טקסט

¶1כ'ט'כסלו וו' דער חנוכה תשל"ו.

¶2דערנאך איז

¶3ער ממשיך בשעת ס'איז געווען דער גברא מלכות יבון הרשעה און דערנאך איז געווען דער גברא עליהם ”מלכות בית חשמונאי ונצחון” איז אט דעמאלט בדקו למעשו אלא פך ”אחד חתן וחתן” של כהן גדול, להי' וללהדליט אלא יום אחד וליקוי שמונה ימים.

¶4און די ”שנה הבאה כבון” בהלל והודאה.

¶5איז דאך ידוע אין דערויף די דיוקים פון רבותינו נשיאינו, וואס וויבאלד אז ס'האט געווען דער ענין און אויך על פי סדר הדברים, אז פריער איז געווען נצחון המלחמה, ווי ער זאגט דאך אויך אין דער ברייתא,

¶6אז פריער איז געווען דער גברא עליהם מלכות בית חשמונאי ובנצחון דערנאך האט ער געקענט זיין ודקה ”ולמצא אלא פחה אחד” חתן וחותמה של כהן גדול ווי פארשטאנדיק אויך אין פרשטות הדברים, איז דאך על פי זה האט דאך געדארפט אויסקומען דער ענין פון נצחון המלחמה, שוין בזמן,

¶7בפרט נאך ווי דער אלטער רבי איז דאך מרמז, און אויך שרייבט דערנאך בפירוש, אז נצחון המלחמה האט זיך געענדיקט כסלו, און דערנאך איז דער נס פון נס השמן האט זיך ערשט אנגעהויבן ביום המנוחה, וואס דאס איז געווען כסלו.

¶8אויך לכאורה איז דאס אויך א קדימה אויך במעלה ניט נאר אין זמן, ווארום מצחון המלחמה איז דאך אין דערויף איז געווען דער גאנצער ענין משא"כ דערנאך איז געווען אין אין פרט דער ענין פון נת השמן, וואס דאס איז פארבונדן מיט איין מצוה פון דלקת הנרות בבית המקדש.

¶9משא"כ אין סכון המלחמה, איז דאך ווי מ'זאגט אין וועל הניסים, און ווי אויך פארשטאנדיק פון דער ברייתא, איז געווען כדי צו שולל זיין די התגברות ומלכות יבון הרשעה, וואס זי איז דאך געגאנגען אויף אזויפיל, ווי ער זאגט אויך אין ברייתה, אז תעמו כל השמנים שבאיכו.

¶10אעפ' כן זאגט מען דאך דאך, אז דער עיקר ענין הנס איז כבול דוקא בנרות, וואס דאס איז פארבונדן מיט נס פון דעם שמן,

¶11און ניט דער ענין פון ניצוך המלחמה, אויך דארף מען פארשטיין.

¶12דאך דאס וואס ער זאגט דא, אז דער ענין פון בחב ה' ”בכסלו יומא דחנוכה טמניה אינון” וואס לכאורה איז דאס א סתירה 'מיני' ובי', ער האט געדארפט זאגן אז בחב ה' בכסלו הויבט זיך אן דער ענין פון ימי חנוכה וואס דאס איז טמניה אינון, מ'קען דאך ניט זאגן אז בחב ה' בכסלו איז אט דעמאלט איז יומא דחנוכה, און דערנאך וועט גלייך זאגן אז דאס איז אכט טעג.

¶13אור דארף מען האבן די וואס די ידוע אויך דער דיוק, וואס מ'רופט דאס אן בשם חנוכה, וואס דער פירוש הפשוט בזה איז דאך דערפאר וואס דעמאלט איז געווען דער חנוכת המזבח, און ווי ס'שטייט אויך אין כמה מקומות דער חנוכה פון דעם גאנצן בית המקדש, און מ'זאגט אויך לטהרה, ווי מ'זאגט אויך אין 'ועל הניסים',

¶14אז ס'איז געווען דער פינעת אוכליך ותיראת מקדשך און מ'פארבינדט דאס דער ענין פון נס השמן מיטן ענין פון חנוכה, וואס לכאורה איז דאס אויך צוויי באזונדערע זאכן חנוכת המזבח און חנוכת הבית המקדש בכללותו, האט דאס קיין שייכות ניט מיט דעם ענין פון די נס שבשמן.

