממותו שביניהם, אין דעם ארץ החייו, וואס דאס איז די ”ארץ הקדושה”, אשר ”עיני הוי' אלקיך בה מראשית השנה ועד אחרית שנה”, און אין זיי אלעמען פועל"ט מען אויף, אז מ'איז מגלה דעם אלוי וואס ס'איז דא אין דעם גוף און אין דעם חומר,
¶59אז דורך אים זאל זיין דער ורוחל על החמור אז ער זאל זיין דער ”מושיב יחידים ביתה” ווי חסידות טייטש דער יחיד שבנפש מיט דעם יחיד שלמעלה, צוזאמען אין דעם וועלבן בית, אז ס'וועט זיין ישראל וקודשי בריך ובלחובוה וילך זרים עתה אז ס'איז ניקויים ווערן דער יעוד פון ”הוי' אחד ושמו אחד”.
¶60לחיים לחיים. לחיים. לחיים. לחיים. לחיים. לחיים.
¶61”לחיים. לחיים. לחיים”. ”לחיים. לחיים. לחיים”. לחיים. לחיים. לחיים. לחיים. לחיים. לחיים. לחיים. לחיים. לחיים. לחיים. לחיים. לחיים. לחיים. לחיים. לחיים. לחיים.