transcript · אידיש
טקסט
טקסט ממוחשב שטרם נבדק בידי אדם - אין לצטט אותו כדברי הרבי.
¶1על דרך האמור אין דעם שיעור פון חומש, על דרך זה אויך אין דעם שיעור פון רמב בם, וואס כאמור לעיל, וויבאלד אז ס'איז געווארן א מנהג ישראל, ותפוצת ישראל, ברוב עם, איז דאך האט דאך דאס זיכער א שייכות בהשגחה פרטית, די קביעות מיט יעדן טאג אין וועלכע די קביעות ווערט געלערנט, על דרך זה אויך בהנוגע צו דעם שיעור פון חמשה עשר באב פון שנה זו, איז דאך דאס אויך הויבט זיך גלייך אן דער שיעור מיט הפסח אין נאכל אלא בחבורה אלע-ערליי קרבנות, ניטא אויף דערויף קיינע הגבלות וכו,' דער קומט-צו קרבן פסח איז הפסח אין נאכל אלא בחבורה. וואס וואס איז דער ענין פון חבורה? איז כשמי כן הוא, אז ס'דארף זיין א חיבור פון אט די אלע וואס זיי געפינען זיך אין אט דעם מעמד ומצב פון אכילת פסח זה, ביז וואנענט אז מ'טאר דערנאך גאר ניט ארויסגיין פון א חבורה אין א צווייטער חבורה, אף על פי וואס די צווייטע איז אויך א חבורה של כמה וכמה ממני ישראל, וויבאלד אבער אז ער איז געווארן אין דער חבורה, איז דעמאלט איז א פסח אינו נאכל אלא בחבורה דארט ווערט נמנא און ווי ער האט אנגעהויבן איז אט דארט דארף ער ממשיך זיין.
¶2וואס אט דאס איז אויך די שייכות מיוחדה צו דעם ענין און דעם ביטול, בדוגמא ווי גערעדט פריער, אז חמשה עשר באב האט מבטל געווען די ספיקות וואס ס'איז געווען אין תשעה באב, ביז מבטל געווען אויך דעם גלות פון תשעה באב, על דרך זה אויך בהנוגע ווי דער פסח איז פארבונדן מיטן סימן פון אלף תב, ווי אראפגעבראכט אין סידור, אז דער אלף גייט אויף יום ראשון של פסח, און דער טאג גייט אויף תשעה באב, וביום בשבוע שכל ראשון של פסח איז דער זעלבער טאג בשבוע איז חול תשעה באב, וואס דאס איז דאך א סימן על פי תורת אמת, איז דאך דאס דערפאר וואס די ענינים האבן צווישן זיך א שייכות, וכמדובר כמה פעמים יש לומר, אז דאס איז בדוגמא פון הקדמת רפואה צו דעם ענין פון דעם היפך פון רפואה, ווי אט דאס איז דער ענין אז ימי צאתך מארץ מצרים כמדובר כמה פעמים האט געמאכט פון אידן א מציאות, אז זיי קענען ניט זיין קיין עבדים. ביז ווי דער דין איז עבדי אתם במילא קען מען ניט זיין ולא עבדים לעבדים ווערט דאס א הלכה אין תורת אמת און אין תורת חיים, וואס האט דאס אויפגעטאן די גאולה פון ימי צאתך מארץ מצרים וואס ווען האט זיך אנגעהויבן די גאולה? און ווען איז געווען די גאולה? איז דאס געווען ביום ראשון של פסח. במילא ווערט דאס די הקדמה צו דעם תי'אז אנשטאט דערויף וואס דער תי'איז געווען א רגע קטן אזבתיך איז געווען באופן מסויים, ווערט דערנאך אן ענין, אז ער ווערט קומט דער ראשי-תיבות פון דעם ווארט את איז דער אלף שבו, ניט דער תי און דער תי און דער תי קומט נאכן אלף ובהמשך לו, און דערנאך ווערט דאס אן ענין אז ס'ווערט דערנאך די נתינת-כח על מנת, כדי ער זאל זיך פארבינדן מיטן אלף, און אין אן אופן אז ס'זאל זיין אלף פארן תי כמדובר לעיל אין די התוועדות שלפני זה, אז ס'איז געווארן א מנהג ישראל, אז
