טקסט

¶1פון ווי אין קליפות און פנימיים האט דער אלטער רבי געזען, אז ווי אזוי קען מען דאס איבערברעכן און דארף מען דאס איבערברעכן בתקפה, און די התחלה זאל זיין ביופן כזה.

¶2און דערפאר איז פארשטאנגען ענין פון ניטא במחיצתי וואס דערפון ווי די גמרא דערציילט אנטקעגן שמואל'ן מיט שלום איז דאך פארשטייט מען דאך דעם גודל הענין

¶3פון אזא סארט הבטחה וואס לכאורה איז דאס שלא לא תיערך פון אראפרייסן א פוטערנעם קרבים פון א מאנצל פון א יחיד, נאר דאס האט זיך גערעדט וועגן דורכברעכן די קליפה בתוכפו ובתחילת בתוקף סמיכתה.

¶4דערפון פארשטייט מען, אז די שליטת הקליפה איז בייט זיך מזמן לזמן, אז ס'קען זיין, אז אין אן ארט, און ”בזמקום פלוני ובזמן פלוני”, זאל דאס זיין אין אן ענין פון פנימי אדער אין אן ענין פון מקום פון לאחר זמן אדער אין אן אנדער מקום קען ליגן דער תוקף גאר אין אן אנדער ענין.

¶5דאס הייסט, אז אזוי ווי ס'איז דא די חילוקים בא יעדער מענטשן.

¶6וואס דאס איז דאך ווי ער זאגט אין כתבי האריז"ל, אז איצטער איז ניט נשמות חדשות, נאר נשמות וואס קומען שוין אראפ ניט פון ארשטן מאל, במילא איז דא ענינים מיוחדים וועלכע זיי דארפן משלים זיין, און אין דערויף האבן זיי א מלחמה קשה, משא' כן אין די ענינים וואס זיי האבן שוין משלים געווען אין דעם ילדוך שלפני זה,

¶7איז מערניט וואס מצד דערויף וואס ער איז נאכאמאל בעולם ליגט אויף אים דער חיוב, אבער דא שטעלט זיך ניט דער יתר-הרער אזוי מיט התוקף.

¶8דערפון איז אויך פארשטאנדיק, אז דוקא אין דערויף דארף ער ליגן במעהוי זהיר כפי אט אזוי איז אויך דא ”בכל מדינה ובכל” תקופה, אט דער ענין וואס איז פארבונדן מיט דער מדינה און מיט דער תקופה.

¶9אט דאס וואס ס'איז אין דער מדינה, ובפרט בשנים האחרונות, איז אט דאס, אז מ'גיט אויס אויף הוצאות הבית, און ניט אויף ענינים פנימיים, ואכילה שתי', נאר אויף ענינים פון כלי בית און דער יופי חיצוני דער קישוב חיצוניו של הבית,

¶10און ענינים חיצוניים בהנוגע צו לבושים גיט מען אויס הוצאות וכתפים גדולים, בהרבה יותר מן המדה.

¶11וואס דאס האט דאך, בפרט נאך אז ס'האט דאס נאך א שורש אין קדושה, די גמרא זאגט דאך אין חויים, ווי ס'דארף זיין דער אויספון פון לכבי דער צצמא און לכבי דער תשתה און בהנוגע צו אכילה און שתי און ווי ס'דארף זיין בהנוגע ללבושים האט דאך דאס אן ארט אין קדושה אויך, בשעת אבער דאס כאפט זיך אריבער כליפה איז דאס וואס דאס האט אן עתיזה אין קדושה איז דעמאלט איז

¶12ביז וואנענט אז ס'איז געקומען בשנים האחרונות, און מ'זעט אין דערויף א שינוי במשך שנים האחרונות ממש, אז אט די וואס דאס איז לגמרי שלא ביכלתם איז רעכט אז מ'זאל מתנצן זיין אויף זיך אין עניני אכילה און שתי און אין עניני צדקה און וכל הענינים כולם,

¶13אבי אט די זאכן וואס מ'האט מורא ”מפני מהרות העין”, ”מה יאמרו הבריות” איז אין דערויף ניטא קיינע הגבלות, מ'רעכנט זיך ניט לגמרי מיט די יכולת און מיט די אפשריות, און מ'רעדט שוין ניט פועגן דעם זומען בפועל, אבי איבערטאנצן די שכן,

¶14אדער איבערטאנצן דעם שכן אדער אז זיין קינד זאל קענען זיך ברימען פאר א צווייטן קינד די ענינים של מה בכך, וואס ס'איז ניט נאר ניט נוגע צו פנימיות, דאס איז נאך מקלקל צו פנימיות, אבער ער דארף זיך שטעלן אין אזא מעמד ומצב וואס בריות וויל מען אויף אים קוקן, ווי דער אלטער רבי טייטשט בריות, אז זיי האבן קיינע מעלות ניט,

