transcript · Yiddish
Text
Machine text not yet checked by a person - do not quote it as the Rebbe's words.
¶1אויבער בכל שבעה עשר בתמוז איז דאך דער זמן, על דרך ווי בכל תעמית סיבור פון דברי כבושין, על אחת כמה וכמה אין קביעות שנה זו, אז דאס קומט אויס אין פרשה פינחס, און אין פרשה פינחס עצמה איז דאס ביום חמישי, וואס דעמאלט איז דאך דא די הוראה המפוסמת פון לעבן מיט דער צייט, און אין חלק הסדרה, פרשה וואס איז פארבונדן מיט דעם טאג, מיט יום חמישי, איז דאך פרשה חמישי פון חמישי אן, איז דאך פארבונדן אין פרשת השבוע אין פרשה פינחס הויבט זיך גלייך אן דער ציווי פון קרבן תמיד, וואס דאס איז דאך פון די חמישה ענינים פון שבעה עשר בתמוז, ווי מ'זאגט דאך אויך אין די סליחות אז דעמאלט איז דער בטל התמיד, בשעת מ'לא בתורה, פרשת התמיד במיוחד, איז דאך אט דעמאלט האט מען דאך אין מאמר התורה און פסק דין התורה, אז העוסק בתורה כאילו תורת פון א קרבן, איז אט דעמאלט כאילו העיקיב אט דעם קרבן, איז בשעת מ'איז נאך קורא בתורה וברבים און ברכה בפני'לאחרי'פרשת התמיד,
¶2איז דאך דאס נאכמער שייך און נאכמער קישור און נאכמער תיקון בגלוי לפרשת פון יום זה, במילא אויך, אז ס'ווערט צוגעגעבן אין התחלה פון די ג'שבועות, איז דאך ווי יעדער ענין טוט-אויף א שינוי, און בפרט נאך א שינוי לטובו, און גרובה מדה טובה פון א פון אן אנדער ענין איז דאך אט דעמאלט ביתר שאת וביתר עוז אט דאס וואס ס'ווערט אויפגעטאן על ידי לימוד התורה, ובפרט נאך בתורה ברבים ובברכה לפני'ולאחרי'אין דעם ענין פון קרבנות בכלל, און דעם ענין פון קרבן זא במיוחד, וואס דאס איז דאך דער קרבן התמיד. במיוחד איז דאך פארבונדן מיט דעם ענין ווי ס'האט אנגערירט די ענינים פון דירה לו יתברך בתחתונים, וואס דאס איז דאך אויך פארבונדן מיט א דירה פון להבדיל, פון אתם קרויין אדם דערפאר וואס אדמה לעליון פון די דירה פון אידן,
¶3וואס די אמת'ע דירה פון א אידן איז דאך דוקא אין ארץ הקודש, און אין ארץ הקודש עצמה אין ירושלים עיר הקודש, און דארטן בבית המקדש. און וואס שבעה עשר בתמוז איז דאך פארבונדן מיט הובך העיר וואס דאס גייט דאך אויף ירושלים, און וואס די נקודה התוכנה והפנימית די נשמה פון ירושלים, איז דאך פארשטאנדיק בפשטות, אז דאס איז דער ענין פון בית המקדש שבה, ומכל-שכן וקל-החומר, אז דאס איז דאך די קדשים און קדשי-קדשים פון גאנץ ארץ-ישראל, און פון אלע אידן בכל הדורות ובכל המקומות, ובפרט ווען א איד געפינט זיך אין שבעה עשר בתמוז, צוזאמען מיט דער הבטחה וואס יעדער איד האט, מ'געפינט זיך מיט א ציבור, וברוב אב מהדרת מלך און א מקום שמגדלין בו תורה, און דא גידול התורה איז אויך פארבונדן מיט מגדלין בו תפילה וואס דאס איז פארבונדן של ישראל, וואס טוט זיך אויף ווי מ'זאגט דאך אויך אין די ברכות פארבונדן מיט א תענית ציבור, אז נאך תרם מקראו אניהנה, על אחת כמה וכמה אז מ'האלט שוין נאך קריאת
