Text

¶1”פדה בשלום נפשי מקרב לי כי” ורב ין היו עמדי זאגט ער אויף דערויף אין גמרא ברכות בתחילתה, אז 'כל העסק בתורה ובגמילות' חסדים ומתפללות הסיבור איז כאן זאגט מען אמען הקב".הקב און אפילו ס'איז ד ני לי ולבנים מדינו מיט העולם און מ'לערנט דאס פון דעם פסוק פון ”פדה בשלום נפשי מקרב לי כי” ורב ין היו עמדי

¶2רשיא איז מפרש, ”עוסק בתורה” איז ד ך וו ס תורה איז ד ך דער ענין פון שלום פנים סיבותי' שלום דרך זה אויך גמילות חסדים, וו ס ד ס איז ד ך עושי שלום בין העני והעשיב, עושי שלום בעולם, על דרך זה מתפלל אים הציבור, וו ס ד ס איז דער ענין פון שלום, און אויך דער ענין פון ”ברבים היו מדי” כפשוטו וו רום ער איז ד ך מתפלל אים הציבור,

¶3וו ס ד ס איז אויך, ווי געאויס בכל אחד בפרט, איז ד ס אויך מרמז ד ס נעמט רום זיין מרשבה 'דיבור ומעשה', ווי ער איז מפרש אין מרשב און אין מפרשי השעת, ז ד ס איז די ימול ענינים איז ד ס די שלשה עמודים שהאולם ”קיים אור” העבודה ופלות הסדים, און עבודה איז ד ”ך תפילות במקום קרבנות תקנום”,

¶4אויך ביי יעדער אידן, בכל מקום וזמן, דער ענין פון זיין 'מחשבה דיבור' ומעשה איז ד ך הוסק בטובה ומוציאייהם בפה ודיפפת בן וואס ד ס איז דער ענין פון דיבור, 'ובגמילות חסדים' וואס ד ס איז דער ענין פון מעשה, וו ס 'בגמילות חסדים' איז ”ד ך שקולה” כנגד כל המוצוות און אויך מיט די דוגמא בדבר בדוגמא,

¶5ווי יד ימינו של האדם אין דערויף דריקט זיך אויס דער כוחו ”של כל גוף” האדם, און דערנ ך איז דער ומתפלל אים אפילו איזו היא 'עבודה שבלב' צו תפילה, וו ס ד ס איז דער ענין פון מלב דער ענין פון מחשבה.

¶6און ווי איז די 'מחשבה דיבור' ומעשה בשלימות, וואס דעמ לט ה ט ער ניט וו ס מורא צו ה בן פ ר מלחמה, היוצר, וו ס ד ס איז ד ך דער עיקר וסיבה לכל המלחמות, וו ס ד ס ז גט ער דערנ ך מקרב לי און ד איז ער נ ך מוסיף בקשה, ז ד ס ז ל זיין אין ן אופן פון פזה בשלום על דרך ווי מ'געפינט בעבודה ”של כל אחד ואחד”,

¶7ז מ ל קומט אים ן די ”עבודת המלחמה אין קול” זר אשר בקיף בך מיט גרויסע הערעוואניע, ביז וו נענט ז מ'ז גטן ”כל שגדול מחבירו” עצבו גדול הימנו און ער ד רף ה בן אויף דערויף מלחמה גדולה,

¶8מ'איז מ ל קומט ה טער דעם סיועה אז הקב דש ברוך הוא עוזרו קומט ר דער סיועה אין ז אופן, ז אים קומט ן די מלחמה אויף ליישטן אופן.

¶9בדוגמא ווי מלחמה גשמית כפשוטה איז ד ך איינגט ער ד סך דער סך-כל-סך דער נצדן במלחמה ביד ה וו ס בדוגמא ווי מלחמת היצר ד רף מען ד ך ה בן דעם ”הקב"ה עוזרו” איז אויך ד אין דערויף די אויף קמא אויף קמאן במלחמה דער אין ן אופן פון קרוב לי דער אין ן אופן פון פדה פש ו מקרוב לי וואס ד ס איז ד ך,

¶10ווי ס ד יז געז גט דוד, וו ס ער האט זיך אויך צוגעגרייט די לע ענינים פ ר שלמה, מערניט וו ס ”הוא יבני הבית” בער די הכנה איז מיד הוי' הוי' היסקער דורך דוד'ן איז זיין פטי' איז ד ס אין ן אופן פון שלום.

¶11ס'איז דאך אויך דער פיור בכללות, ז מ'ז גט, ז ס'איז ד דער אידן צווישן עמים איז ד די כמה אופנים בדבר דער אופן וו ס קומך וו ס דער ענין,

¶12וו ס ער ה ט מלחמה.

