transcript · Yiddish
Text
Machine text not yet checked by a person - do not quote it as the Rebbe's words.
¶1מאכן פון ארגות. המצוה נקד סיאל הי'שטיין, הידודו אז מ'הייבט זיך אן דער חוצה פון חינוך פון חינוך פון חינוך טובות, אין תורה איז דאך כמור ואי?, און כמור וואס וועט מען א פניטשטער אז דאס מיינט מען, אז אפילו די גשמיות פון א אידן האט בגלוי, ביז אז דער פילט דאס די הנאה פון די ענינים וואס קומען פון די גשמיות ויכול שלמעלה, וואס דארט איז דא נאכמער בגלוי די גדלות הבורא ווי דאס שטייט למעלה, איז דאך קומט דאס ניט די גדלות ווי דאס איז אין די ענינים וואס למעלה הייסן זיי גשמיות'דיקע זאכן, לגבי די ענינים וואס זיי זיינען מרוחניות'דיקע זאכן, ווי גערעדט מער בארוכה אין די התוועדות של
¶2לפני זה, און דערנאך איז נאך דער קיין מסירי באשלמותא אויך כיום הששי, וואס אין אים שטייט אויך צוויי מאל טוב, און אדרבא דער צווייטער מאל טוב וואס שטייט ביום הששי, גייט דאס אויף ניט ביום השלישי איז דאך דאס מערניט ווי הוכפל בו כי טוב אנטקעגן דעם טאג שלפני זה, ווי בפירוש הפשוט, ווי רש'ברענגט אויך אראפ, אז ווי ביום השני שטייט ניט טוב און דערפאר שטייט אין ביום השלישי כפליים, משא נכן דער טוב פון מקום הששי, איז דאך פשוטו של מקרא גייט דאס אויף דעם טוב פון אלע ששת ימי הבריאה, וואס דאס וועט שטיין בגלוי, ווען וועט מען זען בגלוי, ווי אזוי אין יעדער אלף, ניט נאר אין אלף הראשון, וואס דאס איז כנגד ספירת החסד, און אויך אפילו אין אלף ושני, וואס דאס איז כנגד ספירת הגבורה, ווי דער רמב אן חומש ברענגט אראפ, אז דאס איז כנגד ששת המדות, און אז דער יום השני קומט אויס איז דאס מדת הגבורה, וועט מען דעמאלט אויך זען, אז דאס איז טוב ווי ער שטייט אין יום הששי, אז יעדערער פון די טעג שלפני זה
¶3ניט נאר יום ראשון, נאר גלייך אויך יום שני, עאכו כמה וכמה די יום שלישי און די ימים שלפני זה, וכנגד כולם ווי דאס שטייט אין יום הששי, וואס דעמאלט איז דאך הכל מוכן לסעודה סעודה גשמיות, און אויך סעודה רוחניות, וכמדובר כמה פעמים. דערצו איז דאס אויך דער יום הששי פון פרשה ויחי, וואס ויחי בכללות ווייזט דאך דאס אויף אן ענין פון חיות אמיתיים, ווי ס'שטייט אין תורת אמת, ובפרט נאך אז דא רעדט זיך דאך וועגן ויחי פון יעקב'ן, וואס יעקב איז דאך מדתו, מדת האמת, און וואו איז דער ויחי? איז דאס ניט ווי ס'שטייט פריער ווי אזוי ס'איז געווען אין ארץ, תנאה און ארץ מגורי אביו דאס איז ויכי יעקב בארץ מצרים, ביז וואנענט אז אויך עשרה שנה איז דאס אויך בגימטריא טוב, וכמבואר אין מפרשים מיט אלע פירושים שבדבר. און דאס קומט אראפ בגלוי, ס'איז דאך ניט ענינים וואס ס'שטייט ברמז, דאס איז בגלוי בשעת מ'שרייבט שטרות, און מ'דארף דארטן שרייבן דעם זמן, אדער מ'וויל שרייבן דעם זמן,