¶4התורה, איז דאך א סיכערע זאך, אז בקרוב ממש האט מען דעם אני אענה און דער אני איז בתכלית השלימות, וואס דאס דארף דאך זיין דוקא ווי דאס איז מידו המלואה הפתוחה הקדושה והרחבה ס'דארף זיין א שלימה בכל הפרטים, ס'זאל ניט פעלן, אפילו אז ס'איז דא כל הענינים, ווי ס'זאל פעלן אבער חמשה דברים ווי ס'איז געווען בבית שני, בשעת שהי'כוועל איז הקיים איז דאס נאך אויך ניט די גאולה האמיתית והשלימה, כמובן פון כמה ענינים, און אויך פון דעם ענין אויך. על אחת כמה וכמה ווען ס'רעדט זיך וועגן א קרבן, וואס ער איז דאך די תחילה פון כל הקרבנות, ווארום כל הקרבנות איז דאך תחילתן דארף דאך זיין אז מ'הויבט-אן מיט קרבן תמיד של שחרית, ועד דרך זה אויך נעוץ תחילתן בסופן, וסופן בתחילתן סיום כל הקרבנות איז דאך אויך מיט תפילת שחרית און מיט תפילת המנחה, ועל דרך זה בנוגע צו קרבנות דער תמור של בין הארבעים, וואס ער איז דאך כנגד תפילת המנחה,
¶5ובפרט נאך אז מנחה בכלל איז דאך כולל, און ס'איז דאך אויך דער נאמען פון כל הקרבנות כולם, וואס דאס איז דאך אויך די נקודה פון דעם בנין בית המקדש בלשון הרמב״ם, אז די מצות עשה איז, אז ס'זאל זיין דער בנין פון דעם בית שמקריבים אז ער זאל זיין מוכן להקריב בו קרבנות, וכאמור, אין די התחלת כל הקרבנות, און סיון כל הקרבנות, איז דאך פארשטאנדיק אויף וויפל דאס איז כולל כל הענינים שביניהם איז דאס דער קרבן התמיד, וכמוזכור לעיל, אז דאס איז דאך דער זמן מתאים וואס מ'געפינט זיך בסיום וחותם פון קרבן המנחה, תפילת הממחה, תפילת של תמיד של בין הארבעים. וכמדובר כמה פעמים על דרך זה די שייכות מיוחדה וואס אויך מיט הובקה העיר, וואס בפשטות איז דאך הובקה העיר איז דאס דורך דערויף וואס מ'מאכט א בקיום, מ'מאכט א שפאלד אין דער חומה, וואס די חומה פון קרבנות כולם איז דאך על דרך פון חומה בפשטות איז דאך, אז דאס איז סובב
¶6כל הענינים הנמצאים בה מראשיתם מיד סופם, וואס דאס איז אויך דער ענין פון קרבן תמיד, אז דאס איז כולל אין זיך כל הקרבנות כולם, וואס קרבנות בכלל איז דאך כולל אין זיך כל עבודת האדם, וואס באשטייט דאך די נקודה העיקרית שבזה והתניבית שבזה איז דאך, אז אדם כי יקריב זאל זיין מכם קרבן להוי,' און אין דערויף גופא איז דא חלוקות אין חיי האדם וואס זיי זיינען דאך את העולם נתן בלבם כולל כל החיים כולם וכל המציאות כולם, במילא איז דאך פארשטאנדיק, אז דארט איז דא קרבנות קירוב להוי פארבונדן מיט עבודה פון ימי החול און פון ימי השבת און ימי הימים טובים ביז אחת בשנה, אין עולותיכם און סיי כל עניני קרבן בכלל ובפרט. וואס דאס איז דאך אויך, כאמור, פארבונדן מיט דער פרשת השבוע און דער חלק החמשה שבו, וואס דארטן הויבט זיך אן גלייך אין קרבן תמיד, אין המשכתו פון קרבן השבת, ביז ער דערנאך איז דאך די התחלה דער וידבר גייט דאך אויף די קרבן
