טקסט

¶1אל ”יפטור אדם מחבירו אלא מתוך דבר הלכה” און דערנאך איז ער מסיים, אז אט קרתן מילתא, ער האט אים דערמאנט א מאמר, אז ארץ וואס גזר אלו אדם הראשון ליישוב ליישוב נתיישבה, און דאס וואס ער האט ניט גוזר געווען אלא נתיישבה,

¶2איז דאך מבאר אין דערויף דער רבי דער נשיא, אז דאס איז דער תורה איז דאך ”דרכיה דרכי נועם” און ס'איז דאך ”תורה אור” און מ'זאגט דאך אויף תורה 'חיי עולם' נטע בתוכנו אז

¶3די תורה באווייזט אויך א דרך און איז מעור את הדרך האדם בעולמו אז ס'זאל אויך זיין דער ענין פון 'חיי עולם' מדרכי נועם וואס דאס איז דער כללות הענין פון אהבת ישראל.

¶4ביז וואנענט אז דאס איז אין אן אופן וואס דאס קען אויף דערויף געזאגט ווערן דער ”ואהבת לרעך כמוך” איז א כלי צו ”ואהבת את הוי' אלקיך” ווארום אז מ'פירט זיך אויף על פי הוראת התורה, וואס זי ווערט דאך אנגערופן תורת חיים הוראה בחיים איז אט דעמאלט ווערט דאס דרכי נועם און ס'ווערט ”חיי עולם נטא בתוכנו”.

¶5וואס דערפאר איז אויך, בשעת ס'איז דא דער ליפטור אדער מחבירו וואס ס'ווערט דאך א פירו דמקום דארף מען דאך באווארענען, אז דאס זאל ניט פועל זיין דעם ענין וואס איז ניט מתאים צו ”ואהבת לרעך כמוך” איז אויף דערויף איז דא די באווארעניש,

¶6אז ס'זאל זיין דוקא ”מתוך דבר הלכה שמתוך כך זכרהו”, ווי ער איז מבאר אין דעם מאמר אז ער דארף אים געבן א זאך, וואס דאס שמתוך כך וועט ער אים געדענקען עד שיחזר וירוהו ביז וואנענט אים זיי וועלן זיך זען נאכאמאל.

¶7וואס בכללות איז דאס דער מאמר הידוע פון בעל שם טוב, אז אין אן ארט וואו א מענטש איז געווען איין מאל איז מוכרח שיבוא שונות.

¶8שטעלט ער זיך אפ דאך אויף דערויף אין מאמר וואס מ'דארף דאך נאך פארשטיין פארוואס איז דאס דוקא ”מתוך דבר הלכה”?

¶9וואס אין דערויף איז דאך דא די צווייענדיקע שאלה.

¶10אפילו אין תורה גופא איז דאך דא כמה חלקי התורה, און דא איז ער מדייק, אז דאס זאל זיין שמתוך דבר הלכה.

¶11לכאורה, מצד דעם ענין וואס תורה איז דרכיה דרכי נוהם, און דורך איר איז ”נתן לנו תורת אמת” און דורך דערויף איז דער ”וחיי עולם נטא” בצחנו קען דאך דאס זיין בכל עניני התורה לאו דוקא דער ענין פון הלכה.

¶12אויך איז אין דערויף נאכמער די שאלה, די קשיא, וויבאלד אז ס'איז מערניט מ'דארף האבן א זאך שזכרהו, ביז וואנענט שיחסר וישראל ביז וואנענט מ'וועט זיך זען א צווייטן מאל, איז דאך לכאורה קען מען דאך געפינען כמה ענינים וואס בשעת ער וועט צו אים געבן, איז קוקנדיק אויף דער זאך וועט ער זיך דערמאנען אין דעם חבירו פון וועלכע ס'איז געווען דער יפטור במקום.

¶13און דערנאך איז ער דאך נאך מדייק וואס איז דער קישור הענינים וואס ער זאגט אז דער מאמר האט אים דערמאנט?

¶14עד כרתן דעם ענין וואס ”גזר עליה אדם הראשון לישוב נתיישבה” און וואס לא גזר איז לא נתיישבה.

¶15ער איז דאך אולך ומבאר במאמר, וואס דארט איז ניט אנגעוויזן דער קישור, אבער בכללות קען מען זאגן אז דאס איז דער קישור הענינים.

