transcript · Yiddish
Text
Machine text not yet checked by a person - do not quote it as the Rebbe's words.
¶1פארשן דאס ובפרט באהבה אז ס'איז שוין פארבינדט זיך פון מעלה ישיבה, את החמות דאך לערך בר עבודה, און ווי שוין אידן דעם מארגן עבודה את ישובה בפועם, אז מ'זאל אלץ-הארגן איין זיין, און נאך דערויף וועט מען אויך אויך דאנצן איז דאס איז דאס איז אין דער שבעשטער פון ימי הסוכה, שכנית מר ממונג יז ומנה ממונג יצחי לערך בר עבודה.
¶2מ'האלט דאך שוין אין דעם פערטן טאג פון ימי הסוכות, וואס דער ענין פון סוכות איז דאך פון שבעת ימים, במילא איז דער פערטער טאג איז שוין דער רוב פון ימי הסוכות איז כרובו ככולו איז דאך א כלל בכל התורה כולה, עאכו כמה וכמה אז ס'איז פארבונדן נאך מיט אן ענין של שמחה וואס ס'איז פורץ כל הגדרים, איז דאך א זיכערע זאך, אז דער גדר פון דער חילוק צווישן רובו און כולו האט אן ארט אז דאס זאל דאס ביתר שאת וביתר עוז בטל ווערן, און זאל ווערן ביז כולו ממש, וואס כולו ממש איז דאך כולל שמחתנו במשך פון שבעת ימים רצופים, וואס דאס איז דאך אויך כמדובר כמה פעמים על פי כתבי האריז ל, אז וויבאלד דאס איז שבעת ימים רצופים איז דאך דאס כולל יעדער טאג פון ימי השבוע, במילא שפיגלט דאס אפ אין זיך דעם תיקון און די השלמה,
¶3ביז פון לשון שלימות פון כל השבועות פון שנה שעברו, וואס איז במיוחד נאך געווען שנת תשמוד ידיך, על אחת כמה וכמה בנוגע צו עתיד איז מען דאך נאך לייכטער בעהבה אויף אויפצוטאן און משנה זיין און משלים זיין, ווי בנוגע צו משנה זיין דעם עבר, כמובן וגם פשוט, ובפרט אז דאס איז דאך אויך א שנת פון תשנון, וואס כמוזכר כמה פעמים איז נתפשט בתוך ישראל אז דאס איז ראשי-תיבות פון שנת נס, און נאך מערערער נסים לשון רבים, און וויבאלד אז דאס איז א ספק וואס איז פארבונדן מיט אורייתא, וואס נסים קענען דאך אויפטאן אין תורה ומצוותי אף על פי וואס מ'דארף דאך לערנען תורה און מקיים-זיין מצוות אין דרך הטבע, און טבע איבערמאכן ביז וואנענט אז ס'ווערט אויפגעהויבן און ס'ווערט אן ענין של נס, איז דאך אבער אויך דא, ווי מ'זעט דאס אויך בפשטות, אז לכל לראש העלפט דער אויבערשטער און הויבט אויף למעלה מכל מדידה והגבלה, במילא לערנט ער תורה אין אן אופן וואס לגבי הנהגתו
¶4עצמה אין שנה שעברה, איז דאס א מורם מן הנהגתו שלו, און ס'ווערט א הנהגה ניסית, און אזוי ווי דאס איז בהנוגע צו לימוד התורה, איז דאך ווערט דאס אזוי אויך בהנוגע צו פיקודי התורה, צו מצוות התורה, וואס דאס איז דאך כולל די הנהגה במחשבה דיבור ומעשה, אז דאס ווערט אויך אין אן אופן וואס ביי אים ווערט דאס מכאן ולהבא אן ענין של טבע בכל יום ויום, אן איבעריקע השתדלות, איז דאס אבער ואפילו לגבי הנהגתו הוא, ובפרט אין שנה שלפני זה, איז דאס ביי אים אן ענין וואס דאס איז א הנהגה ניסית, וכמדובר כמה פעמים במשך פון דער סיום פון שנה שלפני זה, און אויך בהנוגע אין דער התחלה פון שנה זו, וואס כאמור האט זי אויך דעם אפטייטש, און דער ראשי-תיבות, אז דאס איז אן ענין וואס דער טבע פון דער שנה איז אן ענין אין אן אופן פון מורם על ההרים וואס דאס איז דאך דער לשון הכתוב בהנוגע צו אן אות, אז ניט נאר אז ער איז העכער פון שטח הארץ, אדער אין דער הויכקייט ווי א הר, נאר אפילו על
¶5הרים ווערט ער אויך אויפגעהויבן ביז אין אן אופן פון אות. און מ'זאגט אין דערויף אויך, אז דאס האט א קשר מיוחד און ס'האט א המשך פון די ג'שנים, כמדובר כמה פעמים, אז די שנת וואס ס'איז געווען די שנת פון תשמ חס, וואס דאס איז דאך גאר ניט קיין ראשי-תיבות, נאר די אותיות אליין איז דאס תסמח און תסמח, און תסמח, און דערנאך קומט אויך דער שנת פון תשמ'ט, וואס דאס איז תשמוד תיאדך איז דאך אויך גלייך פארבונדן מיטן פסוק וואס ס'רעדט זיך וועגן שמיטה פון כל דבר בלתי רצוי, וואס דוקא בסבר פנים יפות, וכמדובר כמה פעמים, און מ'איז שוין אריין אין די שנת תשנ ון שלאחרי זה, און אין איר גופא שוין מערער ווי פון קיימא סיהרא באשלמותא פון חודש הראשון שבו, וואס דאס איז שוין געווען אין דעם יום הראשון פון ימי חג הסוכות, בחמשה עשר, ובפרט נאך אז דאס איז דאך חמשה עשר פון חודש השביעי, ווי ער טייטשט דאס אפ אין מדרש, אז דאס איז פון לשון פון שבע אז דאס איז