¶13דערנ ך איז ד דער ענין ווי ס'איז געווען ”פדה בשלום” וועגן ”וישב שלמה על כסא הוי” ז ער איז געזעצן במקומו, און ס'איז געווען ט ד ס וו ס מ'ה ט געד רפט אייננעמען ב נדערע פעלקער, ה בן זיי מעצמם געבר כט נושא מח צו שלמה בירושלים עיר הקודש, ביז אין דער דרגא הכי עליונה ווי ס'וועט זיין לאפיד-לבוא,

¶14וו ס דעמ לט וועט ד ך אויך זיין דער איש מזרע דוד ווי דער רמב ם איז אין די וקינות מוסיף ”מזרע דוד ושלמה” וו ס דעמ לט וועט זיין ניט נ ר ז מ'ברענגט מט, בער דער אים בלייבט אין מלכת שבא, אין שבא וכיוצא בזה, נ ר ס'וועט זיין דער איפך אל כל העמים כולם,

¶15שפה אחת ויף יבוא כולם שכם אחד זיי ליין ווערן אתהפך ניט נ ר דער מארץ ווערט בשלומה נ ר זיי אינג נצן ווערן נתהפך לעבדו כולם שכם אחד וכסיום, ווי ער איז דערנ ך מסיים אין פירות לאחרי זה,

¶16ו”מלאה הארץ ודעה את הוי” אז די ג נצע וועלט וועט ווערן מידע את והוי ביז וו נענט אז לא הרואה ללא השחיתו ווי שטייט אין דערויף דער פירוש,

¶17ז אפילו צו חיות ובהומות און צו חיות התוספות וועט אויך דערגיין דער ענין פון ומלאה ארץ דעה אויף הוי וו ס דערפ ר איז לא רואה ולא השחיתה און דערפ רוו ס דעמ לט וועט זיין ביין דוגמא פון בה וו רן דעמ לט וועלן זיי שטיין בדוגמא ביי הר הקודש.

¶18און בכל מקום לבוא געפינען זיי.

¶19וו ס איז געז געוו רן דער ”פדה בשלום” לכל אחד אפילו בזמן הדלות.

¶20ווי ס'איז ד ך אויך פ רשט נדיק פון דעם ”מאמר חזל אין” גמרא עצמו ז מ'ז גט כאילו ווי ד ני לי ”ובנים ובנים ובנים” ובנים ובנים איז דאך דערפון פ רשט נדיק ז מ'געפינט זיך נ ך אין גלות, איז דערפון אויך פ רשט נדיק,

¶21ז אפילו ווי מ'געפינט זיך נ ך אין גלות, וו ס דעמ לט איז ד זא מין עבודה, וו ס די כללות העבודה איז דער ענין פון עושין בתורה ווי ”מלכת חסדים ומתפלל ביום” הטיבור וו ס דורך דערויף איז זייענדיק אין גלות איז ד ך אויך ן אופן פון וד ני ולבמים מבין אומות העולם.

¶22וואס דערפון איז פארשטאנדיק, ז ד ס ד רף זיין אין ן אופן מיוחד אין 'לימוד התורה' אין עסוק די תורה ”בגמילות חסדים” ומתפלל אים הציטלם און ס'איז א סיובן בהקדם וואס מ'האט געזעט אין פריער און פריער און פריער בהנוגע אויף ”כטונתי מכל החסדים ומכל האמת”, איז די מטילה ואבדת את היבדו ס'איז דורך אין דערויף דער סדר וואס ער ז גט פריער מכל החסדים און דערנ ך מכ

¶23דער פירוש בדבר איז ד ך, ווי די גמרא זאגט ”שוין שבת קטענטין מכל החסדים” אז דורך דערויף וו ס מ'ה ט אים גווען וויזן אין מיטן מנכים לו נצחי יצא ווערט דער ענין פון קטענטין איז דער לטער רבי מבאר בעיקרת, ווי ער האט געשרירן בבוא מפטש בוז לאחרי דעם נס פון יצף כספו, אז דורך דערויף וו ס ”קרוב קרוב הוי” וו סטער אויבערשטער ה ט אים באוויזן קטענטין ממלך דערפ ר ד

¶24ווארום ”כל הקרוב קרוב” יותר ד רף זיין מערער דעם כלך השם על פי זה איז בער ניט פ רשט נדיק דער סדר וו ס פריער ז גט ער על הפטלין און דערנ ך ז גט ער על האמת,

¶25כוו ער טייטש אין האמת כפשוטו איז די הבטחה וו ס מ'ה ט אים צוגעז געז גט איז נקויים געוו רן ס'איז געווען א הבטחת אמת, ווי רש"י ברענגט ד ס אויך בפירושו על התורה אויב מצד דערויף ה ט דערויף ה ט דער געד רפט זיין מער כר דעינקער פון חסדים, וו ס זיי גיגן לתורת חסד, משא"כ דער אמת און דערויף ה ט דערויף ה ט דער געשפ לטן די יצן, וו ס ד ס איז איינע פון די חסדים אמת,