¶16דאך כל הענינים וו ס זיי זיינען ד ל מטה, על אחת כמה וכמה די ענינים וו ס זיי זיינען ביי אידן, איז ד ך ד ס דערפ רוו ס ”שנשתלשלו מהן” פון די ענינים ווי זיי זיינען למעלה.

¶17וו ס ווי קומט ס ז ד ל מטה קען זיין ז ך וו ס יפטור אדע מחבירו איז ד ס דערפ רוו ס ט ד ס איז זוי איז ד ס דא אין למעלה.

¶18וו ס זוי איז ד ך די נשמות זיינען ד ך צובות מיט חת כסא הכבוד.

¶19און נאך העכער ווי ס'שטייט לפני הצמצום, וואס דעמאלט איז דאך פארוואס די נשמות זיינען דאך מוש רשיות בעצמות, ביז וואנענט אפילו העכער פון תורה, וכידוע דער מאמר הזל,

¶20אז די שבעה דברים שקדמו לעולם, און דערנאך זאגט ער, אז די שני דברים תורה און ”מחשבתן של ישראל”, און ער איז מסיים אז ”מחשבתן של ישראל קדמה לכל דבר” שנאמר 'ודבר אל' ישראל און צוות מני ישראל איז

¶21ווי ס'שטייט אין אמיתיות הענינים, און ווי גערעדט אין די פריערדיקע מאמרים, אז וויבאלד אז דער צמצום לגבי למעלה איז גארנישט ניט משנה, איז דאך דאס די מציאות ווי זי איז איצטער אויך, אז ס'איז ניט שייך קיין זאך אז ס'זאל זיין יפטור, וויבאלד אז זיי זיינען מושרש נאך טיפער ווי תורה איז מושרש.

¶22היינט ווי קומט דאס רויס, אז דערנאך קען זיין אין 'סדר השתלשלות', אז ס'איז דא די 'ירידות הנשמה' 'מלמעלה למטה', על אחת כמה וכמה די ירידה פון ”איגרא רמה” ביז אין ”בירא עמיקתא”.

¶23און וואס נאך טיפער, אז בשעת דאס איז אין ”בירא עמיקתא”, איז דאך דעמאלט די התלבשות פון די נפש אלקית, וואס איר חלק ”אלוקא ממעל ממש”, אין דעם גוף, אין 'נפש הבהמית', אין אן אופן, אז ס'ווערט צווישן זיי א יחוד ביז וואנענט אז ס'קען גאר זיין דער ענין פון ולא יום ולא יום מלאום יאמץ

¶24וואס מצד דערויף וואס ס'איז דא דער ענין פון יפטור אדם וחבירו וכידוע הפירוש אין ”רעך ורע אביך אל תעזוב” ”זה הקב"ה”, ווי ער זאגט אין מדרש, דערפאר קען אויך זיין דא למטה דער ענין פון יפטור ”אדם וחבירו בין” אחד לחבירו.

¶25וואס דאס איז דער קישור הענינים וואס ער הויבט גלייך אן אין מאמר מבאר זיין אויף דעם ענין פון יפטור אדם וחבירו, און וואס דערצו איז די עצה, דער דבר הלכה, איז ער גלייך מבאר ווי אזוי איז געווארן דער ענין פון יפטור אדם וחבירו בעצם ובתחילה איז דאס על ידי הצמצום.

¶26ווארום פריער איז דאך געווען דער עורין סוף ממלא כל המציאות, במילא איז דאך ניט געווען קיין מקום לעמידת העולמות, על אחת כמה וכמה אז ס'איז ניט געווען קיין מקום אז ס'זאל זיין א פירוד.

¶27על ידי הצמצום איז דערנאך געווארן דער ענין אז ס'זאל קענען זיין דער ”יפטור אדם מחבירו” למעלה, וואס דערפון קען דערנאך ווערן דער ”יפטור אדם מחבירו” דא למטה.

¶28אין דערויף דארף מען אבער גלייך בא ”אלא מתוך בר הלכה שמתוך כך זכרהו” וואס דאס איז מבטל די פעולה פון דעם פיטור פון דעם ריחוק, באווארנט ער גלייך אין תחילת הענין בכללות הנקודה, אז דאס איז דאך א הכרח צו זאגן, אז דער ענין הצמצום איז ניט געווען בשביל ההעלם והסתר חס ושלום,

¶29ווארום וואס פאר א תכלית קען זיין אין א 'העלם והסתר'.