¶6אנגעזעטיקט מכל ענינים טובים, ווי ער רעכנט אויס א ריבוי ענינים, אין מדרש, און אין זיי ווערן דאך נרמז און נכלל נאך כמה ענינים. און דאס ווערט אויך א הכנה קרובה, און א הכנה בפשטות, און הכנה תוקף ומיד ממש, צו דעם נס הכי עיקרי והכי גרור, וואס דאס איז דער נס פון די גאולה האמיתית והשלימה. וואס דאס איז דאך אויך פארבונדן מיטן שיעור חומש אין חתת פון יום זה, וואס דאס, כאמור, איז דאך דאס די חילה פון שלישי ביז דעם סיום און חותם פון שלישי, וואס דער רצום ענין פון שלישי איז דאך שוין הוכפל בו כי טוב וואס יש לקשר הזה אויך מיט דעם כינוס וואס מ'מאכט שני פעמים טוב הוכפל בו כי טוב דער כינוס דער למ'ד, און מ'מאכט איבער, אז פון ווי דעם אפטייטש דאס איז, אז ס'קומט דער דל און דערנאך קומט דער למ'ד, האט מען דאס אין אן אופן, אז ס'ווערט דער אפטייטש אין דערויף דלתי ולי יהושע אז פון דעם דלתי ווערט דער ענין פון גלייך, ליהושע ביז די מושבתם מים בששון ממעיני הוישי
¶7וואס דאס איז דאך דער קשר במיוחד צו שמחת בית השואבה, ובפרט אין שמחת בית השואבה עצמו, אז מ'האט דאס שוין מערער ווי דריי מאל, וואס דאס איז שוין געווען א לילה לפני זה, און בפרט נאך אז מ'האט שוין, כאמור, לאחרי זה, וואס דעמאלט איז מען נאך און מוסיף נאך מערער אין חזקה עצמה אויף דערויף איז האט מען דאך דאס שוין, בא דעם ג'פעגן פון שמחת בית השואבה, דערנאך האט מען נאך אן ענין נוסף איז דאך א זיכערע זאך אז מעלין בקודש און אז דאס איז א הוספה אין דעם ענין, ביז אין א הוספה שלא בערך, וואס דאס איז פארבונדן מיטן פערטן מאל, וכאמור, אז דער פערטער מאל איז דער ראשי תיבות דער ד'ווערט א ראשי תיבות דלותי, און דאס ווערט וואס טוט-אויף דער דלותי? כתוב וליגי יהושע, אז נוסף על זה אז ס'קומט-צו א ישועה בכל הענינים כולם, איז אויך דא די וליגי יהושע, אז דאס וואס מ'האט די ארבעים יום פון ראש-חודש אלול ביז אחת בשנה, ביז יום הכיפורים, וואס זיי טיילן זיך אויך אין לעמוד יום, און דערנאך יו די ימים, כבדובר
¶8כמה פעמים, וואס דערפאר איז דאך דאס אויך פארבונדן מיט ד-י וואס די ד'י ודן זיינען אויך פאנאנדערגעטיילט, אז ס'איז דא דער ענין פון ג, און דערנאך איז אין די ודן עצמם, און דערנאך איז דא דער ענין ווי זיי ווערן דל, און ס'ווערט דער ולא יישע ביז אין אן אופן פון מעייני הישועה, ניט סתם א ישועה, נאר מ'נעמט דאס פון די מעיינות עצמם. ובפרט נאך, אז דאס איז דאך אויך פארבונדן מיט מעשינו ועבודתינו, וואס מצוה לגלות זאת החכמה האט זיך דאך אנגעהויבן, ווי דער אלטער רבי ברענגט אויך אין אגרת הקודש, אין זמן הוא אריזל און דערנאך איז דאס אויך דערנאך איז געקומען אלץ מער בהוספה, ביז א הוספה אין אן אופן פון יפוצו מעינותיך חוצה מיט דעם דיוק אין די אלע דריי ענינים, סיי יפוצו און סיי מעיינותיך און סיי חוצה, כמדובר כמה פעמים. וואס בכללות איז דאס אויך אט דאס וואס ס'איז דא און וואס מ'שטייט היינט אויך אין דעם יום השלישי בשבוע, וביחד עם זה האט מען דעם יום הרביעי פון ימי הסוכות, איז דאס דער חיבור פון דעם ג'מיט א ד, וואס דאס איז דאך אויך ווי די גמרא טייטשט דאס אפ אין מסכתא שבת,
¶9וואס היינטיקער יאר איז דאך א שבת'דיקער יאר, יום טוב של ראש השנה איז כל איז ביום השבת, ועל דרך זה, ובדרך ממילא, קומט אזוי אויך ארויס בנוגע צו יום ראשון פון חג הסוכות, ועל דרך זה אויך בנוגע צו שמיני עצרת, וואס דאס איז דאך אלץ אין קביעות שלהם אין ימי השבוע אין דעם זעלבן טאג. און ס'ווערט אויך, כאמור לעיל, כללות השנה א שבת'דיקער יאר, במיוחד קומט דאס דערנאך אראפ גלייך בגלוי, וואס מ'זעט דאס מראה באצבעו ואומר זה אט איז דער שבת, אף על פי וואס דאס איז יום ראשון בשנה איז דאס אויך דער יום השבת, ועד'ז איז בדרך ממילא קומט אזוי אויך ארויס בחמשה עשר בו, דער יום ראשון בימי הסוכות, בחג הסוכות, ועד'ז אויך אין יום שמיני עצרת שבו, וואס איז דאך קולט אין זיך כל הענינים וואס זיינען געווען פון פריער, וואס בכללות איז דאך דאס, אז פריער זיינען די ענינים געווען בכסף,
¶10בימי ראש השנה, און דערנאך ווערט דאס בגלוי ליום חגנו, און אין יום חגנו עצמו שטייט דאס אין אן אופן אז זיי ווערן אלע נתעסף, ביז אין אן אופן פון יצר בעמי לשון מלך, וואס דאס איז אויך אין יום השבת, נאר ווי דער יום השבת איז צוזאמען מיט שמיני עצרת, ס'איז דאך א זיכערע זאך, אז מ'האט גלייך אחכה לו בכל יום שיבוא איז דאך אויך דער שמיני עצרת פון שנה זו, נוסף וואס ער איז בלאו הכי אין ארץ הקודש, וואס דארט איז דאך די ארץ וואס יעדער איד געפינט זיך דארט כל משך ימי חייו, איז דאך דאס זיין חלקו בארץ, וואס דערפאר ווערט דאך דאך אנגערופן בשם ארץ ישראל וואס ישראל איז דאך כולל כל אחד ואחת מישראל, בדרשי תיבות, יש ששים ריבוא אותיות לתורה, און וואס יעדער איד האנשים ואנשים וטף האט דאך א נשמה וואס זי האט אן אות בתורה השייכתא עלי כמדובר כמה פעמים, וואס דערפון איז אויך פארשטאנדיק, אז דער אפטייטש אין ישראל, אף על פי וואס בפשטות גייט ער דאס אויף יעקב און זאגט ער דאך אין אגרת הקודם