¶26בער אויב זוי איז ניט פ רשט נדיק פ רוו ס ווערט מען ד ך אויך פון די נדערע חסדים און אמת וועגן וועלכע ער ה ט גערעכנט פריער, אין דעם פריערדיקן, אין דער התחלת הענין וואס ער געזאגט טוענטים ”מכל החסדים ומכל האמת” דער ביאור וואס ער האט גערעדט שוין בארוכה,

¶27אז אזוי ווי דאס האט דאך געזאגט יעקב און האט דאך געזאגט אין אזא מעמד ומצב, וואס דאס איז געווען שייכות וואס דאס איז געווען נוגע צו קיום 'בני יעקב', צו קיום כל אים גואל אז צאת כבודות ווי ער זאגט אין דער בקשה פה יבוד הצילא נינא מי הדחים ו

¶28מידותר פה יבוא וכו דעת המתא יבוא עטי בימיו ותמתא שמחת שמחת ”שכל הים אשר” 'לא יספו' וואס דאס איז דאך די הבטקה וואס ס'וועט זיין לאחרית הים, וואס דעמאלט וועט זיין וי' מסבר ”בני ישראל אשר” 'לא יספו' איז דאך דערפון פארשטאנדיק, אז דאס איז געווען א ברקשה און תפילה וואס דאס איז נוגע לכל הדורות כולם.

¶29וואס דערפון איז אויך פארשטאנדיק, אז יעדערער וואס צו אים איז נוגע איז וואו בכל מקום וזמן וואו ער געפינט זיך איז ער איז דאך אויך אט דער וואס אויף אים זאגט מען,

¶30אז ”לעולם יראה אדם עצמית שקול כל העולם כולו” שקולה ומעשה אחד איז מכריע עצמו לכל העולם כולו לכף סקוז איז ביי אים איז אויך דא בדוגמא ווי ס'איז געווען ביי יעקב אבימא, וואס ער איז דאך דא דער ”בחיר שביבות”,

¶31דאס איז אויך ביי יעדער אידן דא די בקשה אז דער איז בקשה פון ”קטענתי מכל החשגים ומכל האמת” וואס דערפון איז פארשטאנדיק כבריכות ביי יעדער אידן, אף על פי וו ס בקשמיות משחרב בית המקדש איז דעמ לט שיען זיך כלים יני אלקות בהעלם והסקר,

¶32ניט בדוגמא ווי ס'איז געווען אין בית המקדש וואס עשטארן ניסן נעשה על אבותינו בבית המקדש וואס מ'ה ט זיי געזען ”בעיני בשר, בער” ס'איז דא ד ך מערניט וואס ”אותותינו לא ראינו אין” בעל הנת מכר במיתה בער די ענינים זיינען דאך דא ואדרבא אין ן אופן פון לא תנתלאות גדולות לבדק איז רשת חזל על זה.

¶33און די חזלות איז דאך דא אין עבודה רוחנית, אט ד ס איז די עבודה רוחנית אז מ'פועל'ט, אז מלמעלה זאל זיין חצדים און אמת, און דאס פועל"ט ביי אים דער ענין פון קטנתי און אט דעמ לט פועל"ט ער אויף דעם קיום הבטחה,

¶34אז אתה מטה הטיב הטיב עימא ווי דאס שטייט בהנוגע צו אים, און דערנ ך איז ביי אים הכי עצמו ”וכל העולם כולו וכף” כוס וו ס ד ס איז אויך בכללות ווי די גמרא איז ד ס מפרש, ז ד ס איז דער ענין וו ס ער פועל'ט-אויף, למעלה, די חסדים און אמת, איז ד ס דורך העותים בקורא וגנילות הקדים ומשפלל אין המפורתא.

¶35און די גרע שיעור בארוכה, ז יעדער איד, ווי ב לד ז ער קען ד ס פועל זיין, וו ס ד ס איז ן ענין ווי גערעדט פריע מ'ד רף נקומען צו אפילו ס'ז ל זיין ניט נ ר פדה וקרב ניט נ ר אין ן אופן פון שלום ס'ז ל זיין דער ברבים היו עמדים כפשוטו, ווי ער ז גט אין ירושלמי,

¶36ז אפילו אנשי עבש ווים זיינען נתפלל געווען אין ית חומות של דוד וועט מען אויך ה בן די עבודה פון אידן, ס'ז ל זיין ”למעלה ממן הטבע” שלו, למעלה מהגיבור שלו.

