טקסט

¶1ס'איז דאך אלעמאל דער ”עלה את ירושלים על ראש שמחתי” בהנוגע צו ”יראה שלום” און אויך ”אין ענין יוצא מידי פשוטו”, און אזוי איז מען דאך אויך רגיל דערמאנען בכל התוועדות וואס איז פארבונדן מיט חב"ד

¶2דעם ענין פון כפר חב"ד, וואס ממנו יצאו כמדובר כמה פעמים די ענינים פון 'פנימיות התורה' און תורת החסידות, און במילא אויך פון נגלה דתורה אין אן אופן פון מוסיף והולך ואור, ווי די הוראה פון ימי חנוכה ”הבאים לקרותינו לשלום”.

¶3וואס לויט ווי די ידיעה וואס איז היינט אנגעקומען שוין נאכן פארברענגען דארטן האט מען דארט אויך גערעדט בנוגע צו לימוד פון אגרת התשובה, און אויך בנוגע צו תשובה ווי דער אלטער רבי שרייבט דאך אין אגרת התשובה,

¶4וואס דערפון איז פארשטאנדיק, ווי דער אלטער רבי איז מסיים בסופו אז ס'זאל זיין אט די תשובה וואס דאס ווערט אנגערופן 'תשובה עילאה' ותשובה שלימה שעלהו אמרו ”במקום שבעלית תשובה עומדים אפילו צדיקים גמורים אין חוני לעמוד” שם, וואס דאס איז א תשובה וואס ניט נאר אז דאס איז ניט קיין עצב עצבות,

¶5נאר אדרבא ס'איז ”אין עומדים להתפלל אלא מתוך” שמחה און אזוי אויך 'בלימוד התורה' דארף דאך אויך זיין עמה ”מילתא דבדיחתא” און ערשט דערנאך האט ער געלערנט תורה, ווי די גמרא דערציילט בנוגע צו רבו אין מסכתא שבת, און אזוי אויך בנוגע צו ענין הצדקה,

¶6אז לא יורה לבבך בתדכה לו ביז ווי דער דין אין שולחן-ערוך, הלכות צדקה, ווי אזוי ס'דארף זיין די נתינת הצדקה בשמחה.

¶7און וואס דערפון איז אויך פארשטאנדיק, אז אזוי ווי איצטער איז דאך א שעת שמחה, איז דאס ניט נאר ניט קיין סתירה צו דעם 'ענין התשובה', ואדרבא, ווי גערעדט בארוכה אין 'שמחת תורה', אז אפילו בא 'תשובה תתאה',

¶8און אפילו בא תשובה פון א ”זיבת החטא בלבד”, איז וויבאלד אז דער רמב"ם איז מסביר, אז וואס איז דער ענין פון שמחה של מצוה אז ער איז זיך מתבונן אין דעם תוכן פון דער מצוה, און איז זיך מתבונן אין ווער ס'האט געגעבן די מצוה איז אט דאס דארף ער ברענגען צו א שמחה של מצוה אויף וועלכע ער זאגט אז ווידה גדולה היא.

¶9ביז וואנענט אזא מין שמחה, וואס ניט נאר זי איז בנפש פנימה, און ניט נאר זי קומט ארויס בדיבור, און ניט נאר ס'קומט ארויס דורך פאטשן מיט די הענט און פאטשן מיט די פיס נאר אין אן אופן פון מפזר ”ומחרכר בכל עוז” ווי דער רמב"ם איז דארט מסיים בהנוגע אין דעם ענין פון שמחה של מצוה.

¶10וואס דערפון איז דאך פארשטאנדיק, אז מה איז דאך ביי אלע מצוות דארף זיין א שמחה של מצוה, על אחת כמה וכמה אז ער באטראכט זיך דעם תוכן פון דער מצות התשובה, וואס דא גיט מען אים א געלעגנהייט, בשעתא חדא וברגעא חדא, דורך איני היראוור זאל ער נשתנה ווערן ”מן הקצה אל הקצה”,

¶11און ווערן א צדיק גמור, ביז וואנענט אז די תורה איז מעיד, הרי ”הוא צדיק גמור” וואס דאס איז מצד תוכן המצוה.

