Text

¶1”קטונתי מכל החסדים ומכול וכו” וואס דאס איז דאך די אגרת הקודש וואס דער אלטער רבי, דער בעל השמחה והגאולה, האט געשריבן בביאתו מפטרבורג, און ער איז דארט מבאר אויף דעם פסוק,

¶2אז פארוואס איז קטונתי ווארום הכל חסד וואס דער אויבערשטער באווייז אין ”כל הקרוב קרוב” יותר פועל"ט דאס מערער דעם כתונתי וואס דער וכו' וואס שטייט אין אגרת הקודש

¶3דער וגומר איז דאך דאס ווי דער לשון הכתוב איז ”כתונתי מכל החסדים ומכל האמת”, אף על פי וואס אין דער אגרת הקודש איז ער מבאר מערניט ווי אזוי דער ענין פון חסד איז פועל דעם כתונתי.

¶4דערפון אבער וואס ער זאגט דער ומקול וגומר איז אין דעם איז ער זיך אויך מרמז דעם המשך הכתוב, ומכל האמת.

¶5וואס דער סגנון הרגיל איז דאך זו, און נאכמערער דאס וואס ס'קומט נאכדעם, וואס דערפון איז דאך אויך פארשטאנדיק, אז ווי טיפסא דער ”קטנתי מכל החסדים” איז דערנאך קומט ער צו נאך א טיפערן קטנתי ומכל האמת.

¶6וואס דאס איז דאך אויך פארשטאנדיק דערפון וואס די גמרא זאגט אין סנהדרין, אז דאס וואס ”משה נפל על” פניו מה ראה, מדת האמת ראה, וואס אע' פי וואס פאר דעם שטייט דאך דער ענין פון חסד, האט דאס ניט פועל"ט געווען דער נפל על פניו, ניט דוקא ווען ס'איז געקומען צו דוממת,

¶7דארף מען פארשטיין וואס איז די שני ענינים פון חסדים ואמת, און וואס זיי פועל'ן דעם קטענתי און דער עיקר ענין פון קטענתי איז זו און דערנאך נאכמער איז דאס דער זו וואס קומט נאכדעם, דער קטנדי וואס קומט על ידי האמת.

¶8וואס בכללות איז דער ענין פון חסד און אמת איז דאס ווי דער חילוק.

¶9דער ענין התפילה איז דאך ”לית פולחנא כפולחנא דרחימותא” וואס דאס איז דאך דער ענין התפילה, וואס אהבה איז דאך דער פנימיות,

¶10פון דער ענין החסד, וואס דאס איז דאך אויך ווי ער טייטשט אפ אין תורת חיים, אז מכל החסדים גייט דאס צו חסדים דאברהם, וואס ער איז דאך אט דער וואס האט איינגעפירט דעם ענין התפילה בעולם,

¶11דערנאך איז דער ענין פון אמת, וואס דאס איז דאך דער ענין פון ”תורת אמת היתה בפי” הוא, וואס דאס איז דער ענין פון תורה, וואס דאס איז דאך אויך מתאים וואס ער איז מפרש אין תורת חיים, אז מכל האמת גייט דאס אויף גבורות דיצחק, וואס אין יום טובים איז דאך דער יום-טוב פון יצחק'ן איז דאך זמן מתן תורה,

¶12און אט אזוי איז דאך אויך תורה איז געווען וידבר אלקים מצד גבורות דלמעלה נאר געווען דער ענין פון גבורות דעתיקא, וואס לית מלא בהי עתיקא, נאר דארט איז דער ענין הגבורות די תגבורות שבדבר,

¶13וואס מצד די תגבורות שבדבר קומט ארויס דער ענין פון צמצומים, על דרך ווי בא 'גבורות גשמים' איז דאך ”כל טיפה וטיפה” דארף האבן א שביל בפני עצמה, ווי די גמרא זאגט אין בבא בתרא, ווי גערעדט אין די פריערדיקע מאמרים.

¶14וואס דערפון איז פארשטאנדיק, אז דער עיקר ענין פון קטנתי קומט דאס ניט אזוי מצד החסדים, נאר נאך מערער מכל האמת.

¶15אויף פארשטיין דאס וועט מען דאס פארשטיין בהקדם המאמר פון דעם אלטן רבי'ן, כתוב אין דעם ביכול כתב יד קודש פון אדמו ר האמצעי מיט די הגהות פון אדמו ר הצמח צדק, וואס ער שטעלט זיך דארטן וואס דער מירושלמי זאגט און געבראכט אין תוספות, אין ברכות,

¶16אז דער בכי רבי האט געזאגט, אז מיומי לא יכוין אז אים איז ניט אויסגעקומען אחוץ ווי געציילטע מאל מכוין-זיין אין תפילה שמונה עשרה, וואס לכאורה איז דאך דאס א תמיה גדולה וואס איז דער ענין שבזה.

¶17וואס די תמיהה איז נאך גרעסער און נאכן לויט נשיא פור, וואס די גמרא דערציילט, אז בשעת דער רבי האט געפרעגט זיי, איתא דוגמתם בעולם, האט מען געזאגט אז דאס איז ר' פחי' וביניו,

¶18ביז וואס ענינים איז געווען אז עיידי עבודת התפילה האבן זיי דעמאלט אויפגעטאן די ענינים ביז 'למטה מטה' גלייך ווי זיי האבן דאס מתפלל געווען, ווי די גמרא דערציילט דארטן מה ”שברוח נשיב זיכע” ביז וואנענט אז ס'האט שוין געהאלטן בא דעם קיום ההמשך התפילה שלאחרי זה, לולי הענין שקרבה ז.

¶19ווי ס'גייט ארויס אויך בדפוסו ושנדפות במקום אחר לבדיו על יסוד פון דעם ביכלא, כאמור לעיל, בהקדם אט וואס ס'איז דא די השתלשלות הכוחות ווי מ'זעט דאס ביי אן אדם,

¶20גייט דאך דא איז כוחות נפשו ווי זיי שטייען בגילוי שטעלן זיי זיך אויס ”אין מחשבה דיבור” ומעשה, וואס דאס איז דער סדרה 'מלמעלה למטה'.

¶21וואס אט אזוי איז דאס אויך למעלה גייט דאס אויך אין דער סדר אין עולמות ביאה, וואס זיי זיינען ”כנגד מחשבה דיבור ומעשה”, כמבואר בארוכה במקום אחרון.