¶7דעם גאנצן המשך ענין הקרבנות איז מען דאך דערנאך מסיים אין דעם סך-הכל איז מען דאך כולל אין דערויף סיי פון קרבן התמוז וועגן וועלכע ס'רעדט זיך אין התחלת פון פרשה חמשי, פון חלק חמשי פון פרשה שבוע זה, און דערנאך המשש, און ווי ער שטייט בשלימות, וואס ווי ער שטייט בשלימות איז דאך ווי ער שטייט אין דעם מעמד ומצב פון וביום השבת, דעמאלט איז דאך חולל כל הענינים שלפני זה, ביום השבת, על אחת כמה וכמה ענינים פון קרבנות בכלל און קרבן תמיד במיוחד, מתחיל ליום הראשון, על דרך זה כולל כל הימים שלאחרי זה, און וואס כל הימים, די אלע ענינים האמורים, זיינען דאך כולל אין זיך כל ענין הזמן שבעולם, וואס דאס איז אויך כולל אין זיך על דרך ווי דער בית-המקדש, ובמוחד דער קודש הקדשים שבו, ווי ס'איז אויך מודגש, אז דארט איז געווען, אין קודש הקדשים, דעם ערן שתי', און וואס מ'זאגט דאך דער פנימנו הושתת כל העולם כולו, איז דאס כולל כל מציאות המקום, על דרך ווי מ'זאגט בנוגע צו
¶8שבת פון יום הראשון ביז יום השבת, איז כולל אין זיך כל מציאות הזמן. וואס דא איז אויך גלייך די הוראה פון די אפלערנונג אין די דברי כבושים פון עניים פון שבעה עשר בתמוז, אויף וואס ס'דארף זיין די זהירות, אפילו אין ענינים וואס לפורך זיינען זיי מערניט ווי א חומה, וואס אף על פי אין החום איז דאך אויך דא שייכות המציאות פון בתים און דירות שבתוך החולה, פונדעסטוועגן איז דאך עיקר ענין הדירה איז דאך דאס בפנימיות העיר, על דרך ווי ס'איז געווען אויך אין ירושלים, איז דאך געווען חומת ירושלים, און די דירות שבירושלים איז דאך מלונות חלקה לשבטים דערפאר וואס זי געהערט צו אלע אידן, דורך דערויף וואס דארט געפינט זיך די אמת'ע דירה פון יעדער אידן און אלע אידן, און דאס איז דער איון פון קודש הקדשים, איז זי דאך געווען בתוך החומה, און די חומה איז געווען ארום און ארום, סיי נא לפני'סיי נא לאחרי'סובב כל הענינים. במילא איז דאך נאכמערער מודגש בהנוגע צו די עבודת האדם, וואס דאס דארף דאך ארויסקומען פון יעדער ענין אין זמן ומקום,
¶9דארף דאך זיין, לכל לראש, אז ער קומט אין פארבינדונג א איד דערמיט, במילא נעמט ער דערפון ארויס, לכל לראש, וואס ער איז נוגע בעצמו, אז אויך אין זיינע ענינים וואס זיי זיינען טאקע מערניט ווי ווי אים ווייזט זיך אויס, אדער דער אמת טאקע אזוי ס'איז מערניט ווי ענינים של חומה אדער של סייג לתורה, וואס אין סייגים איז דאך דא סייגים יום, כמבואר לכמה מקומות, אז ס'איז שוין דא וואס סייגים וואס ווערן דערמאנט אין תורה שבכתב, על דרך זה דער ענין פון קריאת התורה, וואס איז דאך אויך ובפרט באמצע השבוע איז דאך דאס דער סייג, אז ס'זאל ניט זיין קיין ג'ימים בלי תורה, במילא האט מען דאס קובע געווען אויך אין די קריאת התורה, אויך כל ג'ימים מוז האבן אין זיך על כל פנים אין קריאה בתורה בערבים, און דאס ברענגט דערנאך, אז ס'זאל זיין דער ענין פון קריאת התורה ולימוד התורה, וואס ברבם איז דאך אפילו אז לא ידע מאי קאמר תורה שבכתב איז דאך דאס אויך אן ענין של לימוד,
