Text

¶1ס'איז דאך קרוביל בכגן זה, ווען מ'טרעפט זיך צו פורים, איז ער נאך פאר דעם פאנאנדערפארן זיך טרעפט מען זיך נאכאמאל כולנו ביחד, אנשים נשים וטף, אפקא בנפרד, מיט נחיצות וכיוצא בזה, כמדובר כמה פעמים, און במיוחד האט דאס א שייכות צו ימי הפורים, וואס דעמאלט איז דאך אויך געווען די טענה צו אידן, אז זיי זיינען מפוזר ומפורד בין העמים, וואס איז דאך פארשטאנדיק, אז די טענה האט זיך אנגעזען במציאות, אז ניט וואס האט דאס ניט אנגענומען, בפלט נאך אננעמען דאס אויף פארבינדן דאס מיט א פקודת המלך, און א מלך גרבל וכו'וכו איז דערנאך איז דאך הימים הולי נזכרים ונעשים, כמדובר כמה פנים, אז דער קריאת המגילה איז דאך מנהג ישראל על פי שולחן-ערוך מתחילתה ועד סופה, אף על פי וואס מ'קען דאך יוצא-זיין מיט תוקפו של נס מערניט ווי א טייל פון איר, פירט מען זיך אבער, ווי דער מנהג, אף על פי וואס מ'מאכט אויך א ברכה מתחילתה,

¶2איז די גאנצע אריכות פון ויהי בימי אחשורוש ווערט ניט גערעכנט אלס א הפסק, ואדרבא דאס איז א הקדמה און נאכמערער יאך א חלק פון דעם גאנצן סיפור הענין, ועד כדי כך, אז ס'איז דאך ידוע תורה בפירושה ניתנה, אז יעדער ענין תורה-שבכתב איז געגעבן געווארן מיט איר פירוש, גלייך בשעת מעשה, על דרך זה אויך דער ענין המגילה איז געגעבן געווארן מיטן חלק שבעל-פה, אשייך ילב בשעת מעשה, האט מען גלייך בשעת מעשה אויך געזאגט, צוזאמען מיט ווי ס'שטייט בכתב, ויהי בי בימי אחשורוש אויך דעם פירוש שבדבר, אז דאס איז אויך א רמז אויף דעם וואס אחרית וראשית של אויף מלך מלכי המלכים הקב דש ברוך הוא, און מ'זאגט, אז כאמור, אז דאס איז ניתנה ווען מ'האט געגעבן דעם חלק שבכתב האט מען אויך געגעבן דעם חלק שבעל פה, איז דאך פון נאכמערער פארשטאנדיק דער דבר הכי תמוה, אז מ'זאגט די אלע ענינים בנוגע צו אחשורוש כפשוטו, ענינים בלתי-רצויים, בנוגע צו אידן,

¶3און אויך על דרך זה ענינים בלתי ומתאימין כלל פאר א שר, על אחת כמה וכמה פאר א מלך, ביז דער לשון הידוע, אז ער איז גאר געווען א טיפוש וכיוצא בזה, און ביחד עם זה זאגט מען אויך בפירושו, אז פון דעם טיפוש נעמט מען אויך א רמז און אן אפלערנונג בהנוגע צו נישה אחית וראשית שלו, להבדלו כביכול וכו'וכו.' וואס באמת איז דאס גאר אין דעם גאנצן ניטא אין דערויף קיין פלא, וויבאלד אז יעדער ענין אין וועלט איז דאך באשאפן געווארן דורך דעם אויבערשטן, בזפר הוי'שמים נעשו וברוח פיו כל צבא, ד'צבא פון שמים און ד'צבא פון ארץ איז אלץ באשאפן געווארן ברוח פיו, איז דאך פארשטאנדיק, אז ס'דארף אין זיי זיין אויך ניכר ווער ס'האט זיי באשאפן, ובפרט נאך על פי תורת הבעל שם טוב, ומבואר בארוכה אין תורת חב", בשער היחוד והאמונה, אין ספר תניא קדישא וכיוצא בזה, ובארוכה וביאור, אז די התהוות, אז אין דעם אופן איז דאס בכל רגע

¶4ורגע, במילא איז אזוי אויך פארשטאנדיק, אז בנוגע די התאהות פון דעם אחשורוש, ווי ער איז געווען א מלך טיפיש, איז אויך געווען בכל רגע ורגע פון דעם גבר הוי וואס ברוח פיו איז כל צבן, און דאס האט אים אויפגעהאלטן און אים מהוה געווען בכל יום, ניט בכל יום ורגע, נאר כחדשים נאר חדשים ממש, כמדובר כמה פעמים. וואס דערפון האט מען אויך א לימוד פון יעדער ענין אין תורה, דארף דאך זיין א הוראה בהנוגע לכל אחד בעבודתו, סיי אנשים סיי נשים סיי טף, וויבאלד אז תורה איז דאך געגעבן געווארן, אשר נתן לנה את תורתו סיי צו אנשים סיי צו נשים צו טף, על דרך זה איז אויך פארשטאנדיק, אז פונקט ווי מ'האט דעם לימוד בהנוגע לעבודת כל אחד ואחד, ווי דערמאנט אויך פריער, אין די פירעדיקע צוזאמענקומען זיך, אז ס'איז דער לימוד פון אחריות וראשית שלו, וואס דאס איז דאך געווען שמו, און יזמן און שמו שלאחשורוש, איז דאס א הוראה הכי כללית און הכי עיקרית אין די עבודת האדם,