¶4שרייבט מען דאך אויך דעם זמן, אדער אין אגרות קודש אדער אין אגרות סתם שרייבט מען אויך אז דאס איז יום הששי פון פרשה ויחי, און אז מבילין איז נאך מוסיף אז דאס איז ויחי יעקב, און בפרט נאך אז יעדער איד איז דאך ניצוצו של יעקב, וכמדובר לעיל, ומבואר אויך אין אגרת הקודש פון דעם אלטן רבי'ן, אזוי איז יעקב איז כלל און ער איז דא אין יעדער אידן, על דרך ווי מ'זאגט דאס אויך בנוגע צו משיח צדקנו, אז דרך כוחר מיעקב טייטשט דאך אפ די גמרא, די ביידע פירושים, אין בבלי און אין ירושלמי, אז דרך כוחר מיעקב גייט דאס אויף מלכא משיחא, און גייט דאס אויך אויף יעדער אידן, און בפרט נאך ווי אראפגעבראכט אין פסק דין אין ספר הרמב",ם וואס דאס איז דאך הלכות הלכות פון מלחמותיהם פארבונדן מיט ימות המשיח, אז דרך כחר מיעקב גייט דאס אויף דעם ענין פון משיח'ן, און ברענגט דאס אויך אראפ דעם פירוש, אז דאס איז משיח אין ביידע אופנים,
¶5ווי מושיח שטייט אין דוד מלכי משיחא בפשטות, דוד בן ישי, און אויך ווי ער פייטשט אפ אין רמב עם גופא גלייך אין דעם המשך, אז דער צוויילטער האלבער פסוק גייט דאס אויף משיח צדקנו, וואס ס'איז זיין אין אחרית הימים, וואס די אחרית הימים איז שוין גרויט, וויבאלד אז מ'האט שוין מעשינו ועבודתינו, און מ'האלט שוין אויך אין אלף הששי, און אין אלף הששי לאחרי שנת חמש מאות, וואס דעמאלט איז דאך די אלע קיצים, ווי אראפגעבראכט אין ספרים, און אויך בפשטות, חמש מאות איז דאך שוין דער חצי המעת-לעת דורכגעגאנגען, וכמדובר כמה פעמים. און אין דערויף גופא, כאמור, האט מען אויך אז דאס איז שנת, וואס דער שתובץ דערפון איז תה' אדער היו תהי'שנת ניסים, און ווי די אידן האבן אנגענומען ניסים לשון רבים, וואס דאס איז דאך שייך במיוחד אין זמן הניסים, וואס אפילו די הנהגה רגילה ווערט די הנהגה ניסית, על אחת כמה וכמה די הנהגה ביומי השבת און די ימים פון די ימים טובים אדער ימי חנוכה, דעזלינים, אין מבך היוצא בזה, וואס דאס איז דער ניסי ניסים, א נס בתוך נס,
¶6אדער נס למלאו מן הנס, אדער רים על הנסים ניט נאר רים על הנסים, נאר רים נסי על הנסים וכמדובר כמה פעמים. וואס דאס איז אויך וואס מ'האט דאס אין די אלע ענינים, כאמור, און מ'האט דאס בנוגע צו די שנה, איז דאס א תהי שנת נפקים אדער הי'תהי שנת נסים, כנוגע צו ימי החודש, האט מען דעם חודש, און מ'שטייט אין דעם טאג, אין דעם חודש עצרים, וואס קיימא סיהרא באשלמותא פון דעם חודש, און דער חודש איז דאך חודש טובות נהנה הגוף מן הגוף וכמפורש לעיל. און מ'האט דאס אויך בנוגע צו ימים, האט מען דאס אויך די יום הששי, וואס שטייט צוויי מאל טוב און דער צווייטער טוב איז כולל אין זיך דעם טוב פון אלע זעקס טעג אויך דעם טאג, אויך פון דעם יום הששי, ווי ער איז א יום בפני עצמו, ערויף אויפן עיקר שלו, וואס ער איז גאר כולל כל הימים כולם, הכל מוכן ליסודה וואס מצד דערויף איז דאך כולל אין זיך א דבר פעלדע, י'שבט לביום השבת שבא לאחרי זה, ווארום וואס איז די אכילה פון שבת וואס דורך דערויף פירט מען אויס דעם עונג שבת? איז דאס דוקא דערפון וואס טרח בערב שבת מיום הששו שלפניו, וכמדובר כמה פעמים בארוכה.