¶15מערניט אט דאס וואס זיי זיינען נברא געווארן על ידי הקב"ה במילא זאגט דאך די גמרא אין תענית ”לוך לאומן שעשאני” און טענה זיך מיט אים אויס איז דארף ער אויסנעמען פליעות און ביי אמאל דערציילט מען געווען אז ער האט געהאט א פעטער, ער איז געווען א גרויסער בקי און א גרויסער לאנדן,

¶16און אויף מזל ס'איז דאך ”לאו בזכותי תליא מילתא אלא די מזלי תליא מילתא” איז ער געווען א רב אין איינע פון די קאלוניות אין רוסלאנד, וואס דארט איז געווען די הנהגה ווי פון קאלוניסטן, און בשעת ס'איז געקומען צו גאס האט ער דערציילט ווי אזוי ס'פירט זיך אין שול,

¶17און וועמען מ'קלייבט אויס פאר א גבא פון עומד בראש האט ער דערציילט, אז איינע פון די בחינות אין דערויף זיי זיינען געווען א שולי דגבאים דארף מען דאך זיצן אין מזרח, איז געווען איינע פון די שלימות והמערה איז געווען, אז בשעת ער זיצט אין מז דארף ער א שפיי-טאן זיצנדיק אין מזרח, אז די שפיח זאל דערגרייכן און זאל זיך צוקלעפן ביז דער וואנט פון מערב.

¶18און אט דאס איז א סימן, אז ער האט א שלימות וואס א צווייטער האט דאס ניט, במילא קען ער צוקומען, אז מ'זאל אים אויסקלייבן צי אויף דעם מינוס, צי אויף דעם פאסט און צי אויף דעם און דעם מינוס.

¶19דא רעדט זיך ניט וועגן דערויף, אז מ'דארף איבערשטייגן יענעם ער זאל ד און ס'זאל זיין דער זה כולי ואנוהו וואס פארסטו, נאך מישן דעם עניני וכי' הער ס'איז יענעם אין בחירה-חשית?

¶20ס'זאל רעדט זיך ניט וועגן דערויף וואס מ'דארף איבערשטייגן יענעם, אז ער גיט-אויס אויף הוצאות בניו ובני ביתו לתלמוד-תורה, ווארום דערפון קריכט מען ניט אריין אין חורות, די גמרא זאגט דאך,

¶21אז קלמזי נוסף של אדם צונים לו מרשת שנה ועדים הטיפורים א חוץ פון שבת ויום-טוב, פון דאס וואס ער דארף אויסגעבן אויף דנה ותלמוד-תורה, במילא דערפון פארענגט מען דאך ניט עוד יא איז מערניט לשעה ווארום דערנאך איז דאך דער אויבערשטער לבוא ”ואני פורע” לבוא עליין 'ואני פורע' איז ער דאס משלים,

¶22נאר וואס דען מ'שפארט זיך איין, אז מ'זאל איבערשפייען דעם שכון, אזוי אז ס'זאל דערגרייכן פון מזרח און אין מעריב אליין נידעריקער און ט און אויף דערויף איז דער מאן אליין איז דאס אויך נוגע, אויב דער מאן איז שוין א מורה מים און ער ווייס ניט וואס די שכן ס'רעדט פון יענער זייט ציור דערציילט מען דאס אים בשעת מעריב בשעת מעריב בשעת מעטשערער און אין די פריער,

¶23ביז וואנענט אז ביי אים לייגט זיך אויך אפ, אז ס'איז כדאי די מסירת-נפש ביז הלואה וואס ס'איז דאך עבד לבו לא יד שמעהו און ער ווייס ניט פון וואנענט ער ווע אבי אט דאס ווי זיי ווכן דא אן פערניטשע איז דאס ווי די גמרא זאגט ער דארף זיין כלי בית נאים טייטש אפ די זהר אז דאס מיינט מען מצוות,

¶24אבער אט דא איז א ענין וואס האט א נאמען אויף גויה איז פערניטשע און בשעת ס'דאל זיין דער פערניטשער דארף דאס האבן מיט אלע דקדוקות, ניט נאר די פארב און ניט נאר דער גודל ורוחב וקולה נאר אויף דער מין העץ פון וואנענט דאס איז

¶25און והיא העולה על כולנו, אז מ'זאל וויסן אז מ'האט דאס געקויפט אין אזא ארט וואס נעמט אייערע מפינכון דער דאלער, ס'איז גאר ניט נוגע ווי דיקא לבית זה, ניין, מ'דארף נאך זען אז דער חותם וואס עבדיק לו בית זאל ער קענען אנווייזן אז דאס איז אין רכור פלוני ומקום פלוני וואס כולו על מיד אז דארטן שינגט מען אראפ די הויט, נאר ניט פאר דעם נאמען אליין, פאר דעם איכות אליין.