¶5סיי פון אנשים, סיי פון נשים, אפילו פון טף, אז אפילו טף, ווי מ'זעט אויך אין חינוך אויב מ'איז זיי מחנך ווי תורה וויל, וואס דעמאלט איז איינע פון די ענינים וואס מ'איז זיי מחנך איז, אז מ'זאגט אז אחרית איז פארבונדן מיט ראשית, און דערפאר, בשעת א קינד טוט עפעס און מ'זעט אז ער דארף האבן אין דערויף א שינוי אדער א חינוך על כל פנים, איז דער בעסטער מיטל אויף דאס ביי אים אויספירן דערציילן אים, אז אן דערויף הענגט אפ דער אחרית, וואס אף על פי אז דער ראשית ווייזט זיך אים אויס איז א זיסע זאך, אבער דער אחרית איז פארבונדן מיטן ראשית, און ס'איז א זיכערע זאך אז ס'וועט קומען, איז דאס אויך שלו, איז אט דאס האלט אפ א קינד אן הפחדות און אן יראת, אן ענינים של יראה, והבהלה אין א חינוך בדרכי מוהב ובפשטות, אויף אויספירן ביי א קינד ער זאל זיך פירן ווי א קינד, א מענטשלעכער קינד, בכלל, דארף זיך פירן, עאכו כמה וכמה ווי ס'דארף זיך פירן א אידיש קינד.

¶6וואס דאס איז אויך בנוגע צו נחזיר לעניננו, אז דער ענין פון פורים איז, אז מפוזר ומפורד בין העמים, ביז וואנענט אז מ'איז געווען מפוזר ומפורד אויפן גאנצן כדור הוא ארץ אין די אלע מאה ועשרים ושבע מדינות פון מלכות אחשורוש, און דארט האט מען געדארפט אויפטאן אף על פי וואס דאס האט געגעבן די מעגלעכקייט אז ס'זאל קענען זיין דער כתרוג עליהם, וויבאלד אז זיי זיינען מפוזר און פארד, וואס דאס איז דאך דער היפך פון ואהבת לרעך כמוך, וואס אהבת לכל אחד ואחת משראל, ביז ואהבת לרעך כמוך איז דאך מבטל דעם גאנצן ענין הגלות, אחת כמה וכמה דער ענין הגזירות, וואס דערפאר איז אויך געווען פון די הסברות פארוואס ער קען פארלאנגען און בעטן אז מ'זאל מאכן א גזירה אויף אידן, איז געווען אין דערויף איז די הסברה, אזוי ווי זיי זיינען מפוזל ומפורד בין העמים, במילא איז קען ער האבן חס ושלום אויף זיי א שליטה, ווי איז אויך א שליטה וואס דאס איז היפך

¶7און ס'ווערט א גזירה, וכמדובר ומסופר, אין דער מגילה. דערפון ווערט אויך הימים האלה נזכרים ונעשים אז אידן דארפן וויסן, אז אף על פי ווי דער פתגם פון נשיא דורנו פון רבי'ן דעם שווער בשם פון זיין פאטער וואס ער איז געווען ממלא המקומו, און ער איז דאך געווען בני יחידו, כמדובר כמה פעמים, אז ניט מיט אונזער רצון זיינען מיר געגאנגען אין גלות, און ניט מיט אונזער רצון וועלן מיר ארויס פון גלות, נאר דאס קומט אלץ פון דעם אויבערשטן, וואס ער האט שוין מחליט געווען, אז כלו כל הקיצין וואס דאס איז א הוספה אלס א מאמר המוסגר בנוגע לעניננו ומצבינו עתה, וואס ער האט מודיע געווען בתורתו שלו, וואס דאס איז מלשון ההוראה ונתינת כח, אז דאס איז אן ענין וואס דער מפוז ומפרד איז דאס געווען על ידי הקב'ה, אבער מיט א תקפות און מיט א כוונה, אז דאס זאל ברענגען צו נאכמער בענקעניש פון יעדערן צו אלע איבעריקע אידן, ביז וואנענט אז זיי ווערן איין מציאות, כמוזכר לעיל, ואהבת לרעך כמוך. און אט דער ענין, אף על פי וואס דאס דערמאנט מען דאך בכל יום און נאך קודם התפילה, ווי דער אלטער רבי האט דאס

¶8אריינגעשטעלט בסידורו השוה לכל נפש, אז דאס דארף מען ניט נאר טראכטן, נאר אויך לומר, און אויך סאגן דאס אין דעם נוסח פון דעם כמוך דערפאר וואס דאס ברענגט, בשעת דאס וועט זיין בשלימות, ברענגט דאס אויך צו די שלימות א מצב, אז דער מצב זאל זיין כהלכתם און ס'זאל זיין כסלוי כסדרם וואס ווען איז דער אידישער מצב כסדרם וכהלכתם בשעת אידן געפינען זיך בארצנו הקדושה, אין א מעמד ומצב פון גאולה האמיתית והשלימה, און דערפאר איז דאך כל מעשינו ועבודתינו איז דאך אלץ אין דער ריכטונג אויף צוקומען דערצו, און ווי מ'זאגט דאס אויך, די וואס האגן, אדער אני מאמר אדער על כל פנים די וואס בא זיי איז דאס ניט במנהגיו, ווי אין מנהג חב ד, אבער מ'טראכט זיך וועגן דערויף, ובלשון הידוע, אחכה לו בכל יום שיבוא, די גאולה האמיתית והשלימה, ווייס ער אויך, און טראכט וועגן דערויף שטענדיק, אז דאס איז בכל יום שיבוא, במילא טראכט ער אויך וואס איז די הוצאות הכי קרובות לזה, אז בכל יום איז אחכה לו אז ס'וועט זיין דער