¶22אין דערויף אבער איז דאס ניט גלייך, וואס ביי אן אדם למטה, איז אף על פי וואס די אלע דריי כחות זיינען דאך מערניט ווי גילוי פון 'כחות הנפש', ניט די עצם פון די נפש, ניט די עצם הכחות,

¶23און דער סדר איז דאך העכער אין מחשבה און נידעריקערע דיבור און נאך נידעריקערע מעשה איז דאך מעשה אבער ניט מוכרח מקבל זיין פון דיבור, ס'קען דאך זיין דער כח התנועה, דער הילוך ברגל, מצד דעם הבל הלב, דער רגש שבלב און דעם רצון שבמוח, און די מעשה איז גארנישט ניט מקבל פון כח הדיבור.

¶24אזוי איז אויך אין דעם דיבור ממחשבה, איז ניט קיין הכרח אז דער דיבור זאל מקבל זיין פון דער מחשבה, וואס אף על פי וואס ווי ער זאגט דאך אין תניא,

¶25איז דיבור דארף דאך זיין אז דיבור מסודר איז אין ענינים וואס ער טראכט פריער, אפילו דיבור שאינו מסודר קען דאס זיין מערניט ווי אין ענינים וואס ער האט אמאל געטראכט אין זיי,

¶26אף על פי וואס מערניט וואס איצטער טראכט ער ניט אין זיי, איז דאך אבער איז דאס גופא וואס איצטער טראכט ער ניט אין זיי, זעט מען דאך אז ס'קומט אראפ אין דיבר ניט על ידי אותיות המחשבה, נאר פון דעם הבל הלב, נאר באופן טאקי יותר, ווי פון הבל הלב קומט אראפ אין כח המאסר.

¶27וואס איז אויב ס'וואלט געגאנגען אין אן אופן פון השתלשלות ועילוב ועלול האט זיך אין מחשבה גופא געדארפט דורכגיין די השתלשלות שבמחשבה, ביז דאס וועט קומען אין אותיות המחשבה, און פון אותיות המחשבה זאל דאס ערשט אראפקומען אין דיבור, און במעשה זעט מען אז דאס איז ניט אזוי.

¶28וואס למעלה קען מען דאך אזוי ניט זאגן, כמובן אויך דערפון וואס דאס רופט זיך אן בשם 'סדר השתלשלות', וואס דאס איז בדוגמא פון א שלשלת, איז דאך דער סדר אין א שלשלת איז די טבעת התחתונה,

¶29איז זי מקושר אין די טבעה שלמעלה הימנו בדרגא אחת, און אזוי איז דער טבעה שלמעלה הימנו בדרגא אחת איז זי מקושר אין דער טבעת וואס ס'איז גלייך נאך איר.

¶30אבער ניט שייך אז מ'זאל איבערשפרינגען בשלשלת דאס איז דאך ניט נאר מובן אזוי פון דעם שם וואס דאס ווערט אנגערופן בשם השתלשלות נאר אזוי איז דאך אויך מובן פון דעם תוכן הענינים,

¶31אז ס'איז דאך דער אור ווי ער ווערט נשתלשל פון ”עולם האצילות אין” דעם עולם מזביח שלמטה הימנו, איז דאך ניט שייך אז די יצירה זאל מקבל זיין מאצילות שלו על ידי בריאה איז דעמאלט וועט זי זיך בטל ווערן ממציאותם.

¶32אט דאס וואס זי קען שטיין אין אן אופן פון יצירה איז דערפאר וואס זי באקומט דעם אור דורך די צמצומים און די מדידות והגבלות וואס ס'גייט דער אורגייט דורך אין בריאה, ועל דרך זה פון יצירה לעשי.'

¶33וואס אין דערויף איז מחולק, ווי 'מחשבה דיבור' ומעשה, ווי דאס שטעלט זיך אויס אין עולמות, אדער ווי דאס איז ביי אן אדם דא למטה.

¶34וואס לכאורה על פי זה, וויבאלד אז מ'זאגט אז די השתלשלות מלמעלה איז אן אופן פון נילא ועלול, וואס דער עלול ווייס מער ניט די עילה וואס זי איז עילתו, אבער ניט די עילה וואס זי איז די עילה פון זיין עילה,

¶35קומט דאך אבער אויס, אז די עילה העליונה איז זי ”יש בכלל מאתיים מנה” איז זי כולל די אלע ”עלולים שלמטה הימנו”, האט דאך ער דערויף האט דאך על פי זה געדארפט זיין כלול אין דער עילה העליונה,

¶36כל ”העלולים שלמטה הימנו”, ובדוגמא ווי מ'זאל זאגן ווי ס'איז דאך דא אין השתלשלות אין שכל, איז דערנאך קומט אראפ דער חייו וזיקוי דער חייו וזכא שבשכל קומט אראפ אין חייו וזכא שבמדות,

¶37ביז וואנענט אז דאס קומט אראפ אין 'עולם הזה' התחתון, אין מותיקות ומרירות שבפירות, האט דאך געדארפט זיין על פי זה אין דעם שכל העליון, נכלל די מסיקות הטפוח, און מ'זעט דאך אז ס'איז ניט אזוי.

¶38וועט מען דאס פארשטיין בהקדם הבנות כללות הענין, פון וואנענט קומט דער חילוק לפרטים, אין די אלע פרטים ווי גערעדט פריער ”אין מחשבה דיבור” ומעשה, ווי דער שטעלט זיך אויס אין עולמות, ביז וואנענט ווי דער שטעלט זיך אויס דא למטה, ביז וויבאלד אז דאס נעמט זיך פון אצילות, פון ”עולם האחדות”.

¶39וועט מען דאס פארשטיין בהקדם הענין וואס ער זאגט אין יהי רקיעה מבדיל בימים למים, וואס דער ענין הרקיעה וואס ער האט מבדיל געווען בימים העליונים שמעל הרקיעה און מים התחתונים שמתחת הרקיעה, וואס די מים איז מצמיכין כל מיני תענוג, די תענוגים העליונים והרוחניים, און די תענוגים תחתונים, ביז די תענוגים גשמיים,

¶40וואס דאס איז בדוגמא וואס אין לשון הזהר ווערט דאס אנגערופן די פרסא וואס זי איז מפסקת, וואס באדם התחתון איז דאס די דוגמא אויף זיי דער חצר הכבוד, וואס ער איז ”מפסיק בין אברי הנשימה לאברי” העיקל, וואס כללותם איז דער ענין הקרובים.