¶7סיי מצד דעם יאר, און סיי מצד דעם חודש, און סיי מצד דער וואך ורכי יעקב מערת מצרים, און אין דער וואך גופא סיי מצד דעם טאג אין דער וואך דער יום הששי, ביז אז ס'ווערט אויך דער יום הששי, וואס אזוי טייטשט דאך אפ די גמרא, אז יום הששי איז גייט דאס אויף דעם ענין שניתן בו, וואס דעמאלט איז געווען מתן תורה, וואס דעמאלט איז געווען הששי, ווארום אזוי איז געווען ארץ ירא ושקטה, און בשעת ס'איז געווען מתן תורה אט דעמאלט איז געווארן ניט ירא נאר געווארן שקטה, דורך דורך דורך וואס ס'איז געווען הששי, און דאס האט ארויסגעבראכט דעם אמת אמיתנו, מיטן טוב אמיתי שבכל ששת ימי הבריאה, וואס דאס איז בדוגמא פון די ש successorות אלפי שני דאב ועלמה, כמוזכר לעיל, אז דעמאלט זעט מען, בשעת ס'קומט גלייך תיכף ומיד, דער גאולה האמיתית והשלימה, זעט מען דעם טוב ביז אין אן אופן פון טוב הנראה והנגלה, וביחד עם זה אויך דעם טוב ברוקן, און דער טוב גשמי, און דער טוב ובסדים המסתרים, וכמדובר כמה פעמים איז דאס אין יום הששה, און אין יום הששה עצמו, אין דעם זמן שלו וואס ס'האט שוין אנגעהויבן, ביז וואנענט אז ס'שטייט טוב בגלוי,
¶8מראה באצבעו ואומר זה, אז ס'איז שוין דא דער רגע, דער לעצטער רגע פון גלות, וואס דאס איז גלייך נאך דערויף דער ערשטער רגע פון גאולה, און דערנאך גייט מען מחיל אל חיל מיט אן אופן של מרוצה, וכמדובר כמה פעמים, ביז וואנענט אז מ'גרייט זיך אויך צו ובואו לשמות בני ישראל ווי ער טייטשט אפ אין מדרש, אז נחתים לגדו מיצרים איז די זעלבסט שמות איז סלקא מבי גלותא ברחמים, און בפרט נאך אז מ'האט זיך אויך די התעסקות אין הפצת המעיינות חוצה, וואס דאס ברענגט דאך גלייך אראפ אין קא ימ'דער מלכא משיחא. וואס דערפאר איז אויך דער זמן אויף שוין רעדן, וויבאלד אז דאס איז אין די שלשים יום שלפני יום ההילולא, פון עשירי בטבת האט זיך די וואך אנגעהויבן פון עשירי בשבט, האט זיך די וואך אנגעהויבן מיט עשירי בטבת, און דאס איז שלשים יום לפני החי, וואס דעמאלט איז כל עבודתו אשר רבט במשך כל ימי חייו שטייט בגלוי, במילא איז דאך פארשטאנדיק, אז מ'האט די קיימא עשירי באשלמותא פון דעם חודש שלפני זה, איז דאס די הכנה הכי קרובה והכי מתאימה, אז ס'זאל שוין זיין דער טועמי'חיים סכו, ובפרט ניט נאר אין דעם ענין פון טועמי'נאר
¶9אויך אין דעם עיקר הדברים, אז ס'זאל אויך זיין דער קיצו ורמנו שוכן העפר תיכף ומיד ממש, נשיא דורנו בתוכם, דער רבי דער שווער, וכמדובר כמה פעמים, ובפרט נאך אז די גאולה וואס קומט איצטער איז דאס כנגד יצחק, וואס דאס איז דאך דער שמו השני וסיום השן, און אויך אויך וואס קומט דאס? קומט דאס און ווערט פארבונדן