¶9להבת לרעך ביז כמוך ממש, וועט דאס גלייך ברענגען דעם אחתה לו שיבוא אויך תיכף ומיד ממש, כמדובר כמה פנים. און וואס דערצו איז אויך אן עצה, אז ס'זאל זיין, כאמור לעיל, אז אחרית וראשית שלו, אז מ'איז מחנך שוין פון קינד-ווייז אויף, אז יעדער ענין וואס א איד טוט, און בכלל וואס ס'ווערט געטאן אין וועלט, האט דאס דערנאך א המשך ביז דאס האט אן אחרית, און די אחרית פון כל הדברים זיינען דאך הניני וראתי לשמש את קוני במילא דארף דאס זיין אין די אחרית פון יעדער אידן און פון אלע אידן, במילא איז דאך אויך פארשטאנדיק, אז וויבאלד אז דער אחרית איז פארבונדן מיטן ראשית, אז ער שטייט זיך שוין איין, אפילו ווען דאס רעדט זיך וועגן א קליין קינד, איז זיי מסביר, בלשון שלו ובסגנון שלו, אז דער ראשית שלו קומט דערנאך אויך א המשך ווי דאס קומט אן אחרית, דארף ער טאן התלוי בו, אז די ראשית זאל זיין אין אזא אופן, אז דער אחרית זאל זיין ווי דער קינד וויל, און וואס דאס רעדט זיך דאך וועגן א אידיש קינד, וויל ער דאך ברצון הפנימי שלו, און וואס דוקא

¶10בא אים איז ניטא דער ענין המעלה פון שכל וכיוצא בזה, און ער דארף האבן א השתדלות מיוחדה אויף מסביר זיין אים, אז דער עיקר איז אז ס'וועט זיין כפי רצון הבורא, און ס'איז נאר מספיק, אז מ'וועט אים דערמאנען, אז ער איז א מאמין באמונו שלימה אלס א מאמין בן מאמין, אז דער אויבערשטער באשאפט אים בכל אות ובכל רגע, פארשטייט ער שוין, דארף ניט האבן מער קיין הסברות, אז ער דארף זיך פירן אין אזא אופן, אז כל פעולות שלו זאל זיין דער אחרית שלה, אין אן אופן אז דער אויבערשטער זאל זיין צופרידן, במילא וועט דאס געבן דעם קינד נאכמער ברכות און נאכמער הצלחה, אין אן אופן וואס דער קינד פארשטייט דאס, אז דאס איז א ברכה והצלחה. וואס דאס איז דאך אויך די מעלת פון דעם אויבערשטנ'ס ברכות, אז ער גיט דאס לפי המקבל, במילא איז אויך דער מקבל איז א קליין קינד, ווערט דאס נתלבש אין אזוינע לבושים, וואס דער קליין קינד זאל אין דערויף האבן די גאנצע פנימיות שבדבר, ווי דאס ווערט מצד רצון הוי און דעם כח הוי,' אבער ער באקומט דאס אויך אין אזא לבוש, אז ער האט אין דערויף אויך ווערט נתגלה,

¶11אז דאס איז גאר זיין רצון עצמו, וכמדובר כמה פעמים על דרך זה, ובפרט נאך אז מ'שטייט דאך אין פרשה כי תשא, וואס דעמאלט זאגט מען, אז דאס איז כי תשא את ראש בני ישראל וואס דעמאלט האט מען זיך געציילט, אף על פי וואס בגלוי האט מען געציילט פון דעם עצם שנה ומעלה, איז דאך אבער אין דערויף אויך נכלל געווארן כל בני ביתם ווי פארשטאנדיק אויך פון דער מצוה פון מחצית השקל, וואס דאס איז די התחלה פון פרשה זו, איז דאך לכפר הנפשותיכם איז דאך דאס סיי פון אנשים בני עשרים שנה ומעלה, און אפילו די וואס זיינען אינגעל דערפון, און נאכמערער אויך נשים און אויך קטנים, ביז טף פון קטני-קטנים, וואס דוקא דעמאלט איז דער לכפר הנפשותיכם ווי דער אויבערשטער האט דאס געוואלט, און ווי ער האט דאס געמיינט, בשעת ער האט איבערגעגעבן על ידי משה רבינו, אז כפי שאת ראש בני ישראל וועט דערנאך זיין דער סיום הענינים, אין אן אופן לכפר על נפשותיכם איז דאך א זיכערע זאך, אז דער אויבערשטער מיינט אין דערויף, און ס'קומט אזוי אויך ארויס בבלוי, און דאס איז דער פירוש אין פשוטו של מקרא, אז לכפר על

¶12נפשותיכם טאקע די מקצית השקל גיט א גדול, און דוקא במצאים שלמה, מיט אלע פרטים שבדבר, און וואס ער האט א חוץ אלע זאכן דארף ער דאך האבן די מחצית השקל, אדער לייענען וכיוצא בזה, אבער דאס דארף ווערן זיינע, אבער אין דערויף אויך קומט דער נפשותיכם כולל כל בני ביתו וכל עם ישראל, און ווי מ'זעט דאך אויך, דער ענין פון מחצת השקל איז דאך געווען בפשטות, אז דערפון האט מען געמאכט די אדמים למשכן, וואס דאס איז דערנאך געווען דער משכן פון כל בני ישראל שבדור המשכן, סיי אנשים סיי נשים און סיי טף, און אויך וכל אשר להם, איז דאך אויך פארשטאנדיק, אז נפשותיכם איז כולל די אלע ענינים, פארשטאנדיק בנוגע צו די מחצית השקל, ועל דרך זה צו די ג' מחצית השקל וואס מ'גיט לפני פורים, אדער ווי בשנה זו נאך ביום חמשה שלפני זה, אין פרשה פון אתה תצוה, אבער מ'האט שוין אויך דעמאלט דעם ענין פון כי תשא את ראש, ווי פארבונדן אויך וכמדובר כמה פעמים, על אחת כמה וכמה דערנאך אז מ'גייט אריין אין פורים,