¶11אז נשמת יעקב איז כל אין דעם, כל נשמות שבישראל חלק אלוקה ממעל ממש, ווי פארשטאנדיק אויך פון אגרת התשובה און פון אגרת הקורש און פון כמה מקומות. ועוד אז דאס האט אויך א שייכות, כאמור, צו ג'ד אויך דעם חלק אין פרשת השבוע, וואס דאס איז דאך פארבונדן מיט יום שהוכפל בו כי טוב, איז דאך אויסגעטיילט אויך דער חלק פון שלישי ביז רביעי פון אלע חלקים פון דער סדרה, וואס אין אלע חלקים איז דא כמה שבטים דערמאנט, אדער דערמאנט כללות כל השבטים, משא'כן אין דעם חלק פון יום השלישי שהוכפל בו כי טוב, אט דארטן איז איין און איינציקער שבט, איז דער שבט יוסף, ול יוסף אמר מברכת הוי'ארצו ממגיד שמים מטל ומתאמרי ועצת שטחת וואס דאס איז דאך כולל אין זיך דער גאנצן סדר השתלשלות, ווי דער פירוש הפשוט אין פשוטו של מקרא.
¶12און דערפון גופא, וואס דארט דערמאנט מען ניט מער קיינע שבטים, איז דאך כל ישראל נקראים על שם יוסף, און מ'פארבינדט דאס אויך מיט גשמיות הענינים, און מיט דער מעלה פון דעם גוף, וואס יוסף איז דאך געווען אט דער וואס ער האט מחלפל געווען כל בית יעקב, און דורך דערויף האבן זיי געהאט א קיום עד סוף כל הדורות, כמבואר בפשטות אין די מדרשים. וואס דאס איז במיוחד שטייט דאס בגלוי, בשעת מ'לערנט יעדער איד און אלע אידן אין די שיעורים פון חתת און אז ס'קומט יום מתלת זה ולילה זו ולילה זה, זאגט מען און מ'לערנט אט די פסוקים ולא יוסף אמר, און דאס זאגט יעדער און האט דערביי די כוונה, אז דאס מיינט ער יעדער אידן און אלע אידן, ובפרט נאך ווי מ'זאגט דאך אויך אין דעם ענין און דעם נוסח וואס מ'זאגט בנוגע צו דעם אושפיזין, אז ס'איז דא אט דער וואס שטייט בראש
¶13און דערנאך איז דא הוא דעמו, און דעמו רעכנט מען אויס אלע זיבן צוזאמען מיט דעם עומד בראש, סיי די וואס שטייען אין זהר סיי די וואס שטייען אין תורת החסידות, ווי ס'האט מגלה געווען נשיא דורנו, וואס ער איז דאך אויך ולא יוסף עמר מברכת הוי'ארצו ממגד שמים מעל, מתאמר אבצת תחת, און ס'איז דאך אויך לשון עתיד פארבונדן מיט די תכלית השלימות וואס יוסף הוי'שנית, און מ'וועט צוזאמענקלייבן אידן פון אלע שבעה ארצות און מאייה הים, וואס דאס איז דאך אויך בפשטות המקרא אויך כולל, אדער גאר דער עיקר, אויף חצי כדור התחתון, כמדובר כמה פעמים,
¶14נשיא דורנו, אז דוקא די עשר שנים האחרונות, און בהשי ו של חיים חיותו בעלמא דין, איז ער דוקא געווען אין חצי כדור התחתון, און דארטן איז נאך געווען ענינו אין הפצת המעיינות חוצה, נוסף אויף כללות עבודתו אין הפצת התורה והיהדות, ועוד ועיקר אויף מוסיף זיין כהנה וכהנה, ביז אז פון אחר מאכט מען א בן, כמדובר כמה פעמים, וואס דאס איז דאך דער טעם הפשוט אויפן נאמען יותר אויף אויפטאן אז פון אן אחר זאל ווערן א בן ביז תכלית השלימות, ובפרט נאך אז מ'איז זיך דאס אויך מצרף ווי מ'האט דאס מצרף געווען גלייך ווען מ'האט אים א נאמען געגעבן, און פארבונדן דאס אויך מיט תפרת זקנים פני בנים כמדובר כמה פעמים א נאמען נאך זיין זיידן, וואס ער איז געווען א נאמען נאך לפני זה, ביז מ'דארגרייכט צו דעם יוסף הראשון און יצחק הראשון, וכמדובר כמה פעמים. ועוד והוא העיקר בנוגע אלינו, אז מ'האלט תיכף ומיד ממש בא יוסף הוי'ידו צוזאמענקלייבן יעדערן פון אונז און אלעמען פון אונז, תלוקט לאחד אחד בית ישראל
¶15וואס דאס איז דאך דער ענין פון ג'ד'גומל ד'אז דער אויבערשטער אליין פראוועט דעם גמילות השדים מיט יעדער אידן און מיט אלע אידן, ווי זיי געפינען זיך במעמד ומצב שלהם, ווי זיי זיינען א ד', ניט דער ענין פון עשירות, וואס דאס איז בערך ווי א איד דארף האלטן, אף על פי וואס ישראל זיינען דאך בחזקת כשרות איז דאך פארשטאנדיק, אז דארט איז ניט שייך זאגן א היפך, אז אים פעלט חס ושלום עפעס-וואס בהנוגע אין לימוד התורה און קיום המצוות, אף על פי כן איז דאס ניט אן ענין פון עשירות, וואס אתם איז חוייב אויך לעשרו בהנוגע צו יעדער אידן און אלע אידן, וויבאלד אז יעדער איד, און סיי אנשים נשים בטף, זיינען דאך בני אברהם יצלק ויעקב, און בנות שרה רבקה רחל ולאה, וכמדובר ומוזכר כמה פעמים, במילא איז דער אויבערשטער, וואס ער איז דאך דער אדון פון יעדער אידן, איז מחוייב זיי צוצושטעלן ווי סעודת שלמה בשעתו, ווי די גמרא פסק'נט אפ בנוגע צו אן עבד איברי, ככנה אדון לעצמו.