¶37ווי בטלו דאס דאס די צוויי חילוקי עבודות וו ס ס'איז ד ך ביי אידן די עבודה על פי טעם ודעת און די ”עבודה למעלה בטעם” ודעת און דער איז די עבודה ווי א איד שטייט אין אדנוג פון נשיבת נפש, וו ס ט דעמ לט איז ד ך לימוד הצורה 'וקיום המצוות' שלו,

¶38מיט חיות והר נעלה ביותר, אבער ווי די עבודה ווי זי איז מצד טעם ודעת וו ס דער עצם ענין פון טעם ודעת איז ד ך ד ס ן ענין פון מדידה והכבלה,

¶39ד ס איז ד ך ד ענינות של שכל איז ד ך אויף מגביל זיין און פוסף זיין עס וענין ”לכל פרטיו לכל” פרטיו, דער ווי כלשון הידוע די ששה קצבות ”רוחניות שלו, כמבואר” ביי ארוכה די בירא אין אויף טעם פון איבערבינען דער ענין פון ששה קצבות רוחניות.

¶40בפני זה איז ד ס ד ביי יעדער אידן וו רום ער איז נברא געוו רן באופן כזה כלשון, בלשון הפסוק, ”נעשה אדם בצלמנו” תגמותינו ד סך ביידע זאך ז גגט מען ד ך דעם צלם שלמעלה ובמיתמור שלמעלה און אזוי איז ד דער אדם דא למטה איז ד ך ד ס אין ז מין אור, דערנאך ווערט

¶41פון צלם במות, כמבואר לעיל באלוכה, אז דער צלם איז ד ך במילא ווי מ'מאכט צלם פון אותיו, דער מתכת פון ן אדם.

¶42און בפשט ד ס ווערט געמאכט דורך אן הומן טובה, ד ך ט דעמ לט איז דער ג נצער ענין האברים גיט זיך רויס אין די דעם צלם פונקט ווי ד ס איז אין דעם דעם דעם חי,

¶43דער אורח און רוחב און גובר וו ס ס'איז ד ן, די כמה שבאברים וכו קען מען ד ס רויסברענגען אין דער עץ און אין די מצות, וו ס דערפ ר ווערט ער אויפגערופן בשם צלם וו ס אין דערויף זעט מען די ז ך ליין, און דערפ ר ז גט ער אויף דערויף ”נעשה אדם בצלמנו” און דערנ ך איז ד דער ענין כגמותינו און מ'זעט אויך בהנוגע צו צלם זוי איז

¶44דמות ודמיות ביאלמא ס'איז אין שייך קיין ערך ניט צו דעם חיות ווי ד ס'איז אין די פנים חיחוקות פון דעם אדם.

¶45וו ס דערפ ר ז גט ער אויף דערויף ד דערויף ד דעם לשון דמותן כדמותונו ס'איז מערניט ווי דמותן.

¶46ענין פון אידן איז ד ך ”אני לא נבראתי אלא לשמש את קוני” איז ט ד אויף די ביידע חילוקים בדוגמא ווי ער איז באשאפן געוו רן אין עיקבא צרמנו

¶47כדמותינו אזוי איז דאס אויך דא אין אופן השימוש את קוני וואס ככללות ענין העבודה ”לעבדו בכל לבצן ובכל נפשכם” איז דאס איז דער ענין התפילה און 'לימוד התורה' און 'קיום המצוות'.

¶48אין דערויף איז אויך ד די שני אופנים אין אן אופן בצלמנו און אין אן אופן כדמותינו.

¶49ככללות איז דאס דער ענין ווי דאס קען זיך ארויסגעבן אין מדידה והגבלה.

¶50איז דערנאך דער ענין וחיות וו ס ד ס איז העכער פון מדידה והגבלה, וו ס דערפ ר קען ד ס דער אומער ניט ארויסקערן, אפילו ז ער וועט מוסיף זיין ווי איז ד ס מערניט ווי ענין, וו ס בכללות איז ד ס אויך זוי אין עבודת אדם, ווי ד ס איז אין דער נשמה, ווי די נשמה אין מצד אל נסיעה,

¶51בכללות איז דאס דער שכל ומדה שבאדם, וו ס אין דערויף איז לע ענינים במדידה והגבלה, און אויף דערויף ד ס וו רום ווי ד ס איז דער דומה, און אין ן אופן ווי צלן איז בדומה ניט נאר דער ענין, נאר ד ס איז מעין וערך ווי ד ס איז די ענינים מן עולנות יא.

