Text

¶1מ'האט זיך צוגעזאגט, אז מ'מוז עפעס זאגן וועגן די הסקמים פון מחני דוד פון קעמפ דייוויד איז דאס וואס ס'האט זיך שוין איצטער ארויסגעוויזן בגלוי, אז אט די זאכן וואס מ'שטעלט זיך בתוקף, און דער צד שכנגד, צד השני, אויב אפילו ניט כנגד, זעט ער אז מ'וועט דאס ניט אויספירן הערט מען אויף וועגן דערויף רעדן.

¶2די גרעסטע זאך וואס מ'פארלאנגט, אז מ'זאל פארשרי אז מ'האט באהאנדלט אט די שאלה און מ'איז געבליבן דער בא זיין מיינונג און דער בא זיין מיינונג?

¶3איז איצטער נתגלה געווארן בגלוי ביידע זאכן, אז על-אחת נאכגעבן ברענגט אויף זיך פונקט אזוי ווי ”מצוה גוררת מצוה” אזוי איז אויך דער היפך, אז בשעת מ'האט נאכגעגעבן בהנוגע צו די אזוי-גערופענע הפטאנאמי פון יהודי ושומרון וואס דאס איז אן אב טאנמי וואס תחילה את נפילה ניסא דאס גיט מען יענעם א פינגער, לכתחילה,

¶4אין אן אופן אז יענער ווארפט דערנאך ארויס אט דעם וואס האט אים געגעבן דעם פינגער, ווי מ'האט דאס געזען לויט די דרישות וואס ס'איז גלייך געקומען נאך דערויף, ביז צו דער דרשה פון ירושלים העתיקה, ווי ס'איז נתגלה געווארן, האט מען געזען, אז בשעת מ'האט געזאגט אז ז

¶5ווער רעדט נאך אין מועט אויספירן און מ'וועט ניט נאכגעבן, און מ'וועט ניט פארן צוריק אין וואשינגטאן ביז וואנענט מ'וועט זאגן אז מ'נעמט דאס אן וועט אט דעמאלט זיך אפשטעלן און מ'וועט זען, אז בשעת א איד זאגט מיט א תקיפות וואס זי איז געבויט לאמיתתה אויף א פסק-דין פון תורתנו תורת חיים ”ותורת אמת”,

¶6איז אט דעמאלט כלשון הידוע פון דעם רבי'ן נשיא דורנו פאר אמת ווערן אלע נתפעל, איז ”אמת מארץ תצמח” וועט דאס בטל ווערן די דרישה.

¶7וואס דאס איז אויך מכיח נאכאמאל וואס מ'האט גערעדט כמה פעמים אז הכל מודים אז מ'דארף האבן שלום, ”ונתתי שלום בארץ” קיינער דינגט זיך ניט, אז פיקוח-נפש איז דוחה כל התורה 'כולה, כולל' אויך דעם לוד סחנה,

¶8די זאך איז אבער דער מצב האמיתי ווי ער איז איצטער און ווי דאס איז ברור, אפילו לויט די מיינונג פון ניט-גויים וואס מ'האט שוין געדרוקט בכמה מקומות, אז אויב מ'וועט נאכגעבן עפעס-וואס אין יהודי ושומרי וואס איז כולא על הגבול איז דאס א פיקוח-נפש, א סכנה ממשית,

¶9וואס מ'שטעלט זיך אויף דערויף מלכתחילה, און ווי מ'האט גערעדט וועגן דערויף אין די כבר אין דעצעמבער, און מ'האט באוויזן דעם אדון הגרול פון ארצות הברית המפה, און מ'האט אים באוויזן ווי אזוי די גאנצע ברייט פון ארץ ישראל, איז אין אן אופן אז במשך פון עטלעכע מינוט, אויב ס'איז דא ערגעץ-וואו א נקודת החולשה והטורפה,

¶10א שלאכער פונקט קען מען דאס דורכשניידן, ביז צו דעם ים התיכון, ים הגדול, במשך פון א האלבע שעה, דערפאר מוז מען דארטן האלטן צבא, און דערפאר מוז מען דארטן האלטן מבצרים, מקומות פצורים, דערפאר מוז מען דארטן האלטן א יישוב פון בני ישראל, וואס אלע זאלן זען אז דאס געהערט צו אידן,

¶11און דערפאר קען מען דאס ניט נאכגעבן ווען מ'איז אזוי ממשיך ווען מ'איז געווען אין מחנה דוד, אין "קעמפ דייוויד", אפילו ווי דאס הייסט אויף ענגליש, און מ'וואלט דאס געזאגט מיט א תוקף, וואלט מען געהאט בעסערע תוצאות, ניט נאר מ'האט אויסגעפירט דאס וואס מ'האט אויסגעפירט דורך די ויטורים,

¶12שטעלנדיק אין סכנה מלייני רחמנא ליצלן אידן וואלטן דאס אויסגעפירט פונקט אזוי ווי מ'שטעלט זיך איצטער בתקיפות בנוגע ירושלים העתיקה.

