Text

¶1דער אלטער רבי, דער בעל החלחא, שרייבט דאך צום סך פון אגרת הקודש, וואס הויבט זיך אן מתוכיח ”תוכיח את עמיתך אפילו מאה בעמים”, און דערנאך רעדט ער דארטן אז מ'זאל מפיים זיין את השעת בכל שנה,

¶2”ובכל ענין ומנין”.

¶3קרייבן אויב ס'איז א קליינער מנין איז ניט מ'זאל מבטל זיין דעם מנין, און מ'קען צו אים מצרף זיין נאך פון אן אנדער מנין.

¶4וואס דערפאר איז דאך א מנהג בא חסידים ושערים קדמיניות אז מ'מאכט א חלופה פון א שעת, און צו יפות כסלו מאכט מען דערנאך דעם סיום השעת,

¶5און אויך א חלוקה פון דעם שעת לשנה הגהל על כל ישראל ושלם, על דרך ווי בא תורה שבקתב איז דאך דער סדר, אז בלייך ווי מ'עענדיקט בזאת הברכה הויבט מען גלייך אן פון דראשית, און

¶6ס'שטייט דאך אויף דערויף צוויי טעמים, איין טעם אז כתדר ניט גוטער זאל ניט קענען זאגן אז מ'האט פארענדיקט תורה, הויבט מען גלייך אן ווייטער אמאל.

¶7דאס איז דאך אבער א טעם וואס ס'קען גילטן, כל זמן ס'וועט ניט זיין ווי ס'וועט פרועו חטומה אהביר מן הארץ.

¶8מ'דארף דאך האבן צוגעגרייט א טעם אויף דעמאלט אויך, וואס דאס איז דאך בכלל דער חילוק צווישן דרך החסידות און דרך המוסר.

¶9איינע פון די חילוקים איז, אז דרך המוסר האט אן ארט ביז וואנענט ס'וועט זיין דער פרוח הטום אהביר מן הארץ.

¶10בשעת ס'וועט דערנאך ניט זיין ניט קיין גאוה, ניט קיין שקר, ניט קיין לשון-הארן, ניט די אלע איבעריקע זאכן פלייבט מען אן ארבעט, און גארניט ניט געווארן און מ'דארף גיין בעט נעמען פלאים איז ווי געזאגן דאס.

¶11דער דרך הפקידות איז, וויבאלד אז מ'איז זיך עוסק מיטן 'עשה טוב' דאס הייסט מיט באווייזן די גזלות הנשמה, און ווי אזוי זי איז א חלק אלוקה 'ממעל ממש' און ווי אזוי זי האט בכחה, אז זיי זאלן אין זיך אט די אלע ענינים מדבר זיין אין א כח אלפי און פארבינדן זיך מיטן בורא עולם,

¶12איז וויבאלד אז דער בורא עולם איז אין קץ 'למטה מטה' 'ולמעלה מעלה' איז דאך קיין אונטערשייד ניט, און נאך דערויף ווי ס'וועט זיין ”את רוח הטומאה אעביר מן הארץ” וועט ערשט דעמאלט זיין א סך א גרעסערע ארבעט,

¶13א סך א גרעסערער שער, ווארום דעמאלט וועט קיינער ניט שטערן, אזוי האט מען א פירוץ, אז מ'זאגט אז ס'איז ניט דער הרע אין שול במונג שלאפט ער רואיק, טאמער וועט מען רופן אין ”בית דין הגדול, אין בית דין הקטן”, וועט ער זאגן וואס איז ער שולדיק,

¶14אז שלשה ”הקב"ך ומתחרט עליהם בכל יום”, און איינער פון זיי איז דער יצור הרע אשר הריות י איז מה-דאך אז דער אויבערשטער איז זאגט אז ס'איז טויג ניט, איז א מענטש טאקע אז ער איז זיכער צו זאגן אז ס'איז טויג ניט, איז וואס איז ער שולדיק?

¶15אז ס'איז ער שביתא מיעקב.

¶16במילא אויף דעם חגל שלאפט ער א האלבע שעה אויפן חגל פון אידן הארע, און א האלבע שעה אויפן אייגענעם חגל.

¶17בשעת ס'וועט זיין ערש ”רוח הטומא אעביר מן הארע” וועט דאך אויך ניט זיין, ובכלל וועט מען דאך דעמאלט לעבן מיט אן אמת'ן וועקגעלעבן, וועט מען דאך דעמאלט ניט ארבעטן ”ביתר שאת וביתר עוז”, דערפאר וואס די ארבעט איז אין 'עשה טוב' וועט נאך דעמאלט ווערן שלא בערך מערער ווי דאס איז איצטער.