¶13פורים, אין שושן פורים, און בהקדמה לזה, האט מען דעם יום השבת, האט מען דאך די אלע שלשה ימים ותופים, דער יום השבת שלשה עשר באדר, וואס דאס איז שלשה עשר בגימצע אחד, און ווי ער ווערט דער טאג אויך אנגערופן אין דער מגילה ביום אחד, און דערנאך ווערט דאס אויך נמשך אין יום יו דלעת, יום הפורים און יום חמשה עשר, ווען ס'ווערט דער פורים, כל העם הנמצאים בשושן הבירה, וואס דאס איז דאך סוף-כל-סוף יעדער איד און אלע אידן, און סיי אנשים סיי נשים און סיי טעם, קעהערן זיי דאך אין א בירה פון מלך מלכי המלכים הקב,"ה, וואס דערפאר ווי די בירה ווערט אנגערופן בשם שושן אזוי ווערט דאך אויך אסתר המלכה אנגערופן בשם שושנה ביז וואנענט אז דאס ווערט די מטריא פון די ווערטער די זעלבע, און דערנאך ווערט דאס אזוי וואס אסתר איז דערנאך זאגט זי אן כנוסת כל היהודים הנמצאים בשושן,

¶14און דערנאך האט דאס אויך געמאכט, און ארויס בפועל, אז מיכלו היהודים אשר בכל מדינת המלך אחשודש, וואס על דרך זה ווערט דאך אויך דערנאך בכל דור ודור, אז מ'הויבט אן פריער פון דער קריאה פארבונדן מיט יום אחד י'ג באדר,

¶15היהרא באשלמותא, און וועלכע סיהרא? פון חודש אדר, וואס דעמאלט איז דאך דער ענין פון אידן מזלו בריא, און דער דער וואשן תקיף מיט די אלע ענינים, על אחת כמה וכמה אז דערנאך גייט מען אויך אריבער, און לאחרי ווי מ'האט דאס שלשה ימים רצופים כאמור, שבת און דערנאך זונטאג און דערנאך מאנטיק, האט מען גלייך דערנאך דער והם שהוכפל לו כי טוב דער היינטיקער טאג, וואס הוכפל לו כי טוב האט דאך אויך דעם רמז, אז דאס איז דער טוב בגשמיות ובטוב ברוחניות, און יעדער רגע פון טאג האט ביידע זאכן בכל רגע ורגע, וואס דער גילוי פון דעם מצב איז דאך פארבונדן מיט דעם מצב פון גאולה האמיתית והשלימה, וואס דעמאלט איז דאך רוחניות און גשמיות גייען צוזאמען, און ס'גייען אלע צוזאמען אין אן אופן, אז יעדער איד און אלע אידן שטייען אין אן אופן פון כי תשא, און ניט נאר מ'הויבט אויף דעם דבר הנמוך שבו, נאר מ'הויבט אויף אפילו דעם ראש שלו, ואדרבא מ'הויבט גאר אן מיט אויפהויבן דעם ראש, און מ'הויבט אויף דעם ראש ווי אידן ווערן אנגערופן בני ישראל,

¶16און ווי דאס ווערט געטאן דורך משה, במילא ווערט אנגעזאגט און געטאן דורך משה בפעם הראשונה, און דערנאך ווערט דאס אזוי נמשך דורך דעם משה ווי ער איז בא יעדער אידן בפנימיות נפשו, ביז אין אן אופן אז ער געפינט זיך בפנימיות נפשו, אין דעם אופן אז דאס איז פועל אין די אלע ענינים, אז וויבאלד אז בא משה בפשטות איז דאס מילתא זוטריתא היא ווערט דאס א מילתא זוצתא בא יעדער אידן במשך כל הדורות כולם, סיי אנשים סיי נשים סיי טף, וויבאלד אז דער משה שבתוכו איז פועל פעולתו, ביז אין מעשה בפועל, כמדובר כמה פעמים. און אין די אלע ענינים, כאמור, שטייען זיי נאכמערער בתוקף, אז ס'ווערט דער נקראו היהודים און ס'ווערט דער היפך פון מפוזר ומפורד בין העמים, און דאס וואס לפי שעה איז מען מפוזר ומפורד איז דאס על-דרך ווי מ'טרעפט זיך איצטער צוזאמען, איז דאס דוקא אין א מעמד ומצב אז מ'שטייט בקירוב זה לזה, סיי אנשים סיי נשים סיי טף,