¶16כמדובר, אז מ'האלט אין א יאר וואס ס'האט זיך אנגעהויבן מיט א שבת וואס כל מלאכתך עשוי,"' און אויך די אכילה שלו איז דוקא יין ישן ובשר שמן, ווי די אכילה פון שבת איז, במילא איז מען דאך דאס ממשיך פון ראש השנה אין כל אברי השנה, אין כל ימי השנה, אז ס'זאל זיין אפילו אין די טעג נאך קודם ווי ס'קומט משיח וואס דאס איז דאך די טעג ביז היינט אינדערפרי, און ביז היינט בייטאג, און ביז היינט תפילת ערבית, כולל אויך אמירת פון אך צדיקים יודו לשמך ישבו ישרים את פניך, איז נאך אלץ ניט דער ענין פון עשירות, זאגט מען אויך אבער אז אתה מחוייב לעשרי וואס דאס איז, כאמור, א דין בפשטות, וויבאלד אז מ'זאגט, אז קונה עבד עברי קונה עביד כקונה אדון לעצמו, און דאס גייט אויפן אויבערשטן, וואס ער האט דאך געזאגט עבדי אתם, במילא האט ער דאך געמאכט אויף זיי א נאמען געגעבן זיי אז ישראל איז קנין אחד, וואס דאס איז אויך פון לשון חביבות, איז נאכמערער פארשטאנדיק ווי אזוי ס'דארף זיין סעודת שלמה בשעתו, על אחת כמה וכמה די סעודות פארבונדן מיט זמן שמחתנו
¶17און אין זנן שמחתנו עצמו, בשעת מ'האט שוין די ד'ימים שבזה, וואס דאס איז רובו ככולו פון גאנץ חג הסוכות, כולל אויך אין זיך דעם שמיני עצרת, אף על פי וואס דאס איז שוין דער יום השמיני שבזה, און בפרט נאך, אז ס'איז דאך א זיכערע זאך, אז פונקט אזוי ווי אין ארץ ישראל איז א זיכערע זאך, אז בשנה זו פראוועט מען שמיני עצרת צוזאמען מיט שמחת-תורה, על אחת כמה וכמה וואס מ'האט אזוי געטאן אין שנת תשמוד תי דך און שנת תסמא און תשמח און תשמח און תשנים שלפני זה, וועט אזוי אויך זיכער זיין בהנוגע צו אלע אידן וואו זיי געפינען זיך, אף על פי וואס אתה זיינען זיי אין חוץ-לארץ האבן זיי אויך די זיכערקייט, אז חכה לו בכל יום שיבוא, אז מ'וועט פראווען שמיני עצרת צוזאמען מיט שמחת-תורה, און ס'איז דאך א זיכערע זאך, אז וויבאלד אז ס'וועט שוין זיין כמה ימים לאחרי הגאולה האמיתית והשלימה, וועט דאך דעמאלט זיין דער שמחת-תורה, צו פארבונדן אויך מיט תורה חדשה און מאיתי
¶18תצא, וואס דערפון דעמאלט איז דאך אויך פארשטאנדיק די שמחה וואס ס'וועט דעמאלט זיין, און דערפון איז אויך פארשטאנדיק, אז בשעת מ'איז גרויסער צו דער שמחה וואס ס'וועט דעמאלט זיין דארף דאך אויך זיין א הכנה מעין זה, דארף דאס אויך זיין די הכנה אין אן אופן וואס זי איז למעלה מכל מדידה והגבלה, און ווי דערמאנט פריער, אז דאס איז פארבונדן מיט ג' און ד אז פון דעם גל השלישי און גאולה השלישית טאנצט מען גלייך אריין אין נאך ניט ווארטנדיק אויף שמיני עצרת, און אפילו ניט אויף הושענא רבה, און אפילו די ימים שלפני זה האט מען שוין דעם ענין פון דעם ד וואס דאס באווייזט דאך אויף שלימות המרכבה, און שלימות הכסא, און שלימות כל הענינים, ביז צו שלימות הגאולה, גאולה הרביעית, איר גלייך גיינגט מען אריין אין א חמישית לפרעה, ביז העכער פון כל ענינים של מנין, כמדובר כמה פעמים. און מ'האט גלייך די גאולה האמיתית והשלימה נאך אין התחלה פון חולמי סוכות, על אחת כמה וכמה אז מ'האט שוין רובו ככולו פון חג הסוכות תעשה לך, און וואס מ'זאגט אז בנוגע צו סוכות איז אפילו עשה סוכה
¶19מתחילת השנה לשם סוכות, איז אט דעמאלט איז ער דערמיט מקיים די מצוה פון עשיית סוכה, וואס איר מצוה באשטייט דאך גאר דער עיקר אין עשיית הסוכה, אף על פי וואס דערנאך זיצט זיך גאר בסוכתו של חבירו וכיוצא בזה, איז דעם עצם סוכה וואס ער האט אויפגעמאכט און געטאן, בפרט נאך ווי מנהגנו איז, כמוזכר לעיל, אז מ'מאכט איצטער א סוכה מאכן איר מיט אלע ד'פנות, ביז וואנענט אויך אז מ'האט דעם שכך בשלימות, כמנהג חב אד, אז אף על פי וואס ס'דארף דאך זיין כוכבים נראים מתוכם האט מען דאך געזען בא נשיא דורנו און האט אזוי איבערגעגעבן, און אזוי איז אויך אט די וואס זיינען געווען בסוכתו פון זיין פארטער, וואס ער איז געווען בנו יחידו האט מען אויך מוסיף געווען בשכך, און מ'האט נאך צוגעזאגט, על דרך ווי מ'זאגט בא פסמים, אז קול יפה לפסמים האט מען צוגעזאגט, אז מ'זאל צולייגן נאך שכך און נאך שכך, און מ'האט זיך ניט כידאגה'ט וואס ס'וועט זיין מדי כוכבים נראים מתוכיו, דערצו האט מען דאך שוין זיכער אן עצה געגעבן, ובפשטות,