¶15ידוע אין דערויף דער ביאור בכללות, אז אמת טאקע אין יומא דחנוכה איז געווען די צוויי ענינים נצוח המלחמה, און אויך דער נס השמן, וואס דערפאר איז דאך אויך דא די ביידע ענינים,

¶16ווי מ'זאגט דאס אין 'ביאור הענין' אין ועל הניסן וואס דארט איז בעיקר בודגש דער ענין פון נצחון המלחמה, און דער ענין פון נס השמן איז מערניט ווי ברמז,

¶17און דערנאך איז אויך דער ענין פון נת השמן, וואס דאס איז ער מדגיש אין דער ברייתא פון כ' ה' בכסלו, און וואס אויך דאס איז דאך דער ביאור בפשטות, פארוואס די יומא דחנוכה איז תמני אינון, דער נצחון המלחמה איז דאך ניט שייך אין דערויף זאגן תמני אינון, דאס איז דאך געווען דער סיום, סיומו שלו איז געווען בכף דבר כסלו,

¶18וואס דערפאר האט דאך געדארפט זיין דער נצחון המלחמה אדער ביום זה אדער ביום לאחריו אדער ביום שלאחריו, ווי די חילוקים אין די ענינים, כמבואר אין די דרושים פון די ”תורה אור”.

¶19און אט דאס איז ער מבאר אין דער ברייתא, אז דערנאך איז ”בדקו, ולא מצא” לפך אחד חתן בו חתמו של כהן גדול וואס ווי אויך פארשטאנדיק אין פשטות אז דאס האט מען געפונען אז ס'איז געווען פך אחד חתן בחצמו של כהן גדול נאך פון פריער,

¶20ס'איז מערניט וואס דערנאך איז ער נתגלה געווארן ווען מ'האט אים געדארפט האבן לעד לפת הנרות שבבית המקדש.

¶21וואס אט דאס איז אויך דער ביאור וואס ער זאגט, אז דאס וואס ס'איז געווען דער ”גברו מלכות בית חשמונאי ונצחון” האט מען דערנאך געזוכט אויף דערויף די סיבה האט מען געפונען אז פך אחד חתן בחותמו של כהן גדול", און דאס האט געבראכט דעם נצחון פון דער מלחמה.

¶22וכיורה איז דאס גופא דארף דאך האבן א ביאור, ס'איז דאך געווען כמה וכמה נצחונות וואס זיינען פארבונדן מיט מלחמה וכיו"ב, מ'געפינט דארט ניט דעם תנאי אז דאס דארף זיין פארבונדן מיט פך אחד חתן בחותמו של כהן גדול.

¶23איז ידוע אויף דערויף דער ביאור אט דאס וואס ער זאגט אויך אין דער ברייתא והקדם לזה, אז דעמאלט איז געווען די התגברות פון דעם לעומת זה אין אן אופן ”האטימו כל השמנים שבהיכל”,

¶24וואס דאס באווייזט דאך אז ס'איז געווען א היכל, און אין דעם היכל איז געווען שמנים, און ניט די שמנים זיינען בטל געווארן, אדער מ'האט זיי צוגענומען, מבטל געווען נאר וואס דען זיי זיינען געבליבן אין אן אופן פון שמן, נאר וואס דען דאס איז געווען אין אן אופן וואס ”תימו כל השמענים שבהיכל”.