¶10בן אחר, און מ'האט די מעשינו ועבודתינו מאכן פון אחר פון דער גאנצער וועלט וואס איז אין אן אופן פון אחר, קודם עבודת פון א אידן, איז דאך דעמאלט אלה תולדות טאקע ס'שטייט מלא אבער ס'קומט אלה תולדות ארץ ביז וואנענט אזוי לגבי אלה תולדות פסח איז דאס אן אנדער מציאות און אן אנדער זאך, אף על פי וואס לכאורה שטייט די זעלבע ווערטער דא הויבט זיך אן אלדי תוכדות השמים וארץ און דארט הויבט זיך אויך אן אלדי תוכדות פרץ איז דאס שלא בערך כלל וכלל וכמדובר כמה פעמים. וואס דערפאר איז אויך בהנוגע צו דעם יום ההילולא, וואס דעמאלט איז דאך ווי במשך פון שנה הכי אחרונה איז די התוועדות הקשורה בזה וועט דאך זיין דעם שבת שלפני זה, במילא איז א דבר נכים, אז מ'זאל אויסנוצן דעם יום הראשון און יום השני, וואס בלי מדרש ווי ער וויל דאך דעמאלט זיין אויפן אוהל כרגיל, אז ביום הראשון שבכל שבוע, און יום השני, על אחת כמה וכמה אויפן ציון פון דעם בעל הציון, פון דעם בעל ההילולא, כבדובר כמה פעמים, במילא איז וועט מען אויך קענען פארן אין אן אופן פון נתן הוי'לכם לב לדעת
¶11אן ינין להוראת ואזנין לשמוע, און אין יעדער ארט וואס יעדער וועט זיך אויסקלייבן דארטן, איז נוסף אויף דערויף וואס ער וועט דארט האבן אויך ס'דאך מאנטיק איז דאך אויך שייך עלי'לתורה, במילא אויך זאגן א פארווערטער פארבונדן מיט דער קריאה שבתורה פון דעמאלט, ובפלט אז דאס איז דאך שוין דער דיוק כאמור, פארבונדן מיט ספר שמות, און אויך זאגן אויך פון די ענינים הקשורים בזה, און על אחת כמה וכמה א ווארט, אדער מער ווי א ווארט, פון די מאמרים פון די תורה פון דעם בעל ההילולא, פון רבי'ן דעם שווער, אדער פון דעם מאמר וואס ער האט ארויסגעגעבן צו עשירי בשבט, כמדובר כמה פעמים, אדער פון אנדערע מאמרים, מתאים צו די ווארט אין וועלכע ס'קומט אויס היינטיקן יאר, דאס איז דאך שבת שירה, כמדובר כמה פעמים, דער ענין פון בשלח פרעה את העם וואס דאס איז אויך דער ענין פון גאולה האמיתית והשלימה, און אויך אין ענינים פארבונדן מיט מעשה בפועל, אויף נאכמערער מוסיף זיין מיט די קיום ההוראות פון מעשה בפועל, וואס המעשה הוא העיקר פון דעם בעל ההילולא.
¶12און כדי דאס זאל זיין אין אן אופן מסודר, איז דאך ווי אין אלע עניני מסודרים, איז דאס טוט אז מ'הויבט דאס אן מיט שלשים יום לפני זה, וואס דאס איז גלייך פון עשירי בטובות, כמוזכר לעיל, על אחת כמה וכמה פון יום הששי, וואס דאס איז א קיימא עשירי באשלמותא פון חודש טבת, יש להאריך בזה, פי כמה וכמה וכמה. און ויהי רצון, אז פון דעם דיבור בכל ענינים אלו, זאל מען שוין האבן אין דעם יום הששי פון פרשה ויחי פון שנת ה'תשמ,"' נו'ן, און גלייך אין התחלת פון דעם יום, אין פרט נאך אז מ'האלט שוין נאך תפילת ערבית, אז מ'איז נאך פאר קריאת-שמע של אמיתי, וואס דאס איז דאך אויך דער חשבון פון דעם יום הששי בתחילתו, האלט מען נאך פאר דערויף, אז מ'האלט שוין אויך נאך אכ צדיקים, ודו לשמך יש וישרים את פניך האט מען אויך אט דעמאלט די אלע ענינים, כמדובר, אויף מוסיף זיין אין מעשה בפועל, לויט די הוראות פון דעם בעל ההילולא, און ס'זאל זיין אין אן אופן מסודר ביום ההילולא שלו, און יעדער ענין, כדי דערנאך זאל זיין ביתר שאת וביתר עוז, דארף מען דאך אויך אויספרואוון און אנהויבן בפועל אין די ימים שלפני זה,