¶20אז מ'נעמט אן ענין של מקל, וואס דאס איז דאך א מקל ביי אידן, א מקל נועם, און מ'שטעקט אים דורך, דורך דעם גאנצן שכח, ווי דער שכח זאל ניט זיין דיק מאכט מען על כל פנים א קליינע לעכעלע, דורך וועלכן מ'זעט די כוכבים. ועוד והוא העיקר, אז דאס איז פון די שאלות, וואס אויף דערויף האט זיך קיינמאל זיך ניט אפגעשאגן, כמדובר כמה פעמים, אז דער עיקר איז, אז די זאך זאל קומען בפשטות, אז ס'זאל זיין א דיכר שכך, וואס שכך איז דאך ענינו וואס דאס איז שוכך ומקיפין על כל ישראל, עאכו כמה וכמה אט די וואס זיצן בפשטות אין דער סוכה, אף על פי וואס דער שכך פון דער סוכה האט אין זיך די דיני השכך, אפילו אז מ'האט דאס געמאכט בראשית השנה, עאכו כמה וכמה בראשית השנה, וואס זי איז שנת תסמך און תשמח און תשמוט ידיך און תה'שנת ניסים, כמדובר כמה פעמים. און ס'איז א זיכערע זאך, אז מ'האט אויך דערמיט האט מען אויך די גאנצע בעה-בת'שקייט אין סוכת אורו של לווייתן, צוזאמען מיטן שור הבהר, וכמדובר כמה פעמים.
¶21פארבונדן מיטן שיעור אין חומש, וליוסיף אמר מברכת הוי'ארצו, ממגד שמים אב, און מיט אים בריבתת תחת, אז דער אויבערשטער בענטשט, אז-על ידי תורתו תורת חיים און תורת אמת, יעדער אידן און אלע אידן, ובפרט ווען די פסוקים זיינען די פסוקים פון חלק פון חתת, חתת אלקים על כל העמים, במילא ווערט ויסעו כידוע דער סיפור בזה פון נשיא דורנו, ווערט אויך אז ליוסף אמר נשיא דורנו האט מען אים איבערגעגעבן דעם כח, און ער האט דאס דערנאך איבערגעזאגט, צוזאמען מיט דער תקנה בכלל האמורית, וועגן מאכן א סך שכך און מאכן די שמחת בית השואבה ביתר שאת וביתר עוז, ביז למעלה מכל מדידה והגבלה, הלוך והוסיף ואור, און עוד והוא העיקר, כאמור לעיל, אז יוסף הוי'אויף מיטנעמען יעדער אידן און אלע אידן, וכל מקום שהם האנשים והנשים והטף, און מ'טוט די אלע ענינים, כאמור, בדרכי נועם, אז ניט מ'דארף זיך מאטערן און לויפן און האבן טירחות וכיוצא בזה,
¶22דער אויבערשטער נעמט יעדער אידן און אלע אידן, און נשיא דורנו דער רבי דער שווער בראשנו, אז אם ענני שמיא האט מען דאך דערביי ניט קיין טירחא, און ענני שמיא האבן דאך במיוחד א שייכות אויך צו מצות סוכות, כי בסוכות את שבתי את בני ישראל והוציאי אותם לארץ מצרים, וואס דאס איז דאך א חלק פון דעם קיום המצוה, כמדובר כמה פעמים, ווי דער וואך איז דאס מבאר בארוכה בהנוגע צו מצוות ציצית און בהנוגע צו מצוות סוכה וכיוצא בזה. ווערט גלייך דער ענין ווי ער זאגט אין דערויף אויך די ביידע פירושים, אז איין פירוש איז דאס בהענני בפשטות, בה וישבת את בני ישראל און דער צווייטער פירוש אז דאס גייט אויף ענני הכבוד, און ביידע פירושים זיינען אין דעם זעלבן ענין, ווארום ביי אידן גייען ביידע זאכן צוזאמען, אז ער האט בחצרו, ובפרט נאך אויך בימי הסוכות, האט ער דעם ענין פון דעם ענן, ועל דרך כמדובר כמה פעמים בפשטות ממש, ובפרט נאך אז ער האט אויך די עבודה פון תחילת חודש תשרי און אלול שלפני זה, וואס דאס איז דאך דער ענין פון
¶23אן אנים, אז עוד יעלה מן הארץ אז דורך דערויף פון וואס יעלה מן הארץ די עבודת התשובה פון חודש אלול, אנהויבנדיק פון שבת מברכים חודש אלול, און דערנאך חודש אלול כולו, און דערנאך די ימי דער תחילת פון חודש תשרי, ביז די קיימא סיהרא באשלמותא פון חודש תשרי, ביז אויך דעם רוב פון די ימי פון חג הסוכות, כמוזכר לעיל, האט מען דאך אויך ביידע פירושים צוזאמען, סיי דער פירוש פון ענני הכבוד בא סוכות התשבת י, סיי דער פירוש פון עננים כפשוטם. און דאס ווערט אזוי בא יעדער אידן, נאך אין זמן הגלות, האט ער ביידע ענינים, ובפרט אז ער קומט פון דער עבודה פון חודש תשעי, און האלט שוין נאך חיימא סיהרא באשלמותא איז דאך זיכער ביי אים שוין געווען בשלימות די עבודה פון עוד יעלה מן הארץ פון זיין ארציות, און פון זיין עבודה מיט זיין ארץ, מיט חלקו בעולם הזה התחתון, וואס אין תחתון למטה הימנו, טוט ער אין דערויף אויף, אז עוד יעלה מן הארץ ביז וואנענט והשכת כל פני האדמה דעם גאנצן סדר השתלשלות מאכט מען אים אינגאנצן איבער, אז ער ווערט אינגאנצן