¶13דורך דערויף וואס מ'איז דעמאלט געווען געפאלן בא זיך, און דער עיקר דורך דערויף וואס ס'איז געווען יועצים, וואס האבן ניט מסביר געווען, מטהר געווען דעם מצב לאמיתתו,

¶14האט מען נאכגעגעבן און איז געווען אראפגעפאלן בא זיך און געזאגט, אז דא קען מען מאכן אב טאנמי וויסנדיק, אז וואס פארא פירושים איין צד וועט מאכן אין אב טאנמי איז דאס כלכת שבעה, ווארום ס'איז דא א צד השני,

¶15וואס יענעם וועט מען אפגעבן די שטחים, הי' לא תהי און וואס יענעם וועט האבן פאליציי, וואס פאליציי משתרב, וואס דאס מוז האבן נשק, מ'וועטן זיי מוזן ערלויבן האבן נשק, און דערנאך וועלן זיי ווערן בא זיך האפער'דיק און בעה' ב'ישקייט, במכל-שכן וקל-וחומר מה-דאך, אז אין דעם מצב איצטער, נאך די אלע מפלות וואס זיי האבן געהאט,

¶16מאנט מען בתוקף די אלע דרישות שבגלוי, נוסף אויף די דרישות וואס דערוויילע זיינען זיי דאך נאך ניט בגלוי, וכמדובר כמה פעמים,

¶17וואלט מען אט דעמאלט אויסגעפירט די זעלבע תוצאות, כאמור, און נאכמערער ס'וואלט געווען נעענטער צו א שלום בארק הימא, ווען מ'שטעלט זיך מלכתחילה בתוקף, אז יהודי ושומרין געהערט צו אידן אלס נחלת עולם לעם עולם, און דאס געהערט ניט נאר מצד דעם לאו פון לא תחנין דאס איז נאכמערער דער לאו וואס איז דער ענין פון פיקוח נפש,

¶18וואס דאס איז כנגד ”כל הלוין כנגד” ”כל התורה כולה”, אז מ'טאר ניט אפגעבן קיין שער, און אז מ'וואלט דאס געזאגט בתוקף וואלט דאס ניט אנגרירט די סיכויים לשלום, און דערפאר אט די וואס דינגען זיך אז צוליב שלום דארף מען אלץ טאן איז דאס פונקט פארקערט, אויב מ'וויל ס'זאל זיין מעענטער צום שלום, דארף מען זיך שטעלן בתוקף מתחילתו.

¶19בשעת מ'האט געטאן ווי מ'האט געטאן רחמנא ליצלן דעם מאל, אז מ'האט נאכגעגעבן האלב, וואס דאס איז ניט האלב נאר א סאך מערער ווי אפגעבן משאל יהודי ושומרון מיטן נוסח פון אטאנמי וכו האט דאס גלייך געבראכט א לחץ נוסף, ביז ווי דער לחץ נוסף פון ירושלים העתיקה,

¶20ביז ווי דער לחץ נוסף אין די אלע ענינים וואס דערוויילע איז מען נאך ניט מגלה, ביז ווי דער לחץ נוסף אין א דבר איין ונורא וואס מ'האט אויפגעהערט וועגן דערויף רעדן, איך ווייס ניט וואס די סיבה איז צי מ'שעמט זיך אדער די זאך איז בטל געווארן, אדער א זאך איז עד כדי כך איין ונורא און מ'האט דאס נאכגעגעבן, וואס מ'האט מורא דאס צו זאגן, און דאס איז, אז

¶21וועט מען דעמאלט ערלויבן אז ס'זאל גיין א וועג דורך גאנץ ארץ ישראל, וואס וועט פארבינדן ירדון מיטן ים הגדול מיט ים התיכון, וואס מיט דעם וועג וועט מען ערלויבן זיך באנוצן סיי די ירדונים סיי די ערבים בכלל סיי די ארשי מצרים,

¶22וואס דורך אט דער וועג ווערט צו שניתן רחמנא ליצלן גאנץ ארץ ישראל אויף שני חלקים.