¶18וואס דאס איז דאך וואס ער זאגט אין אגרת הקודש, אז דאס איז די נפקא מינה פון אילנו דחיי וטוב און הלכות איצטער והיתר איז ער נסיים צום סך פון אגרת הקודש, אז איצטער דארף זיין דער עיקר 'לימוד התורה' און די עבודה אין עבודת הבירורים, משא' כן לעתיד נביא וועט זיין דער עיקר די עבודה אין דעם ענין פון יחודים עליונים.

¶19אט אזוי איז אויך אין דערויף וואס גלייך נאכן ציון פון תורה שבכתב הויבט מען נאכאמאל אן פון עני און אזוי אויך אין תורה שבעל פה על דרך זה גלייך ווי מ'מאכט א ציון הויבט מען גלייך אן נאכאמאל פון עני איז דאס מצד דעם שען פנימי און דעם שען נצחי וואס איז פרוטן אויף אלע זמנים אויף באווייזן,

¶20אז כאטש אפילו ער האט אפגעלערן ”כל התורה כולה אין” איין וועג, קען דאך אים אויסווייזן, אז ווי קומט ער צו בראשית אז ער האט אין כל התורה כולה?

¶21זאגט מען אים, אז טאקע אפגעלערן גאנץ פירוש איז שבכתב, אבער וואו האלסטו האלסטו ערשט בא בראשית, דו דארפשט ער אנהויבן לערנען וועסטו דעמאלט זען, אז דער גאנצער לערנען ביז איצטער איז לגמרי ניט אופס מקום.

¶22דאס איז ניט אן ענין וואס שטייט אין ספידות המאה, אין דער מדרש זאגט ער אין שעשירים אויף ”ששקני משיקות פיהו כי טובים ידיך מיין” שמן דורק שמיך זאגט ער, אז די גאנצע תורה פון איצטער איז דאס גארניט אנטקעגן תורתו של משיח, און בכלל אויף תורה זאגט מען דאך, אז נולד חכמה שלמענה איז דאס איז די תורה.

¶23איז על אחת כמה וכמה, אז אין תורה אליין איז ווי נאך האלט מען נאך ניט בא דער דרגיב וואס ער האט אפגעלערנט ”כל התורה כולה” מיט אלע אופנים וואס מ'קענען איר לערנען איז כדי אז ס'איז דא און דא די הקרוי אויף וויפל אים פעלט נאך אין ידיעת התורה איז דאס וואס מער מ'לערנט תורה אלץ דיפער און גרייטער,

¶24פארשטייט מען, אז מ'האלט נאך ניט בא דעם עומק וועלכע תורה פארמאכט, איז וואס דריקט זיך דאס אויס, אז בשעת ער האט אפגעלערנט און האט מסיים געווען, און מ'האט מסיים געווען כל השעת כולו האט דאס מערניט ווי צוגעגעבן א הכנה און האט מגדיל געווען דעם חושד, אז איצטער ערשט דארף מען זיך זעצן לערנען גמרא,

¶25און פון וואנענט ניט פון ניין מיטן, ער הויבט ערשט אן מאימא צייפור און אנהויבס תורה שבעל פה.

¶26וואס אט דאס איז דער יסוד ”מנהג ישראל”, וואס דאס איז דאך תורה היא אז סיום השש מאכן א חנוקה אויף שנה הבאה, אויף אט דעם זעלבן שש וכאורה וואס מ'האט אפגעלעבן פארענגע יאר, אבער אין פועל אלע איז דאס גאר א 'דבר חדש' וגמר, וואס דאס איז דאך וואס ער זאגט אין ספרי,

¶27אז היום ו”יום יהיו בעיניך כחדשים” כאטש אפילו ער האט דעם זעלבן ענין געלערנט כמה וכמה פעמים.

¶28איז מסתמא איז דאס דא פון די בחורים וואס האבן שתיקלאך פאפיר, מ'דארף וואס מ'דארף שרייען אויף ווייסן ניט אפגערן מיט דעם פערקן, וואו זאל מען אויסרופן די מסכתא,

¶29יעדער רועה וועט זיך אויסקלייבן די מסכתא וואס ער וויל לערנען און מסיים-זיין דעם מסך במשך השנה הבאה, און און ווען אזוי פאנאנדערטיילן דעם גאנצן שעת, אז מ'וועט ווארן מסכתות וואס האבן א זיך גמרא, און אויב מ'קען נאך אויספירן די איבעריקע מסכתות וואס זיינען משניות אליין.

¶30ערשט וועט מען ניט לאבן א יו ת כסלו גמרא ס'איז דא א פורים גמרא און דא וועט מען דער ספרק גמרא ס'זאל ווערן א יו ת כסלו גמרא אויף ס'קען זיין א גאנצע קאמיטה זאל זיין א גאנצע קאמיטה, אבי מאכן דא� בפועל אז