¶17און יעדערער נעמט אן א החלטה תקיפה, אז דאס וואס מ'פארט זיך פאנאנדער איז דאס מערניט ווי בחיצוניות, ואדרבא דורך דערויף ווערט ניתוסף אין די געגויים, און במילא אויך אין דעם קיום פון ואהבת לרעך כמוך אז דאס זאל זיין כמוך ממש, און ס'ווערט דער עם אחד און וואס טוט-אויף, אז אפילו ווי ער איז געווען אמאל מפוזר ומפורד בין העמים ווערט ער דוקא אין אן אופן פון עם אחד כפשוטו, און אין ארץ אחת כפשוטה, וואס דאס איז ארץ ישראל, און דארטן כפשוטה אויך אין ירושלים עיר הקודש, ובהר הקודש ובקודש הקדשים, וואס יעדער ענין של משכן, אדער מקדש, ווען דאס רעדט זיך וועגן דעם משכן שהי'בימי משה, און דערנאך זאגט מען משכן משכן שני פעמים, וואס דאס איז דאך מרמז אויף מקדש ראשון און מקדש שני, און דערנאך זאגט מען אויך דעם מקדש השלישי, מקדש אדנ'כוננו ידיך וואס דאס איז אויך פארבונדן מיט הן השלישי שהוכפל בו כי טוב, וואס דעמאלט ווערט דאך אויך א חזקה, אז די גאולה שאין אחרית

¶18גלות, דערפאר וואס דאס איז א גאולה נצחית, ואדרבא, אין דער גאולה גייט מען מחיל אל חיל ובפרט נאך אז מ'האט דאך דעם נתינת-כח פון ימי הפורים האלו וואס לא יסופן, זיי שטייען בתוקף ביז וואנענט אז מ'זאגט, אז אפילו ווען הנביאים בטלין איז מגילת אסתר אין ימי הפורים האלו ווערן חס ושלום ניט פארגעסן, ואדרבא, זיי שטייען מיט א תוקף הכי גדול בהנוגע צו זרעם און זרע זרעם און טפחם און צעצעים און צעצעי צעצעים, וכמדובר כמה פעמים. ועוד והוא העיקר, אז די אלע ענינים איז מען ממשיך פון די שמחה עד דלא ידע וואס איז געווען בימי הפורים, און דערנאך האט מען דאס אויך ממשיך געווען בשעת א איד איז גלה אין זיך, אז ער געהערט צו שושן הבירה, ניט קוקנדיק אויף דערויף וואו זיין גוף געפינט זיך, איז אדרבא, וויבאלד אז די נשמה געפינט זיך בשושן הבירה פון מלכו של עולם,

¶19וואס דאס איז זיין בירה, איז עושים נשמתם עיקר וגופם טפל, איז בדרך ממילא פארשטאנדיק, אז דער גוף געפינט זיך אויך אין שושן הבירה, און אין שושן הבירה איז דאך דאס די מלכותו פון דעם וואס אחרית וראשית שלו, וואס דאס ווערט דערנאך נמשך בכל הזמנים כולם, וואס אלע זמנים געפינען זיך צווישן ראשית כל הזמנים, הזמנים, און צווישן אחרית כל הזמנים, וואס דאס איז דאך דער לעצטער רגעים פון די זמנים של גלות, און די ערשטע רגעים פון גאולה האמיתית והשלימה, און דער ערשטער און דערנאך אויך דער המשך אין דעם זמן נצחי שיהי'לאחרי זה, וואס אין דערויף אלע איז מסייע אויך אט דאס וואס מ'זאגט אז ימי הפורים האלה איז דאס אן ענין נצחי, אז אפילו דער ענין פון את שראגי בתורה מאי ההנה, וואס דערפאר איז דאך כל הכתובים בטליים, משא'כן אבער מגילת אסתר און ימי הפורים, און די אלע ענינים פארבונדן מיט פורים, עאכו כמה וכמה דאס וואס דער אויבערשטער, וואס ער איז דאך דורעה פון יעדער אידן און פון אלע אידן, ווי רשי איז מפרש אין מסכתא שבת, אויף רעך,

¶20ורא אביך אל תעזוב אז דאס גייט אויפן אויבערשטן און אידן, במילא שיקט ער מנות איש לרעהו צו יעדער אידן און צו אלע אידן בימי הפורים, און ער שיקט אבער די מנות לכפי הישג ידי פון דעם שיקר פון דעם וואס האט זיי דאס געשיקט, במילא איז פארשטאנדיק, אז דערנאך איז דאס א דבר נצחי וקיים, ואדרבא דאס איז עושה פירות ופירי, פירות, אין ענינים וואס ער האט געשיקט על דרך פון דעם גפן שהיו בבית המקדש, וואס ער האט אויך געבראכט פירות ופירי פירות, כמדובר כמה פעמים, על דרך זה אויך אין נוגע צו מתנות לאביונים, אז בשעת א איד ס'שטייט בעבודתו ווי ס'דארף זיין אין שלימות הרצון שלו, ובפרט נאך לויט דעם רצון שלו אין ימי הפורים, וואס דעמאלט איז דאך עמוד על נפשם דער ענין פון מסירת נפש במשך פון דעם גאנצן יאר, וואס דאס איז כולל כל השינויים וואס קען זיין במשך הזמנים, איז אפילו ניט געווען קיין מחשבת חוץ ווי דער לשון אין תורה אור איז, על אחת כמה וכמה המעשה של חוץ, אויך ניט קיין דיבור של חוץ, און ס'איז אלץ געווען קדוש להוי ביז