¶30ובפרט נאך אזא 'העלם והסתר' ווי צמצום הראשון, וואס דערפון איז דאך דא די אפשריות אז ס'זאל קענען זיין דער היפטור אדם החבירו, וואס דער צמצום הראשון איז דאך געווען אין אן אופן פון סילוג,

¶31וואס דאס איז דאך א 'העלם והסתר' לגמרי, איז דאך בפשיטות ניט שייך צו זאגן אויף דערויף אז דאס איז בשביל א 'העלם והסתר', און ווי ער איז דאס אויך מכיח, אז אפילו ניט אין 'עולם התיקון', על אחת כמה וכמה אין 'עולם התיקון' איז דאך דאס דער ענין פון ”לשבת יצרה”.

¶32און דערנאך איז ער הולך און מבאר דער ענין פון צמצום הראשון, אין וואס ער איז באשטאנען וויבאלד אז מ'זאגט אז די כוונה אין דערויף איז ניט דער 'העלם והסתר', פארוואס איז מען דאס מכריח?

¶33דערפאר וואס אין דערויף קען דאך ניט איז וואס איז דער תכלית ”לשבת יצרה דוקא” דער ענין הגילוי מוז מען זיך דערפון ארויסנעמען, אז וויבאלד אז מ'מאכט אן ענין הפכי פון דעם גילוי שלפני זה, קען דאך ניט זיין אז דאס איז מערניט כדי מ'זאל צוקומען צו דעם גילוי שהיו לפני הצמצום, איז דעמאלט ס'איז וואס ס'איז געווען דער כל הענין.

¶34מוז מען דאך זאגן, אז דער צמצום איז ענינו, אז מ'זאל צוקומען צו אן ענין וואס דאס איז נאך העכער פון דעם גילוי וואס איז געווען לפני הצמצום, וואס צוליב דערויף איז כדאי לפי שעה, אדער בהרגש התחתונים, זאל זיין דער ענין ההפכי פון גילוי, וואס וויבאלד אז דורך דערויף וועט מען צוקומען צו אן ענין וואס איז העכער פון דעם גילוי ווי ס'איז געווען לפני הצמצום.

¶35וואס אויף דערויף איז ער הולך ומבאר דער 'כללות ענין' פון וצמצום הראשון, אז דאס איז דער ענין פון סילוק לגמרי, און מ'קען ניט זאגן אז דאס איז צוליב דעם סילוק, נאר וואס דען דאס איז צוליב דעם גילוי, וואס איז באשטאנען דער צמצום?

¶36אז דאס איז געווען דער סילוק, אורי הגדול על הצד, וואס דאס איז דער ענין פון באור הבלי גבול.

¶37און וואס דערנאך איז געווען א מקום להמדת העולמות, וואס בכ פון אור הגבולי בגלוי, און דערפון איז ער דערנאך מכריח, אז אזוי ווי לפני הצמצום איז דאך אויך געווען די שני הענינים, סיי דער ענין פון 'בלי גבול' סיי דער ענין פון גבול, וכידוע דער מאמר פון עבודת הקודש,

¶38אז כשם שיש לוקח ”בלתי בעל גבול” כך יש ”לוקח בגבול שמלבד אתם מחסר שלימותו”, איז אזוי ווי לפני הצמצום איז דאך געווען ביידע ענינים, און דעמאלט האט דער 'בלי גבול' שולד געווען ביז וואנענט ער האט אינגאנצן ארומגענומען דעם כח הגבול,

¶39אט אזוי איז לאחרי הצמצום איז דעמאלט איז דער כח הגבול וואס דאס האט אויפגעטאן צמצום אז דער כח הגבול זאל נתגלה ווערן איז דאס בדוגמא ווי ס'איז לפני הצמצום געווען אין דעם שייכות פון 'בלי גבול' צו גבול, איז אזוי לאחרי הצמצום איז דער גבול נעמט ארום דעם כל הענין פון 'בלי גבול'.