¶41וואס דאס איז בדוגמא ווי למעלה זאגט מען דאך ”וכל קרובי את שם קדשו”, איז ער דאך מבאר אויף דערויף אין קבלה, אז דאס איז די מלאכים וואס זיי ווערן אנגערופן בשם קרעוויים וואס בדוגמא ווי קרעויים איז דאך ענינם, אז זיי זיינען מפרט און מחלק דעם מאכל, דעם אוכל הבא בקרביו,

¶42דורך דערויף וואס דער אוכל ווערט בטל און גיט זיך אונטער צו די פעולת הקרעויים, איז מען מבדיל אין דעם אוכל דעם מובחר שבו און דעם טוב שבו,

¶43און דאס וואס דאס איז גרוע בערך המובחר, ביז וואנענט מ'קומט צו דאס וואס דאס איז פסולות, און דערנאך איז דער מובחר שבו קומט גייט אוועק אויף לאזון ולהחיות, די אברים הנעליים שבגוף,

¶44און דאס וואס ס'איז ניט אזוי מובחר קומט צו די אברים הפכותיים, און איז זיי זנו מחייב, ביז וואנענט אז די פסולות, וואס דער גוף קען דאס אינגאנצן ניט אויפנעמען, ווערט ער נדחי לחוץ.

¶45און אט דאס איז אויך דער ענין פון דעם לכל קרבו את שם קטש דמלאכים הנקדים בשם קרביים אז זיי זיינען מברר ומפרט די ”מים עליונים”, די תענוגים העליונים, און דערפון ווערט דערנאך נמשך דער מזון וחיות,

¶46צו די עולמות הנעליים והרוחניים, און די עולמות שלמטה מהם, ביז צו דעם עולם התחתון שאין תחתון למטה הימנו.

¶47וואס דאס אלץ ווערט אויפגעטאן דורך די קרביים וואס זיי געפינען זיך למטה מחצר הכבוד, וואס זי איז בדוגמא פון והיא רקיעה מבדיל בימים למים.

¶48וואס די פעולה פון דעם רקיעה און פון דעם חצר הכבוד איז אז ס'וואלט ניט געווען דער פרשה וחצר דער ”חצר הכבוד המפסיק” אין די אברים שלמטה הימנו און די אברים שלמעלה הימנו, איז פונקט אזוי ווי די אברי הנשימה זיינען ניט שייך צו עיכול ופירוד ובירור פון מאכלים,

¶49אדרבא דאס איז גאר א סכנה פאר זיי וואלט דעמאלט אזוי אויך געווען אין די אברים שלמטה מהם.

¶50אט דאס וואס ס'איז דא דער רקיע המבדיל ומפסיק, דער חצר הכבוד ווערן די אברים שלמטה פון דעם חצר הכבוד, נידעריקער במדריגתם, ביז וואנענט אז זיי קענען אויפנעמען א מאכל, וואס ווען דער מאכל ווערט דערנאך בטל צו די אברי העיכול, טוען זיי אין אים אויף אט דעם גאנצן בירור,

¶51כמבואר לעיל, און זיינען דאס מחלק בין האברים, ביז וואנענט צו די ”פסולות הנדחי לחוץ”, און דער רקיעה אליין איז דער רקיעה וחצר הכבוד איז למעלה מהם, אבער דאס פועל"ט די הפרדות צווישן די ”אברי העיקול און אברי הנשימה”.

¶52וואס אט אזוי איז אויך אין די מלאכים הנקראים בשם קרעויים, איז אט דאס וואס זיי קענען זיך דערמיט וואס זיי קענען דאס טאן איז דערפאר וואס ס'איז דא דער רקיע ”על ראשם כאן הכרך הנורה” אז פאר די מלאכים לגבים ובירכם איז דאס כרך הנורה דאס איז העכער פון זיי, בדוגמא ווי דער חצר הכבוד איז העכער,

¶53איידעלער פון די אברים שלמטה הימנו, אבער דאס פועל"ט אין די אברים אז זיי זאלן קענען טאן עבודתם, וואס זי איז בערך הפרסה והרקיע למטה מזה.

¶54און אט דעמאלט טוען אויף אט די מלאכים בדוגמא ווי די גמרא זאגט אויף לחם הבירים אכל אש, אז דאס איז ”לחם שמלאכי השרת ניזונים בו”, און דערנאך איז דאס אראפגעקומען דא למטה ביז אין אן אופן פון דחא ובמדוכא, וואס דערפון איז ניסן געווארן דער גוף דא למטה, בדוגמא ווי גערעדט פריער אין די קראויים,

¶55אז זיי זיינען מברר, על ידי דורך דעם וואס דער אוכל ומאקל ווערט צו זיי בטל, זיינען זיי מברר, אז דאס וואס ס'איז שייך צו די אברים נעלים ווערט תזנו מחי די אברים נעלים על דרך ווי לחם הבירים, אכל איש עולם על אחר השרת, ביז דערנאך אכל איש דער משה רבינו ביז אכל איש אפילו אט די דרגא פון דכה במדוכה.

¶56ביז וואנענט אז ס'ווערט דער ענין פון פסולות וואס זי איז נדחי לחוץ, וואס על דרך זה אויך איז אין 'סדר השתלשלות'.

¶57ווי דאס איז אין 'סדר השתלשלות' וועט דאס זיין מובן ממשיינאמר בפרשה נצבים ראינו ”נתתי לפניך את החיים ואת הטוב ואת המבות ואת הרע” וואס אין דערויף איז ער מחלק מבות באזונדער און רע באזונדער.

¶58דערפון וואס ער זאגט פריער חיים און טוב וואס טוב איז דאך מער פון חיים ”טוב חסדך מחיים” דערפון איז אויך פארשטאנדיק, אז רעוי איז נידעריקער פון מבות ווארום מבות איז דאך אן ענין פון שלילה אליין, רעוי איז דאך אן ענין פון הזר.

¶59וואס אזוי איז דאס אויך אין 'סדר השתלשלות' איז דא דער ענין וואס ווערט אנגערופן בערך הטוב און בערך החיים ווערט דאס אנגערופן בשם אבות.

¶60וואס על ידי בירור הקרובים העליונים, וואס דורך דערויף ווערט נשתלשל, און ס'קומט-אן אין יעדער עולם 'לפי ערכו' בשעת ס'קומט-אן צו די עין שרים,

¶61וואס זיי ווערן דאך אנגערופן בשם אלקים אחרים דערפאר וואס דאס ווי ער זאגט אין תניא מצד דערויף וואס ער פעלט אין ענין הביטול איז דארט דער ענין וואס דאס איז בחינת פון אחוריים, וואס דאס איז בדוגמא פון הסתלקות החיות, ס'איז ניטא קיין חיות בגלוי.