¶25וואס דאס איז אינו בדוגמא וואס ס'איז געווען צו שאר המלחמות, וואס דעמאלט איז דאך געווען א מלחמה זה לא ”יאומה זה כשזה כם זה נופל”, אט דא איז דאס געווען אין אן אופן אז ס'איז געווען א היכל און ס'איז געווען שמענים שבהיכל, און אין וואס איז באשטאנען ד

¶26פון מלכות ים, די שליטה פון לעומת זה, אין דערויף וואס תעמו כל השמענין שבהיכל, וואס דערפאר איז דוקא דא איז דאס געווען פארבונדן מיט מצו פך אחד חתן וחתמו של כהן גדול.

¶27וואס דער ענין פון שמן איז דאך ידוע אז דאס איז ווי דאס איז בפשטות, אז דורך דעם שמן ווערט אור, וואס דאס איז בכללות איז דער ענין אויף שכל,

¶28וואס שכל איז דאך מאיר דרכו של אדם, וואס דאס איז דאך אויך דער מוסר ”האדם מן הבהמה”, וואס דערפאר ווערט דאך אויך אנהויבן זיין נפש, נפש השכלית, וואס דאס איז פארבונדן מיט די מציאות פון שמן, און אין דערויף קען זיין דער חכמה דקדושה, דערנאך דער ענין פון ”חכמים המה להרב”,

¶29דער שמן דלאום הזה דער חכמה דלאום הזה.

¶30איז וואנען ניט אז אויך אין עבודת אדם, ווי ער איז מבאר בארוכה אין די דרושי חנוכה, איז אעפ' וואס די 'עבודת האדם' בעיקר איז דאס איז די שבעה מדות, איז בדוע אויך אז דערפאר איז דאך איצטער דא דער ענין פון כיבוש ארץ, פון שבעה עממין,

¶31משא' כן דער קיני קניזין וקדמוני וועט געגעבן ווערן לעתיד לבוא ביאת משיח צדקנו, דערפאר וואס איצטער דער עיקר עבודת הבירורים אין די שבעה מדות ברוחניות, וואס דערפאר קומט דאס אויך אראפ בגשמיות אין דעם כיבור פון ארץ, פון שבעה אומות,

¶32וואס ברצונו איז געווען א זמן וואס ”נתנה להם” און דערנאך איז נטלו מהם ו”נתנה לבני ישראל” וואס דאס איז דער ענין פון עבודת הבירורים, דער בורא עולמות ומחריבם און גיט דאס אפ לישראל אז זיי זאלן דאס יורש זיינען דאס וואס דאס איז איצטער אין די עבודה פון די שבעה מדות,

¶33וואס דערפאר איז אויך איז בפשטות אין דעם כיבוש פון ארץ שבעה אומות, פון שבעה עממים.

¶34אף על פי כן, איז כדי די עבודת המדות, עבודת הבירורים שבמדה, זאל זיין אויף בת קיימא און זי זאל זיין לאמיתתה, דארף מען דאך האבן די המשכת המוחים במדות,

¶35אע' פי וואס אין מוחין דלא עצמה קען איצטער ניט זיין די שלימות הבירורים, כמבואר בארוכה אין דעם 'ביאור הענין' פאר וואס קיינע קניזים וקדמוניים, וואס דאס ברוקט ניט אנטקעגן די ג' מוחין, וועט ערשט דאך זיין לעתיד לבוא, אבער מ'דארף האבן די ”המשכת המוחין במידות”, וואס זיי זיינען מאיר,

¶36די 'עבודת האדם' ודרכי בעבודתו, וואס דעמאלט איז אויך דער בירור אין די שבעה נרות המנורה, וואס דאס איז ווי דער שמן ווערט אריינגענומען און ער איז מאיר אין קדושה, און דערנאך איז ממנו אורה יצאה דורך אלע נשקופים מתומים ווערט דאס דערנאך אויך דער אור אין די עבודת הבירורים, אין די שבעה מדות, וכל העולם כולם.