¶52און במילאי ברוכה חירות על ממילא, מצד אדם הנשמה וירמה לובר דא למטה בגוף פון בשר-ודם קען זיך דערגרייכן בעבודתה, ז זי ז ל שטיין אין מעלה פון עבודה פון אברהם, פון עולם העצי' הרוחנית,

¶53עולם ה און אויך עולם הבריא, וואס אף על פי וואס דארט איז די נובעים איז דאס עבודת המלאכות זיי זיינען דאך אנגערוזן סחיפלין מסדרים ווי ער זאגט דער רמב"ם, דערפאר וואס זיי האבן עץ זיין ”אין יגדל מן” החומר ס'איז מערניט ווי צורה אדער בלשון ווי אויף דער געבראכט אין חכמה, זיי זיינען ניט למעלה מן הזמן ומקום, איז דאך דאך אבער ביי אזוינע ענינים זיי זיינען ניט אין 'זמן ומקום' גשמי

¶54ברוחניות איז דער מקום איז דאך ווי ער זאגט אין רמב םיוחאי תצדי התורה, אז ברוחניות איז דער ענין פון מקום, מעלכו ומדריגתו, ווי ער איז אין זיין ענין, על דרך זה איז ער דאך אויך ביי די מלאכים די כללות, די ענין פון עשרה שמות מקרא להם ווי ער ברענגט אראפ אין רמב ם'ן, וואס דאס איז דער 'כללות ענין' פון עשר סוגים כללים אין מלאכים וואס במ ים יבדלו זה מזה,

¶55איז דאך דאס מצד דערויף וואס עבודתן איז בו אופן אחר, על דרך ווי מלך מי חאל מן, אין ענין פון מה לגבי רבי'ן משמוביל, מהלך מי חאל זוכן ווי ער זאגט אין זהר איז דא דער קופפ ווי בפין מחנך וואס דאס באווייזט אויף סילוק המדריגת גיזא איז דא אין עבודת מחאל,

¶56אין מדת האהבה וואס עבודתן איז אין אהבה וחסד, על דרך שבהנוגע צו שם מלאכים אזוי איז אויך דא דער ענין פון זמן רוחני, וואס זמן איז ד ך ענינו פון קדימה ואיחוד, אז אויך דא איז דא ברוחן דער ענין פון אילה ועלו איז ד ך מוכרח, ז פריער ז ל זיין דער אילה און דערנ ך זאל זיין דער עלו פריער דער אילה, דערנ ך דער מסובל, ווי זוי איז אויך אין אילה ועלו היו וגונין ווי

¶57אויך איז ד דער ענין פון קדימה ואיחוד, וו ס ד ס איז דער ענין פון זמן.

¶58וו ס דערפון איז פ רשט נדיק, אויף פשט, ז דער אדם איז עובד עב און זמן גשמי איז ד ס בער מערניט ווי חילוק פון ”גשמיות לגבי רוחני”,

¶59איז ד ס בער ניט קיין חילוק אין דעם עצם הענינים ד ד איז ד ס מקום און ד ד איז ד ס זמן און די זעלבע ז ך איז ד ס איז די רוחני וואס דערפ ר איז ד ך אויך געווינט מען ד ך עלער פעמים ווערט מלאך אויך ניט פון 'זמן ומקום' גשמי בדוגמא ווי נשמה שטייט העכער פון 'זמן ומקום' גשמי בשמר איז דאך מלאך ”העולם עומד”,

¶60אז ס'איז דא דער ”עולם ויורדים בו” ווי די צוויי דיעות בזה איז דער מלאך שני אלפים אדער ששה אלפים פרסתו כמבואר בשתי דעות, ועל דרך זה אויך אין זמן איז דאך דא וואס בלילה,

¶61ווי מ'זאגט אז משה פון וואנענט האט ער זיך געוואוסט ווי יוצא בהר חינא ואשא יאמ און ווען די לילה ווען ער האט געזען אז די מלאכים זאגן קדוש האט ער געוואוסט אז ס'איז יום ווערט געזען אז עבודתן איז ברך האט ער געוואוסט, אז דאס איז לילה איז ד ך זעט מען ד ך, אז מלכים זיינען מקפשים יום ולילה גשמיים, וו ס ד ס איז ארבעים ויום ולילה וו ס ער ברעמט רא פ אין חומש בהנוגע למשה רבינו, 'הנשמה בגוף'.

¶62על דרך זה איז ביי נשמה זעט מען ד ך, אז ס'שטייט מ ל בעבודתן, אמת ט קע אין 'לימוד התורה', ווי אין 'לימוד התורה' גופא וואס כל אותיות בתורת אלה הקריב עולם ביז וואנענט אז מ'זאגט, אז ער וועט לערנען הלפות עולם וועט ער מכפר-זיין, ווי די גמרא זאגט אין סוף תניא,

¶63ס'איז דאך דא שטעלט דאס אים אוועק אין אזא אופן, אז ער איז העכער פון שמן המקום אף על פי וואס דאס איז וויין און חוץ לארץ און ער איז ניט קיין כהן לכל ההגדלות וואס קרבן מאנט, און אף על פי כן איז הקריב עולם דאס ווערט אים נתכפה.

