transcript · אידיש
טקסט
טקסט ממוחשב שטרם נבדק בידי אדם - אין לצטט אותו כדברי הרבי.
¶1אזוי ווי מ'געפינט זיך ערב פסח, און אין ערב פסח עצמו לאחרי חצות היום, זמן הקרבת קרבן פסח, בפרט נאך לאחרי תפילת מנחה, וואס דאס איז דאך כנגד קרבן התמיד, און נאך דערויף איז מען מסיים דעם ענין פון דעם קרבן פסח, ביז דעם סיום ושלימותו, וואס דאס איז די אכילת הפסח בליל פסח, מיקרא לאכילה ניתנה", ווי דערמאנט בא די פריערדיקע ריידן. אבער בפסח איז דא דער ענין פון משכו וכחו'לכם וואס טוט זיך שוין אפ טעג פריער, און דערנאך בערב פסח עצמו דער ענין פון שחיטת הפסח, און אויך דעם ענין פון הזהעת הדם וכו,' און וואס כללות הענין איז דאך, און אויך די צוגרייטונג דערצו איז, וככה וואס די צוגריינטונג איז דאך מקרה לאכילה ניתנה איז דאס אין אן אופן וככה תאכלו אותו, וואס נוחרים חגורים מיט די אלע פרטים ווי ער רעכנט זיי אויס איז דאס מבאר אין עבודת ה', וואס דאס איז דאך בכל יום ויום, עאכו כמה וכמה אין יום מיוחד בשנה אין דעם ענין וואס דאס איז דער טאג פון הקרבת קרבן פסח בארוכה אין דעם מלכתחילה אריבער אין דעם גאנצן המשך הגדול, ווי ס'ווערט אנגערופן בכמה מקומות וככה הגדול פון דעם מלכתחילה אריבער, כמדובר לעיל. וואס דאס איז דאך אויך בכל יום ויום, חייב אדם לא תעצמו כאילו יצא ביום ההוא ממצרים, על דרך זה איז דאס אויך ערב פסח, אף על פי וואס מ'האלט נאך פאר דעם אמירת ההגדה בדיבור און אכילת הפסח בפועל.
¶2ויש לומר, אז דאס איז אויך דער קשר וואס מ'האט דערמאנט פריער, לכאורה, דער דבר בלתי מובן, וואס אין אמירת סדר קרבן פסח, וואס מ'זאגט דאס בסמיכות לתפילת מנחה, איז מען דערנאך מסיים, אז ואם נמצא תרופה לא עלה לו עד שיבוא אחר, וואס דאס איז אויך לכאורה א סיום וואס דער טוב הנראה והנגלה בזה, זעט זיך ניט אן עיני בשר. און ס'איז דאך אויך בפשטות האט גאר דער דין געדארפט שטיין מלכתחילה, ווארום אלע קרבנות האט מען זיך בודק געווען קודם הקרבתם, במילא על אחת כמה וכמה קרבן פסח, איז דאך במילא שאין נוגע אט דער דין, אז אויב נמצא שלב ווי ער דארף צו-זיין דארף ער גלייך אין דעם זעלבן ערב פסח נאך איידער ער גייט מקריב זיין דעם וואס נמצא באופן כך וכך, ביז אין תרופות און מומן הגלויים, וואס דאס איז דאך דער מומן הגלויים לפני הקב,"ה, וואס פסח האבן דאך אידן צו טאן מיט מלך מלכי המלכים הקב,"ה ובכבודו ובעצמו, ביז ווי פארן צמצום און עצמות פון עצם למעשה למעלה מכל תוארין והשפעות וכמוז כלעיל. און דא איז מען דאס מדייק, און דערמיט איז מען מסיים, וואס יש לומר אויך, אז יעדער ענין וואס שטייט אין תורה איז דאך דאס א חלק אין תורת אמת, און נאכמערער דרכי'דרכי נועם וכל נתיבותי'אפילו, די באהאלטענע דרכים ודרשות איז דאס אויך שלום.
¶3איז דאך אויך פארשטאנדיק, אין אחת כמה וכמה, אין א סיום וחותם פון אן ענין, ויש לומר בהקדם, אז די אלע ניט-גוטע ענינים פון גלות, וואס דאס איז דאך לכאורה דער עיקר ענין הגלות איז דאך דער ענין הירידה שבו, איז דאך כמדובר לעיל בלייבט דערנאך די אלע ווערטער פון גלות בשלימותם, נאר מ'שטעלט אין דערויף אריין אן אלופו של עולם בגלוי, במילא ווערט דעמאלט דער גאנצער ווארט בגלוי, אנשטאט גלות ווערט דאס דער ענין גאולת, וואס לולי די ווערטער פון ג'לעמוד וואף תב פעלט כביכול חס ושלום אין דעם ענין פון גאולת, איז דאס די מעלה וואס ס'איז דא על ידי עבודת התשובה, וואס דאס איז דאך דער ענין פון משכן קחוו לכם מאכט עד כדי כך אז ס'ווערט דער חשוכה עצמו ווערט נהפך לאור, און מרירה עצמו ווערט נהפך למסעקו, וואס אט דעמאלט איז דאס אן אור גדול ביותר, לילה כיום יאור, און אויך די מרירה דער מסעקו גדול ביותר.