¶24נגאל, און איבערגעשטעלט, ביז וואנענט, כמוזכר לעיל, אז ס'ווערט האזינו השמים ותשמע הארץ, וואס דאס האט מען דאך געלייענט אין דעם שבת שלפני שבת האחרון, וואס דעמאלט איז דאך דאס געווען די קריאת התורה, תורת אמת אויך אין תורת חיים, אז א איד ווי ער געפינט דאך א נשמה בגוף, איז אט דעמאלט שטייט ער אין א מעמד ומצב, כמדובר כמה פעמים, אז עניני שמים זיינען ביי אים בקירוב, און עניני ארץ זיינען ביי אים אין אן אופן של רחוק, אבער רחוק אין אזא אופן וואס דאס איז בהישג ידו, אז ער מאכט איבער פון ארץ אז דאס גייט צוזאמען מיט שמים, און שמים וארץ ווערט איין און איינציקע זאך, ובפרט נאך אז ער טוט אזוי אסתכל באורייתא וברא עלמא, טוט ער אזוי בשעת ער לערנט תורה-שבכתב, וואס משה קיבל תורה מסיני ומסרו ביז צו דורות אלו, וואס דאס איז דאך אויך דער אושפיז פון יום זה, פון מתלב זה, איז דאך דאס משה און דער מיטעלער רבי, כמדובר כמה
¶25פעמים, וואס במילא איז דאך אויך די שייכות מיוחדה לכל אחד ואחת מישראל, אז יעדער איד דארף אנקומען צו משה רבינו אין דעם ענין הכי עיקרי, וואס דאס איז דאך די תורה, ביז וואנענט אז דער דבר משנה איז דאך דאס א פסק-דין ברור, בלשון סח וברורה, דערציילט די משנה, אז יעדערער אין דער וועלט, אחוץ משה רבינו, איז בשעת ער האט צוטאן מיט תורה, ווי אזוי קומט ער צו תורה? דארף ער קומען לכל רואות צו משה רבינו, ומשה רבינו קיבל תורה מסיני במילא איז דערנאך ווערט ומסרה צום אלעם ערשטן אין אן אופן פון ישועה, וואס דאס איז דאך אויך דער רמז אין שמו וואס מ'זאגט ומסרה לישועה בתוספת ה וכמדובר כמה פעמים, און דערנאך ווערט דאס אזוי אויך נמסר לכל אחד ואחת מישראל, כמדובר ומוזכר אויך לעיל, אז ווער ס'זאל ניט זיין אין דער וועלט, יש לומר אפילו אדם הראשון בגן עדן, בשעת ער דארף האבן תורה אין א מעמד ומצב ווי תורה ניתנה מסיני דארף אדם הראשון, ועל דרך זה כל שאר נבראים,
¶26פון אדם הראשון, למה נברא האדם יחידי דארפן זיי אלע אנקומען, כמוזכר לעילא, סיי אדם הראשון און סיי די אלע אושפיזין, אחוץ משה רבינו אליין, דארפן זיי אלע אנקומען צו משה רבינו, און קומען צו אים צוגיין און זאגן, אזוי ווי ער האט מקבל געווען תורה מסיני, און אזוי איז מעיד תורת אמת און תורת חיים, הוראה בחיים, בעט מען בא משה'ן, אז ער זאל געבן ביז מלחמו נתן לדל אז ניט נאר אז ער גיט וואס ער האט מקבל געווען מסיני בשביל כולם נאר אויך אט דאס וואס מלחמו פלפולי דאורייתא וכיוצא בזה איז נהג בה טוב אין און גיט דאס צו יעדער אידן און צו אלע אידן. וואס דאס איז דאך אויך בפשטות, אז איצטער איז דאך דער סדר, אז ניט ווי ס'איז געווען אמאל דער סדר, פריער איז געווען תחילה לגמר, און לאחרי זה קומט דער למסבר, וואס דאס איז כולל אויך פלפולי דאורייתא, נאר איצטער איז דאך געווארן און די לעצטע דורות בכלל איז געווארן דער סדר, אז בשעת מ'הויבט אן לערנען מיט א קינד איז ניט מ'ווארט ביז וואנענט אז ער ווערט אינגאנצן לסבר, ער ווערט א בקי בפשטות אין פשטות פון נגלה דתורה, און ערשט דערנאך לערנט מען מיט אים
¶27פלפולי דאורייתא נאר גלייך בתחילת הלימוד לערנט שוין אויך, ביז ווי ס'איז דאך מנהג ישראל, אז בשעת מ'זאגט אן ענין בתורה צו בר-מצוה זאגט מען דאס אויך מיט א פלפול. ויתרם מזה, ס'איז דאך דא אזוינע ערטער וואס בשעת מ'מאכט נאך לפני זה א חגיגה פון יום הולדת וכיוצא בזה, פון א זון, איז מען זיך אויך משתדל ער זאל זאגן אן ענין אין תורה, און דעם ענין איז ווארפט מען און שטעלט מען אויך אריין אן ענין של פלפול. און וכמדובר כמה פעמים, אז דאס איז דאך פון די מנהגי ישראל וואס הלכו ונתפשטו ביתר וביותר, און נאכמער זיי זיינען זיך מתפשט אלץ מערער און מערער, וואס דאס גופא איז א הוכחה, אז דאס איז א מנהג טוב, ווי דער רמב'ן פסק'נט אפ, כמדובר כמה פעמים, אז וויבאלד אז דאס איז מנהגות, ווי דער לשון הרמב'ן איז דארטן, וואס הלכה ונתפשטו בתפוצות ישראל איז דאס גופא האט באקומט דאס א תוקף פון א מצות-עשה און א מצות לא-תעשה, כמדובר כמה פעמים, ובפרט נאך אז מ'האט דאך אין די אלע ענינים, ולא יוסף עמד, וואס דורנו זה,