¶10און כמוכח מזה, אז מ'הויבט אן מיט ברכת התורה, און דערנאך אויך מסיים מיט ברכת התורה, אפילו אזא וואס לא ידע מאי קאמר, וכמדובר כמה פעמים על דרך זה, בפרט נאך אז מ'איז דאס מקשר מיט ענין הצדקה, ווי געדראכט פון תורה אין דרושים פון מתן תורה, אז תורה איז ענינו דער ענין של צדקה, וכמדובר בארוכה ובפרט בשנה זו אין שנה תמימה און שנת האיבוב וכו'איז דאך דאס נאכמער בגלוי און נאכמער אין אן אופן של תורה, מלשון הוראה, אז דאס ווערט א הוראה צו יעדער אידן, פונקט אזוי ווי צו יעדער איד איז באקומען כל התורה כולה, על אחת כמה וכמה תורת משה בפשטות, וואס דאס איז דאך די תורה שקיבל משה בפשטות ובגלוי, אין דארג סיני איז דאך דאס תורה שבכתב במיוחד. און דערנאך ווערט דאס כולל אין זיך כל התורה כולה, איז זי שוין נכלל געווארן אין די עשרת הדברות, וואס דארט איז געווען ביידע זאכן, איז דער הר סיני און משה איז געווען בהרן בשעת די עשרת הדברות, און דאס איז כולל כל התורה כולה, אפילו מה שתלמיד ותיק
¶11עסיק לחדש. וואס דאס איז דאך אויך פון די חידושים פון שבעה עשר בתמוז, איז דאך דאס געווען א חידוש פון דברי סופרים, ס'איז דאך ניט א צום שמן התורה ווי יום הכיפור, אף על פי וואס אין יעדער תענית איז דאך דא דער עת רצון וכיוצא בזה די דוגמא פון כלו כמה ענינים פון יום הכיפורים, על אחת כמה וכמה אין די התחלה פון די תענית אלו, וואס התחלתן איז דאך כולל כל ההמשך שלאחרי זה, און התחלתן איז דער שבעה עשר בתמוז. וואס דאס אלץ איז נאכמערער מסביר, יעדער ענין דארף דאך האבן אין זיך א הוראה און א לימוד, און בפרט נאך אז יעדער ענין איז בהשגחה פרטית, וואס בשעת מ'זאגט אז דאס האט געטראפן אין בית המקדש שני דוקא בשבעה עשר בתמוז וואס דאס איז דאך כמוסקר בפועדות שלפני זה, בגימטריא טוב לכאורה וואס איז דא דער קשר מיט טוב? ס'איז דאך לכאורה דוקא א הפכה פון טוב דערפאר וואס דאס איז דורך דעם ענין פון עת רצון, און דורך דערויף וואס בקרוב ממש וועלן בטל ווערן די יצומות-עולה, און ניט נאר בטל ווערן, נאר יהפכו לימים טובים ולמועדים ואמת והשלום
¶12אהבו כמוזכר כמה פעמים, וועט דעמאלט זיין דער טוב בגלוי, פארוואס קען ער זיין בגלוי? ביז על אחת כמה וכמה בטוב הנראה והנגלה דערפאר וואס בפנימיותו זה מלכתחילה געווען כולו טוב, דערנאך איז כדי מ'זאל קענען צוקומען אין טוב עצמו צו א שלימות נאך א גרעסערער, אויך די מעלה פון מתאפכא חשוכא לו מהר חשוכא לנהורא ועל דרך ווי דאס איז אין עבודת האדם, אז אין די ענינים וואס ער דארף האבן מסירת-נפש איז דאך דאס אין אן אופן וואס ער איז מוסר נפשו, וואס דאס איז דאך בדוגמא פון אן ענין פון אתהפכא דער ענין פון נפש איז דאך, אז ער זאל זיין מחיר אין כל הגוף כולו, בשעת ער איז מוסר נפשו איז פראוועט ער מיטן נפש אן ענין פון אתהפכא. און דאס ווערט אויך מערב בצבעו ואומר זה אין וואס באשטייט דער ענין פון מתנות, אז דער אויבערשטער, וואס מה שמצוה לאחרים לעשות איז ער איז אני המסעול און ער הויבט דאס אן, הויבט ער אן מיט אן ענין וואס דאס איז טוב, און דאס איז אבער תכלית ושלימות הטוב, ווי כל הענינים פון דעם אויבערשטן, במילא