¶37אין דערויף איז דא דער ענין ווי דאס איז די הזיבנות פון מדושה מוחין דקדושה, און דאס איז בכללות דער ענין המלחמות, ווי ס'איז געווען די מלחמה נאך יציאת מצרים אין כיבוש ארץ ישראל בפעם הראשונה, איז דאך דאס געווען די מלחמה מיט די שבעה אומות, וואס דאס איז בדוגמא פון די עבודת הבירורים,

¶38דערנאך עדז אין די מלחמות שלאחרי זה, ביז וואנענט ס'איז געקומען די מלחמת יון, וואס אט דא איז געווען דער ”טמעו כל השמנים שבהיכל”, אז מ'האט לכאורה ניט אנגערירט דעם ענין פון דעם שמן ווי ער געפינט זיך בהיכל,

¶39אבער ס'איז געווען, מ'האט אים געמאכט אין אן אופן אז דאס איז געווארן ”טמעו כל שמנים שבהיכל”, בדוגמא דאס וואס די גמרא זאגט אז אז לא זכא איז אט דעמאלט איז ניט נעשה לו שם חיים וואס דאס איז דער ענין פון א חכמה תחייב, ווארום דאס איז חכמה דקדושה, און דא איז דאס דער היפך הדבר.

¶40וואס דערפאר איז דא האט ניט מספיק געווען דער לעומת זה פון עבודת המדות, ס'האט אפילו אויך ניט מספיק געווען דער לעומת זה פון קדושה, פון עבודת המוכים, וויבאלד אז מ'האט געזען אז שמנים שבהיכל איז געווען שוין דארט א שליטה אז ס'איז געווען דער ענין פון ”תמעו כל השמנים שבהיכל”.

¶41ביז וואנענט אין דעם אופן פון נעלה יצא ווי די גמרא איז מבאר, אז למה אז די תשעה לחכמים, און מ'האט געווארט למה אזוי הארץ, מ'האט געזאגט אז ”שלא ברכו בתורה תחילה” ס'איז געווען דער ענין התורה, ס'איז געווען אויך דער 'לימוד התורה', ביז דער 'לימוד התורה' בהתמדה,

¶42ווארום דאס איז געווען דער ”ברכו בתורה תחילה”, און אויף דערויף איז געווען דער ”עבדה הארץ” וואס שלא לחכמה איז וויבאלד אז ”תמעו כל השמנים שבהיכלו איז דא מצד חכמה” אליין פון קדושה קען דאס ניט מברר זיין, ביז וואנענט אז מ'קומט שלא לקודבין און מ'איז דאס מבאר,

¶43אז דאס איז מצד דערויף וואס ”לא ברכו בתורה תחילה” ”ברכה מלשון המשכה”, אז מ'האט ניט ממשיך געווען דער תורה, אז דאס זאל שטיין בגלוי דער נותן התורה.

¶44וואס דערפאר איז אויך איז אין דער מלחמה האט מען געדארפט האבן דער ענין פון פך אחד חתן בחותמו של כהן גדול דוקא, וכידוע אויך, אז כהן איז דאך ווי איז דאס אין מדת החסד,

¶45און העכער דערפון נאך ווי דער ענין פון קן, בירותא דליבא דער ענין פון חכמה, און אין דערויף גופא איז דא די דרגא פון כהן גדול, ווי דאס איז חכמו סתימה און נאך העכער, ביז דער מקור, וואס דערפאר איז דארטן דערגרייכט ניט בדוגמא ווי מ'זאגט בבוהו די בבוהו אל את להו וואס דערפאר איז אט דארטן עשה חתן בחותמו של כהן גדול, איז דאס האט געגעבן דעם כח אז ס'זאל זיין ד