¶62וואס דאס ווערט דאך אויך אנגערופן בשם אבות, וואס דעמאלט איז דאך אויך דא אין גוף דער כסתא דחיותא, דער הוילא דגרמי, וואס מצד דערויף איז דאך דער גוף במציאותו אפילו לאחרי הסתלקות של החיים, דאס ווערט אבער אנגערופן בשם מבות נתרע ועל דרך ווי עין שרים 'מצד עצמם' איז דאס נאך ניט דער ענין פון רע.

¶63וואס דאס איז בדוגמא ווי אן אבן דומם, זאגט מען דאך אז דאס איז ניט אן ענין פון מדבר, ניט אן ענין פון חי אפילו ניט אן ענין פון חיות של צמיחה, דאס ווערט אנגערופן בשם דומם העדר החיים, אבער מ'קען דאך ניט זאגן אז דארט איז גאר ניטא קיין חיות, דעמאלט וואלט דאך די מציאות ניט געווען.

¶64וויבאלד אז ס'איז דא די מציאות הדומם דאס גופא באווייזט אז ס'איז דא אן ענין וואס ער איז אים מהוה ומחי' און מקיים, נאר וואס דען דאס איז אויף אזויפיל נסתלק דער ענין פון חיות, ביז וואנענט ס'איז געבליבן אזוי ווייניק אז דאס ווערט אנגערופן בשם עבוד.

¶65וואס על דרך זה אויך איז דאך דער אדם התחתון ווערט דאך אנגערופן בעל שם ”אדמה לעליון” איז דאך אויך דא אט די לאחרי הבירור ווי ס'איז דא אין די קרובים של האדם התחתון, וואס דערפון ווערן דאך ניזוה ניט נאר די אברי הנשימה שמלמעלה לחצר הכבוד, נאר אויך די אברים שמלמטה מחצר הכבוד, ביז וואנענט אז ס'איז דא די פתילות שנדחי לחוץ.

¶66אבער אויך אט די פתילות שנדחי לחוץ ”מן האדם החי” איז דאך אויך דא א מציאות און א חייו וואס זי איז ניזונה מצוה זו, און דאס פארשטארקט נאך איר חיות.

¶67וואס דאס גופא איז דאך א הוכחה, אז אף על פי וואס דאס איז היפך פון ”אדם החי, אפילו” אין דעם מלאך המבוא שבאדם קען דאס אויך עולה עכויים שבאדם קען דאס אויך ניט פארטראגן, און דאס ווערט נדחי לחוץ לגמרי אבער דארט איז נאך דא אן ענין פון חיות מצומתם, וואס דערפאר קען דאס מחי' זיין א מציאות של נברא בעולם.

¶68ואדרבא דאס איז נאך אים מחזיר. וואס דאס איז דער ענין פון את המבוא.

¶69דערנאך איז דאך דא נאך נידעריקער דערפון ואת הרע.

¶70וואס דאס איז ווען די פונין שרים קומט דערנאך אראפ אין אן ענין המזיק, וואס דאס ווערט היפך הטוב ו מנגד לקדושה אט דעמאלט ער מצד ההיזק ווערט דאס אנגערופן בשם רע.

¶71וואס דאס איז נאך נידעריקער פון דעם אבות.

¶72ווי אזוי איז שייך צו זאגן אז ס'זאל ווערן מציאות רע בשעת ער באטראכט אט די פסולות וואס זי ווערט אנגערופן בשם אבות, בערך החיים והטוב, אבער דאס איז זיין מקור חיותו,

¶73איז נעמט ער דאס אן, אז דאס איז ניט א פתילת פון א דבר נעלה הימנו, נאר וואס דען דאס איז א מציאות ויש בפני עצמו, אט דאס ווערט ביי אים אן עיקר, במילא קען דאס דערנאך ברענגען, אז ס'זאל ווערן די מציאות וואס ניזינו מבתילת זו זאל דאס ווערן אין א מציאות פון רב,

¶74און אויף דערויף זיינען נצתווה געווארן אידן, אז ס'זאל זיין ”ובחרת בחיים” ניט אין רע און ווי אזוי קומט מען ניט צו צו בחירה ברע דורך דערויף וואס מ'איז ניטא די בחירה במות, אז ס'זאל זיין דער צדיק ”בהם ונשא יחיון את הלאו” ”את הוי' אלקיך כי הוא” חייך אז אף על פי וואס ער איז דאך ניזון,

¶75פון די פסולות פון תענוגים העליונים וואס ווערן נתברר ונשפע למטה על ידי קרובים העליונים וואס דאס איז דאך די כל עניני העולם הזה, ביז אין עולם התחתון שאין תחתון הימנו, און ער האט דאך ניט קיין מוסג והבנה אין די חיים העליונים,

¶76וואס דערפאר רופט ער זיך דעם מקור ”חיים בשם סתימו דכל סתימין” אז ניט נאר פאר אים איז דאס סתום דער סתימו נאר אפילו אט דאס וואס דער סתימו איז מחי"ר ווי ביי אים אויך ווערט דאס אויך גערופן בשם סתימין ער האט אין דערויף ניט קיין 'הבנה והשגה', קיין מושג ניט,

¶77זאגט מען אויף דערויף ביי אים נשא יחי' אז ער גלויבט, אז אט דאס וואס ער איז חי פון אכילה ושתי' וכל צרכי האדם איז דאס פסולת וטפל פון דעם עיקר אין וועלכן ער האט דעם מנשיא יחי' און וואס איז דער עיקר?

¶78דער ”הוי' אלקיך כי הוא” חייך.

¶79ביז וואנענט אז דאס קומט ביי אים אראפ אין אן אופן פון לאהבה, ביז אין אן אהבה כפשוטה, וואס זי ווערט מורגש ”בלב ובשר הגשמי” של לבו שבגופו, וואס דאס איז דער מקום המדות.

¶80וואס דאס איז אויך געווען וואס מ'געפינט אין אלקים אחרים איז דאך דא דער ענין פון עין שרים, און דערנאך איז דא דער ענין שלמטה הימנו, ביז וואנענט אין דעם רע וקליפות וואס תחילתם איז דער קליפת פרע וואס ער איז דאך געווען אנטקעגן 'עולם הבריאה', און דאס איז געווען דער גלות בתחילה, דערנאך ביסט דאך מסיים געווען קודם הגאורה,

¶81דער ענין פון עבודה זרה דפאר, וואס דער ענין פון פרעה וואס ווי ער טייטשט אין זהר פון לשון הספרי וכל מהורים אז דאס איז געווען דער תחילת התגלות היש, אז מ'האט גענומען יש אז יש שטייט בגלוי און אט דאס איז זיין מציאות און זיין קיום און זיין חיות,

¶82ביז וואנענט אז דאס קומט אראפ אין דעם ענין עבודה זרה, די פועל שהיו מהתריזין עצמם, אז מ'האט געמאכט פון די פסלת אן ענין של עבודה זרה, וואס צו אים האט ער זיך משתחוה געווען, אט דאס איז געווארן די מציאות און דער עיקר ביי אים.