¶64אט דאס איז אלץ ווי נשמה שטייט אין אן אופן פון ”ברתו יצרת נפחתא” וואס דערפאר דערויף זאגט דאך יעדער ריבי ”נשמה שנתתה בי” איז נאך פאר ”ברתו יצרת נפחתא” איז געווען ווי די שטייט צהורה היא וואס דאס איז די נשמה ווי די שטייט אין עשיבה פון עבודתו אין אן אופן פון עשיבות וואס בכללות איז דאס דער ענין פון ביטול,

¶65על דרך ווי דער ענין פון עולם עשיבות וואס דאס איז אין וכי' ”חריבה, גמוה חריבה” לשון הקבלות, ווי כללות איז ווי ס'ווערט אנגערופן עולם הרדס וואס דארט איז מערניט ווי אלקות דער

¶66גאנצער ענין פון עולנות ווערט אנגערורן, דער הויבט זיך אן פון בריאה, וואס דאס איז ברא יד שמעי'ן דאס חפות אים אפשריות אויף ניט יות, כמהוי במקום אחר בארוך אזוי איז זיכער פין הבידות זאגן דאך די עבודה, ווי איז זי ביי אים מעלה ניטא, וואס דערפי למעלה פון זיין שכל ומדון,

¶67איז כללות הנקודה פון ק נפש, די קבלת-עול, ווי דאס איז תרגות תחתונה אדער מסירת ראשית וואס דאס איז מעלה 'למעלה מעלה' וואס דאס שטעלט אים אוועק אין אן אופן ווי דאס איז כדמותינו ס'איז טאקע מערניט ווי אן ענין פון דעם אמת'ן ענין למעלה,

¶68די מדידה והגבנה איז דער משן אז ס'איז דער דיוק הידוע וואס מ'זאגט לאלת את הבהלתיך בכל בפשטות ובמאל אשר בכל מודיך אז ס'זאל זיין דער ”בכל מדה ומדה” אידיש און מודות דארף איז דא דער ”ואהבת את הוי' אלקיך” ביז וואנענט אז ווי גמרא זאגט, אז ”עושין רצונו של מקום” איז דאס ניט פרשה שני של קריאת-שמע,

¶69וואס דארטן איז דער ענין פון בכל וב עצמו ובכל נאר שם אבער ער זאגט ניט בכל ונאך כידוע די ביאור פון הרב המגיד בזה וואס דער ספיקר ווי זיין יום הילולא, משא"כ דוקא פרשה ראשונה איז כאן ב”עושין רצונו של מקום” ווארום דארט איז עבודה פון אידן אין אן עושין ”בכל מאדך בכל מדה ומדה ושמודד לכא” איז ד ס ביי אים ן ענין בשלום.

¶70וו ס ד ס איז מצד דערויף וו ס ד ס איז העכער פון טעם ודעת.

¶71בער אף על פי כן ז גאט מען, ז ד ס איז ”בכל מאדך” וו רום אז ס'איז די התבוננות וו ס ה ט אים געבר כט צו ”בכל מאדך” איז ד ך ד ס מיום של אב, משא"כ ביי חכם גדול ממנו וו לט די התבוננות אים נ ך ניט ארויסגעבר כט פון זיין מדידה והגבלה אט בלשון לעולם וואס דאס איז אים ניט ארויסגעבראכט פון כלים, וואס דער ענין ה כלים איז דאך מדידה והגבלה.

¶72דאס איז מערניט ווי אן דנין, וויב לד אז ביי אים בפין מעמדו ומעצבו איז אים, איז טאקע טאקע ס'איז א התבוננות מדודה, וואס דערפאר איז דוקא זיינע כלים פארנעמט זיין שכל, און מ'דעת פארנעמט דאס קיין,

¶73ביז וו אנענט ער גייט ארויס מיט מדידה והגבלה און שט א חכם גדול ממנו ער נעמט דאס לץ אט די הבנה והסברה אויך, און

¶74ס'שטייט לץ אין מדידה בכל און ס'שטייט דא פועל'ט-אויבאלד אז ארעבדתו ווי איז ט קע מערניט ווי דינין שלמעלה, אבער אף על פי כן ביי אים איז דאס למעלה ממדידה והגלה אט דא פועל"ט אויף מלמעלה,

¶75אז ס'זאל זיין דער קלון החסדים ווי ער זאגט אויף דערויף אין קבלה נשינית, אז דו זיינט אויף לד חסד דרך מפין אדער אויף כסודי עתיקא וו ס ד ס ווערט אנגערופן וו ס ד ס איז העכער פון מדידה ווארפאלה, און ווי אזוי איז דא נ ך גארט ער נאך העכער מכל האמת,

¶76וו ס ד ס איז ווי תורה ווערט אנגערופן בשם אמת וו ס ד ס גייט דאך אויף תורה ווי זי איז דא למטה, אבער ווי אזוי קען זיין, ז למטה זאל זיין די אמת שאין בו שינויים, מ'געפינט זיך ד ך אין ן עולם וו ס ער וועט גאנצע ענין זיין,