¶40דאס הייסט, אז דורך דעם גבול נעמט מען דעם בליגבול, וואס אט דאס בכללות ווערט אויפגעטאן ע ל ידי הרשימה, און דערנאך ע ל ידי הקו, און ווי ער איז מבאר, אז מ'יתאוות ”האור נעשה כלים” און דערנאך איז די כלים איז תכליתם אז זיי זאלן אין זיך נעמען אור,

¶41וואס צוליב דערויף דארף מען דאך האבן דער תנועה, אז מ'זאל אויפטאן די הפכים, סיי אין נר סיי אין כלי, וואס אור איז דאך מצד טבעו איז דאך טבעו לעלות למעלה, ניט התיישבות בכלי איז דאך ענינו להלים ולהסתיר, ניט לגלות, און אט דא טוט מען אויף די שני הפכים, סיי אין נר סיי אין כלי, און דערנאך ווערט דאך די התאחדות די שני הענינים ביחד ער אור וכלי ביחד.

¶42וואס אט דאס איז דער 'כללות ענין' וואס ער איז מבאר, אז ער איז פטור אדער מחבירו, וואס דאס איז דאך דערויף אז ס'ווערט דער ענין פון 'סדר השתלשלות', וואס דאס ווערט על ידי הצמצום און דערנאך איז בלייבט זיך די רשימה, און דערנאך ווערט זיך נמשך דער קו, און דער קו איז דאך ענין ער זאל דערנאך נמשך ווערן און נתלבש ווערן ”אין אורות וקלים, ובחיבור” אורות וקלים יחד,

¶43איז דאך אבער ווי ס'איז אין 'סדר השתלשלות' איז דאך דא דער ענין פון ”יפטור אדם החבירו” ווארום בחיצונית ובהרגש, ובפרט נאך ווי גערעדט אין די פריערדיקע מאמרים, אז ”בראשית ברא אלקים את השמים ואת הארץ” זאגט דאך תורה, אז דאס איז א מציאות, דארף מען דאך האבן דערצו די עץ, אז מ'זאל צוקומען צום תכלית צוליב וועלכן ס'איז געווען דער גאנצער ענין די השתלשלות, אנהויבנדיק פון צמצום, איז או

¶44וואס בכללות איז דער ענין התורה, וואס על ידי התורה איז דא דער ענין פון ”הליכות עולם” לא י וואס ער איז ממשיך די עצמות דא למטה.

¶45וואס לכאורה לאחרי כל ביאור זה, איז נאך אלץ ניט פארשטאנדיק פארוואס דארף מען דוקא האבן דעם ענין פון הלכה?

¶46ס'קען דאך זיין גאנץ תורה איז דאך מושרש אין עצמות.

¶47איז דאך ידוע אויף דערויף וואס ס'רעדט זיך בהנוגע אין דעם ענין פון זכרונות דרוש השנה, וואס מ'זאגט מ'ברענגט אויף דערויף די ראי' פון תורה,

¶48וואס דאס איז דאך דער ענין פון פסוקי זכרונות און מ'ראגט אויף דערויף בגמי שנח ביי אטה זכיר יצורי עולם וואס דאס גייט דאך אויף גאנץ 'סדר השתלשלות', און דערנאך זאגט ער דאך אויך ”אתה זכיר מעשה עולם” און דערנאך זאגט ער דאך אויך דער ענין פון יצורי קדם וואס דאס איז די עולמות וואס זיי זיינען מקדם ולפני 'עולם האצילות' און

¶49אויף ד און מ'הויבט אן מיט די 'כריתת ברית' וואס ס'איז געווען בגמא את נח באהבה זכרתו ביז וואנענט אז מ'איז מסיים מיט זכר הברית וואס דאס גייט בכללות אויף די 'כריתת ברית' פון אברהם ווי ער איז מבאר אין דער סדרה פון פרשה פון שבוע זה, און די 'כריתת ברית' פון משה רבינו.

¶50וואס דער ענין פון 'כריתת ברית' איז דאך, ווי מ'זעט דאס אויך כפשוטו בהמעשה שבדבר, אז מ'נעמט א דבר און מ'איז דאס גוזר וחלק לשניים וואס אין דערויף איז דאך דער ענין, אז פונקט אזוי ווי די שני בשרים זיינען דאך דבר אחד אט די וואס זיי זיינען עובר בין הבתרים זיינען זיי אויך א דבר אחד.