¶23און צו וואס דאס ברענגט האט מען שוין געזען, בשעת ס'איז געווען אזא זאך וואס דעמאלט האט מען דאס אנגערופן בשם קרידער פרוס דור צווישן פוילן מיט אשכנז, מיט דייטשלאנד.

¶24און מ'דארף ניט האבן אויף דערויף אויך קיין מומחים גדולים וואס דאס מיינט בשעת מ'מאכט א רשות הרבים, ווארום אט דאס איז די תנאי פון אזא מין דרך, א היווי, ווי מ'רופט דאס דא אן, אז מ'זאל זיך קענען באוועגן פריי, אן קיין השגחה, אן קיינע הגבלות, אמת טאקע מערניט ווי רוחב הדרך בתחילתו, און ווער וועט זיך דארטן קענען באוועגן פריי?

¶25דארט קען ניט זיין קיין השגחה דאס איז די וואס געפינען זיך אין ירדן, וואס האבן איצטער געמאכט די בחירות און מ'ווייס וועמען זיי האבן אויסגעקליבן על זייערע באי כח, און אויך אט די וואס געפינען זיך פון דעם זיין ביים הגדול, וואס דאס איז אויך כולל אט די וואס געפינען זיך אין סורי וצור וכו' וכו.'

¶26אבער וועגן דערויף האט מען אויפגעהערט רעדן, הלואי זאל זיין די סיבה אויף דערויף אז די זאך איז בטל געווארן, אבער ס'איז געווען א הסכם אויף דערויף, ניט נאר מ'האט דאס ג ויש שומרים אז די הצעה איז גאר געקומען פון אידן!

¶27וואס דאס איז, כאמור, לא הי' לעולמים אומות העולם זאגן אז די זיינען ניט קיין גזולים הם קומט צוגיין אידן און מגרה דעם יצר-הרע, נעמט-צו נאך דעם שטח.

¶28על כל פנים בהנוגע לעניננו, אט דאס וואס ס'האט שוין באוויזן, אז ווען מ'שטעלט זיך בתוקף פון יענער מוז האבן א כתב חתן, און דער עיקר מוז דאס האבן ארצות הברית, וועט ער נוצן זיין לחץ אויפן צד השני, אפילו מ'זאל אים ניט אנרופן צד שכנגד, און מ'וועט נאכגעבן אט די אלע ענינים וואס זיי וועלן קומען לידי הכרה והחלטה,

¶29אז אין דערויף וועט מען דאס ניט אויספירן.

¶30און הלואי וואלט מען דאך, ווי מ'שטעלט אויף ירושלים עתיקו, געשטעלט זיך אויף די אלע איבעריקע ענינים, וואס סוף-כל-סוף וועט מען זיך מוזן אויף דערויף שטעלן, הי' לא תהי' אין א מעמד ומצב בלתי רצוי.

¶31ווען מ'שטעלט זיך אויף די אלע ענינים מיט חדשים צוריק איז געווען א סך לייכטערער מצב, און ס'איז ניט געווען קיין קשיות, אז נעכטן האסטו געזאגט באופן כך, און דא איז פארשריבן פון דיר א בריוו באופן כך, און דא האט מען א הבטחה באופן כך, און איצטער האסטו חרטה, ווארום ער וואלט וואלט נעכטן און אייערנעכטן אויך געזאגט וואס ער האט קיין ברירה ניט, און סוף-כל-סוף וועט מען דאס מוזן זאגן.