¶3נאמען פון דעם חודש איז זאל זיין מנחם אף, פריער מנחם און דערנאך אף. ועד כדי כך, אז ס'איז דא א מציאות, אז ס'זאל אנגערופן ווערן מנחם אליין, ווי געבראכט אין פוסקים, ביז די הלכה בפועל, אז ס'איז דא מקומות, ס'איז געווען זמנים וואס מ'האט דאס גערופן בשם מנחם אליין, און דאס איז געווען דער שם פון כל החודש כולו, אנהויבנדיק פון מברכין החודש, און דערנאך על-אחת-כמה-וכמה פון ראש-חודש וכו.' תורה האט זיך ניט געביטן וואס אין תורה ווערט דאס תרגום יונתן ווערט דאס אנגערופן בשם אב אליין, דערנאך אבער האט אויפגעטאן, עבודת ישראל מעשינו ועבודתינו איז דאס געווען געווארן אין אזא מין אופן אז ס'איז געווארן מנחם אב, אדער ביז אז ס'איז געבליבן מערניט ווי מנחם אליין, אבער אין מנחם אליין איז דער אב ניט ממעט חס ושלום, נאר פארקערט, ער איז נאך מוסיף, וואס דא זאגט מען כרחם אב על בנים ברענגט מען דאך די דוגמא דוקא כרחם אב, דערפאר וואס דאס איז רחמים הכי גדולים, על דרך זה אויך בשעת מ'זאגט מנחם אב איז דאס נאך מערער ווי מנחם בפני עצמים, וואס דערפאר איז דאך דאס דער מנהג הפשוט, אז ס'ווערט אנגערופן בשם מנחם אב, ניט מנחם אליין.
¶4און אט דאס זאגט מען, כמדובר, אז פתח נחל בחבורה וואס דאס איז געווען די הקדמה פון דער חבורה פון פתח האט דאס דעמאלט אויפגעטאן, אז דערנאך אז ס'וועט קומען תשעה בה וועט דאס זיין אן ענין וואס האט ניט קיין ממשת בפני עצמו, מערניט על מנת, ווארום אט די רפואה שקדמה איז דאס איז רפואתו של הקב",ה, במילא האט דאך זיך אין דעם גאנצן תוקף, אז אף על פי וואס מ'האט ניט איזה טעם שיהי איז ברגע קטן עזבתיך ווערט דערנאך נתגלה דער אמת, ביז אמת לאמיתו, אז ס'איז מלכתחילה גאר ניט געווען דער גאנצער ענין איז געווען דער ענין פון נרו עליל על בני אדם, כמוזכר לעיל. ויש לומר, אז דאס איז אויך דער המשך פון דעם שיעור, הויבט זיך אן דער פרק ראשון פון הלכות חגיגה, און מ'ברענגט דארט אלע דריי קרבנות גלייך אין תחילת פרק ראשון, וואס דאס גייט אריין אין דעם סיום וחותם פון אט דעם שיעור, ויש לומר אז דאס איז אויך בהקדם, המדובר כמה פעמים במשך השנה, אז שנת השמיטה קומט אלעמאל לאחרי זה קומט דער ענין פון שנת הקהל, ועד כדי כך, אז דער שנת הקהל, די הקהל העם קומט דאס אלס א המשך און אלס א טייל פון שנה השביעית, נאר וואס דען בסיומה וחותמה, ווי לשון הכתוב, וכמדובר לעיל בארוכה, ביז אז דאס קומט אויך אראפ אין אן ענין בפשטות, און דער ענין פון הקהל איז דאך כדי מ'זאל לערנען תורה, וואס דאס איז אויך דער קשר מיט לימוד התורה, ובפרט שנת השמיטה און שנת השבת, איז נאך א קשר נוסף, אז דאס
¶5ווערט א הקדמה צו לימוד התורה אין אן אופן פון הקהל את כל העם הזה ווי דער רמב'ם פסח'נט אפ אין סוף פון הלכות גיגה, אז דאס איז כאילו שומע מפי הגבורה, ווי ס'איז געווען בא מתן תורה, אזוי ווערט דאס אין שנת הקהל את העם. וואס דערפון גופא איז דאך פארשטאנדיק, אז וויבאלד אז דאס קומט כמה שנים לאחרי זה איז דאס אן עלי'בקודש, און די קאילה שומה מפי הגבורה, יש לומר, אז דאס איז גאר אן ענין למעליותא, בדוגמא ווי מ'זאגט כימי צאתך מארץ מצרים אראנו נפלאות איז דאס כימי דער כ'השוואה והדמיון איז דאס למעליותא פון דעם אראנו נפלאות, על דרך זה יש לומר אויך בענין זה. ובפרט נאך כמוזכר לעיל, דער דבר פלא, אז גלייך נאך דער רגע פון קיימא סיהרא באשלמותא אין חמשה עשר באב, הויבט זיך גלייך אן דער מיעוט הלבנה אלס א הכנה צו חודש אלול אני לדודי ודודי לי, ווי די אלע ראשי-תיבות'ן שבזה, וואס זיי זיינען כולל אין זיך כל התורה ומצוותי אויך אנהויבנדיק פון דעם ענין הגאולה שירו להוי'ויאמרו למור, ווי געבראכט אין פרי עץ חיים, פון פרי עץ חיים-אראפגעבראכט אין ספרים ביז אין ספרי מוסג וכיוצא בזה. איז דאס אויך פארבונדן דערמיט, אז גלייך א רגע נאך דערויף הויבט זיך אן דער שיעור פון ששה עשר באב אין רמב, בפרט נאך אז מ'האלט שוין נאך תפילת מעריב, איז דאס שוין די צייט אויף זיך אנהויבן גרייטן זיך אדער אנהויבן דעם ענין בפועל, וואס דער שיעור פון חמשה עשר במנחם אב איז דאס דער שיעור אין וועלכן ס'רעדט זיך וועגן די דינים פון הקהל, אין הלכות חגיגה, און די דינים וואס איז כולל אויך די אלע הלכות פון הקהל, ביז אין דעם ענין אז מ'זאגט אז בשעת הקהל וואס דער מלך איז קורא איז אט דעמאלט ווערט דער ענין כאילו שומע מפי הגבורה. וואס דאס איז אויך די שייכות
¶6ווי דערמאנט פריער פון די שיעורים פון רמב'ם, על דרך ווי די שייכות פון חומש, סיי צו ענין פון לימוד התורה וואס דאס איז שנת השמישה, חמשה עשר באב, בא הוספה בתורה, און במיוחד אויך אין די שנת השמיטה וואס מ'האט דעמאלט מוסיף געווען אין לימוד התורה, און אלס א הכנה צו שנת הקריל, וואס דעמאלט ווערט דער שטורעם אין התורה, הקריל את כל העם למען ישמעו וילמודו און אויך פועל זיין אין א פעולה נמשכת בלשון הידוע, ווי ער איז ממשיך דערנאך אין פסוק. וואס דאס איז אויך דער ענין בפשטות, על אחת כמה וכמה ווי די פנימיות הענינים, על אחת כמה וכמה ווי דאס דארף אראפקומען אין מעשה בפועל, אז מ'זאל שוין אנהויבן די הכנות, אז צווישנת הקל זאל זיין אין גאנצן אופן אז ס'זאל זיין דער הקל האמיתי, במילא דארף זיין אויך הכנה לזה, אין א פסח נעכל בחבורה, אז מ'הויבט שוין אן מקריב זיין קהילות ברבים על ידי התוועדויות בכלל, והתוועדיות לשם התחזקות אין לימוד התורה, און אין הוספה אין לימוד התורה, און לימוד מביא לידי מעשה הידור בקיום המצוות, ביז וואנענט אז מוסיף חיים על חייו דער אויבערשטער איז בפשטות, ווי דער דער לשון וואס רש'ברענגט דאס אראפ, וואס פונקט אזוי ווי רש'על התורה איז פשוטו של מקרא אזוי איז רש'על השעת, על הגמרא, איז דאס פשוטו של גמרא, משא'כן תוספות ושאר המפרשים, כמדובר בכמה פעמים ובגן פשוט. איז זאגט דארטן, אז ער איז מוסיף חיים על חייו בפשטות אין חיים הגשמיים נשמה בגוף, במילא קומט גלייך ארויס, אז ער ווייס אז דאס איז אים מוסיף חיים על חיים, נעמט דאס אראפ די אלע בלבולים, אז ס'קומט צוגיין וועלט און האט צו אים א טענה, דו דארפסט טעגענען וועגן חייו אלס נשמה בגוף, וואס דאס איז פארבונדן מיט אכילה ושתי', וואס דאס איז פארבונדן מיט שש שנים תזדת אדך ושש שנים תזמור קרמך, ענטפערט ער אויף דערויף, כמבואר בארוכה, אז דאס איז אלץ וואס מ'דארף מאכן א כס אין אן ארט
¶7א כלי וואו ברכת הוי'זאל קענען אריינגיין, איז צום אלעם ערשטן די וויקטות איז האבן דעם יוסיף חיים על חייו ברכת הוי'התעשר און דערנאך דארף מען אויך האבן בכל מלאכתך אשר תעשה און אויף דערויף איז גענוג די אצבע קטנה, כמבואר בארוכה בנוגע צו בנין בית המקדש, על דרך זה פארשטאנדיק בנוגע צו בנין פון כל חיי של כל אחד ואחד, איד איז דאך ושכנתי בתוכם ער איז א מקדש לו יתברך, בנוגע צו דעם בנין וואס אין דערויף האלט מען אויך אין איין בויים, ובפרט קומענדיק פון חמשה עשר באב, האלט מען אין איין בויים, דעם ועשו לי מקדש ושכנתי בתוכם אנהויבנדיק, מ'דארף דאך האבן אין דערויף א הצלחה אין דער ברכת הוי'היא תעשיר איז דערנאך איז דאך אויך דא דער ענין הצלחה שבדבר.