¶13אט דאס אין זיך דעם אויפטו פון אתהפכא, און ס'ווערט דער טוב אין מספר הימים בגלוי, אבער ס'איז דאך בגלוי איז וועט מען ניט ווי אזוי דאס איז טוב ווי ס'דארף זיין טוב, ס'קען דאך זיין טוב ווי ער איז אין דעם ענין החשבון, איז דאך ניט אן ענין וואס שטייט בגלוי בדבר הנמנה, דאס איז מערניט דורך דערויף וואס מ'ציילט די טעג, אדער מ'איז מחדש די לבנה, און מ'הויבט אן ציילן פון ראש-חודש קומט מען דערנאך צו יום השבעה עשר, וואס דאס איז בגימטריא טוב. איז דאס איז אויך באווייזט אויף עבודת האדם, און בפרט נאך אז גלייך ווי ס'הויבט זיך אן א התחלה פון החודש דארף ער גלייך וויסן אז דאס איז בונין ללבנה, און במילא דארף אויך זיין מונין ללבנה אז יעדער זאך וואס מ'טוט דארף מען דאך טאן מיט א חשבון דקדושה, במילא דארף דאס האבן א מנין דוקא מצד דערויף וואס דאס איז מתוך חביבותם ווערט דאס פארבונדן מיט א מנין, און כל שבמנין איז איינע בטל, על אחת כמה וכמה אויב דאס איז עס שבמנין, וכמדובר כמה פעמים. וואס דאס איז אויך, מ'ברוגט ארויס מדגיש נאך מערער די חביבותם של ישראל, של די
¶14אין הקב",ה. ובפרט נאך אז אידן ווי מ'האט געזאגט אויך אין די סליחות און די תפילות ובקשות וואס תוכנם פון כולם איז, בפרט נאך פון די סליחות המחדות שבהם און די קריאת התורה שבהם, אז ס'זאל זיין דער סלחתי כדברך אז דוקא ווי אידן בעטן, און ווי מגשור רבינו האט אנגעהויבן בעטן, אז דאס זאל זיין דער תכלית השלימות וואס דאס איז פארבונדן דורך דערויף וואס ונפלינו אני ועמך מכל העם אשר על פני האדמה זאל דאס זיין אין תכלית השלימות דורך דערויף וואס דאס קומט תוקף ומיד ממש, ובפרט כמדובר, אז מ'איז זיי אויך מקשר מיטן ענין הצדקה, מאכט דאס נאך שנעלער און נאכמער זירור, ביז וואנענט אז דאס קומט תוקף ומיד אין רגע כמימרא, ואילו האמיתית והשלימה י משיח צדקנו, און מ'האט גלייך דעם בנין פון ירושלים עיר הקודש בשלימותה, ולפני זה אויך די גאנץ ארץ הקדושה בשלימותה, ווארום כל ישבוה עלי כל ישבוה פון גאנץ ארץ ישראל, און זיי זיינען עלי זיי געפינען זיך דוקא אין ארץ הקודש, און דארטן גופא אין דעם אופן ניט וואס מ'זאגט בא
¶15נאר עלי אזוי ווערן די מושל ושולט אויף גאנץ ארץ ישראל, ווי ס'איז אויך מודגש אין דעם נאמען, אז דאס הייסט די ארץ וואס געהערט צו יעדער אידן און צו אלע אידן, ובפרט על פי המבואר אין פוסקים, אז יעדער איד האט איצטער אויך און וואו ער זאל זיך געפינען האדער א חלק אין ארץ ישראל און די צוויי דיעות שבזה, צי אן אמה צי ד'אמות בכו ביז אז דאס קומט ארויס אין דער הלכה פון כתיבת פרוזביל, כמדובר כמה פעמים. וואס דאס איז דאך אויך פארבונדן מיט תשמוד ידיך וואס צוליב דערויף איז דאך געווען דער גאנצער ענין אויף וואס ס'איז דערנאך געבראכט צו א פרוזביל וכו,' און פון תשמוד ידיך האט מען בפשטות פון תשמוד ידיך ווי דאס גייט אויפן נותן התורה, און במילא איז דאס אויך כולל די מקבלי התורה. און דאס ווערט אין אן אופן אז תיכף ומיד ממש איז כל ענינים של הקב",ה איז זמן, איז טאקע מלובש אין זמן ומקום, אבער זמן איז ניט מעכב חס ושלום, אדרבא ער איז נאך מסייע, אז ס'זאל זיין תיכף ומיד ממש דער ענין פון תשמוט תיידך סיי אין זמן און סיי אין מקום, במילא האט מען דאך כל ארץ