¶32על כל פנים ידוע דער ווארט, אז ס'איז קיינמאל ניטא קיין פארפאלן, מיוסד אויפן מאמר אז ל עולם על יתיאש אדם אז מ'וועט שחצן לכל הפחות איצטער בתוקף, א תוקף געבויט אויף א פסק-דין ברור אין שולחן-ערוך, במילא וועט מען זען אז דאס איז דערופער,

¶33אז אין דערויף איז דאך ניט שייך צו דינגען זיך, ווארום תורה זו ”לא תהיו מוחלפת” וועט מען דעמאלט אלץ אויספירן, אויך אט דעם ענין אז ס'וועט זיין א שלום בארג הימא, צוזאמען מיט שלימות הארץ, ווארום ס'וועט זיין געבויט אויף שלימות התורה,

¶34צוזאמען מיט שלימות העם, ניט ווי דער איצטערער מצב, אז ניט נאר דאס ברענגט צו סכסוכים איך וויל ניט זאגן דעם שפרון וואס מטומות העולם דורך דערויף וואס מ'איז געגאנגען מיט דער שיטה פון נסיגה, אז מ'זאל נאכגעבן און נאך א ביסעלע און נאך א ביסעלע,

¶35און דערנאך וועט מען זיך שטעלן בתוקף האט מען געזען, אז דורך דערויף איז ניט נאר ניט געווען קיין נשיאת-חן, אדרבא דורך דערויף איז געווארן נאכמער אנגעצויגן די יחסים.

¶36און דער דרך איז, דוקא אז מ'שטעלט זיך בתוקף אויף די זאכן וואס געהע און מ'שטעלט זיך בתוקף בהנוגע צו שלימות התורה און שלימות העם, כולל גיור כהלכה,

¶37ניס כדעת המעשיסים והמהדיחים והמתים, אז דאס איז אין ארץ ישראל ניט נוגע, ס'איז ניטא קיין זאך פון אידישקייט וואס ס'איז ניט נוגע און אויף דערויף איז מיוסד דער קיום פון ארץ ישראל,

¶38כמובן אויך פון פשטות הכתובים בחוקותו ובכמה מקומות, אז כדי ס'זאל זיין ארץ-ישראל מערער און בעסער וכו' דארף א איד לערנען תורה און מקיים-זיין מצוות, און וואס מער שלימות איז ביי אים 'לימוד התורה', 'קיום המצוות', מער שלימות איז אין ארץ-ישראל.

¶39און פאנאנדערטיילן און מאכן די מלחמה, און בהבל רחמנא ליצלן זאגן, אז א אידן אין ארץ-ישראל איז דאס ניט נוגע, און א אידן אין חוץ-לארץ איז דאס יא נוגע, במילא דארף א איד אין ארץ ישראל דערמיט זיך ניט קאכן דאס איז לא היו לעולמים, אז א איד בכלל זאל זאגן אזא מין זאך,

¶40עאכו' כמה וכמה א איד וואס קומט צוגיין און זאגט, אז ער רעדט בשם פון א רב, און ער איז זיין בא-כח, און שושקט אריין אין נוער, אז זאלסט וויסן זיין אז דאס איז נוגע אין חוץ-לארץ, דאס איז ניט נוגע אין ארץ ישראל, דאס איז דער גרעסטער חושך כפול ומכופל וואס מ'קען אריינברענגען רחמנא ליצלן אין ”תורה אור”,

¶41און דערצו נאך זאגן אז דאס איז א איצטעלעט של יראת שמים!

¶42ער האט גאר געהאלט דא ניט ביי אמאל תשובה טאן, ער טראכט און וויל איינרעדן יענעם אז דאס איז פרומקייט, און אין דערויף וועט זיך האלטן א ישיבה!

¶43א ישיבה פון ”תורת אמת” קען זיך ניט האלטן אויף היפך התורה, און היפך השולחן-ערוך, און אויך הפסק דין.

¶44וכאמור, בהנוגע צו אט דאס וואס ס'רעדט זיך וועגן די אתקמים הידועים, בשעת מ'האט זיך נאך געקענט דינגען צי מ'האט זיך געקענט שטעלן בתוקף צי ניט, וויבאלד אז מ'מוז אנקומען מצד דערויף וואס מ'געפינט זיך בגלות,

¶45צו ”חסד לאומים”, אף על פי וואס מ'ווייס אז ”חסד לאומים חטאת” האט מען געזען איצטער בפועל, אז בשעת מ'שטעלט זיך בתוכף מוז יענער נאכגעבן ניט מיט אנדערע טעמים, יענער כבוד עצמו הוא דורש להתגדל ולהתיער, און חטאת מיט אלע עיינות, איז ניט קיין סתירה אט דאס וואס די גמרא זאגט אין בבא בתרא, אבער שלא לשמה דערוויילע טוט ער א גוטע זאך,

¶46ער רעכנט אז דאס איז שלא לשמה דער אמת איז ווארום ”לב מלכים ושרים ביד הוי” ס'דארף אבער דער איד דארף שטיין בתוקף אז שלי שלי ווארום דאס האט מיר געגעבן 'נחלת גויים', ”כח מעשיו הגיד לעמוד לעתות להם, נחלת גויים”, ”ברצונו נתנה להם” גאנץ ארץ ישראל בשלימותה,

¶47וכאמור, איצטער איז דער מעמד ומצב מצד דעם ענין פון פיקוח נפש, וואס דאס איז דוחק כל החשבונות, אפילו די חשבונות, אז דערפאר וועט מען באקומען אזויפיל און אזויפיל ליריות אויף א ישיבה.