¶21אין אן אופן פון מסירת נפש, וואס דאס איז אויך כולל מסירת הרצון, כמדובר כמה פעמים. ובפרט נאך אז מ'האט דאך אויך וואס פון נשכר לעיל אז מ'האט זיך איצטער צוזאמענגעקליבן כדי דאס זאל נאכמער פארשטארקן דעם פארבונד וואס מ'איז אן אחד אפילו ווען מ'פארט זיך פאנאנדער אין אן אופן וואס בגשמיות ס'ווייזט זיך אויס, אז אס איז מפוזר ומפורד, ווארום יעדער איד האט דאך מפוזר ומפורד פון זיין חלקו בעולם, במילא דארף ער זיין אין זיין חלקו בעולם, ניט וואס דאס איז ניט דער חלק פון א צווייטן אידן, ווערט ער מפוזר ומפורד פון דעם צווייטן אידן, אבער אין דערויף גופא וואס טוט ער אויף? טוט ער אויף, אז דארט זאל זיין דער יום אחד בנוגע לעתמן, און מקום אחד בנוגע למקום, והוא העיקר, אז ס'זאל זיין דער אחד פון דעם עולם, יום אחד לא היו בעולמו אלא הקב'ה ווי ס'איז געווען ביום אחד בפשטות, וואס דאס איז אויך די קביעות פון שנה זו איז דאך דער יום הפורים ביום אחד בשבוע, און ס'ווערט דערנאך אויך נמשך אין אן אופן פון חזקה ג'ימים, וואס ס'ווערט דאס נמשך אין שושן פורים און א יום השלישי,

¶22אין וועלכן מ'געפינט זיך איצטער ג'ימים הוה חזקה, ווערט אלץ ממשך דער אחד, און ווי ער טייטשט דאס אפ אין מדרש, אז דאס מיינט מען יחיד, און דאס מיינט מען ביז יחידו של עולם בגלוי, און מ'האט אויך, והוא העיקר, אז די אלע ענינים קומען תיכף ומיד, בפרט אז מ'גייט זיך פאנאנדער מיט א החלטה תקיפה, אז מ'זאל נאכמערער צוגעבן איז ואהבת דרעך כמוך אף על פי וואס מ'זאגט דאך דאס, ווי דער אלטער רבי האט איינגעשטעלט בתחילת היום, נאך קודם התפילה, איז דאך אבער די כוונה בזה, אז דאס זאל נמשך ווערן במשך כל התפילות, און נאכמערער במשך כל היום, און נאכמערער אפילו בשעה שישן, איז דאך אויך דער דין איז, אז אדם מועד לעולם אפילו כשהוא ישן, דערפאר וואס א איד איז באלעבאס אויף זיך בשעת ער שלאפט, זאגט ער דאך פריער קריאת-שמע שעל המטה, במילא ווערט דער שנתו על דרך פון שנתו די שונה פון דעם אויבערשטן, און בשעת ס'האט א שייכות צו אידישקייט ווערט גלייך נדדה שנת המלך, ווערט אויך גלייך דער נדדה שנתו פון אט דעם אידן,

¶23מיטן נאכט, און כיד גלייך א טראכט וואס ס'איז געווען במשך היום וואס ער האט געדארפט אפטאן מיט מערער שלימות, וועט ער דאס גלייך כאפן וואשן נעגל-ווייסער און גלייך כאפן און משלים-זיין דאס באמצע הלילה, ובפרט נאך אז דורך דערויף ווערט אויך אין דער אמצע הלילה דער נגדה שנתו של מלך מלכי המלכים הקב,"ה ווערט גלייך דערציילט און דערמאנט בנוגע צו מרדכי היהודי, און דעמאלט ווערט אויך דערמאנט לפני המלך, אז דער מלך איז אין אים מזכיר ומאורר אז ער זאל וויסן זיין, אז לעינתו למרדכי דבר די אלע ענינים וואס אידן האבן שוין באקומען, איז דאך לא נחשבו לגבי דעם וואס אידן דארפן באקומען אפילו קטני קטנים, על אחת כמה וכמה אז זיי ווערן מחוייב במצוות, על אחת כמה וכמה ווי דאס איז לאחרי בר-מצוה אדער בר-מצוה, האט ער דאך אויך דעם זכות פון א מחוייב במצוות אדער מחויבת במצוה. און ס'ווערט גלייך דער מסמך גאולה לגאולה די גאולה וואס מ'האט ערשט געלייענט אין דער מגילה, און געלייענט אין שושן הבירה, וואס דאס איז דא בא יעדער אידן, כמוזכר לעיל האט מען דאס געלייענט בחמשה עשרה,

¶24קיימא סיהרא באשלמותא פון חודש אדר, און בריא מזלו און חזק מזלו, און דערנאך גייט מען אריבער גלייך אין ביום השלישי שלאחר זה, און שהוכפל בו כי טוב אז ס'ווערט גלייך דער טוב בגשמיות און טוב ברוחניות, און טוב אין שלימות כל הענינים, וואס ווען איז תמידים כסדרו ומוספים כהלכתם דארף מען דאך האבן אז אלע ענינים זאלן, און נגאל ווערן, און ס'זאל זיין די אמת'ע גאולה, וואס זי שטייט בסמיכות, תיכף ומיעב, מ'דארף ניט ווארטן קיין שלשים יום עד ימי הפסח, און דאס וואס ער ווייס, אז שאין דאך די שלשים יום הוצט זיך דאס אויף כדי נאכמערער מוסיף זיין אין מצות הצדקה, וואס שלשים יום לפני חג הפסח איז מען דאך משתדל ביתר שאת וביתר עוז, אז יעדער איד און אלע אידן, ביז קטנים שבקטנים שבהן מרוחניות, על אחת כמה וכמה די וואס זיינען מערניט ווי קטנים בגשמיות, זיי זאלן האבן כל צרכי החג, און אין אן אופן, אז ניט נאר ער האט וואס ער דארף האבן, נאר ער איז אויך מכריז, נאך איידער ער הויבט אן דעם שולחן אורח שלו, איז ער שוין מכריז, אז כל דכפין און כל דצריך דארף מען