¶46אט דאס איז אויך בכללות ווי מ'זאגט אויך אין דעם סיפ אין על הניסן וואס דארט איז דער סיפור פון אופן המלחמה, איז פונקט אזוי ווי אין דער ברייתא דערמאנט ער על כל פנים בקיצור דעם מצחן המלחמה, אזוי איז אויך אין ועל הניסן איז ער אויך מסביר דעם קשר און די פארבינדונג מיטן ענין פון את השמן,

¶47ווי ער איז מבאר, אז וואס איז געווען די כוונת המלחמה פון לעומת זה איז געווען ,להשכיחם תורתך ולאבירי מחוקי רצונך כמבואר בכמה מקומות, אז דער דיוק איז דא געווען ניט אז ס'זאל ניט זיין דער ענין פון שמן שבהיכל, נאר ס'זאל זיין דער ,להשכיחם אז דאס איז תורתך אז דאס איז פארבונדן מיט נותן התורה, על דרך זה אויך אין 'קיום המצוות'.

¶48ווען דער ענין פון להבירום מחוקי רצונך דוקא?

¶49ווי אזוי איז יעדער מצוה דער ענין החוק שבה, כבוער בכמה מקומות, אז אפילו מצוות שכליות איז אויך דארפן דאך זיי מקיים זיין, ווי מ'זאגט אין ברכת המצוות אשר קדשנו במצוותיו וצונו, דערפאר וואס דאס איז ציוויו ורצונו של הקב"ה, וואס ”גזירה גזרתי” חוקך קפתי ו”אין לך רשות להרהר אחרי'”, וואס דאס איז דאך דא אין יעדער מצוה דער ענין פון 'חוקי רצונך',

¶50ביז וואנענט אז אפילו חוקים האט זיי נאך אויך ניט געהארט, אז דאס וואס מ'האט געוואלט, להשכיחם און להעבירם, איז דאס ווי חוקים זיינען פארבונדן מיט דעם ענין רצונך, בדוגמא ווי בא תורה ווי דאס איז פארבונדן מיט תורת אחד, תורה שלהם.

¶51וואס דערפאר האט מען אויך געדארפט אנקומען דוקא צו דעם אופן פון 'מסירת נפש', וואס 'מסירת נפש' איז דאך העכער פון שכל, ביז וואנענט כמבואר בא כמה מקומות אין חסידות, אז אפילו אין תורה, וואס דאס איז ”תורה אור”, שטייט אויך ניט קיין טעם אויף 'מסירת נפש',

¶52דעם מבואר, אז אין תורה ווי זי שטייט בגלות אט דעמאלט קען זיין אזא מין מלחמה וואס ”תמעו כל השמנים שבהיכל”, און אט דעמאלט דארף מען נעמען און ממשיך זיין תורה מחזש פון נותן התורה ”ברכה בתורה תחילה”,

¶53בדוגמא ווי ער זאגט דא אז מ'דארף האבן אט דעם פך אחד של שמן וואס ער איז חתן בחותמו של כהן גדול, אז ער געפינט זיך אין אן אופן פון חתן, און אחרון וואס איז ער מיט וואס פאר א חתן איז ער חתן בחותמו של ”כהן גדול דוקא” ביז ווי מ'זאגט אויף דערויף די דוגמא

¶54אז מ'דארף דעמאלט נעמען וועט ס'איז דא ווען מ'דארף פועל זיין דעם יגיע חשכין איז אט דעמאלט איז ניט מספיק ממשיך זיין אור פון דעם העלם ווי דער אוש שטייט בהעלם שישנו במציאות, זאגט דאס דארף זיין בדוגמא ווי מ'איז ממשיך ומגלה אור פון צור החלמיש, וואס אין צור'ן שטייט דאך דער יסוד האוש,

¶55אין אן אופן פון העלם שינו במציאות, וואס דערפאר דארף מען דאך אויך אנקומען דערפאר איז ער אויך קען מען דאס דוקא ממשיך זיין ע'י ”הקה, משא' כן” אשר עלהבת לזייץ גנוזה בגחלת איז מספיק אז ס'זאל זיין הפכה בהבל פיו,