¶8וכמבואר בארוכה דער חילוק פון אילות העילות און סיבת הסיבות, אז אין הצלחה גופא באווייזט דאס, אז דאס איז ניט סיבת הסיבות, נאר ס'איז נאך העכער, דאס איז אילות העילות, אז ס'נעמט זיך נאך למעלה מכל סיבה ומסובה, וכמבואר בארוכה אין די דרושים וואס זיי זיינען מבאר אט דעם חילוק. און יהי רצון, אז פון דעם דיבור בכל ענינים עולם, און מוסיף זיין בזה איז דאך אויך בדוגמא ווי מ'זאגט ויהי איש מצליח, וואס דאס איז דאך געווען א משביר בראה לכל הארץ, נשיא דורינו, וואס דאס איז דאך דער ערשטער ווארט פון זיין נאמען, ובפרט נאך אז דער צווייטער נאמען איז דאך אויך פארבונדן מיט גאולה האמיתית והשלימה, וואס דערפאר זאגט מען דאך, אז ס'איז ניט אברהם און ניט יעקב'ן, אז זי איז פארבונדן מיט יצחק'ן, כמדובר בארוכה, וואס דאס איז די גאולה העתידה לבוא, במהרה בימינו ממש, וואס דערפאר איז מען אויך מוסיף אין צדקה, און אויך ווי מסיים די התוועדות אויך מיט פאנאנדערטיילן, מאכן יעדערן פון המסובים, און אזוי וועט טאן בכל מקום ומקום לפי ענינו, פאר א שליח מצוה בכלל, און מצוה וואס נקראת בכל תלמוד ירושלמי בשם מצות סתם, וואס דאס איז דער ענין פון צדקה, און ווי מ'וועט דערנאך פאנאנדערטיילן על ידי הטענקיסטן.
¶9און יהי רצון, אז פון די אלע ענינים זאלן גלייך צוקומען החלטות טובות אויף מאכן בנוגע צו הוספה אין לימוד התורה נאך מערער ווי מ'האט געלערנט ביזניסטער, צוזאמען מיט די הוספה וואס מ'האט געהאט יום יו ד לגבי דעם טאג פון יו ד גמול, זאל מען האבן א הוספה מיוחדה, ניט די הוספה מערניט ווי מצד דאס איז צוקומען נאך א טאג, נאר וואס דער טאג איז חמשה עשר באב, און ס'זאל זיין ברוב עם הדרת מלך, מ'וועט מאכן אט די החלטות טובות ברוב עם איז אט דעמאלט ווי ער איז מבאר אין קונטרס יחלצו, וואס דאס איז דאך אויך דער ענין פון ביטול, פון פיזות צווישן אידן, און ס'ווערט פארקערט דער ענין פון החלצו לכם, בדוגמא ווי ס'איז געווען אין כיבוש ארץ ישראל בפעם הראשונה, איז דאך ס'געווען פארבונדן יחלצו מכם און דער ענין מבטל זיין מדיה און פירוץ צ חבורה אחת, דער ענין פון הכל, במהרה בימינו ממש, און אויך מוסיף זיין אין מעשינו ועבודתינו אין די ענינים גופא, כל חד וחד לפון שיעורי דילי און נאך מערער ווי זיין שיעור, וכל מאדך למעלה ממדידה והגבלה שלו, און דערנאך אויף מארגן נאך העכער פון דעם ענין פון בלעודיך פון יום שלפני זה, אף על פי וואס דער טאג איז געווען חמשה עשר באב, איז דאס געווארן דער ששה עשר באב, איז שוין צוגעקומען נאכמערער און נאכמערער, און אזוי גייען מחיל אל חיל ובהמשך הכתוב ילכו מחיל אל חיל יראו אל אלקים בציון ובפרט נאך אז ס'וועט זיין דער שם מוח נפש עבדך, און פני אלי וחנוני וואס דאס איז דאך תפילה לדוד, דוד מלכא משיחא, וואס ער האט דאס געזאגט, אז נעמז מירות ישראל און דערנאך זאגט דאס יעדער איד, און ווי מ'זאגט אין דעם יהי רצון אחרי אמירת תהלים, און וואס דאס איז איינגעשטעלט געווארן אין מנהג ישראל, און איז געווארן א מנהג אנגענומען געווארן דורך אלע אידן בכל מק