¶12און דאס איז דאך אפילו בא 'תשובה תתאה', ווארום ווען דערויף רעדט זיך דאך אין גמרא קדושין און אויך אין חושן משפט, וואס דער אלטער רבי ברענגט אראפ אין פרק א, איז דאך דאס ניט אז ס'איז דא די התבוננות בשעה הארוכה מיט די אלע ענינים וואס זיי זיינען פארבונדן מיט 'תשובה עילאה', נאר דאס רעדט זיך הירא תשובה און א זיבת החטא, וואס שגר אז ער צוברעכט פתפתא און

¶13אין דערויף איז דא דער ”נעשה צדיק” גמור איז דאך דאס ”מן הקצה אל הקצה” די אנשטרענגונג זיינע איז מערניט וואס ס'דארף זיין א החלטה טובה בלב, ס'פאדערט זיך מער גאר ניט, וואס דערגרייכט ער דורך דעם?

¶14א שינוי ”מן הקצה אל הקצה” ביז וואנענט אז ”נעשה צדיק” גמור און אויך מצד דעם ווער ס'האט געגעבן, וואס בכלל נתינת התורה ומצוותי' איז דאך געגעבן געווארן פון מלך מלכי המלכים הקב"ה ס'איז דאך אבער אינו דומה ווען מלך מלכי המלכים הקב"ה לאזט זיך אראפ צו א שר,

¶15אדער לאזט זיך אראפ צו סתם א בינוני אדער לאזט זיך אראפ צו אן איש פשוט דא רעדט זיך דאך וועגן אזא וואס ער דארף תשובה טאן.

¶16דאס הייסט, אז ער איז פחטה ופגם ועבר את הדרך, וואס אט דעמאלט איז דאך ווי ער זאגט אין תניא, און ס'איז אויך מובן אין שכל הפשוט, ער איז געווען, רחמנא ליצלן, א מוריד אין דעם מלך מלכי המלכים הקדוש ברוך הוא,

¶17און אף על פי כן לאזט זיך צו אים אראפ דער ריחוק הערך דער מלך מלכי המלכים הקדוש ברוך הוא, און זאגט אים, אז אויב נאר דו טוס תשובה איז אט דעמאלט ווערט ער מרוצו נאך מערער ווי קודם החטא, און ער ווערט א קרוב און א ידיד און א חביב, ביז וואנענט אז 'טרם יקראו' ואני אענום וואס פריער איז דאך גאר ניט געווען שייכות צו דער דרגא.

¶18איז דאך דא די גדלות הכל אין א הבלטה שלא בערך מערער ווי די גדלות לגבי צדיק, אדער אפילו לגבי בינוני.

¶19איז דאך מה-דאך אז בא יעדער מצוה איז בשעת ער איז זיך מתבונן אין תוכן המצוה און אין מצוה המצוה, ווערט ביי אים דארף ביי אים זיין א שמחה גדולה, ביז מפזס ומחרכש בכל עוז על אחת כמה וכמה אין דער מצוה תשובה, אפילו תשובה תטאה איז אויך דעמאלט דער תוכן המצוה שלא בערך מערער אויפגעטאן ווי אין אנדערע מצוות, אפילו ווי אין 'לימוד התורה',

¶20און אויך מצד דער ריחוק הערך פון דעם אויבערשטן איז דאס שלא בערך ווי דער ריחו כערך לגבי צדיק, לגבי בינוני וכיו' בזה, איז דאך דעמאלט די שמחה גדולה ביותר.

¶21עאכו' כמה וכמה אט דאס איז אפילו בא ”תשובה תתאה, תשובה בדרגא הכי” תחתונה, עאכו' כמה בתשובה, אילא וואס וועגן דערויף רעדט זיך דער עיקר אין אגרת התשובה, איז בנוגע צו 'תשובה תתאה' איז רעדט זיך דאך אפ מערניט ווי אין די ערשטע פאר פרקים,

¶22און דערנאך איז ער אלץ מאריך בהנוגע צו 'תשובה עילאה', און ווי אזוי ס'דארף זיין די עבודתה, און ער האט געזאגט, אז דעמאלט איז דער ענין אז בא תשובה זו האט מען געזאגט דעם ענין פון ”מקום שבעלי תשובה עמיד” און אפילו צדיקן גמורי מנחילן לעמיד שם, וואס דאס איז דאך אויך דער 'ענין התשובה' וואס ”עתיד לאתבא צדיקייא בתיובתא” וואס דאס איז טאן משיח וואס צדיקייא בתיובתא זייער תשובה איז דאך אן ענ

¶23איז דער אלטער רבי פסק'נט דא אפ, אז דאס איז פארבונדן מיט כפרה, און וואס פאר א כפרה איז דאס פארבונדן?