¶56דערפאר וואס דארטן איז מען ממשיך פון א ”העלם שינו במציאות”, עד"ז אויך 'עבודת האדם' דארף דאס זיין העכער אפילו פון מסירת-נפש וואס ס'האט א הסברה אין שכל,

¶57בדוגמא ווי מ'זאגט לאו ”את הוי' אלקיך כי הוא” חייך דערפאר איז ער זיך מוסר-נפש צוליב ”חיו העולם הבא” וכיוצא בזה, נאר דאס דארף מען האבן פון א העלם שוין במציאות, בדוגמא פון דעם משל וואס ער איז מגלה און ממשיך אש פון דעם צור החלמיש.

¶58און אט דאס איז געווען אויך אין דער מלחמה אנטקעגן ”מלכות יון הרשעה”, אז דורך דערויף וואס ס'איז געווען מעתים נגד רבים און חלשים נגד גיבורים, און אף על פי כן איז מען געשטאנען אין התנועות פון 'מסירת נפש', איז אט דאס האט מגלה געווען בא זיי דעם און פארוואס איז דאס געווען?

¶59דערפאר וואס מ'האט דאס געזען אז דאס דארף מען מלחמה האבן מיט די וואס ווילן להשכיחם תורתך לאוירי מחוקי רצונך, איז בא זיי נתגלה געווארן די מסירת-נפש אין אן אופן הכי נעלה, וואס דאס איז העכער ווי כל טעם והסברה, אפילו פון דער הסברה פון לאו ”את הוי' אלקיך כי הוא” חייך.

¶60בדוגמא ווי דער רמב"ם זאגט, אז אפילו אט דער וואס ער איז 'עובד ה'' צוליב ”חיי ועולם” הבא איז דאס אויך אן עבודה שלא לשמה, ווארום ער איז עובד את עצמו כדי ער זאל האבן א גרעסערן ענין, משא"כ דער ענין פון מסירות נפש אמיתי,

¶61וואס דער חצן בחותמו של כהן גדול איז אט דאס איז מסירות נפש ווי ס'איז געווען דעמאלט, אויף מבטל זיין דעם להשכיחם תורתך להבירי מחוקי רצונך וואס דערפאר האט ער געקענט נעמען און מגאלן זיין דעם שמן טהור, ווי ער איז העכער אפילו פון העלם השמן ווי ער איז אבער ישנו במציאות, און מ'נעמט דעם שמן ווי ער איז חתן בחותמו של כהן גדול,

¶62און דוקא דורך דערויף האט מען מנצח געווען די מלחמה רוחנית, וואס דערפון איז דערנאך אויך נשתלשל געווארן דער נצחון אין דער מלחמה קשמיות, און די מלחמה כפשוטה.

¶63וואס דערפאר אויך כדי איז דער נצחון המלחמה ווערט א ענין של טפל, און מ'איז קובע דער עיקר אין יומא דער חנוכה, תמני עינו, מצד דעם נס השמן, אט דאס וואס מ'האט בצל, אז ס'איז געווען גאנץ און מ'האט דאס מגלה געווען,

¶64און דאס איז געשטאנען אין אזא אופן אז מ'האט דאס דערנאך מגלה געווען, ביז וואנענט אז מ'האט דאס געקענט ”ידליקו ממנו שמונה ימים”, איז אין דערויף איז באשטאנען דער עיקר ענין הנס, און דערפון איז דאך אויך פארשטאנדיק,

¶65אז וויבאלד אז דאס איז דער עיקר ענין הנס וואס מצו דעם פך אחד חתן בחותמו של כח גדול איז דאך דערפון פארשטאנדיק, אז דער עיקר הנס איז געווען בכו ה בכסלו, נאר אין אמת כלול די אלע תמני יומא, וואס דערפאר זאגט ער אויך,

¶66אז ווען איז דער נס פון יומא, די חנוכה תמני אינון שטייט דאס אינגאנצן אין כו' ה' כסלו, דערפאר וואס דעמאלט האט מען געפונט דעם פך אחד חתן בחותמו של כהן גדול.

