transcript · Yiddish
Text
Machine text not yet checked by a person - do not quote it as the Rebbe's words.
¶1”פדה בשלום נפשו מקרב” רעיקי ורבים היו עמדי טייטשט ער דאך דאס אפ אין גמרא אין מסיבתא ברכות בתחילתה, אז דאס גייט אויף ”העסק בתורה ובגמילות חסדים, און מתפלל אים הציבור, וואס מעלה אני עליו” כי לפד אני לי ולבנות מבין האומות, און ברענגט אויף דערויף אראפ אט דעם פסוק.
¶2אין דערויף איז דאך אויך ידוע דער דיוק ממאמרי רבותינו נשיאינו על הכתול, וואס וואס איז דא דער שייכות כברבים היו עמדי, ובהקדמה הענין אז ער הויבט דאס אן מיט כי וואס דאס באווייזט אז דאס איז אויך אן ענין של טעם,
¶3אז דאס וואס ”פדה בשלום נפשי מקרב לי” איז דער טעם אויף דערויף וואס ברבים היו עמדי.
¶4און אויך וואס איז דא דער קשר, אז די התחלה פון די אלע ג' דברים הויבן זיך אן מיט ”כל הוסק בתורה”.
¶5וואס ער איז ממשיך אין די מאמרים, אז דאס איז אויך וואס ער זאגט בנוגע צו שלום, אז ”תלמידי חכמים מרבים שלום בעולם” ווי דער סיום פון מסכתא ברכות, און נאך בכמה מסכתות,
¶6שנאמר ”וכל בניך לימודי הוי' ורב שלום בניך” דער ענין פון שלום, און דער שלום איז אין אן אופן פון ורב שלום בניך.
¶7און זאגט מען אויף דערויף, ”אל תקרי בניך אלא בוניך” ווי דער שלום איז מבאר, אז וויבאלד אז ער זאגט שוין פריער ”וכל בניך לימודי הוי” ס'האט דאך געווען גענוג אז דערנאך זאל ער זאגן ורב שלמם וויבאלד ער חזר"ט איבער נאכאמאל דעם ווארט בנעיך איז דערפון איז א הוכחה אז אל תקרי אז דא מיינט מען נאך אן ענין נוסף,
¶8דער ענין פון ב�עינייך וועט זיין דאס די בינייך ווי ער טייטשט דאס אפ אז אלה העוסקים בבנינו של עולם וואס דאס זיינען תלמידי-חכמים וואס ”אסתכל באורייתא וברא עלמא”, און ווי ער זאגט אין זהר, כך בר נש וואס ”עסוק בתורה” איז ער מקיים עלמא, זיי זיינען עוסק בבנינים של עולם.
¶9ביז וואנענט אין אן אופן פון ורב שלום, וואס תורך ”דרכיה דרכי נועם וכל נתיבותי' שלום”, ווי ער זאגט אין רמב", פון ספרא, אז 'התורה ניתנה לעשות שלום בעולם' אין עולם זאל ווערן דער ענין פון שלום, ביז אין אן אופן פון שלום בתכלית השלימות.
¶10וואס אט דא איז מען דאך אויך מעורר די שאלה, לכאורה אז ס'וואלט געשטאנען ורב שלום עמי וואס אויף ווען מ'וואלט דאס געגאנגען דער שלמה אמו אויף ”וכל בניך לימודי הוי” איז דאך שוין אויך אין לימודי הוי דא דער ענין פון לימוד, וואס דאס איז דאך דער ענין התורה,
¶11איז וואס דארף מען דערנאך נאכאמאל איבער'חזר'ן בניך און דאס זאל מען אפטייטשן אז מ'ווייס דערפון תלמידי-חכמים, אז מ'זאגט שוין פריער לימודי הוי איז שוין דא דער ענין הלימוד ובפרט נאך אז מ'זאגט, אז וכל בנייך אז יעדער איד האט א חלק אין תורה,
¶12און נאכמערער ער האט כל התורה כולה, ”מורשה קהלת יעקב” גיט דאס אויף גאנץ תורת משה, תורה שבכתב ותורה שבעל-פה קומט דאס אן בירושה, וואס א יורש איז 'יורש הכל' איז ער יורש ניט סתם א חלק בתורה, נאר ער איז יורש כל התורה כולה.