¶25קומען צו אים, און זיי וועלן באקומען א סעודה, און א סעודה של חירות, ווי די סעודה פון ימי הפסח, וכמדובר כמה פעמים. עוד והוא העיקר, אז ס'ווערט דער מסמך גאולה של פורים וואס מ'האט שוין געלייענט וועגן דערויף, און מ'האט שוין די ג'פעמים פון פורים און שושן-פורים און יום השלישי שלאחרי זה, האט מען גלייך די חזקה, און ס'ווערט גלייך דער מצב מעמד פון גאולה האמיתית והשלימה, און נאך מערער אין אן אופן פון עד דלא ידע, צוזאמען מיט דער עבודה פון אתהפכא חשוכא לנהורא, לאחרי הקדמת העבודה פון אתהפכא חשוכא לנהורא, און ס'ווערן ביידע זאכן, עבודת הצדיקים און עבודת פון בעלי תשובה ולאתבא צדיקייא בקיובתא, און מ'שטייט אלע צוזאמען, מ'דארף גאר ניט ווארטן אויף אננה שמיא נאר שוין זייענדיק דא אין חוץ-לארץ, ובשמן הגלות לכאורה, ווערט דאס גלייך דער רגע דער לעצטער רגע פון גלות, און דער רגע גלייך שלאחרי זה ווערט דער ערשטער רגע פון גאולה האמיתית והשלימה, נאך ווי מ'געפינט זיך אין חוץ-לארץ און אין חצי כדור התחתון, מ'געפינט זיך דאך אבער אין בית הכנסת ובית המדרש

¶26און בית ומעשים טובים פון נשיא דורנו, פון דעם רבי'ן דעם שווער, אין וועלכע ער האט עבד עבודתו במשך העשרה שנים האחרונות, וואס דעמאלט איז דאך נתגלה געווארן דער סיום כל עבודתו, און פון דעמאלט אנטשטייט דאס אין אן אופן וואס עושה פירות ופירי פירות, ווי מ'זעט דאס אויך בפשטות, אז פון די זריעה וואס נשיא דורנו האט מ'האט געמאכט בחיים חיותו בעלמא דין האט מען איצטער תלמידים ותלמידי-תלמידים ותלמידי-תלמידים לא-תלמידיו, וואס זיי זיינען אורות להאיר און זיי מאכן אויס אין חשכת הגלות, און ס'ווערט גלייך דער אור גדל אנהויבנדיק פון לילה כיום יאיר וויבאלד אז דאס איז אדר לידע, דארף מען דאך ניט מפכין זיין צווישן לילה און יום, ווערט דאס לילה כיום די זעלבע זאך, און די אלע ענינים ומסרבים זיינען אין אן אופן פון עד דלא ידע, און ס'ווערט גלייך דער עד דלא ידע האנשים נשים וטף בארצנו הקדושה, ובירושלים עיר הקודש, ובבית המקדש און אין קודש הקדשים, ועוד והוא העיקר תיכף ומיד ממש, ובפרט נאך אז מ'מאכט יעדערן פון אייך אלס א שליח אויף

¶27געבן אויף צדקה, בהוספה אויף די שליחות וועגן וועלכע ס'האט זיך גערעדט אין די פריערדיקע התוועדיות, אז מ'זאל מאכן און מרבה זיין בזה, מרבה זיין בשמחה דער כל הימים משנכנס שדה, על אחת כמה וכמה אז מ'האט שוין אויך די שמחה פון פורים און פון שושן-פורים פון יום השלישי שהוכפל בו כי טוב איז דאך פארשטאנדיק, אז ס'דארף זיין טוב לב משתה תמיד, ווי דער ציון פון הלכות פורים, אין בני ישראל יוצאים ביד רמה אין רמה אין חלק פון שולחן ארוך, אז דאס ווערט ווי א שולחן וואס ער איז ארוך און מוכן לסעודה ממש, און דאס ווערט אויך דער חלק פון אורח חיים שבו, אז דאס ווערט אזוי דער אורח, און א הנהגה הרגילה פון יעדער אידן ווערט אין אן אופן פון ניסים נעשו לו וואס דאס איז דאך אויך ווי דער נס פון פורים, אף על פי וואס ער איז געווען בחורי מלובש אין דרכי הטבע, איז דאס אבער געווארן דער נס הכי גדול, און פון אים ווערט אויך, בפרט נאך אין שנת תשנ ון, תהי'תהי'שנת ניסים און שנת נוס, אנהויבנדיק פון דעם נס פון גאולה האמיתית והשלימה, און מ'גייט מחיל אל חיל, ובפרט נאך די הוספה אין די החלטות טובות, אויף מוסיף זיין

¶28אין דעם טוב לב משתה תמיד בפשטות, אויף די הוספות פון די התוועדויות פארבונדן מיט פורים און מיט שושן-פורים, און מיט יום שהוכפל בו כי טוב, און מיט יום פון פרשה פרקוסית את ראש בני ישראל, ביז לכפר על נפשיותיכם, און אויך ווי דאס איז דער ענין פון פרשה פרע, וואס דאס איז דאך די קריאה פון דעם שבת הבא לקרותינו לשלום,

