Text

¶1דאס וואס מ'האט גערעדט פריערליק אנטקעגן חסידות, אז דאס איז ניט קיין דרך מיוחדת אין תורה, נאר וואס דען דאס איז א דרך כללות וואס דאס איז ”כל התורה כולה”, נאר דער פנימיות פון תורה, און ניט ווי פנימיות בלייבט בפנימיות אליין, נאר ווי דאס נעמט-דורך פנימיות און חיצונות אויף דורך און דורך, און ווי ס'איז דא דערפון די דוגמא אויך בנגלה ביז אין א הלכה למעשה בפועל,

¶2אז שמן וואס איז מפאפח איז דער דין איז, אז ער איז על-פי דין איז ער מפאפח ”מן הקצה אל הקצה”, ביז וואנענט אז ס'בלייבט על-פי דין איז ניטא קיין איין נקודה אין דעם ענין שהשמן וואס האט אין אים מפאפח געווען, וואס זי זאל ניט זיין דורכגענומען מיט דעם שמן.

¶3וואס אט אזוי איז אויך מיט שמן ווערט דאך אנגערופן רזין דרזין התורה.

¶4וואס דאס איז דאך דער ענין ווי גערעדט פריער, אז חסידות איז ניט דער ענין פון רזין דתורה, נאר דאס איז ווי ס'נעמט דאס וואס ס'איז העכער פון רזין, און נעמט דאס אראפ ביז אז דאס נעמט-דורך דער פשט התורה, וואס דאס איז ווי גערעדט אין מאמר די פנימיות וואס ס'געפינט זיך אין רדלאו, וואס דאס איז עצמות ומהות, וואס דאס איז די ביידע ביאורים וואס ס'איז דא אין שמן, פון

¶5אז שמן איז דאס דער ענין ווי די דרושים פון שמיני-הצרה, די אסענס פון יעדער זאך, וואס די נקודת המציאות פון יעדער זאך, וואס די נקודת המציאות איז דאך דא אין יעדער נקודה, על דרך ווי שמן איז מפפח, און פון דער צווייטער זייט איז דאס מער בהעלם והסתר פון יעדער פרט פון דעם ענין,

¶6וואס דאס איז מערניט ווי א פרט, אדער מ'קען אים אנטאפן און זען וכו' וכו.'

¶7וואס מצד דערויף איז ווערט אויך פארענטפערט אט דאס וואס ער זאגט אין סוף תניא בנוגע ”זה לעומת זה וכו,'” און די התחלה סופר'ן תניא נאך דעם שער-בלעטל, וואס דאס באציט זיך אויפן ערשטן פרק, איז דאך משביענות יתי צדיק ואל תורשה וואס אויף דערויף שטעלט זיך די קשיא אויפן סיום, און די קשיא אויף די התחלה.

¶8די קשיא אויפן סיום ”זה לעומת זה”, ווי אזוי איז מען מסיים מיט א דבר שונה ווי ס'דארף צו זיין ווי גערעדט אמאל אין דערויף, מ'דארף זיך מסיים זיין בדבר טוב, און די קשיא אין התחלה פון תניא משבינות איז תצדיק על יפי חסידות איז ניט פארשטאנדיק,

¶9וויבאלד אז מ'טייטשט אפ דעם משבין די נפש אלקית איז וואס העלפט די ”משביעין אותו” אויף 'נפש האלקית' אויף אן ענין וואס איז פארבונדן מיטן 'נפש הבהמית' און מיטן גלוף, און וואס פון זיי קומט די מניעה?

¶10ווי ער זאגט אין תניא אליין אז 'נפש האלקית' היתה באמנו אתו און ווען איז דער ”משביעין אותו”?

¶11איז ”כשהתינוק במעי אמו” ווען ס'איז דאך נאך ניטא די ענינים, וואס דער יצר הרע איז דאך ניט ניתן בו כשיצא לאויר העולם, ווארום אניט וואלט ער געווען בועד באמו ויצא, ווי די גמרא זאגט אין סנהדרין.