¶28איז דאך פארבונדן מיט נשיא הדור, וואס אז נשיא הוא הכל, וואס דאס איז דאך דער שמו הראשון, און מ'זאגט אויך אז ס'קומט גלייך נאך דערויף דער שמו השני, וואס דער שמו השני באווייזט אויף תכלית התענוג והשמחה והצחוק, וואס דאס איז דאך דער צווייטער נאמען שלו, און ס'ווערט פון די ביידע זאכן איין נאמען, ובפרט כמדובר, אז מ'האט שוין אויך דער רובי ככולו פון שמחת בית השואבה. במילא איז דאך א זיכערע זאך, אז מ'האט שוין די החלטה, אז וויבאלד אז ס'האט זיך שוין אנגעהויבן דער זמן פון שמחת בית השואבה פון יום הרביעי פון שבעת ימי הסוכות, און די שבעת ימי פון שמחת בית השואבה, ווי דאס איז דוקא איצטער, כמוזכר לעיל, און האט מען דאך שוין די התחלה פון יום הרביעי, וואס דאס איז דאך כולל אין זיך דעם גאנצן המשך שלו, כידוע ווי דער לילה האט מען נעמט אן החלטות טובות בהנוגע צו משך היום שלאחרי זה, ובפרט דאך אין עבודה פון קריאת-שמע של המטה, כמדובר כמה פעמים, והוד והוא העיקר, אז יעדערער זאל טאן כל התלוי בו צום אלעם ערשטן מצוה שהזמן גרמא, דער ענין פון פראווען שמחת בית השואבה בלילה הרביעי,
¶29וואס דאס איז אויך פארבונדן מיט לילה השלישי, יום שהוכפל בו כי טוב, ועל דרך זה איז דאך כולל ביידע זאכן צוזאמען ווערט דאס אויך דער אפטייטש פון גד, כמדובר כמה פעמים, וואס דאס איז דאך דער אפטייטש, מזל, בפשטות, ווי דער פירוש הפשוט, וואס דערפאר האט מען אים געגעבן גד דערפאר וואס ס'איז געווען גד, איז געקומען דער מזל, אז א איד האט בגלוי נוסף וואס ער האט כל הענינים ווי ס'איז ביי אים, אין חמשה שמות נקרא לו, ביז אויך דער נאמען פון יחידה, לייחדה, און אויך דער לב וואס דאס גייט אויף עצם הנשמה, האט ער אויך דער מזל שבנשמה, דער גד שבנשמה, און ער האט דאס אויך און ממשיך דאס אין די אלע זיבן טעג, איז דאך דער גימטריא פון ג'ד'גו'דלין, וואס דורך דערויף וואס מ'האט די שלימות, אז דער וואס איז גומל און דער וואס איז דער מקבל איז די הסתרפות פון דעם ג'מיטן דלת, פון דעם נותן מיט דעם מקבל, איז דאס כולל כל שבעת ימי הבנין, און כולל כל שבעת הענינים, וואס דאס איז כולל כל סדר ההשתלשלות, על אחת כמה וכמה
¶30אז מ'האט שוין געטאן אין דעם, בשנים שעברו, און אויך במיוחד בשנה זו תהי שנת ניסים איז דאס שוין געווארן ניט נאר תהי לשון עתיד נאר תהי'און והיתה אויך שנת ניסים, אז ס'איז שוין געווארן דער ענין פון ניסים לשון רבים, על אחת כמה וכמה אין אלע ענינים דארף זיין הלוך והוסיף ואור, על אחת כמה וכמה אין ענינים אלו, בפרט נאך אז מ'איז זיך דאס אויך מצרף, מדבר תמוה וואס ביז איצטער האט מען דאס ניט געטאן, אויף אויך פאנאנדערטיילן א שליחות לצדקה בהמשך לדיבורים אלו, און זאל זיין די גדולה צדקה שמקרבת ומזרעזת את גאולה האמיתית והשלימה, ותוקף ומיד ממש, און יעדער איד האט אן עשירות מופלגה בפשטות, וואס דעמאלט איז דאך ענין בפשטות פון חג האסיש איז דאך פארבונדן מיט עשירות בפשטות, באספך מגרנך ומעיקבך וכמדובר כמה פעמים, און אזוי איז אויך ממשיך עשירות על כל השנה כולה, נוסף וואס דאס איז אן ענין פון שנת ניסים, איז ניסים גופא קען דאך זיין