¶10שהם, אז מ'זאגט אין דעם יהי רצון וויסנדיק אז מ'איז זיך ניט מתפלל על מעשה נס אף על פי כן זאגט מען אין דעם יהי רצון האמירת מזמורי תהלים אלו כאילו אמרם דוד מלך ישראל בעצמו, און דאס זאגט יעדער איד, א פשוט שבפשוטים, אז ער זאגט א קאפיטל תהלים, און ער ווייס אז דערנאך זאגט מען דעם מזמור, און פרעגט וואס איז דער אפטייטש, און מ'טייטשט אים דאס אפילו ווען ער ווייס נאך ניט דעם בשן, און מ'טייטשט דאס אים אפ, טייטשט מען אים אפ, אז זיין זאגן תהלים איז דאס כאילו אמרם דוד מלך ישראל בעצמו, און דערנאך זאגט מען ואמרא עמין, אדער עמין סלה ווי די ענינים פון דעם יהי רצון זאל דאס אראפקומען אויך במעשה בפועל, כמדובר, אין החלטות טובות בכל מקום וואס מ'הערט איצטער, אדער אין די אלע עטות וואו מ'וועט דאס איבערגעבן, ובפרט נאך אז מ'האט דאך שוין עטלעכע טעג ביז דעם שבת שלאחרי זה, וואס אין די ביידע ימים, אין חמשה עשר באב איז פארבונדן מיט קרבן העצים, און אזוי אויך בעשרים באב פארבונדן מיט קרבן העצים און פארבונדן מיט די צוויי לשונות מיט וועמען דאס איז, צי דאס איז דער ענין פון דוד אדער יואב צרוי'וכו'וכו כמדובר אמאל שוין בארוכה. וואס דאס פארבינדט אויך, אז די שלימות פון חמשה עשר באב קומט דערנאך ארויס ביז אין אן אופן פון ויכולו, אן אופן של תענוג, אין דעם שבת שלאחרי זה, וואס בצביעות שנה זו איז דאס עשרים באב, וואס עשרים איז דאך אויך בגימטריא כתר, און וואס דאס איז אין זיך אויך כולל כל הדרגות שבכתר, וויבאלד אז די גאולה ברענגט ארויס די שלימות בכל ענינים, על אחת כמה וכמה די שלימות אין ענינים עיקריים, ביז די שלימות פון כתר, ווי דערמאנט פריער סיי פנימיות עתיקא קדישא און סיי חיצונות עתיקא קדישא, און זיי ווערן ביידע די איין און איינציקע זאך, און דאס זאל שוין ווערן, על ידי מעשינו ועבדתינו איצטער האט מען שוין די קופסא אין ווער האט דאס
¶11געפינט זיך, און מ'האט שוין דעם שליסל דיין האנט, און מ'גייט מחיל אל חיל אלס העכער און העכער. און דאס ווערט געטאן בתייעתא דשמיא, מיט סיוע של הקב,"ה מתוך שמחה מתוך פנימיות, ווי דערמאנט פריער, כי אתה הוי'אזרתני ונחמתני אודך הוי'כי נעבת ביהי ישוב ובכה ותנחמני נחמה בכפליים ווי ס'איז געווען אין דעם שבת שלפני זה, נחמו נחמו עמי יאמר אלקיכם. און דאס קומט אראפ, בפרט דורך די כלי פון כפליים לתושי אין די גאולה וואס זי איז פארבונדן מיט כפליים, כמבואר בארוכה אין די התוועדות שלפני זה, וואס דאס איז כפליים אויך בפשטות, פון דער גאולה פון דער נשמה, און די גאולה ווי זי קומט אראפ אין כפליים, סיי ברוחניות און סיי בגשמיות, ובגשמיות וברוחניות גם יחד, ו עוד והוא העיקר לעיקבן אפילו כהרף עין און ס'ווערט תוכף ומיד ממש. לחיים.