¶48וואס דאס האט מען געזען, כאמור, די ביידע זאכן, אז בשעת מ'וואלט זיך דעמאלט געשטעלט בתוקף וואלט מען דעמאלט שוין דאס אויסגעפירט, און ס'וואלט ניט נאר ניט קלענער געמאכט די סיכויים לשל

¶49די קריגירי וואס ס'איז דערנאך אויסגעבראכן, און דערוויילע האלט מען נאך אין מיטן שבזה.

¶50”אין צועקין על העבר” ויהי רצון, אז על כל פנים מכאן ולהבא זאלן זיך שטעלן בתוקף, ובכח ובתוקף פון תורתנו ”תורת אמת”, אז וויבאלד אז גאנץ ארץ ישראל שטייט על הגבול, טאר מען ניט אפגעבן אף שעל פון גאנץ ארץ ישראל לגבולותי

¶51און וויבאלד אז דאס איז ניט ”כחי ועוצם ידי”, נאר דאס איז א פסק-דין פון ”תורת אמת”, וואס תורה זו ”לא תהי' מוחלפת” און דאס איז א תורה פאר דער גאנצער וועלט, כולל אויך אירע פסקי דינים זיינען אויך בתחפם לגבי אומות העולם וועט דאס אט דעמאלט סוף כל סוף מ'נצח זיין דער שטאנפונק, און מ'וועט קענען האבן א שלום ביי אידן גופא,

¶52ניט ווי דאס איז איצטער, בדוגמא ווי מ'זאגט בנוגע צו ”מיהו יהודי” אז בשעת מ'וועט מוותר זיין אויף גיור כהלכה וועט דאס ברענגען אחדות בא אידן, אף על פי וואס דער מצב איז פונקט אויף דער היפך'דיקער אז ”המבדיל בין ישראל לעמים” איז אט דעמאלט זיינען גויים ניט אידן צופרידן און אידן צופרידן,

¶53וואס יעדערער גייט זיך בדרכו, ניט מגנבי צו א ”גוי בא גויים”, און מ'פארשרייט אים אלס יהודי, און ער גייט ארום און שרייט אז ער איז געבליבן א ניט-הי כימי שהי' וכו' וכו מיט אלע פרטים שבדבר,

¶54נוסף אויף דעם ענין וואס מ'זעט אז דער גרעסטער רחמנא ליצלן היפך פון אוהבי סל איז ארויסגעקומען דערפון וואס מ'האט געוואלט מכריח זיין א גוי אז ניט איז אז ער זאל ווערן א איד, כמבואר בספרו דברי ימי ישראל, אפילו ווען דערנאך איז געווען גיור כהלכה,

¶55על אחת כמה וכמה מערניט וואס ס'האט געפעלט אין דער הלכה, מ'האט אנגעהויבן מיט א הכרח, ניט מרצוני הטוב, על אחת כמה וכמה בא גיור שלא כהלכה.

¶56ובסיכום, אז כדי ס'זאל זיין שלום צווישן אידן, דארף מען האבן דעם גיור כהלכה דוקא, וואס דאס וועט אויך ברענגען צו ביתת השלום צווישן אידן און ניט-אידן, על דרך זה אויך אז מ'וועט ניט נאכגעבן קיין ענין אין די שטאקים וואס מ'טאר ניט נאכגעבן על פי תורה,

¶57בשעת מ'גייט אויף א נייזר'ן אין בריג פון ”תורת אמת” וועט דאס זיכער ברענגען צו שלום צווישן אידן גופא, אף על פי וואס דערוויילע איז נאך דא אזוינע וואס זיי האבן א טע און רעכענען אז אן אנדער שיטה האט רחמנא ליצלן עפעס-וואס א קיום און סיכויים לשלום.