¶13און דאס איז מען נאך מוסיף, אז מ'דארף האבן א צווייטן ענין אין לימודי הוי און א הוספה בזה, און אין דערויף גופא, אין רב שלום אים איז דא נאך א הוספה בזה, אז דאס איז רב שלום ווי דאס קומט על ידי בו נאיך וואס דאס איז דער ענין פון 'לימוד התורה'.
¶14ידוע דערויף דער ביאור בקיצור, נקודת הביאור בזה, אז ס'איז דא וואס אידן זיינען דאך מכחוייב אין 'תורה ועבודה' וגמילות חסדים, וואס עליהם עלי עולם עומד מתחיל פון עולם ”קטן זה האדם” איז ער דאך מחוייב ב”כל רמוך מצות עשה וכל שסן מצוות ל-תעשה”,
¶15וואס זיי טיילן זיך בכללות אין 'תורה ועבודה' וגמילות חסדים אין די ג' עמודים, ווי זיי ווערן אויך אויסגערעכנט ער ”הוסק בתורה ובגמילות חסדים” ומתפלל אים הציבור, וואס דאס איז דאך תורה וואס כללותם אין 'מצוות הצדקה' וגמילות חסדים, און דערנאך מתפלל אים הציבור, וואס דאס איז דער ענין העבודה.
¶16וואס דאס איז דריי באזונדערע קבים.
¶17אין דערויף איז אבער אויך דא דער סדר בזה, סדר אין תורה איז דאך אויך תורה, אז דער סדר הויבט זיך אן מיט ”כל העוסק בתורה”, און אין דערויף גופא, כדיוק פון נשיא דורנו פון רבי'ן דעם שווער, אז ס'דארף זיין דער 'לימוד התורה' אין אן אופן פון עוסק,
¶18ווי ער ברענגט אויך אראפ אין באך, בנוגע צו ברכת התורה דער דיוק אין לשון עוסק, אז דאס איז ניט סתם לימוד, נאר דאס איז בדוגמא פון אן עוסק וואס ”אין להם מנוחה” בנוגע אין 'לימוד התורה' במיוחד, ”ילכו מחיל אל חיל” וואס מ'זאגט דאך דאס אז ”תלמידי-חכמים אין להם מנוחה” דער דיוק פון תלמידי-חכמים.
¶19וואס אויף דערויף זאגט מען, אז ”וכל בנייך לימודי הוי' ורב שלמה” אפילו ווי דאס איז מצד המצוות, עאכו"כ ווי דאס איז מצד עבודת התפילה, אט דעמאלט ברענגט מען אויך צו ורב שלמה אז ס'ווערט דער ענין פון לימודי הוי' טאקע הקב וש ברוך הוא עוזרון און ער איז ינדמה לדרכיו, ”לדבקה בו”,
¶20”מה הוא רחם אויף אתה רחם וכו” ביז וואנענט אז דאס איז 'רמ"ח אברים' 'ושס"ה גידים' ווי ער איז מבאר בארוכה אין תניא אז דאס איז אזוי אין זהב, און
¶21א איד על ידי מעשה ועבודתו בויט ער אויף דעם ענין פון מה לעני עליכם כאילו ”את עונו אשר יעשה אותו האדם וחי בהם” אותם חסר כתיב ”מה לעני עליכם כאילו את עונו” ער בויט-אויף די רמי חובים ושתה גירין תביכול למעלה,
¶22דורך דערויף וואס ער איז מקיים די אלע ג' קוין מיט אלע זייערע פרטים, ווי זיי טיילן זיך פאנאנדער אין מצות-עשה און מצות לא-תעשה, רמי החוברים 'ושסה גידים'.
¶23וואס דאס איז דער 'כללות ענין' העבודה פון ”בכל בנייך למודי הוי' ורב שלמה”.