¶83און אויף דערויף איז הוא זהר ובני ישראל אז בא זיי זאל ניט זיין קיין נגיעה פון דעם ענין.

¶84נאר ס'זאל זיין דער לא ”אהבה את הוי' אלקיך” פארוואס?

¶85כי הוא חייך אף על פי וואס ער דארף אנקומען צו אכילה און שתי' וואס דאס נעמט זיך פון דעם בירור וואס בערך די תענוגים ההיליינים, די מים ההיליינים שמעל הרקיע איז דאך דאס אן ענין של פסול,

¶86נאר ער ווייס אז ס'איז דא דער סתימין און זיי נעמען זיך פון ”סתימו דכל סתימין” וואס דאס איז דער ענין פון הוי און אויף דערויף זאגט מען, אז וואס איז די עצה פון בעל פאר?

¶87איז דער מו פון בעל פאר איז והנושב בגוי.

¶88וואס דער ענין פון גוי אן עומק וואס דאס איז היפך פון הר, וואס א הר איז דאך א דבר הנראה לכל, ביז וואנענט אז מ'זאל נעמען א ”דבר קטן” ופעוט ביותר און מ'זאל דאס אוועקשטעלן אויף א הר, וועט דאך דאס זען מרחוק אפילו.

¶89בגי' איז דער היפך הדבר, אפילו אז מ'זאל נעמען א דבר גדול, און מ'שטעלט דאס אריין בגיית אט דעמאלט מצד דעם עומק הגי' שטייט ער בהעלם ובהסתר.

¶90וואס אט אזוי איז אויך אין 'עבודת האדם', איז דאך דא ווי ער זאגט אין קול דעות הוי' דעות סטרון ווי ער זאגט ניט קומזון זיין, איז דאך דא ווי דער דעה איז 'מלמעלה למטה' און ווי ”מלמטה למעלה, וואס מלמעלה למטה” בא דער משפיע איז ווייס ער דאך,

¶91אז דאס וואס דער מקבל באקומט איז דאס מערניט ווי אז הערב מצומצמת ביותר, ביז וואנענט אז ס'ווערט אנגערופן בשם פסולת כמבואר לעיל, און דער אמיתית ענין הישת והמציאות איז דאס איז ווי דאס שטייט אין דעם משפיע.

¶92בא דעם מקבל איז דאך דער היפך-אט דאס אין וואס ער האט א 'הבנה והשגה', איז דאס אט דאס וואס דאס איז בערכו און אין דעם גדר מציאות אין וועלכן ער איז וואס דערפאר רופט ער דאך אן דער ענין הבריאה וההשתלשלות בשם 'מאין ליש' אז דער ייש איז דא למטה,

¶93און דאס דער מקור המהוה ומחיהו ומקיימרו ווערט אנגערופן בשם עין שאינו מוסק סתימין און נאך העכער ”סתימו דכל סתימין”.

¶94וואס דאס איז דאך אויך די 'עבודת האדם' אויך אין אן אופן פון דעת תחתון, ווי דאס איז מצד דעם מטה, וואס ער פילט דאך זיין מציאות, און במילא,

¶95בשעת ער געפינט זיך אין זיין מדידה והגבלה, איז דאך דער מקור המהווה איז דאס אן ענין פון עין הסתימין, אדער נאך העכער ”סתימה דכל סתימין” איז קען ער ניט אינגאנצן מבטל זיין פאר,

¶96לשרש ולעקר ווי ס'שטייט דער לשון אין מאמר, וויבאלד אז ער שטייט אין אן אופן, אז די מציאות שבתחתונים איז ביי אים ניט בטל, נאר דאס איז אן ענין פון יש קען ער דאך ניט מבטל זיין אין אן אופן ביטול בתכלית, לשרש ולעקר די מציאות פון די פסולות,

¶97ווארום די פסולות קומט דאך ארויס אין אן אופן פון נילא וילול על ידי הבירור פון די קרביים העליונים.

¶98ווי אזוי קען זיין מול פואר אז דאס זאל זיין דער מול און דער נגד וואס איז משרש הוא ועוקר דער ענין הפואר לגמרי?

¶99איז בשעת ס'איז דא דער ונושב אין אן אופן פון דירה והתיישבות, און אין וואס איז ביי אים די התיישבות אין דעם בגוי, אין דעם ענין וואס ס'איז ”מוסתר ונעלם אין” דעם גוי,

¶100וואס דאס איז דער עין דער ”סתימו דכל סתימין” וואס ער שטייט אין א 'העלם והסתר', אף על פי וואס דאס איז א דבר גדול ביותר מצד דערויף וואס ס'איז דא דער גוי איז דער בגי און דאס איז ביי אים אין אן אופן פון התיישבות וגירה, אז אין וואס פאר אן אופן שטייט ער, אין וואס איז זיין עצמות, ניט ווי די דרך תחתונו שבמקבל,

¶101נאר ווי דאס איז אין דעם יש העליון, וואס דאס איז דער הוי' אלקיך כיהו חייך, און דאס איז ער ממשיך אין התיישבות אין א דירה בשכלו והבנתו למטה איז אט דאס ווערט מול פעור ער איז משרש ומעקר דעם גאנצן ענין פון די פסולות.

¶102וואס דאס איז אויך משרש ומיעקר, אז ס'זאל דערנאך אויך ניט זיין דער ענין פון מבות, וויבאלד אז ער ווייס אז דאס איז מבות און וואס איז דער חיות איז דער הוי' אלקיך אז הוא חייך.

¶103וואס אט דאס איז אויך דער כללות החילוק העבודה וואס ס'איז דא אין ”קריאת שמא ותפילה”.

¶104וואס מ'געפינט אין ”קריאת שמא ותפילה” הפכים, וואס קריאת שמא איז דאך מן התורה, און תפילה איז דאך ל”דעת רוב הפוסקים”, און ווי אזוי דער פסק-דין ווי דער אלטער רבי פסק'נט אפ אין שולחן ערוך מדרבנן,

¶105און אף על פי איז דוקא תפילה דארף זיין בעמידה, ובתפילה איז דא קריאות ואשתחווות, משא"כ בא קריאה שמה וואס זי איז דאורייתא איז דארטן איז קורין ויושבין כדרכה ביז וואנענט אז 'ובלכתך בדרך'.