¶67וואס דאס איז אויך וואס מ'זאגט דערנאך אז לויט ”שנה הבאה כוון” בהלל וידעה דוקא דער ענין פון הלל, וואס הלל איז דאך אויך פון בלשון ”בהילוי נרו” אז ס'איז דעמאלט מאיר אן ער פון דעם שרשו ומקורו נאך העכער פון שורש ומקור ווי דאס איז דער שורש ומקור העלם שישנו במציאות נאר,

¶68מ'נעמט דאס בדוגמא ווי מ'ברענגט אויף דערויף דעם משל פון ”אש מצור החלמיש”, עד"ז אויך המשכת האור פון אן ארט וואס ער איז, וויבאלד אז ס'דארף זיין למטה יגיע חשכי,

¶69איז מען אויך ממשיך אור פון דעם ארט וואס מ'זאגט אויף אים ”ישך חושך סתרו” אז דאס איז העכער אפילו פון מקור האור ווי ער שטייט בהעלם אבער אעפ' כן איז דאס א העלם שישנו במציאות,

¶70במילא איז דאס שוין אן ענין וואס ווערט אנגערופן אור, ניט ווערט אנגערופן חושך, בדעת מ'דארף אבער האבן דער יגיעה חשכה למטה דארף מען דאס מלמעלה ממשיך זיין פון ישות חושך סתרון.

¶71וואס על פי זה איז מובן פארוואס מ'פארבינדט דאס אויך מיט ”חנוכת המזבחה, חנוכת בית” המקדש, ווי ער איז מבאר אין די דרושים חנוכה, אז דער ענין ווי מ'זעט בא חנוכת הבית, וואס על דרך זה איז אויך געווען בא חנוכת המזבח און בא חנוכת בית המקדש,

¶72אז דעמאלט איז געווען אריבוי קרבנות ביותר, על דרך זה בא חנוכת הבית, אריבוי מתנות ביותר, על דרך זה בא חנוכה וואס דאס איז מלשון חינוך, וואס בשעת מ'איז מחנך, אנוך ”לנער על פי דרכו” איז דאך אט דעמאלט קודם

¶73אוועקצושטעלן אויפן דרך הטוב, וואס דעמאלט איז ”גם כי יזקן לא יסור ממנו” הויבט מען זיך אן דורך דערויף וואס מ'איז זיי ממשיך לזה, על ידי מתנות רבות אין אן אופן בלתי רגיל, וואס אין דערויף איז די ביידע תנאים, ווי ער איז מבאר בארוכה אין שערי אורה, ס'דארף קומען ”במקום גבוה ביותר”, על דרך ווי ס'איז געווען בא חנוכות המזבח, בא חנוכות המשכן, על דרך זה בא חנוכות המקדש,

¶74אויך נמשך געווארן פון נשיאי ישראל דוקא, על דרך זה אויך אין בית המקדש פון שלמה המלך, אויף וועמען מ'זאגט ”וישב על כסא הוי על” דרך זה אויך בא חינוך פון ילדים ונערים דארף דאך אויך זיין וואס אביו מוליכי לחדר דבית הספר און מיט מתנות רבות וכו על דרך זה אויך אין דעם חינוך וואס מ'זאגט אז נהר עליתו ”גם זקנתי שרי”

¶75של עולם ממש וו אס דאס איז ווי מ'דארף זיך ממשיך זיין אז ממנו אורה ”יצא לכל העולם” כולו, און ס'איז אויך אז דאס איז מעיד לכל העולם כולו, אז ס'איז שכינה שאורה בישראל דורך דאס אליין שקופים אטומים,