¶24דערנאך איז ער אבער נאך מוסיף נאך א דבר הכי גדול, אז ”ורב שלמה בנייך אלא בנייך” אז דער ענין העיקר, ווערט דער ענין פון 'לימוד התורה', כמבואר בארוכה אין אגרת הקודש, אז יעדער איד, כאמור,
¶25ונזכר, בכמה מקומות בארוכה, איז דאך מחוייב בכל התורה ומצוותי אין אלע ג' כוין, ס'איז אבער דא אזעלכע וואס עיקר עבודתם איז ענין התורה,
¶26מרי אורייתא, תלמידי-חכמים, דערנאך איז דא אזוינע וואס עיקר עבודתם איז דער ענין המעשה, בדוגמא ווי דער חילוק פון ישכר וזבולון און ווי זיי וועלן דערנאך פאנאנדערגעטיילט אין יו' שבטים און אין ”שבעים נפש” וכו מיט די אלע פרטים ופרטי פרטים ווי ס'איז דא אין דער כללות הקומה פון ”ששים ריבוא נשמות” בישראל,
¶27און ווי ער זאגט אין תניא אז דאס איז ששים ריבוא כללים און יעדערער פון זיי האט ששים ריבוי פרטים, וואס יעדערער פון זיי איז במסילתו יעלה אבער בכללות ווערט דאס פאנאנדערגעטיילט אין דריי, אט די וואס עיקר עבודתם איז ”עוסק בתורה”, און די וואס עיקר עבודתם איז ”בגמילות חסדים”, און די וואס עיקר עבודתם איז אין דער ענין התפילה,
¶28און אין דערויף גופא שטעלט מען אויס דעם סדר, אז לכל לראש איז דא דער ענין פון הוסק בתורה ווארום מ'וויל זיך אויספירן, אז ס'זאל זיין נוסף אויף פדה מקרב לי בכלל זאל זיין דער ”פדה בשלום” דוקא דער ענין פון שלום בשלימותו,
¶29אף על פי וואס כל עניני התורה ומצוותי' איז דאך עניני מפלסות שלום בין הקב"ה לעולמו, אין דערויף גופא איז אבער דא דער ”ילכו מחיל אל חיל” דער 'תכלית השלימות' אין שלום איז, בשעת דאס ווערט דער ענין פון שלום בשעת דאס ווערט על-ידי התורה,
¶30ובלשון פון דער גמרא הלומד תורה לשמה אן קיינע נאך ענינים המעורבים בזה, אט דעמאלט ווערט דער ”משים שלום בפמליא של מעלה ובפמליא של מטה” מיט אלע פירושים בזה, ווי מבואר אויך אין די דרושים פון בעל הגאולה, שוין אויך אפגעדרוקט אין לקוטי תורה,
¶31ביז אז דאס ברענגט אויך דער ”פדה בשלום נפשי” אין שלימות מקרב ליקי ברעבים הי' עמדים די שלימות שבזה, ווי ער איז מרומז אין די דרושים פון בעל הגאולה, פון דעם אלטן רבי'ן,
¶32ובארוכה אין די דרושים פון דעם מיטעלן רבי'ן, וואס אויך גאולתו איז דאך בסמיכות צו דער גאולה פון דעם אלטן רבי'ן יו' כסלו, און דאס איז יו' טס כסלו, ווי אזוי דער 'תכלית השלימות' אין ”פדה בשלום” איז דאס דוקא אין ימות המשיח,
¶33וואס דעמאלט וועט זיין דער ענין פון 'ומלאה הארץ' דיעת הוי אז ”כל עסוק העולם”, אפילו פון בא העולם, על אחת כמה וכמה פון אידן, וועט זיין אין דעה את הוי' דעת אלקי אביך במהרה בימינו ממש, בגאולה האמיתית והשלימה על ידי משיח צדקנו,
¶34וואס ילמודו תורה מפי משיח צדקנו אין אן אופן של ראי,' וואס די הכנה לזה און דער כלי לזה איז דאך דער יפוצו מעיינותיך חוצה נשמתא לא ”נשמתא דאורייתא”,
¶35און ס'ווערט אין דערויף דער שלום ביז אין חוצה ביז אין אן אופן פון יפוצו און ס'ווערט גלייך נגיד הן נגאלין 'וקאתי מר דאו מלכא משיחא'.