¶106און מ'געפינט דאך אויך הפכים, אויך דערנאך נאך א היפך בזה, אז ”מי שתורתו אומנתו” איז ער מפסיק לתפילה ואינו מפסיק לקריאת-שמע.

¶107וואס לכאורה על פי זה איז דאך נאכמער ניט פארשטאנדיק פארוואס איז ניטא דער ענין הכרח הקריאה ”ויש תחויות ועמידה” בקריאת-שמע, און ס'איז דא דוקא בתפילה.

¶108וואס דאס איז כול על פי המבואר לעיל, אדם-קול דיעת הוי' אתרון איז דאך דא די עבודות אין די שני אופנים, איז דא די עבודה ווי זי איז מצד קריאת-שמע, וואס דער ענין פון קריאת-שמע איז דאך דער ענין פון יחוד, יחודא תתא און נאך העכער יחודא עילאו,

¶109וואס דאס איז בדוגמא ווי מ'רעדט פריער, אז מ'איז מפרר ומחלק ומברר און מ'טיילט פאנאנדער די ענינים פון ”מים היליונים ומים תחתונים”,

¶110און דערפון ווערט נמשך דער יש דלמטה.

¶111און די עבודה פון קריאת שמע איז, אז מ'זאל מייחד זיין דעם יש דלמטה במקורו ושרשו.

¶112על דרך ווי ער איז געווען קודם הבירור על ידי הקרויים, איז ער דאך דעמאלט ניט געווען אפגעטיילט די חיצונות שבמאכל ופנימיות שבמאכל, זאל אזוי אויך פועל זיין על ידי עבודתו, וואס דאס איז די עבודת פון קריאת שמע, ניט אז ס'זאל ווערן אויס יש,

¶113אויס מציאות, נאר ס'זאל זיין דער יחוד היש במקורו ושרשו, ביז על דרך ווי ער איז געשטאנען איידער מ'האט אים אפגעטיילט פון דעם פנימיותו שבו, וואס דעמאלט איז דאך דער חיצוני איז געווען בטל צו די פנימיות אע"פ וואס די חיצונות איז דאך אויך געווען אין א מציאות.

¶114וואס דאס איז דאך ניט דער ענין פון עמידה און קריאה ואשתחוי', וואס עמידה ואשתחוי' בדוגמת המשתחוה על הקרקיו, וואס דעמאלט ווערט ער דאך אויס מציאות בפני זה שמשתחוה לפניו ניט דאס איז די עבודה פון קריאת-שמע,

¶115אז די עבודה איז דאך, אז ס'איז דער יש איז מען אים מייחד, אין אן אופן פון יחודא תתא און ווי ער רעדט אין מאמר איז דאס אויך אזוי אין דעם אופן פון יחודא עילאה, אז דער יש ווערט בטל אין דעם שרשו ומקורו, אבער אין וואס פאר אן אופן ביטול איז דאס?

¶116אז ס'איז דא דער ענין החיצוניות, נאר וואס דען ער איז ניט ניכר און ער איז בטל צו דעם ענין הפנימי.

¶117וואס על ידי הפעולה פון די קרביים און דער רקיע המבדיל און דער חצר הכבוד, טיילט ער דאך אפ חיצונות פון פנימיות, וואס דערפאר קען דערנאך אראפקומען אין דעם סדר פון אלוי ואלוי אז ס'זאל זיין חיצונות אן פנימיות, און פנימיות אן חיצונות,

¶118וואס דערמיט ווערט פארענטפערט וואס ס'איז ניטא אין כלל מאסי' מנא אבער קודם הבירור על ידי הקרויים איז אט דעמאלט איז די חיצונות בטל לגבי הפנימיות, און דאס איז די עבודה פון קריאת-שמע, און דערפאר איז דארט ניטא דער ענין פון עמידה וקריאה ואשתחוי ניט דאס איז דער ענין העבודה.

¶119די עבודה פון שמונה-עשר, וואס דאס איז דאך ווי ער איז מבאר אין ”פרי עץ חיים” די עבודה ווי דאס איז וואס דארט איז דער ”הוי' אלקיך כי הוא” חייך בגלוי, על דרך ווי גערעדט פריער ווי דאס שטייט אין די עבודה אין דעם דיעת תרי,"' ניט אין דעם דעת תחתון נאר אין דעם דעת עליון פון דעם משפיע,

¶120אז אין משפיע איז דער עיקר און דערנאך ווערט נמשך דער טפל, ביז וואנענט אז דער טפל איז קיין מציאות ניט און ווערט אנגערופן בשם עין אט דערפאר איז אין שמונה-עשה דער ענין פון עמידה, וואס דאס איז דער ענין העמידה והתעקפות פון זיין מציאות, און דער ”ענין הקריאת ושתחויות”.

¶121און אף על פי כן זאגט מען, אז ”מי שתורתו אומנתו איז מפסיק לקריאת-שמע ואינו מפסיק לתפילה”,

¶122וואס דער ”תורתו אומנתו” דער ענין פון תורה איז דאך וואס על דרך ווי מ'זעט דא למטה, אז חכמה איז דאך שלא בערך לגבי מדות,

¶123ביז וואנענט אז אפילו מדות שבחכמה זיינען העכער פון דעם שכל שבמדות, ווארום אט דאס וואס ס'לייגט זיך אפ אין שכל, די נטי' לזכות אלו חובה איז דאך דאס אלץ אן ענין שכלי.

¶124און ס'ווערט אנגערופן חסד שבחכמה אדער גבורה שבחכמה.

¶125דער שכל שבמדות, אט דאס וואס ביי אים קומט אראפ דער נטי' בלב, דער הרגש בלב, לחסד אלא גבורה, איז אף על פי וואס בפנימיותו קען אין דערויף זיין א ענין פון שכל

¶126אבער דער אמיתית ענין המדות איז דאך דאס כשמם אז דאס איז דאך דאס דער עיקר ענינם על דרך ווי די מדות ווי ס'געפינט זיך ניט אין א נברא שכלי, נאר וואס דען אין א נברא שאינו שכלי, וואס דאס איז דער ענין ווי די מדות שבבהמה, וואס זי האט א חסד, ורחמנת להילדע, ועל דרך זה בהיפך.

¶127און דאס איז דאך אן ענין וואס דאס איז שלא בערך, ווי מ'זעט דאך א חכם, וואס אף על פי שאינו משפיע להזולת, דאס הייסט ווי דער חכם שטייט אין אן אגנטראגנקייט פון הזולת איז אף על פי כן איז ער חכם במילואו, ווארום ער שטייט אין אן אופן וואס ער איז אין חכמות עמוקות, לעצמו,

¶128אף על פי וואס ס'איז ניטא קיין זולת.