¶51טיפער נאך פועל'ט-אויף דער ענין פון לאויר בין הבתרים דער ענין פון 'כריתת ברית', אז אפילו לאחרי שבחיצונות ישרחקו, איז אזוי ווי ס'איז געווען דער דבר שגזרו לבשרים איז ער דאך פריער געווען אן אחדות, וואס בפנימיות בלייבט דאך דערנאך די אחדות אויף שפעטער אויך,

¶52וואס אט דאס טוט-אויף די ”כריתית ברית”, וואס דאס דערמאנט, אז בפנימיות איז דאס איין זאך, איז אף על פי וואס בחיצונות איז יתרחק ויש מרעהו

¶53איז זאל מען געדיינקען און פועל זיין, מצד די התאחדות וואס ס'איז דא בפנימיות הענינים זאל דאס דערנאך אויך נמשך ווערן, אז אויך בחיצוניות זאלן ניט פועל זיין די ענינים וואס זיי זיינען מפסיק, און אויך בחיצוניות זאלן זיי זיין בהתאחדות.

¶54וואס דאס איז דער ענין פון 'כריתית ברית', וואס דאס איז מקשר דעם מיחוד שבפנימיות מיט דעם ענין ווי ער איז בחיצוניות, אז דאס זאל פועל זיין ביז אין חיצוניות.

¶55און אויף דערויף איז דא די כללות די שלשהה ענינים, דער ענין פון 'כריתת ברית' דנח און אברהם און משה, ווארום ס'איז דאך יש זכרון ויש זכרון ס'איז דא דער יש זכרון בחיצונות ויש זכרון בפנימיות, וואס דער זכרון בחיצונות ווי כללות איז דאס?

¶56איז דאס אויף ענינים חיצוניים גשמיים, במילא איז דא אויך מפסיק ענינים גשמיים, הפסק גשמי, פון מקום גשמי אדער זמן גשמי, און נאך העכער איז דאס דער 'כללות ענין' פון 'סדר השתלשלות', וואס מצד ווי ער איז איינגעשטעלט אין א סדר קבוע,

¶57איז דאך דאס שרשו נעמט ער זיך פון יחוד חיצוני כו ווי גערעדט אין אנהויבס פון חילוק, אנטקעגן דעם חילוק פון כ'ה באלול ביז ראש השנה, וואס ביי נברא אדם הראשון וואס דעמאלט ער האט אויפגעטאן דעם ענין פון יחוד פנימי.

¶58און אויף דערויף דארף מען האבן דעם זכרון אויף חיצוניות דער זכרון בחיצוניות וואס דאס איז דער כללות הענין דער זכרון אויף 'סדר השתלשלות'.

¶59וואס אויף דערויף איז געווען דער כללות הענין פון ”כריתת ברית” דנח איז דאך געווען, אז כל ימי עולם זאל ניט נפסק ווערן די סדרי עולם אז ס'זאל זיין דער קיום פון 'סדר השתלשלות', וואס דאס נעמט זיך פון יחוד חיצוני דחו.

¶60דערנאך איז דא דער יש זכרון בפנימיות דער זכרית זכרונכם לפני וואס אט דאס איז דער כלל אויף דערויף איז דא די 'כריתית ברית' דאברהם און ”כריתית ברית” דמשה, וכמבואר בארוכה דער חילוק אין די שני בריתות, וואס די 'כריתית ברית' דאברהם איז געווען אויפן ענין פון תורה וארץ, און די 'כריתית ברית' דמשה איז דאך ווי ער ברענגט ווי ער איז מבאר בארוכה אין די סעדות און אין חומש, אז דאס איז געווען

¶61וואס תשובה נעמט זיך נאך ”המצוה הזאת אשר אנכי מצבך” איז דאך דאס נאך העכער פון תורה ומצוותי כמבואר לעיל.

¶62אויף דערויף זאגט מען, אז דורך דערויף וואס ”יעלה זכרונחים לפניו לטובה” וואס דאס איז דאך דער ענין פון זכרון בפנימיות, און ווי ער איז מסיים אין דעם סיום וחותם הברכה דער ענין פון זכר הברית וואס דאס מיינט מען דאך דעם ברית אים אברהם און עקידות יצחק און דערנאך דער ברית אים מש

¶63איז דאס פועל"ט אויך דערנאך אויפן וף גמי שנח באהבה זכרת אז אין חיצוני זאל אויך זיין דער זכרון אויף ענינים חיצוניים, ביז וואנענט דאס וועט ארויס אין 'סדר השתלשלות', ביז 'למטה מטה' אין בני חיי ומזוני רויחא.