¶29ליקוטי תורה איז פרה בכלל איז דאס אן ענין כללי, וואס דערפאר ווערט דאס אנגערופן בשם זאת חוקת אז דאס איז דער חוקך פון כל התורה כולה, און דערפאר איז אויך כולל די שני קוים כללים פון רצוי ושוי, וואס דאס איז אויך דער אופר הפרה און דער מים חיים אל כלי און מ'האט תיכף ומיד ביום ההוא יוצא מים חיים און ס'קומט דערנאך אן אין הר הקדמוני, און קומט דערנאך אין יום האחרון, און קומט אן והוא העיקר צו יעדערן פון אונז בתוך כלל ישראל, אז ס'ווערט כעמך מוקר חיים באורך נראה אור, און אין אן אופן אז ס'ווערט די טהרה, אז מי מטהר אתם, אבינו שבשמים, ווערט די טהרה, ביז דער תכלית הטהרה, וואס דאס איז די טהרה פון אופר פרל, כמדובר כמה פעמים, ועוד והוא העיקר, אז מ'גייט תוכף ומיד, כמוזכר לעיל, און נאך פאר דעם גיין, איז דער מעמד ומצב ווי מ'געפינט זיך איצטער אין ברוקלין אלס מקום, און אין זמן פון טאג לאחרי שושן פורים, ווי דאס איז אויך אין שנות הגלות, ווערט דאס גלייך א שנת ניסים בגלוי, און נאכמערער ניסים ניסים און דער מקום הנס

¶30ווערט אט דא גלייך, ווי מ'זאגט דאס אויך אין דער קריאה פון פורים, ער האט גערופן ועיקרו שמו הוי'ניתי, אז וואס ווערט דער נס פון יעדער אידן? איז דאס העכער פון בראשית ברא אלקים את השמעה ואת הארץ נאר ס'ווערט דוקא דער שם הוי,"' און מ'זאגט אז הוי'ניתי הכביכול, אז יעדער איד ווערט א בעל-הבית, און דאס ווי א איד איז מחליט, איז דאס ניט נאר יעדער איד איז עמך כולם צדיקים ווערט צדיק גוזר והקב'ה מקיים, על אחת כמה וכמה דאס וואס עמך כולם צדיקים זיינען גוזר, אז תיכף ומיד ממש דארף קומען גאולה האמיתית והשלימה דוקא ברגע זה ממש, און דוקא במקום זה ממש, און אויך ווערט דאס גלייך הקב,"ה מקיים אויך תוקף ומיד ממש, און דער ענין הצדקה איז נאכמערער מוסיף בזה, און נאכמערער מזרז בזה, און ס'ווערט אנשטאט פון צדקה עשה הקב,"ה ש פיזלן בין האומות, מפוזל ומפורד בין העמים ווערט גלייך נתגלה דער עם אחד און ס'ווערט נתגלה אין ארץ אחת וואס דאס איז ווי יעדער איד און אלע

¶31אידן, ווערן אריבערגעטראגן תיכף ומיד אין ארצנו הקדושה, ובקרושלים עיר הקודש ובבית המקדש, ביז אין דעם מקום אחד, וואס דארטן ווערט נתאחר די יחידות שבנפש און יחידות שבמקום און יחידות שבעולם, כמדובר כמה פעמים, וואס דאס איז דאך דער קודש הקדשים ביי א אידן, און דער קודש הקדשים איז מקום, און קודש הקדשים איז מאן. וואס אף על פי וואס דאס שטייט דאך בפשטות אחת בשנה אויף יום הכיפורים זאגט מען, אז פורים איז נאך מערער, און דאס ווי יום הכיפורים דארף אנקומען צו א צום ותענית טוט דאס אויף בימי הפורים דוקא אלי אכילה און שתי'ולמעלה ממדידה והגבלה, ביז וואנענט אז לבסומי בפוריא, וואס דעמאלט איז אויך פארשטאנדיק, אז פארוואס ווערט דער בסומי בפורים, ווי רש'טייטשט דאס אפ דוקא ביין, וואס מכנס יין יצא סוד, ס'ווערט גלייך ארויס בגלוי דער סוד פון גאולה האמיתית והשלימה, און ס'ווערט גלייך ארויס בגלוי ווי אזוי יעדער איד איז לבסומי בפורים אין דעם יונה של תורה על ידי הפצת המעיינות חוצה ביחד אין נגלה דתורה, ובפרט ווי דאס איז אין תורת

¶32חבד, ועוד והוא העיקר, אז מסיר ראשינו בדורנו און מיר אלע צוזאמען, וכל היהודים אשר בכל מדינות המלך בהוה, און בכל מדינות המלך שראשית ואחרית שלו בעבר, און בכל מדינות המלך אויך הקיצו ורבנו שוכני עפר שטייען תיכף ומיד נשמות בגופים, כמוזכר לעיל, אנהויבנדיק טאקע אין דעם מקום ווי דערמיט געפינט זיך אין ברוקלין, און תוכף ומיד, און מ'געפינט זיך נאך אין דעם לעצטן רגע פון זמן הגלות, און תוכף ומיד ווערט דאס דער ערשטער רגע און דער המשך שלאחרי זה אין אן אופן נצחי פון זמן הדגילה האמיתית והשלימה, ועוד והוא העיקר תוכף ומיד ממש.

¶33למציון דוקא, ער האט זיך נצחקה? ס'איז דאך אבער שוין פסק, ער האט משפחה ס'איז שוין פסק, טוט ווארט פארן אי אז מער דורא איז? און טוט ווארט פארן איין אומת המצאים את הצלחה, איז דאך שוין פסק.