¶12נאר אט דאס איז, על דרך ווי חסידות ווי מ'האט גערעדט פריער, איז דאס ניט א חלק פרטי ובדרך פרטי שבתורה, נאר דאס איז העכער פון אלע דרכים, במילא איז ער כולל אין זיך די אלע דרכים, וואס דערפאר איז אויך די תורה שבכתב פון חסידות, וואס ”ליכא מידי דלא רמיזא באורייתא” אזוי אויך אין חסידות איז דאס אלץ אריינגעשטעלט אין תניא,

¶13איז אויך תניא איז דער ענין אין חסידות גופא, וואס דאס איז כולל כל הענינים, און פון דארטן ווערט דאס פאנאנדערגעטיילט אין פרטים.

¶14וואס דערפאר איז, אז מ'זאגט אין תניא, בדמשבינו תצדק אויף נפש אלקית וואס דאס זאל פועל זיין, אויף 'נפש הבהמית' מיטן גוף איז דאס דער פירוש, אז ניט מ'וועט משביע דעם נפש אלקית מצד נפש אלקית מ'איז איר משביע מצד דעם וואס זי איז מושרש אין עצמה,

¶15וואס דאס איז העכער סיי פון דעם נפש אלקית ווי זי שטייט בגלוי סיי פון דעם 'נפש הבהמית' מיט דעם גוף, און וויבאלד אז דארטן איז מ'משביע אט דארט איז כולל אי תוהו אי תיקון במילא ווי דאס קומט אראפ למטה איז דאס כולל סיי נפש אלקית ווי זי איז בישראל דא למטה, סיי 'נפש הבהמית' סיי דעם גוף,

¶16במילא איז דאס ניט מ'איז משביע איינעם אויפן צווייטן, מ'איז משביע בשורש, במילא פועל"ט דאס דערנאך אין די ענפים וואס דעם שדה נופה בשריגה.

¶17ועל דרך זה אויך אט דאס וואס ער זאגט איזה לעומת זה עשה איזה לעומת זה כו וואס דאס רעדט ער דארטן וועגן שבת, וואס שבת איז דאך אויך האט אין זיך די צוויי ענינים.

¶18ס'איז דא דער ענין אין שבת וואס דעמאלט איז ויכולו די ששת ימי החול, נאר וואס דען?

¶19דאס איז העכער פון ששת ימי החול. דערנאך איז דא אין שבת, וואס דאס איז ראבי דכל ראביין ס'איז העכער אי פון שבת ווי דאס איז א מקור אויף ששת ימי החול, וואס דאס איז משפיע אין שבת אין ששת ימי החול.

¶20אדער ווי דער לשון איז דער ”ליום שכולו שבת ומנוחה לך העולמים” אז אלע שבתים נעמען זיך פון דארטן.

¶21וואס דאס איז אויך, וואס דאס האט זיך ניט גערעדט אין מאמר אבער אין מאמר ווי גערעדט פון רבי'ן נשמתו ערן, איז אויך דא אט די נקודה, אז אזוי ווי ס'איז צדק דא אין שבת איז דא א ”נשמה יתירה”, אדער אזוי איז לעתיד לבוא, וואס דעמאלט זיינען ”את רוח הטומאה אעביר מן הארץ” במילא וועט מען ממ�

¶22און אין אן אופן פון שלימות פון מילה החסרון, און נאך העכער, ניט נאר ווי שמת ”בשבת צדקה לעניים”, און ניט נאר ווי אן ענין פון לעשרו, נאר אויך ווי גמילות חסדים לעשירים, איז דאס איז בדוגמא אויך פון דער נשמה איתורה, נאר שלא בערך הגרעסער.

¶23וואס אט אזוי איז אויך, איז דא אין דעם שבת, ווי ער רעדט דארטן פריער, מחלק חיצוניות און פנימיות, איז דאך דא דער 'כללות ענין' פון שבת וואס ס'איז העכער א דער ענין פון ראבי דכל ראביין, וואס מצד זה איז דארטן קלוי דער זה און לעומת זה, ווי זיי שטייען אבער בשרשים למעלה, איז דאס ניט דער ”זה לעומת זה” אן ענין בלתי-רצוי דער צווייטער זה,

¶24נאר דארט איז דאס אופן ווי תוהו שטייט אין בשרשו, ועל אחת כמה וכמה ווי ס'איז העכער פון תוהו ותיקון, איז דאס ניט אן ענין וואס טויג ניט חס ושלום, נאר אדרבא אט דאס איז דער תכלית העילה, וואס דערפאר איז דאך דער בן אלה ”לאחר הבירור אין” סג, פון וואנענט ס'האט זיך גענומען תורה?