¶64וואס אף על פי וואס לכאורה איז דאך מצד די זכרון פנימי איז צוליב וואס דארף מען האבן גאר דעם גאנצן ענין הזכרון, וויבאלד אז דאס איז דאך מצד דעם רצון עצמי, וואס ”יבחר לנו את נחלתונות גן יעקב ואשר אהב סלה” וואס דאס איז דאך נאך העכער אפילו פון תענוג,

¶65וכיום ידוע ומבואר בארוכה, אז בעצם איז רצון גיט ארויס מערער נאך ווי תענוג, נאר וואס דען?

¶66דאס איז דוקא ברצון עצמייט. וואס אזוי זעט מען דאך אויך, וכידוע, די ראי' און די דוגמא בזה, אזוי איז אויך דא למטה, איז דאך דא אויך דער ענין למטה וואס ביי אידן איז דאך אויך דער ענין דער רצון עצמו וואס א איד איז,

¶67און ווי דער מאמר פון דעם אלטן רבי'ן, אז ניט ער קען און ניט ער וויל זיין א נפרד פון אלקות, איז דאך דאס אויך מיט א רצון עצמו ביז וואנענט אז דאס טראגט ארויס מסירת-נפש בפועל, איז דאך ידוע אויף דערויף, אז דאס איז דוקא דערפאר וואס דאס איז ניט פארבונדן מיט שכל וואס דעמאלט איז מצד שכל טראגט ניט און ברענגט ניט צו 'מסירת נפש', ביז וואנענט אז ס'איז מבואר בארוכה במקום אחר,

¶68אז נאך מערער אז דאס האט אין זיך ניט אויך דעם ענין פון עונג, ווארום דעמאלט וואלט דאס אויך ניט צוגעקומען צו ”מסירת נפש אמיתית”.

¶69וואו איז דא די מסירות-נפש אמיתיות?

¶70אויב דאס איז דארט איז רצון אליין, ניט נאר שכל, ניט נאר ניט מדוד על פי טעם ודעת ושכל, נאר אויך ניט פארבונדן מיט עונג.

¶71וואס דאס איז דאך די הוכחה, אז דאס איז אזא רצון וואס דאס איז נאך העכער פון עונג.

¶72וואס דערפאר קען ער ברענגען צו מסירות-נפש למטה בפועל, אפילו אין אזא מסירות-נפש אמיתית וואס דארט איז גאר קיין עונג ניט דא.

¶73און אף על פי כן דארף מען האבן אין דערויף א זכרון, ווארום כאטש אפילו ס'איז ניט שייך זאגן אז אזא רצון זאל בטל ווערן חס ושלום ס'קען אבער זיין א העלם לפי שעה.

¶74און אויף דערויף טוט-אויף דער ענין פון זכרון.

¶75און די הוכחה וואס מ'ברענגט פון פסוקי התורה על זה, אז ס'זאל ווערן דער זכרון בפנימיות, וואס דאס איז דער 'כללות ענין' פון זכר הברית, די ברית פון אברהם'ן, און נאך טיפער דער ברית פון משה ובפרט אין די ארבעים יום וואס מתחיל מראש חודש אלול, ביז יום הכיפורים,

¶76וואס דעמאלט האט זיך אויסגעפירט דער ענין ”סלחתי כדברך"”, און דערנאך איז דאך די כוונה ותכלית, אז פון דעם זכר הברית פון משה, וואס דאס טוט אויף תשובה, זאל דאס דערנאך אראפקומען ביז אין זכרון בחיצונות, וגם את נח באהבה זכרת דער זכרון וואס איז נוגע צו 'סדר השתלשלות', ביז ”למטה מעשרה טפחים” בכל צרכי האדם.

¶77וואס דערפון איז דאך אויך פארשטאנדיק, אז בשעת מ'דארף פון דארטן נעמען פון לפניו וואס דאס איז אפילו אין פנימיות אויך ביז אין דעם פנימיות וואס איז העכער אפילו ווי פנימיות ווי ס'איז מושרש דער שכל שלמעלה און דער עונג שלמעלה איז אט דארטן דארף דאס זיין דוקא על ידי דבר הלכה,

¶78וכמובן וואס ס'איז מבואר בארוכה אין אגרת הקודש, דער ענין פארוואס דוקא ”כל השינה הלכות בכל יום”?