¶24אז ס'בלייבט א נשמה בגוף, וואס דערפאר ברענגט ער ניט דעם פערטן פאל, און אין וואס פאר אן אופן בלייבט דאס, אז דערנאך איז ”ששון ושמחה” תשמיני ווי ער איז מסיים אין די שפעטערדיקע פרקים, איז דאך דערפון פארשטאנדיק, אז דאס ווערט דערנאך נמשך אט די אלע

¶25וואס דאס איז דער 'ענין התשובה', ווי דער אלטער רבי טייטשט דאס אפ אין אגרת התשובה איז דא דערנאך דער שלחלנו און דער ”גואל ישראל ומברך השנים ורפה חלים” ביז אין ”שמא כלנו שומא” תפילה אז דאס אלץ ווערט מקויים ”בלי שום ספק וספיק ספיקא”, וואס דערפאר מאכט מען דאך אויף דערויף א ברכה, כמובן פון די ראי' פון אגרת התשובה.

¶26וואס דאס איז בנוגע לפועל, אז ס'זאל זיין בכל עניני כפר חב", און אויך אין מקומות הסמוכים לזה, ובפרט אין דעם ענין פון שיקוני חבד אין לוד מיט די מוזרות אין לוד, 'וביתר שאת' וביתר עת ובית הכנסת אין ”ירושלים לפנים מן החומה”, אדער ווי מ'רופט איר דארטן אן ווי ירושלים העתיקה, וואס זי איז נתייסד געווארן על פי ציו ובכח פון דעם צמח צדק,

¶27און והרי זה פלא, ווי גערעדט פריער דער הגדיל והפליא אז דאס איז דער איינציקער בית הכנסת אין ירושלים העתיקה, וואס ס'איז געבליבן גאנץ די כסלים מיטן גג, וואס על פי דין, אז ס'איז דא כסלים און גג אט דעמאלט איז דער בנין בשלימותו, אויב ס'איז אפילו ב' מחיצות, און אין מחיצת שלישית כם כם, על אחת כמה וכמה ווען ס'איז דא ד' מחיצות,

¶28וואס אט דעמאלט ווי מ'פסק'נט זיך אפ אין הלכות סוכות איז דעמאלט איז דאס א בנין שלום, און ס'איז דא דער גג וכו' וכו.'

¶29זאל זיין אויך דער פארברענגען דאר ביז אין אן אופן היתפשט ויתרחב, סיי דער בית הכנסת און דעם גאנצן שכונה דארט ארום און ארום, וואס הייסט ס'איז רחוב היהודים און שיתן חבד מיט די אלע ענינים וואס דרוש בשמה זאל דאס אראפ אין פועל ובגלוי,

¶30אז ס'זאל זיין ווי גערעדט פריער דער ”פרזית תשב ירושלים” און ווי ער זאגט אין מדרש ”עתידה ירושלים שתתפשט בכל” ארץ ישראל און דערנאך איז ”עתידה ארץ ישראל שתתפשט בכל” הארצות, בקרוב ממש, ובחסד וברחמים, ומתוך שמחה וטוב לבב, און ווי שטייט אין מאמרים פון צדקת פזונו ”שמחת עולם על ראשו”, בביאת משיח צדקנו, בקרוב ממש.

¶31איצטער וואס ס'איז נאך אן ענין וואס מ'דארף דאס אראפברענגען אין דיבור, און דערנאך איז ”אמן כן יהי רצון אמן כן יאמר ה” אז אט די אלע וואס דערוואלער האבן זיך נאך ניט קיין מעגלעכקייט פארן וויהין זיי ווילן און ווי אזוי זיי ווילן,

¶32ובפרט אט די וואס ווילן עולה זיין לארצנו הקדושה על מנעת ללמוד תורה ולקיים מצוותי און פירן זיך ווי מ'דארף זיך פירן אין ”ארץ, אשר” ”ה' אלקיך בה מראש את השנה ואחרית שנה”, נאר מצד עניני מלכות פלוני ת, אדער א צווייטע מלכות וכו' האלת זיי אפ זאלן בטלן ווערן, ו

¶33און זאלן ארויסגיין לחירות ממש, ו מאף אלו לאור גדול און אויך בקרוב ממש, און ארויסגיין, כמדובר כמה פעמים, בנערינו ובזקנינו בבנינו ובבנותינו ו”כספם וזהבם אתם”, ביז וואנענט אז ”קהל גדול ישובו הנה” ”ושמחת עולם על ראשם”.

¶34”לחיים. לחיים ושבת” ירושלים.