¶13כמה וכמה, אז ס'איז שוין אנגעהויבן דאך שוין די שלשים יום, און מ'האט אויף דערויף דעם נתינת-כח אויף לעבן מיט דער צייט, אז ויחי יעקב בארץ מצרים איז אזוי אף על פי וואס דערויילע האלט מען נאך אין דער רגע האחרון של הגלות, נאך פאר דער רגע ראשונה של הגאולה האט מען שוחק ויחי יעקב בארץ מצרים ווי יעקב שטייט אין יעדער אידן, גיט ער אין אים אריין דעם חיות אמיתי, אז זייענדיק נאך אין מיצרים וגבולים פון דעם גלות, מאכט ער דעמאלט גלייך אין די התחלה שבדבר, על דרך ווי די התחלה פון דער סדרה איז דאך אי יעקב בארץ מצרים עשרה שנה, דער פירוש הפשוט, איז דאך אז ס'האט זיך אנגעהויבן ערשט די זיבעצן יאר לאחרי ווי ער איז געקומען אין ארץ מצרים, וואס וועגן דערויף וועט זיך אין דעם קומען אין ארץ מצרים, אין דער פרשה שלפני זה, און דערנאך זאגט מען, אז בשעת ער איז געקומען און האט זיך געטראפן מיט פרעה און גערעדט וברך את פרעה וכו'איז אויך געווען דער שבע עשרי שנה, על דרך ווי מ'זאגט ווי יום שכולו ארוך אז בתחילתו הוא ארוך, על דרך זה אויך איז די שבע עשרי שנה איז שוין בתחילתן איז דאס טוב אמיתי, ביז דעם טוב העיקרי, וואס מ'האט צוזאמען דעם טוב העיקר פון רופניות
¶14טוב העיקרי פון גשמיות, און טוב העיקרי וואס איז העכער סיי פון גשמיות סיי פון רוחניות, און וואו ווערט דאס נתגלה? ווערט דאס נתגלה דוקא אין אמני מזה הטארתן שאין תארתן למטה הימנו, און אין דעם חלק שבו וואס ווערט אנגערופן בשם גוף, וכמוזכר לעיל, אז דעמאלט איז ניט נאר אז דער גוף קומט-אן צו דעם גוף שלמעלה, און ער איז אוכל ושותה ימנה נאר אויך אין אן אופן וואס נהנה מן הגוף, ביז די הנאה הכי אמיתית והכי עיקרית, די הנאה פון די גאולה האמיתית והשלימה תיכף ומיד ממש, ובפרט נאך אז מ'הויבט דאס אן דורך דערויף, דורך דעם צוזאמענטרעפן זיך איצטער, וואס עמך כולם צדיקים האט מען דאך איצטער צוזאמענגעטראפן חמה עשיריות פון אידן, וואס עמך כולם צדיקים איז דאך הנאה להם והנאה לעולם דוקא דער לשון פון הנהר, על אחת כמה וכמה אז דאס איז אין אן אופן פון כינוס, וכמוזכר כמה פעמים, און מ'ווערט וועגן גלייך אראפ אז פון דעם קצר נאכמערער מזרז די גאולה, דורך דערויף וואס מ'מאכט מער בקיצור די ענינים הכנות לזה,
¶15ובפרט נאך אז מ'פועל'ט דאס אויך בא דעם אויבערשטן, און ידם לו הפתוחו הקדושה והרכרה, ווערט ממש איין און איינציקער רגע נאך געבליבן פון דעם גלות, ותוקף שלאחרי זה, האט מען די גאולה האמיתית והשלימה, און דערנאך גייט פון מחיל אל חיל ביז יראה אלא אלקים בציון בנערינו ובזקנינו בבנינו ובבנותינו ונשיא דורנו בראשנו, תוקף ומיד ממש, בארצנו הקדושה, און דארטן פון ארץ מציים וארצנו הקדושה, און נעמט אהינצו מיט די בתיק נשיאות ובתי מדרשות ובתיק מילות חסדים, כמדובר כמה פעמים. און ס'ווערט דארטן דער כינוס פון די אלע ענינים, און ס'ווערט דארטן גופא פון ארץ ישראל בכלל, אין ירושלים עיר הקודש, און דארטן אין הר הקודש, הר המקדש, און דארטן גופא אין דעם מקדש, און אין קודש
¶16הקדשים, ותיכף ומיד נאמר.