¶77איז שינויים אדער סיי דאס דערפ רוו ס די תורה איז אליין כן דברי כאש אפילו ווי תורה שטייט ד למצב, און שטייט אין מעמד ומצב, זוי ווערט געזאגט דורך א אידן וו ס ער איז ניט קיין טהור שטייט ד ס אויך אין מעמד ומצב וו ס ד ס איז כאש וו ס אש אינו מקבל תונה איז זוי דברי וו ס ווערט געזאגט דורך דעם אידן דא למצב,

¶78אין מעמד ומצב, וו ס ד ס איז היפך הטרע, און פונדעס ווי נ ט ד סן שטייט ד ס אין ן אופן פון וו רום וויבאלד ז תורה איז אמת' איז אמת"א ד ך ווי ער ז גט אין ירושלמי, ז אמת' איז ד ס די ג' אותיות פון אלע באות, דער תחילת האותיות תחילת האלה באות און די אמצע האלה באות צוז מען מיט די אותיות כפולות און דער סוף האלה באות,

¶79און צו זיי אלע דריי צוז מען שטעלט זיך צוז מען דער וו רט אמת וו רום דאס איז 'אני ראשון' וואלדה אלקים וואס ער ז גט אין ירושלמי ניטא אין דערויף קיין שיעורים,

¶80וו רום דאס איז פארבונדן מיט אלקות, וואס אלקות איז למעלה מכל שימויים אני הוי' לאשניתא אז ווי ווערט דאס דערנאך נמשך אין תורה, און דורך תורה ווערט דאס דערנאך נמשך דורך אידן, אויך בעבודתן, דא למטה, ביז אין אן אופן פון ”אמת הוי' לעולם” דאס איז וואס ער ז גט דאך אט איינתו מכל החסדים וואס דאס איז דער ענין וואס ער איז עבודתו אין עבודת התפילה, וואס דאס איז דאך ווי די גמרא זאג

¶81איז די מלום פירושך הגומל חזר דין נפשי איז דאס איז דער ענין התחילה, איז עבודת התחילה שלו איז אין אן אופן אז דאס איז בדוגמא פון חסד פון חסד פון ארחנפן, דערפאר וואס עבודת התחילה שלו איז אויך אין אן אופן פון למעלה מכל מדידה והגבלה, ווי ס'איז ארויס אין דיר טאטע קומט דערנאך אראפ במדה שדה מגיד בה מגידין לו.

¶82דערנאך זאגט ער נ ך העכערע זאפו מכל האמת, ז תורה איז ממשיך אין דערויף דער ענין פון ”אנא נפשי כתבית יהבית” די פנימיות פון עצמות און מותו שלמעלה, ז ווען מ'איז ט קע על ידי תפיבה ווערט ער נתקשר, וואס דאס זאגט זיך דער ווארשן תפיבה פון לשון נתפילה אלקים נתפלטי דער ענין פון נתקשרות זיך בער נעמט דער ענין פון חיצוניות, פון עצמות,

¶83ווארום דאס איז פארבונדן מיט רתון און מיט א צימאון און מיט א תשוקה שבנפש וואס דאס איז דער ענין התפילה, דערנאך איז אבער ד דער נאך העכער דער ענין פון מכל אמת, אז ער לערנט תורה, וואס אפילו אין אותיות שבתורה ווי ער זאגט אין זייערע מנשיות שמותה של החדש ברקה, וואס דאס איז די שומות עצמים כמבואר בכמה מקומות,

¶84ווי די נעמטשת פון עין בייד ובכמה מקומות, אזוי איז אויך ווי פועל"ט ער על ידי לימודים אפילו אין אותיות התורה באחת כמה וכמה אין א העכערן אופן פון 'לימוד התורה', ביז אין דעם אופן פון לימוד ”התורה, פנימות התורה”,

¶85אז ס'זאל זיין דער ענין פון קטן כי ס'ווערט דער קרוב אל הוי ביותר ווערט ביי אים אויך דער קטן כי ביותר און דערפאר איז אויך דער סדר,

¶86ווארום דאס ווערט דער קרוב אל הוי' על ידי תפילה איז אויך דא נאך העכער דערפון ווי ס'ווערט דער קרוב ותילה אשר יקראו באמת אין ”אין אמת אלא תורה” דורך אין אופן פון 'לימוד התורה', וו ס ד ס איז בכללות וו ס מ'ז גט, ז דער וו ס ”תורתו אומנתו” איז ער פטור מנתחילה, כמהוי אין דערויף דערויף דער ווי איז דער לשון בכלל מפיין מנה איז

¶87אויך, ז ער קומט דערנ ך רא אין מלחמה כמלחמת היוצא אין עבודת הבירורים בעולם, וו ס דער עולם ווערט ד ך ן דערויף בפשם העלם והכתב, במילא דארף אין דערויף זיין מקרב ווי ן ענין שמ ווי ער זאגט בחרבי ובקשתי,