¶58און אט דעמאלט, גייענדיק לבטח דרכו אין דרך התורה, דרך פון יעדער אידן, וואס דאס איז דער דרך התורה והמצוה לויט דעם פסק-דין פון שולחן-ערוך וועט מען אויספירן שלימות הארץ צוזאמען מיט שלימות העם,

¶59ווארום זיי ווערן פארבונדן מיט שלימות התורה, און שלימות איז אויך פון לשון שלום, אדער שלום איז פון לשון שלימות, אז דאס איז די איינציקע וועג אז מ'זאל האבן שלום בארץ און שלום אין חוץ לארץ, אויף וויפל ס'איז דא דער ענין השלום קודם ביאת משיח צדקנו, וואס דעמאלט וועט זיין וועט אויך זיין דער אמת'ער שלום, שלום ושלא יהי' בימיו,

¶60בדוגמא ווי ס'איז געווען בא שלמה המלך, וואס משיח איז דאך ווי דער רמב"ם פסק'נט אפ ביידע זאכן, און סיי מזרע דוד, וואס דוד האט געהאט כמה קינדער, אויך מזרע שלמה דוקא,

¶61און ס'וועט זיין דורך א הנהגה באופן כזה, אין די לעצטע טעג פון גלות, וכאמור אין דעם ענין הכללי אז מ'שטייען בתוקף אז ירושלים העתיקה פונקט ווי ירושלים החדשה געהערט צו עם ישראל אין אן אופן פון נחלת עולם, על דרך זה אויך יהודי ושומרון, על אחת כמה וכמה אז איצטער איז דאס א מעמד ומצב פון ”עיר הסמוכה לספר”, צו דעם גבול,

¶62טאר מען אויף דערויף ניט מוותר זיין אפילו אויף אצבע אחת קטנה פון אט די אלע שטחים, וועט דאס מבסס זיין דעם מעמד ומצב פון העדר המלחמה, ביז נאכמערער דער קירוב צו שלום באנק הימא, כאמור, ווי ס'קען זיין שלום אין ימי הגלות.

¶63און דאס וועט זיין די הקדמה קרובה, דער עמידה בתוקף על כל ענין האמור, און אויפהערן ארויספירן נשק פון יהודי ושומרון, וואס דערוויילע מאכט מען נאך דערפון א סוד,

¶64עאכו"כ אפילו ניט ארויספירן דעם נשק פון סיני, וואס דערוויילע האט דאס קיין הצדקה ניט, קיין בארעכטיקונג ניט,

¶65וויבאלד אז מ'האט נאך ניט גע'חתמ'עט קיין חוזה וקיין נתנאים, ס'איז מערניט וואס באווייזן אז מ'וויל נאכגעבן און מ'וויל דאס אפגעבן, און דערפאר האט מען דאס שוין אנגעהויבן, נאך איידער מ'האט גע'חתמ'עט אפילו א פאפיר וואס ווייסט נאך ניט דעם תוקף פון די תנאים און די פרטים ווי ס'שטייען אין פאפיר,

¶66וואס דאס איז אויך פארבונדן מיט מוסיף זיין אין דעם חומה אמיתית און דעם תוקף אמיתית פון יעדער אידן בכל מקום שהוא, וואס ”חומה זו תורה” בפשטות לערנען תורה בהתמדה ושקידה, און תורה איז ”גדול לימוד שמביא לידי מעשה” ווערט דערפון דער חומת המצוות,

¶67וואס יעדער מצוה איז א פראקליט און א חומה, און באשיצט אידן מכל הענינים, אפילו פון דעם חושך כפול ומקופל פון עקבתא דמשיחא, ומתוך שמחה וטוב לבב, ומתוך הרחבה אמיתית, ומתוך רויחים בני חיי ומזוני גיין בקרוב ממש מקבל-זיין פני משיח צדקנו,

¶68ביז אין אן אופן ווי ס'שטייט אין ילקוט, אז די חנוכה דחינה פון בית המקדש השלישי וועט זיין בחודש כסלו, וועט דאס זיין בחודש כסלו זה פון תשל"ט, וכל המקדים וואס פריער אין חודש כסלו ”הרי זה משובח כן תהי' לנו”.

¶69און צו

¶70עצה דארפן מאכן

¶71א ברכה אחרונה, און מסתמא מאכן א ברכה אחרונה.

¶72ושמחה צו עצה

¶73תענק ו.