¶129דער ענין פון א מדות אט דערוואס זאל זיין א חסדן בטבע אויב ער איז ניט ממשיך די חסד, די השפעה להזולת ווערט ער דאך ניט אנגעורפן בשם חסדן, אדרבא בשם החזרים יקרים.

¶130וואס אט דאס איז דער ענין וואס מ'זאגט אז ס'איז דא אט דער וואס ”תורתו אומנתו” איז דאס בדוגמא ווי דאס איז דער ענין ווי די אפגעטראגנקייט פון דעם זולת, ווי ס'איז דא דער משפיע אליין אן דעם זולת, און אף על פי כן קען די חכמה שטייען בשלימותה, ביז אין חכמת עמוקות און אין א ציור שלם.

¶131און אף על פי כן זאגט מען, אז אפילו דער וואס ”תורתו ואומנתו” אט דאס איז זיין גאנצער ענין, איז דא אויך ביי אים די עבודה פון קריאת-שמע, וואס דערפאר איז ער מפסיק לקריאת-שמע,

¶132ווארום ס'דארף דאך אויך זיין די עבודה אז ווי דער יש שטייט במציאות שלו, זאל ער שטיין אין אן אופן פון יחודא תתא און יחודא עילאה על דרך ווי ער איז געווען קודם שנפרדה החיצונית מן הפנימיות על ידי הפעולה פון די קרובים העליינים, וואס דערפאר איז מפסיקן לקריאת-שמע,

¶133משא' כן ”שאין מפסיקן לתפילה”, איז וואס דאס וועט פארשטאנדיק זיין בהגמה אט דאס וואס מ'האט גערעדט פריער, אז ס'איז דא דער ענין אין די מדות ווי זיי זיינען ממשיך דא למטה, ענינם אין א פעולה און אין פסק דינים, ברכת השנים און רפואת החרים,

¶134ככל הבקשות ווי זיי זיינען אויסגערעכנט אין תפילת שמונה-עשרה.

¶135וואס דאס ווערט דאך דורך דערויף וואס מ'איז ממשיך פון ”הוי' אלקיך כי הוא” חייך אז פון דעם יש העליון זאל זיין דער והנושב בגי און דאס זאל נמשך ווערן דערנאך אין דעם תחתון אפילו ווי ער שטייט אין זיין מציאות ווי א יש.

¶136וואס דאס איז די עבודה פון שמונה עשרה, אז ער איז בטל ממציאותו, דורך וואס?

¶137דורך דערויף וואס אין אים איז דא דער והנושב בגי ס'איז נמשך דער ”הוי' אלקיך כי הוא” חייך.

¶138דאס איז אבער אלץ אזוי ווי חכמה איז דער שכל שבמדות.

¶139וואס ווי גערעדט פריער, אפילו דער שכל שבמדות קומט ניט צו חכמה, אפילו ניט צו מדות שבחכמה, ווארום אפילו מדות שבחכמה איז אן ענין ”שכלי, אפילו שכל” שבמדות איז אן ענין שבמדות.

¶140וואס דערפאר איז משתורתו אומנתו, אז בשעת ביי אים איז דא דער ענין פון חכמה, אין אן אופן וואס ”תורתו אומנתו” דאס איז זיין גאנצע מציאות, אז די חכמה איז ביי אים בשלימותה, איז דעמאלט בדרך ממילא ווערט נמשך פון אט דער חכמה ביז 'למטה מטה'.

¶141וואס אף על פי וואס מ'האט גערעדט פריער אז דאס איז דאך אויך די עבודה פון שמונה-תדער והנושב בגוי אבער דארט איז דאך מערניט ווי די המשכות המוחים ווי זיי זיינען פארבונדן מיט מדות,

¶142דאס איז אבער ”תורתו אומנתו” דער ענין ווי תורה איז פאר-זיך, וואס זי איז דאך קדמה לעולם איז אט דא איז דא וואס ”בכלל מאתי' מנו”, און וויבאלד אז ”תורתו אומנתו” איז בדרך ממילא ווערט נתמלא די אלע ענינים אויף וועלכע ס'דארף אויפגעטאן ווערן על ידי עבודת התפילה.

¶143און אט דאס איז וואס ר' חי' האט געזאגט, אז מיומא לא יכוונא מצד דערויף וואס ער איז געווען ”תורתו אומנתו” איז ביי אים געווען מצוי ורגיל און ס'איז געווען למטה ממדריגתו, אז ער זאל זיך נשפל ווערן און מכוון זיין אין חכמה ווי זי ווערט נמשך און דאס ווערט אן ענין של מדות,

¶144אפילו ווי אין אן אופן פון שכל שבמדות, מערניט ווי בשעת ס'איז געווען אן ענין וואס האט גורם געווען צו א ירידה ממדריגתו ודם.

¶145בא דערויף איז מוסיף דער צמח צדק אין דער הגאון וואס אין דעם ביכול בכתב יד קודש א צמח צדק, אז דאס איז דער ענין וואס מ'זאגט, אז חכמה איז איקרי קודש וואס דאס איז מילה בגרמי ווארום חכמה איז דאך דאס דער ענין וואס ”תורה קדמה אלפיים שנה לעולם” וואס עולם איז דאך הויבט זיך דאך אן פון סדר זמנים דער ענין המדות,

¶146וואס פון זיי ווערט דערנאך נמשך אין ”חיי שעה”, וואס דאס איז דער ענין פון מלכות, וואס זי ווערט דאך אנגערופן בשם שעה בשעת ס'איז דא ”תורתו אומנתו”, איז דאס אט דעמאלט בדוגמא ווי אנשים פטורות ומצות אשר שהזמן גרמא, דערפאר וואס זי איז משועד לבעלה און דאס ווערט אויפגעטאן דורך ז בעלה,

¶147אט אזוי איז אויך דורך דערויף וואס ”תורתו אומנתו” טוט ער אויף אין ”חיי עולם”, ער איז ממשיך חיות אין עולם אין סדר זמנים, וואס דאס איז דער ענין המדות, ווערט דורך דערויף במילא אויך אויפגעטאן די אלע ענינים וואס דארפן זיך אויפטאן דורך תפילה, וואס ענינו איז ”חיי שעה”.