¶88”בצלותי ובבעותי” ווי ער ז גט אין זהר התפילה איז ד ס דער תשלותה איז ד ס דער ענין פון בחרבי ובקשתי השעה של מלחמה איז ט ד וו ס ווערט אויפגעטאן, ז אין דערויף וועט זיין דער ענין פון פלאו בשלום איז דערויף וואס איז ד ס,

¶89ז דער אופן פון כל האזמי במילאות חסרים איז ד ס ביי אים אין ן אופן של עסק אפגאן וו ס ן עוסק באווייזט דאך, ז ד ס איז ניט קיין מדידה והגבלה, ווי מ'זעט כפשוטו, אט דער וואס ער איז בעל עוסק בכל הפרטים איז ד ך אט דעמ לט יום ומעלה לא יקדו און ער טראכט אלץ וועגן זיין עוסק וו ס זיי צו מקדשיל זיין אים על דרך זה אויך וועט זיין עוסק 'בגמילות חסדים' בתורה,

¶90און על דרך זה איז זיין עוסק אין גמילות חסדים, ניט במדידה והגבלה, נאר בדוגמא ווי אן עוסק וואס אן עוסק באגנונגט ער זיך ניט דערמיט וואס ער האט, נאר ער איז זיך אלץ משתדל להרבית וכו על דרך זה אויך ס'איז מתפלל אין הציבור, וואס ער איז מעלך הציבור, תפילה בציבור, איז דאך בא סתם וואס די גמרא זאגט אין במילא,

¶91אז גירש הוי' בימה את זה קרואה ביותר קרוב ”כאן ביחוד כאן בציבור” וביחוד אימסר באזה את המתשובה דאך דערפון פ רשט נדיק אויף מתפלל אין ציבור טוט-אויף ט דעם ענין וו ס כשולנו עשרת ימי תשובה וו ס עשרת ימי תשובה ז גט מען ד ך אויף דערויף דין שהוי' דים ה' תשובה ביותר קרוב און ט דעמ לט איז בלשון רמב'ן,

¶92אז תשובה יכולה ”מתקבלת היא מיד” דערפ רוו ס דער אויבערשטער איז דעמ לט מיט עקירור מיוחד ”כל הקרוב אל” הוי ביז וואנענט ס'איז ידוע דער פרשה פון דעם לטן רבי'ן,

¶93”כאן ביחיד” אויף ווען ד ס איז אויך מרמיז ווען 'עבודת האדם' איז מצד 'יחידה שבנפש', וו ס זי איז העכער מכל מדידה והגבלה, וו ס מדידה והגבלה איז דאס ניט דער ענין פון יחיד, ד ס איז דער ענין פון פרטים, אפילו ווי די פרטים קענען ד ך צוזעמענשטעלן ספעטער פון אחד ד ס איז נ ך אלץ ניט דער ענין פון יחיד.

¶94וו ס דורך דערויף פועל"ט ער אויף בשעת עבודתו איז דו פון כזה איז ט דעמ לט פועל"ט ער אויף די קעין אילה פתני שמר הקבושה תהילה מעלה אני אלא תהילה פתני לילה בני בנומותו אלם אז ווען בעבודתו האט אויפגעט ן די גיור הפרטיות שלו דער ”פדה בשלום נפשי הפרטיות שלו” ניט נאר סתם א פדיה,

¶95נאר אויך אין א פדיה פון שלום, וו רום ער איז ב זיך איז צוגעקומען על ידי עבודתו למעלה ממדידה והגבלה, אין דערויף קען ער ניט ה בן קיין התנגדות פון לעומת זה, אויף פירן מיט זיי מלחמה, וו רום זיי זיינען לעמ ל למדידה והגבלה, און ער האט זיך אוועקגעשטערט למעלה ממדידה והגבלה.

¶96און דורך דערויף ווערט אויך וואס דערויף וואס ער פועל"ט ביי זיך אויף די פדי פרטיות פון פזה בשלום נפרי צו דעמאלט ווי גערעדט פריער ז גט מען, ז ילא למירא אדם עצמו שקול

¶97און ”כל העולם כולו שקול” און ווי אזוי מעשה ”את עצמו את כל העולם כולו לכף” צוז און דאס זאגט דאך ”תורת אמת” איז דורך דערויף וואס יעדער איד וועט טאן בעבודתו דעם ענין פון ”עוסק בתורה” און מברך חסדים, מתפלל אין הפיבור כתובי וועט דעמאלט זיין ביי אים פריער דער כמלא אני עליו כילה פזעמין יניהו רבן מבין אומית העולם דערנאך וועט דאס אראפקומען בפועל,

¶98אז מ'איז מכריע ”עצמו וכל העולם כולו” לכף צוז ומתפדר לי ולבנים ובאיגן אומות העולם בכולי אמיתית והשלמה על ידי משיח צדקנו, בקרוב ממש.