¶76על דרך זה אויך איז דאס פארבונדן דוקא ווי דא איז געווען אז מ'האט געפונען דעם פתחי חדכתן בחותמו של כהן גדול וואס דא איז מסירות-נפש דא למטה וואס זי איז למעלה מכל מדידה והגבלה, למעלה מכל טעם והסברה,

¶77אפילו פון א טעם וואס שטייט אין תורה איז דאס נאך העכער דערפון, דערפאר וואס דאס איז פארבונדן דער למטה מיטן עצם שלמעלה, איז געווען דעמאלט אויך די 'המשכה מלמעלה' אויך אין אן אופן וואס מ'זאגט ”הלל מלשון בהילוי נראה” אין דעם אופן הכי נעלה איז מען ממשיך דא למטה,

¶78וואס דאס האט זיך אויפגעטאן דורך די מסירות נפש פון אידן דא למטריק, ווי ער איז מבאר בארוכה אין די הקדמה פון שערי אורה, אז דאס איז דער אויפטו פון חנוכה אפילו לגבי פורים, וואס ביידע זיינען עניני מסירות נפש, אבער בא חנוכה איז דאס געווען מצד עבודת המטה, וואס זיי האבן זיך מוסר-נפש געווען, און אף על פי וואס זיי זיינען געשטאנען אויך ברוחניות, אין א מעמד פון חלשים און מיעטים, און פונדעסטוועגן איז בא זיי

¶79אז זיי האבן גענומען אויך מלמעלה באופן כזה, ווי געזאגט פריער, פון ”ישות חושך סתרו” איז דאס אראפגעקומען דא למטה, האט דאס פועל געווען אין יגי' חשכי, וואס דערפאר איז דאך אויך דער אויפטו פון 'נר חנוכה' אז דאס איז דוקא ”על פתח ביתו מבחוץ”, אז דאס איז מאיר אויך מבחוץ, און מאיר אין דעם שוק פון רשות הרבים,

¶80ביז וואנענט אז די ”כליא ריגלא דתרמודאי”, תרמור אושת מוררת, כמבואר באר און די חסידות על דרך זה, אז דורך דעם ענין פון 'תורה מצוות' בכלל, ובפרט ווי מ'נעמט ”נר מצוה ותורה אור” ווי נר מצוה שטייט נאך פאר ”תורה אור”, וואס דער ביאור בזה איז דאך, אז דא מיינט מען דער עיקר,

¶81”נר מצוה נר” חנוכה, וואס ער האט ממשיך געווען אז דערנאך זאל ווערן ”תורה אור” אין אן אופן ווי דאס ווערט נמשך ממקומה, הכי נעלה איז דורך דערויף פועל"ט מען אויף אז ס'ווערט דער כליא דער ענין פון מורדת, ביז אפילו ”כליא ריגלא דתרמודאי” און ס'ווערט דער נשמע וטמיו משיח צדקנו,

¶82וואס יבוא ויגאלנו מ'וועט דעמאלט מקיים זיין די כל הענינים אלו בבית המקדש השלישי, בדוגמא ווי מ'זאגט אין דעם בית המקדש השני אז פינה תאכלך ותיראת מקדשך", וועלכן מ'זאגט אז ”גדול יהי' כבוד הבית אחרון מבית הראשון” איז דאך אויך אין דערויף דער פירוש השני,

¶83אז דאס גייט אויפן בית השלישי, וואס יבוד איש מבית דוד און גלכי מלחמת הוי' וינצח ויבנה בית המקדש במקומו בגאולה האמיתית והשלימה עיידי משיח צדקנו, וואס דעמאלט וועט זיין די קליא ריגלי דתמודאי ביז אפילו בא שוח, ביז אפילו אז ”אהפוך אל העמים כולם שפה ברורה” רבדו כולם שכם אחד, ובקרוב ממש.