¶148דערנאך איז ער מוסיף אין א צווייטער, וואס דאס איז דאך דער ענין די הגהה בהנוגע צו די עבודה נעלית פון תורה, דערנאך איז ער אויך מוסיף דער ענין בנוגע צו דעם ענין הבירור, וואס מ'זאגט אז אין קריאת שמע,

¶149איז אז ווי דאס אין דעם בירור פון מייחד זיין דעם יוש אין מקורא דחיצונות, אין די פנימיות ווי דאס איז געווען קודם הבירור, זאגט ער אז אין דערויף איז דא די שני ענינים, אז אט דעמאלט שטייט ער דאך בביטול צו די מים עליונן, צו די פנימיות שלו,

¶150על דרך ווי 'מים הראים' ווען זיי ווערן בטלים מים יפים און דערנאך איז ער מוסיף נאך א העכערן ענין, אז דעמאלט איז ער ניט אין אן אופן פון חיצונות ווי ער שטייט אין אן אופן פון חיצונות לאחרי הפירוד והבירול.

¶151ובדוגמא ווי דער רקיע בימים למים האט זיך אויפגעטאן, אז די ”מים תחתונים” מירדו ממדריגתם, אפילו ווי די ”מים תחתונים” זיינען געשטאנען קודם ההבדלה,

¶152און ביז נאך ווי דערנאך קומט דאס אראפ למטה, אז אף על פי וואס למטה איז ”נתן עיניו במקדש ראשון ושני והכריבו”, איז למעלה איז דאך ”שטאן ופנינו לשם שמים נתכוונו” דערפאר וואס דאס איז ווי זיי שטייען אין שרשם ומקורם, ווי דאס איז למעלה איז דאך אויך ווערט דאס אנגערופן ”שטאן ופנינו אבער לשם שמים נתכוונו”.

¶153וואס דערפון איז אויך פארשטאנדיק דעם גודל העילוי אין דער עבודה פון קריאת שמע בשני הפרטים.

¶154וואס דערמיט וועט מען אויך פארשטיין וואס מ'זאגט, אז ס'איז דא דער ענין פון קטענטי וואס בכללות איז דער ענין פון ונושב בגוי וואס דורך וואס ווערט מען א כלי אויף האבן דעם סתימור, דכל סתימון בגילוי?

¶155איז דאס ווי ער זאגט אין מאמר, אז דערפאר איז דוקא דארטן דארף זיין דער ענין הביטול און דערפאר וואס דארט איז דא דער ענין מציאות לפחות אין א העכערן אופן ווי ס'איז דא דער אופן מציאות היש בשעת די עבודה פון קריאת-שמע,

¶156וואס דאס איז ניט אין אן אופן פון עמידה וקריאה ואשתחוי כדי מ'זאל נעמען דער ”הוי' אלקיך כי הוא” חייך דעם יש של מעלה זאל נמשך ווערן דא אין דעם תחתון, קען דאס זיין מערניט ווי בשעת דער תחתון איז בטל ממציאותו,

¶157וואס דערפאר דארף זיין דער ”ענין העמידה והקריאה” והאשתחוי וואס דערפון איז אויך פארשטאנדיק, ווי ער איז מבאר אין מאמר, אז ס'איז נאך דא העכער פון דער עמידה והשתחוי פון תפילה, וואס דאס איז דער ענין פון עמידה והשתחוי ווי דאס איז אין ענין פון תורה,

¶158אויב ”תורתו אומנתו” וואס דערפאר איז דאך דעמאלט אין הפסיקין לתפילה און דאס איז אן ענין וואס איז שלא בערך, ווי ער איז מבאר אין מאמר, ביז וואנענט ער בכי רבה האט געזאגט, אז מיומא לא יכוונא וואס דאס איז אן ענין וואס ס'דארף ביי אים קומען על ידי ההשפלה.

¶159וואס דערפון איז אויך פארשטאנדיק, אז דער ענין פון ואנושה בגוי בעבודה וואס דאס איז דער ענין פון קטנתי קען דאס זיין מכל החסדים, ווי ער איז מבאר אז ”כל הקרוב קרוב” יותר, פועל"ט דאס מערער דעם ענין פון קטיינתי איז דערנאך קומט נאך א העכערן אופן,

¶160אין דעם ואנושה בגוי ווי מצד דעם ענין התפילה, וואס כללותה איז דאך דאס אויך אן ענין פון פולחנא דרחימותא בפרטיות יותר איז דאך אדרבא אין תפילה אן ענין פון עלי' 'מלמטה למעלה', איז דאך נאך דא נאך א העכערער ענין, ומכל האמת, וואס דאס איז דער ”תורת אמת היתה”,

¶161ווי וואס דאס איז דער ענין ווי ”אמת הוי' לעולם” ווי גערעדט אין דעם מאמר מדי הגהה, אז דאס איז קדמה לעולם און דעם קדמה לעולם איז מען דערנאך ממשיך, אז בלא בשמים וינה דוקא בארץ התחתונו על זה למטה וואס דאס איז דער ענין פון וענושב בגוי וואס פועל"ט אויף על ידי תפילה און נאך העכער על ידי התורה.

¶162וואס אט דאס איז אויך וואס נאך דערויף ווי ער זאגט דער קנטתי' מכל החסדים, חסדים וואס דער אויב� פועל"ט דאס ביי אים די קטאינתי איז דא נאך א טיפערע ענין, קטאינתי איז מכל האמת, דורך דערויף וואס ”תורתו אומנתו” ווערט ער דאך דעמאלט אויס מציאות,

¶163על דרך ווי מ'זאגט אויף רפכי רבו, ועל דרך זה רשבי וחבירו בכללותם, וואס אזוי זאגט דאך די גמרא אז דאס איז געווען ”תורתם אומנתם”, ועל דרך זה בהנוגע צו בעל הגאולה והשמחה, וואס כמבואר בכמה מקומות איז דאך אויך געווען דער ענין

¶164וכידוע המסופר פון רבותינו נשיאנו, אז די הנהגה דא למטה איז ביי אים געווען בדרך ממילא, ווי ס'פירט זיך אין עולם האצילה האט מען גאר ניט געדארפט האבן אויף דערויף קיין אנשטעלן די אברים, ס'איז דאך בדרך ממילא געווען אזוי.

¶165וואס דערפאר איז דאך אויך אראפגעקומען דא למטה אין דעם אופן ווי ער שרייבט אין אגרת הקודש, אז הגגל ”והפלא הוי'” לעשה סימנו און חזר"ט דאס איבא דריי מא� אז מ'זאל דעמאלט ממשיך זיין על ידי העבודה התורה, ועל ידי עבודת התפילה, ובכללות העבודות פון ”העוסק בתורה ובגמילות חסדים” ומתפלל אים הציבור,

¶166וואס דורך דערויף וועט מען ברענגען ”פדה בשלום נפשו” דער פריער דער כאילו פטור אני אליהו לבנים מבין אומות העולם, און דערנאך די גאולה בפועל, על ידי משיח צדקנו בקרוב ממש.