¶79דערפאר וואס אט דארט איז דא דער 'רצון העליון' בגלוי, וואס דערפאר איז בשעת מ'דארף נעמען דעם רצון העצמי למטה זאל זיין א כלי אויפן ”רצון העצמי שלמעלה” קען דאס ניט זיין על ידי הענין שבשכל, וואס פאר א שכל ס'זאל ניט זיין, ס'קען אפילו אויך ניט זיין אן ענין פון עונג, נאר וואס דען דאס איז אן ענין פון רצון, וואס וואו האט מען דעם רצון הענין כמי שהוא?

¶80איז דאס דוקא אין א הלכה, אין א פסק דין, וואס דארט איז ניט אריינגמישט קיין ענינים וואס זיי זיינען ניט רצון.

¶81וואס אט דאס איז אויך דער 'כללות ענין' וואס ער איז מסיים אין מאמר, אז ס'איז דוקא על ידי דבר הלכה איז דאס לאזט ניט צו דער ענין פון היפך הזכרון, ווארום דאס נעמט דעם עומק פון 'רצון העליון',

¶82וכמבואר, אז וויבאלד אז מ'דארף אויפטאן די זכרון בפנימיות, ווארום ס'איז דאך חוזרו כל הענינים לקדמותם דארף דאך זיין נאך העכער פון דעם ארט צו וועלכן דער חזרו הדברים וואס דערפאר דארף מען דאס האבן העכער פון שכל און עונג למעלה, ביז דוקא פון רצון למעלה, וואס דאס איז דער ענין פון דבר הלכה דער רצון ווי ער שטייט דא למטה.

¶83וואס אט דעמאלט פועל'ט-אויף אט דער ”כריתת ברית”, אז אף על פי וואס ס'איז געווען דער היפטר אדם וחבירו, וכמבואר לעיל, אז ס'איז דא די 'ירידת הנשמה' ממעלה למטה, ביז וואנענט אז ס'קומט אראפ אין ב

¶84איז אט דא טוט מען אויף דער ”יעלה זכרונכם לפניו לטובה”, און דורך וואס טוט זיך דאס בשעת דער רצון עצמו באדם התחתון פארבינדט זיך מיטן 'רצון העליון', וואס דאס איז דער ענין פון דבר הלכה.

¶85וואס על דרך אויך ווי מ'זאגט בנוגע צו זכרונות, איז דאך ער מסיים דערנאך ”ובמה בשופר” אז מ'דארף האבן אן ענין של מעשה, כמבואר בארוכה אין די מאברים שלפני זה,

¶86אז דאס איז דאך אויך וואס ער איז דערנאך מסיים, אז עד כרתן מילתא אז ”ארץ שיגזר עלי אדם הראשון ליישוב ונתיישבה” ווי ער זאגט אין מאמר,

¶87אז אדם הראשון גייט דאס אויף 'אדם קדמון' וואס מגזר עליה דער ענין פון מחשבה הקדומה דעקה האט גוזר געווען אט די ארץ נתישבה און די זאל זיין שלא לאישוב וואס אין ביידע ענינים איז דאך דא דער עבודת ה דער 'עבודת הוי' אזוי ווי ס'איז דא די 'עבודת הוי' אין דעם אופן פון חיוב אין צד הטוב אזוי איז דאך דא די 'עבודת הוי' אין אופן השלילה פון צד ההפכי,

¶88וואס דאס איז דאך בכללות די שני הענינים פון סור מרעה ”ועשה טוב” דאס הייסט, אז אין ביידע ענינים איז דא, ווי ער זאגט אין מאמר אט דאס וואס משה מצדיק אבר כוננו ודחקו יכפסל איז דאס דא אין די ביידע ארצות, אין די ביידע ערטער, סיי אין דעם ארט וואס דארט איז גזר עליה לא ישוב דאס איז פארבונדן מיט מצוות עשה סיי אין דעם ארט וואס איז אויך געווען די גזירה פון מחשבה הקדומה,

¶89אבער דארט איז געווען די גזירה אין אן אופן פון לא ישוב וואס דאס איז דער ובאילא כידוע דער תורת הבעל שם טוב אויפן פסוק און אורו תורת פון דעם אלטן רבי'ן אויפן פסוק אז מ'זאל וויסן אז וואו א איד גייט ברענגט אים אהינצו די השגחה עליונה, צוליב וואס איז דאס?