¶25אט דאס איז אויך וואס מ'זאגט די ”שתי גינות זו על גבי זו” ווי א יערק בינתיים, וואס לכאורה קומט זיך אויס, אז דער גינת העליון איז העכער פון דעם יערק און די גינות התחתון איז נידעריקער פון יערק, מצד דערויף אבער וואס דער יערק געפינט זיך בינתי איז דאס על דרך ווי ער זאגט אין זהר, און מבאר בארוכה אין ביאורי זהר, אז ”תאוות גבעות עולם” אז דאס שטייט מיינט מען יעקב, וואס ער איז מחבר גבעות עולם, דער רחל ולאה,

¶26וואס יעקב איז למטה מלאה ולמעלה מרחל, אבער דערנאך איז ווי דאס אראפ בגלוי, איז יעקב געווען דער בעל סיי פון לאה סיי פון רחל און העכער פון זייפילן ביידן.

¶27וואס דאס איז אויך על דרך ווי זויא, איז דערנאך 'עולה למעלה', איז אט דעמאלט איז דאס אריכאפים וואס דאס איז העכער איפן רחל, ווי סיי פון גינאת העליון סיי פון דעם גינאת התחתון.

¶28וואס דאס איז אויך וואס ער איז דערנאך מסיים דער פרי ווי ער זאגט אין דערויף אין דעם הדרון פון דעם צמח צדק, אז דאס איז דער ענין של חן, און פון דארטן גייט ער גלייך ארויף אין דעם ענין פון השותפים, וואס אזוי איז דאך דא דער שוט פון דער ענין ווי ער זאגט אין תניא, אז די נפש אלקית 'ונפש הבהמית' איז דאס זה וזה שופטיו,

¶29אבער דאס איז אין אן אופן וואס ”זה אומר דעה שלו וזה אומר דעה שלו”, אבער דער דין וועט בלייבן ווי דער מכריע שביניהם, וואס דאס איז דאך דער כותל שביניהם, וואס דאס איז אן ענין בפני עצבי, וואס אלע האבן אין דערויף דעם גאנצן חלק, סיי מצד די עבודה פון תורה סיי מצ

¶30און דאס גייט ארויף דערנאך סוף-כל-סוף געפינט מען דארטן א מציאה, וואס דאס איז בכללות וואס די גמרא זאגט אין צרהדרין, אז שלשה ענינים איז דא וואס ”שלשה דברים באים” באצקא הדעת וואס דאס איז מציאה ומשיח ועקרב.

¶31וואס עקרב איז דאך דאס וואס די גמרא זאגט, אז נשח קרוב קרוב על הכי ווי די גמרא זאגט אין התחלת השת, אז נחש קרוב על ”הכי ולא יפסיק”.

¶32ווארום ווי ער שטייט בתפילה דארף ער ניט מפסיק זיין, דאס קען אים אויסהיטן, אבער אויב עקרף קרוב אט דעמאלט איז אזא סכנה אז דאס איז מפסיק די תפילה.