¶16ישראל, אין אן אופן פון כל יושבי עלי על אחת כמה וכמה וביתר שאת וביתר עוז דער עיר הבירות שלה, וואס דאס איז ירושלים עיר הקודש, און דוקא אין אן אופן אז ביחד עם זה וואס פרזוס תוס'איז ירושלים האט מען אויך דער ענין פון החומה, און החומה אין אן אופן פון ואני ארי'לחומת אש סביר וואס דאס ווערט דער אויבערשטער, ביז עצמות ומהות אליין, גופא אין בית-המקדש, און אין בית-המקדש ביז אין קודש הקדשים, און ס'האט טאקע די לוחות שנשתברו מיט די מעלה וואס קומט ארויס אשר שבערת, ווי מ'האט געזאגט לייענט ערשט אין קריאת התורה, און מ'טייטשט דאס אפ יישג כחך אשר שבערת האט מען אויך אט דעם מיהו, ובעיקר די לוחות ווי זיי זיינען לוחות שלימות, פון אנכי הוי'אלקיך ביז קול אשר לרעך, וואס דאס איז נאכמערער מסגיר די שייכות און ווי אזוי ס'איז אן איין און איינציקע זאך, רעך וואס דאס איז דאך דער אפטייטש וואס גייט סיי אויפן אידן און סיי אויפן אויבערשטן, ווי רש'טייבט דאס אפ אין מסכתא שבת, כמדובר כמה פעמים, און דער ועוד והוא העיקר,
¶17שליחות לצדקה, אז דאס ווערט תיכף ומיד ממש, איז גאולה האמיתית והשלימה, תיכף ומיד ממש, סיי אין זמן און סיי אין מקום און סיי אין נשמות בגופים, אז ואתם חיים כול ואתם הדבקים בהוי'אלקיך, אם חיים כולך אם היום, ואין עניןם יוצאים ודאי פשוטו היום ממש, היינטיקן טאג, וואס ער האלט זיך שוין בפשטות דער יום פון שבעה עשר בתמוז איז דאך שוין לאחרי רובו של יום, ורובו ככולו, איז דאס וואס ס'איז נאך געבליבן די שעה אדער די עטלעכע מינוטן צו דעם סיום היום, האט מען שוין אבער דעם סיום אין תפילת היום, וואס דאס איז דאך די תפילת המנחה, און תפילת המנחה איז אפילו אליהו הנביא, איז דאך געדארפט אנקומען דערצו, בשעת מ'האט דאס, און אין אן אופן פון צבילתי עת רצון וואס דאס איז דאך דער ענין און א טאג פון א תענית סיבור איז דאך דאס אן עת רצון להוי'כי מבואר אין אגרת הקודש פון דעם אלטן רבי'ן, און מ'האט גלייך נשיא דורנו, ביז כל הנשיאים שביחד אמו, וואס ער איז דאך דער שביעי, און שביעי איז דאך חביבין, און דערפאר זיי זיינען כולל
¶18כל הששה שלפני זה, וביחד כולם יחד ווערן זיי אלע און האבן די אלע מערות פון יעדערן פון זיי איז דא אין יעדערער פון זיי. דערנאך ווערט דאס נמשך צו די אלע, סיי נארינו ובזקנינו ובנינו ובנותינו, וואס זיי זיינען דאך הולכים בדרכיהם און האבן זיך פארנומען מיט הפצת המעיינות חוצה, וואס דורך דערויף קומט נאך שנער, ותוקפו מיד ממש, האתי מר דא מלכא משיחא ממש ממש, און מראה בצבעי ואומר זה, און צוזאמען מיט דעם נתינת הצדקה, און צוזאמען מיט דער צדקה של הקב,"ה אז לא עיקפה מאפילו כהרף עין, און ער ברענגט גלייך די גאולה האמיתית והשלימה, כאמור בנערינו וזקומנו ובנינו ונשינו האנשים נשים וטף קהל גדול ישובו הנה.