¶31עשירות אין ניסים עצמם, כמדובר כמה פעמים, ביז כמוזכר לעיל פון הרים נס על ההרים אז דאס איז נאך העכער פון הרים וואס א הר בכלל איז פארבונדן מיט הנהגה ניסית, און דאס זאגט מען, אז דאס איז על ההרים ומוגבא ההרים און דאס ווערט אויך אין אן אופן פון מבורכת הוי'ארצו ביז מגיד שמים עלו מתאמרו ווערט דאס תחת, וואס דאס איז דאך כולל כנזכר כל סדר השתלשלות, וכל מה שביניהם, בלשון הרמב,"ם, ווי כל הענינים און ס'ווערט אין זיי נתגלה, ווי אזוי מאמיתת ימצאו נמצאו כל הנמצאים, ועוד והוא העיקר תיכף ומיד ממש, ובשמחה ובטוב לבב, ולא עיקבם אפילו כהרף עין און ס'ווערט גלייך דער יוסף הוי'ידו און ברענגט גלייך די גאולה האמיתית והשלימה צו האנשים והנשים והטף, ביחד עם דוד מלכי משיחא, וואס ער איז דאך אויך דער סיום וחותם פון די אושפיזין, על אחת כמה וכמה ווי ער שטייט, צוזאמען מיט אברהם יצחק ויעקב און משה
¶32ואהרן, און דערנאך אויך יוסף ודוד, וכמוזכר כמה פעמים, און ס'ווערט גלייך אויך דער דוד מלא יו ד ווי ער שטייט אין דברי הימים, האט זיך אריינגעשטעלט דארטן מיט א יו ד בהוספה, וואס דאס באווייזט דאס אויף דעם יו ד וואס יעדער איד טוט-אויף בעבודתו, דורך דערויף וואס ער איז מגלה דעם יו ד שלו, וכמדובר כמה פעמים, דער מנהג ישראל, ווי ס'איז געווען איינגעפירט, און ווי ס'איז געדרוקט אזוי אויך אין ספרים, אז מ'פלעגט דרוקן דעם שם הוי'כדי לשמור עס זאל זיין בשמירה יתורה, איז אנשטאט דעם שם הוי'פלעגט מען שרייבן צוויי אידן, און ווי ס'איז דא כמה ספרים, ביז אויך סידורים, עד היום הזה, וואס דארט איז געדרוקט דער שם הוי די צוויי אידן, וואס דאס איז דאך בגימטריא עשרים, ובגימטריא כתר, וכמדובר כמה פעמים, וואס עשרים איז דאך אויך פון לשון עשירות, און מ'האט דאס תיכף ומיד ממש, און דורך דערויף וואס מ'איז מגלה אין זיך דעם יו דלמטה און דעם יו דלמעלה ווערט דאס צוויי און דער ווי וואס ער טוט-אויף על ידי עבודתו ומכבד די ביידע און ווערט דאס אלופו של עולם, ביז ווי דאס ווערט א גרויסער אל
¶33אדם ווי ער שטייט אין דברי הימים, וואס בקרוב ממש וועט מען דאך דאס זען ווי דאס שטייט אין אלף רבתי אף על פי וואס אין תורה שבכתב שטייט דאס ווי אין תחילת העבודה, וואס תחילת העבודה איז דאך ויקרא אלף זהר און פון דעם יו ד זהר קומט מען צו דעם אלף רבתי און צו דעם יו רבתי און צו רגולי השמיטית והשלימה גאולה הכי גדולה, כמדובר כמה פעמים, ועוד והוא העיקר תיכף ומיד ממש, ולא ייכבם אפילו כהרף עין. ובנערינו ובזקנינו ובבנינו ובבנותינו שטייט מען אים אן אמת שמיא, און מ'נעמט-מיט אלע סוכות, מיט אלע זייערע שככים פון די סוכות, און מ'שטייט צוזאמען מיט כל ענינים פון בתי כנשיות ובתי מדרשות, ובפרט אז אין די סוכות האט מען זיך אויך געפראוועט בריבוי שלהם ענינים פון פארברענגען פון שמחת בית השואבה, און מ'האט גערעדט אויך דברי תורה פון תורה סתם און פנימיות התורה, וואס זי איז דאך פארבונדן מיט הפצת המעיינות חוצה, כתוב מר דא מלכא משיחא דוד מלך המשיח, איינער אויך פון די
¶34אושפיזין, און מ'טאנצט צוזאמען מיט אלע אושפיזין, די אושפיזין ווי זיי שטייען אין זהר, און די אושפיזין ווי זיי שטייען אין תורת החסידות, ובפירוש ובפרט נאך ווי נשיא דורנו איז מראה באצבעו ואומר זה האט זיצט דער בעל שם טוב, און אט זיצט דער מגיד, און אט זיצט דער אלטער רבי, און אט זיצט משה רבינו, וואס דאס איז דער אושפיז פון שנה פון יום פון לילת זה ויום זה, און כולל אין זיך אויך די ודעימו די אלע זיבן אושפיזין פון זהר און פון חסידות, וואס דאס איז דאך, כאמור, נוסף על האמורים לעיל, נאך משה קומט דאך אויך אהרן יוסף און דוד, ועל דרך זה די אושפיזין די חסיד'ישע אושפיזין פון דעם בעל שם טוב און דעם און דעם מגיר און דעם אלטן רבי'ן און דעם מיטעלן רבי'ן און צמח צדק און רבי מהר אש און דער רבי נשמתו עדן און נשיא דורנו בראשנו, וואס דער נאמען זיינער איז דאך פארבונדן מיט גאולה האמיתית והשלימה, כמוזכר לעיל, און ער האט זיך דאך אויך משתדל געווען אין הפצת המעיינות חוצה, און אויך אין דעם ענין פון נשיא
¶35פון מצות הצדחה, כמדובר כמה פעמים, ועוד והוא העיקר, אז ס'קומט תיכף ומיד ממש, ובנערינו ובזקנינו ובבנינו ובבנותינו איז ארו אים אן עם אין שמיא, שטייט מען בארצנו הקדושה, און דארט אין בירושלים עיר הקודש, ובבית המקדש ובקודש הקדשים, ועוד ועיקר תיכף ומיד ממש.