¶90כדי ס'זאל זיין דער ודרכו יכפץ און ווי דער טייטש אין דעם דער ודרכו יכפץ אז דאס גייט אויפן אויבערשטן, און דאס דארף אפגעטאן ווערן מצד חפץ אין אן אופן פון יכפץ איז אט דעמאלט ווי ער איז מסיים אין מאמר, איז מען ממשיך אין דערויף כל טוב און מ'פירט-אויס די כוונה העליונה.

¶91וואס אט דאס איז אויך דער 'כללות ענין' וואס ס'זאגט, אז די ”פטור אדם וחבירי אלא מתוך” אז אף על פי וואס מצד סדר ההשתלשלות, און מצד דעם רצון הבורא, אז ס'זאל זיין ”דוקא דירה בתחתונים” וואס צוליב דערויף איז דאך דא דער עירות הנשמה למטה בגוף, ביז אין ”בירא עמיקתא”, במילא איז דאך דא די מדידות והגבלות פון עולם,

¶92וואס מצד דערויף האט דאך די השגחה עליונה גוזר געווען, אז דער זאל זיין אין דער ארץ און דער צווייטער זאל גיין אין א צווייטן ארץ, און מ'זאל אויספירן סיי דא סיי און דאס וואס גזר עליה שלא ליישוב זאל ער זען אז דאס זאל ניט נתיישב ווערן די 'עבודת הוי' אין דעם אופן פון 'סור מרע', אדער 'עבודת הוי' אין דעם אופן פון 'ועשה טוב',

¶93איז אט דא זאגט מען אז דאס איז מלכתחילה געמאכט געווארן, ווארום לולי אז ס'וואלט ניט געווען די באווארעניש פון דבר הלכה וואלט גאר לכתחילה ניט געווען דער היפטור אדם וחבירו וואס דאס איז דאך אויך דער דיוק המאמר, לכאורה האט דאך געדארפט שטיין בקיצור יותר,

¶94אז כשיפטור אדם מחבירו זאל דאס זיין ”מתוך דבר הלכה”, און דא איז מען מודיע א הוראה אויף וויפל דאס איז נוגע, אז זיי וואלט גאר ניט געווען דער גאנצער ענין פון הפטר אדם וחבירו אט דאס וואס ס'איז דא די ירידה איז דאס מערניט ווי צוליב 'צורך עלי'' אט דאס פארוואס ס'איז דא די מעגלעכקייט פון הפטר אדם וחבירו אזוי וואלט גאר געווען על, נאר וואס דען מערניט ”מתוך דבר הלכה”, און צוליב וואס איז דאס?

¶95כדי ס'זאל זיין ”מתוך כך זכריהו”, אז מ'זאל זיך ג אין המשך פון ראש המבביא,

¶96דער בן מלך וואס דער מלך שיקט אים אוועק כהרחיק ממנו כדי ער זאל דורך דערויף ארויסקריגן וואס דער בן מלך קען אויפטאן, במילא גיט ער אים גלייך מיט דעם ענין פון ”דבר הלכה שמתוך כך זכרעו” אז דאס איז א דבר ברור,

¶97אז ”בלא ידח ממנו נדח” אז ס'איז א זיכערע זאך אז ער וועט אים געדענקען, ס'איז א זיכערע זאך אז יחזרו וישראל אז דורך דערויף וואס מ'וועט טאן ד און מחשבה אראפגעקומען אין דיבור, דערנאך וועט דאס זיין ע ל דרך פון 'במה בשופר' אז מ'וועט מקיים זיין די גזירות אדם הראשון בכל מדינה ובכל ארץ וארץ,

¶98ובכל ענין וענין לפי ענינו, אדער ליישוב אדער אין היפך פון יישוב אט דעמאלט איז א זיכערע זאך, אז כל זמן מ'געפינט זיך אין דער שליחות וועט זיין דער ענין פון זכרוהו, און ס'איז אויך א זיכערע זאך אז יחזרו וישראל ובמשל לבן מלך ואת חי' בשבי"ו חוזר לאביו המלך, וואס דעמאלט איז דאך די שמחה גדולה ביותר, ו

¶99ענין פון עצמות ומהות, ביז דא ”למטה מעשרה טפחים”, אז ס'זאל זיין דער דירה לו יתברך בתחתונים.