¶26און אויף דערויף איז כדאי דערגיין די יאר זיך, און דערגיין די יאר די מאן, און זיי זאלן טאן בעניני מקריב, אבי די שכן תא זאל מודה זיין, אבי שפייך ס'דער לאנגט ווייטער און טיפער ווי דער ענין פון וואנענט פון וואנענט ס'האט זיך ביי איר גענומען.

¶27ובדרך ממילא מובן, אז אחוץ דערויף וואס דאס רירט אן תכל ספק בריאת הגוף און מ'רעדט שוין ניט וועגן בריאת הנשמה איז בעל ימלט אז דאס זאל ניט פעלן אין די אלע הוצאות וואס מ'דארף האבן אויף ענינים של קדושה,

¶28ביז צו חינוך בנים ובנות אז זיי זאלן גיין אין א כשר"ע ישיבה און מ'זאל זיי קענען שיקן אהיר ניט רעכענענדיק זיך דערמיט וואס עשי דמגן אין צד דער יומא אז ער איז זיך חינוך גיט מען דאך א חינוך אנגעלט, ווארום דאס איז א חינוך וואס לא לעבדו שם ולא לתורתו,

¶29און בשעת דאס איז פארבונדן מיט קדושות, ווי ס'שטייט אין זהר, דארף דאס קאסטן געלט, אזוי האט דער אויבערשטער איינגעשטעלט די וועלט, און גיט געלט אויף דעם מ'זאל דאס קענען אויספירן.

¶30און אט דאס איז אן ענין וואס מוז זיך אנהויבן לכבחילה פון דער עקרת הבית, אז מ'זאל אנהויבן איבערשטעלן די הייזר, און ס'איז לא בשמים און ניט פארבונדן מיט 'מסירת נפש',

¶31אז וויסן הסדר מסובר בזה, אז די ערשטע זאך דארף מען וויסן וויפל ס'איז דא מזומען, און דערנאך דארף מען וויסן וויפל ס'איז דא די כוחות הגלויים צו וואס מ'קען דערגרייכן, און בעל את ברירה קען מען דאך אויך רעכענען מיט די כוחות הנעלמים מיטן כח היכולת, און דערנאך דערפון וואס מ'רעכנט אויס וויפל דאס מאכט אויס אין דאלאר זאל מען אראפרעכענען אויף די ענינים חיומיים, ווא�

¶32און בשעת ס'וועט עפעס בלייבן איז אט דעמאלט דארף מען געדענקען, אז דאס וואס מ'טאר מען טאר טאר מען ניט, און דאס וואס מ'מעג דארף מען ניט, ס'איז דאך אבער 'דיברה תורה' כנגד יותר-הרע, כי סוף כל סוף האט מען דערפון א בטח, ווי די גמרא אין מדרש דערציילן,

¶33אז לעמו ניסן כפרשה פון תורה ורמורות כאטש אפילו דאס איז 'דיברה תורה' כנגד יותר-הרע, אבער בשעת מעשה טוט ער אן ענין של היתר און דערנאך קען ער זיך גלייך תשובה טאן וועט ער פטור ווערן פון דעם בן סבר ומבה און ס'וועט אויסוואקסן א בן לתהילו לשומו לתתרת.

¶34דאס איז וואס ס'איז אבער א דבר המוכרחים, און ווי מ'קוקט דאס צו איז דאס מהרס דעם ציור פון די אלע פון רוב, פון די וואס האבן חתונה וואס גייען ארויס אין וועלט,

¶35אז מצד דערויף וואס ס'לייגט זיך אפ הנחות העולם, אז דאס איז א דבר מוכרח לגמרי, אז ביי אים דארף זיין בעסער ווי דאס איז ביי דער שכנטער, ניט רעכענענדיק זיך דערמיט וואס ס'טוט זיך ביי אים און וואס ס'טוט זיך ביי דער שכנטער, און על פי רבי איז מען נאך אין דערויף מכניס, אז אויב ס'איז אפילו א ספק צי געשכנט ער האט דאס רעכנט מען, אז מסתמא האט זי דאס, במילא דארף ער האב�

¶36איז בשעת מ'וועט אט דאס פועל'ן ביי זיך אויף איבערשטעלן דאס מעיקרו וועט דער אויבערשטער דעמאלט העלפן, אז מ'וועט איבערברעכן אט די קליפה, וועט דעמאלט דער אויבערשטער געבן, אז ס'זאל זיין הרחבה אין ענינים של קדושה, וועט אויף בדרך ממילא אראפקומען הרחבה אין ענינים אפילו פון עולם, אז ס'זאל זיין די אדירה נא און כלים נא ברוחניות,

¶37און אויך זיין א דירה און כלי נעים כפשוטם בפועל, נאר דאס וועט אנקומען אן שוועריקייטן און אן הלוואות, דאס וועט זיין ”מידו המלאה, הכתוכה”, הקדושה, במילא וועט דאס זיין והרחלה.

¶38לחיים. לחיים.