¶33תפילה איז דאך אן ענין וואס דאס איז דעת תחתון און דעת עליון ”מוחין דגדלות”, איז אפילו אהינצו דערגרייכט דער ענין, אז אויב נאר עקרף קרוב איז אט דעמאלט יפסיק איז דאס מבבל צו דעם ענין אפילו פון דעת עליון 'מוחין דגדלות', וואס

¶34ס'איז אבער דא דער ענין, אז אויב עבודתו איז אין אן אופן פון מציאה, למעלה מן הטעם ודעת, וואס דאס איז דאך דער ענין ניט ווי ער ארבעטער לפי מדידה והגבלה, וואס דעמאלט טוט ער זיך דאך ניט אין אן אופן פון מציאה, נאר ער הארעוועט און פארדינט, נאר ביי אים איז דא יגעת ביז ער דערגרייכט צו מומצאת וואס דאס איז העכער לפי המשוער, וואס דאס ברענגט אראפ דעם דריטן ענין פון משיח

¶35אין אגרת הקודש, אז דאס איז למעלה מן הטעם ודעת, און ער דארטן מקשר דארטן מיטן פסוק פון ”פדה בשלום נפשי” ויהי שעמדה לנו לעבדות נפשינו מהצת ”כל הקמים עלינו” ויהי שתעמד לנו בפרט דורך צדקת ”ארץ החיים”,

¶36ווי ער איז מבאר דארטן בארוכה, וואס דאס איז דער ענין דאך אויך וואס ”אין ישראל נגאלין אלא” בצדקה דורך אט דער צדקה מאנען אפילו אט די וואס זיי קענען מאנען משפט כמבואר לעיל בארוכה,

¶37און פון דער צדקה למטה קומט ניצוצא ”גדולה, גמילות חסדים יותר מן הצדקה”, אז דער אויבערשטער על ידי הצדקה שטעלט אוועק אידן א מאמר די מצב פון עשירים, און דערנאך גיט ער זיי נאך הפלגת הטוב, ווי דער רמב"ם זאגט, און דאס אלץ מידו ”המלאה הפתוחה הקדושה והרחבה”.

¶38”חיימה. כאמור כמה” פעמים, וכרגיל, איז דאך די גאולה געווען אין די ארצות און אין די מדינות וואס איצטער זיינען זיי נאך ווי גערעדט וואס ס'שטייט אין מדרש ה”מדינה פלונית חרובה” אבער ווי ער זאגט פריער פאר דעם ויהי שלך,

¶39אז זיי זיינען כשר'ן דעם אויבערשטן מיט א קישור עצמי פון דעם עצם למטה ביז דעם עצם למעלה מצד גודל המסירות-נפש שלהם בחיי יום יום, 'ובכל רגע' ורגע, איז אט דא בעט זיך דער אויבערשטער דער משה רבינו ביים אויבערשטן,

¶40רועם של ישראל, פון דעם אלטן רבי'ן ביז דעם נשיא דורנו פון רבי'ן דער שווער, וואס גם אתה ”עומד ומשמש” את ישראל ”ומלמד זכות עליהם”, אז מדינה זו תובנה, און אין אן אופן ווי ער זאגט אין מאמר תגלה תגזיר זאל זיין ניט מ'דארף האבן אויף דערויף בקשות וברכות,

¶41נאר דער אויבערשטער רעכנט זיך מיט קיינעם ניט, און גיט ארויס א גזירה, אז תבנה איז ווי ער זאגט אין מאמר ”בנין עד דעד”, ובחסד וברחמים, ומתוך שמחה וטוב לבב, און ס'זאל אראפקומען בפועל בגלוי,

¶42”אהרן אותיות נראה”, אז בנגלה זאלן זיי ארויס 'מן המיצר אל המרחב' כפשוטו, ועם כל הפירושים, ”לה' בראשם בשמחה ובטוב לבב”, מיט ”שמחת עולם על ראשם”.

¶43וכאמור כמה פעמים, אט די וואס זיינען שוין ארויס פון דארטן און פארברענגען איצטער אין כפר חב", זאל דער פארברענגען ממשיך זיין אין די פעולות אין הרחבת הכפר און אין כפר שני וואס וועט נתאחד ווערן אויך אין אן אופן פון ואין 'שני לו' מצד דערויף וואס מ'פארבינדט יחידו שבנפש מיט יחיד שלמעלה,

¶44וואס דאס וועט מאכן א דירה לו יתברך בתחתונים אין כפר חב ד און אין ארץ ישראל בכלל, און אין עתידי ארץ ישראל צו התפשט בכל הארצות בפרטיות.

¶45בעגלא דידן ”למטה מעשרה טפחים”.

¶46לחיים.