¶4וואס אט דא איז אויך וואס מ'זאגט דא און דער דיוק איז דער לשון לעלתה לו אז מ'דארף שאין לכאורה לא יצא לו ידי חיובתו וכיוצא בזה, וואס אט דא זאגט מען, אז לאחרי אז ס'איז דא אין דער גאנצער עניני החלון פון גלות איז בתכלית השלימות, און דערנאך איז גלייך טאנצן זיך אריין מיט דלק על ההרי מקפץ על הגוואות פון גלות אין גאול, איז אט דעמאלט, אז מ'פארגלייכט די דרגא ווי אין אידן שטייען אין דער גאולה כימי צאתך מארץ מצרים, על אחת כמה וכמה אין דער גאולה, וואס נעשו כמצות רצונך און אין אן אופן תמידי, אז גאולה איז שאין אחרי'גלות, אף על פי וואס אין דער ווארט גאולה עצמית שטייען אויך די אותיות פון גלות, אבער די אותיות אליין זיינען שולל, ביז וואנענט אז ס'איז גאר ניטא קיין מקום ויכולת אויפן ענין הגלות, איז אט דעמאלט אז מ'פארגלייכט דאס און מ'פארבינדט דאס, אז ס'שטייט בגלוי די יחידה שבנפש, וואס דאס איז פארבונדן מיט תשי דוד עבדו וואס די גמרא טייטשט דאס אפ במיוחד אויף משיח צדקנו, בהישך הדעת לגבי דעם דעת פון לעתיד-לבוא, וואס אף על פי וואס נשיא דורנו האט זיך געהיילטן אין איין שטורעמען וועגן דערמאנען וועגן אדמתו ומתו יבוא און כלי כלי הקיצים און דלוי גלות, כל הענינים וכו.' וואס אט דאס איז אויך דער שינוי אין דעם לשון, און מ'זאגט דעם לשון ויהי מצא וואס לכאורה, ווי הוי ס'איז דא דער ענין פון מצא? ס'דארף שטיין אזוי בריזה אזוי, נאר דאס איז פארבונדן ביי א אידן עצמו ניט אז בירור וכיוצא בזה, נאר א סאך העכערן ענין אופן, ס'איז למעלה מכל
¶5ענינים פון בירורים, ווארום ער האלט שוין אז ער איז שוין א משיח איז, במילא האט ער צו-טאן מיט מצתי דוד עבדי יחידי שבנפש. וואס אט דעמאלט איז כל עניני זיינען אין אן אופן פון מצא איז אט דעמאלט, לגבי די עלי וואס ס'ווערט דעמאלט ביי אים, וואס זי איז שלא בערך די אלע עליות פון זמן הגלות זאגט מען, אז דעמאלט זעט ער אז לא עצלה לו אלץ וואס ער האט געטאן און ביתרותא דלילה שלמעלה מאתהרותא דלילה, שעל ידי אתהרותא דלתתא, איז נאך דעם עשרי שלים זאגט מען, אז דעמאלט לא עלתו לו ניט דאס איז אט די עליה בא וועלכע ער האלט אין דער עבודה, וואס די עבודה ווערט אנגערופן בשם מצא. און פארוואס איז דאס? דערפאר וואס מ'זאגט וואס האט ער געפונען? האט ער געפונען טרופה אט דאס גופא וואס אין זמן הגלות איז געווען דער ענין בשר בשדה, במילא דארט איז געווען חיות פופות, און מ'האט זיך געדארפט באווארענען אויף ניט אנקומען און ניט האבן מיט זיי צוטאן, אבער דער ענין פון פדה בשלום נפשי די גאנצע זייער שלילי איז נאך ניט געווען בתכלית השלימות, ס'איז נאך געבליבן עפעס רת הרושם פון דעם ענין פון חי'רעה מן הארץ, מערניט ווי דער ערשטער פירוש פון וישבתי אז זיי ווערן בטל, ס'איז דאך אבער דער עיקר הלינין איז דאך דער צווייטער ענין, אז די צומות און כל הענינים בלתי רצויים וועלן האבן די עלתה לו די עלי'אמיתית, וואס דאס איז דער ענין פון מועדים ימים פובים, ביז אין א ים טוב שאין דוגמתו כלל בכל זמן הגלות, במילא איז דאך ווערט דער ענין פון דער פריערדיקער עבודה וואס ס'איז געווען בשדה איז געווארן אן ענין פון תרוף על ידי עבודתו, ווערט דעמאלט אויפגעטאן, ביז וואנענט אז מ'געפינט און מ'ברענגט אחר, אז די גאנצע עבודה וואס ס'וועט זיין לעתיד-לבוא איז דאס אן עבודה אחרת לגמרי, העכער אפילו פון אט דעם אחר וואס מ'זאגט אין דער הגדה, אז לאחרי ווי מ'ווייס אז מ'שטייט העכער פון שרפים און פון מלאכים און פון חיות הקודש, זאגט מען אויך הוא ולא אחר און מ'טייטשט
¶6אפ אז דאס מיינט מען דער ענין פון עולם האצילות, איז דאך אבער אצילות אליין אויך אן עולם בערך פון די עולמות שלמעלה מזה, ביז בערך צו די ענינים פון דעם מעמד ומצב הכללי והעיקרי, וואס איז לגמרי שלא בערך פון עולמות ומדידות והגבלות, ווערט דאס דער אמת'ער אחר, בדוגמא נאך העכער פון דעם הוא ולא אחר, וואס דעמאלט דארף מען שולל זיין דעם אחר, און דא זאגט מען, אז דאס איז אזא אחר, בדוגמא פארבונדן מיט עבודת התשובה, יוסף לי הוי'בין אחר טייטשט דאך אפ דער צמח צדק וואס נעכט ניט געווען יום הסתלקות, ויום הילולא שלו, אז דאס איז דער ענין אז מ'מאכט א בן, פון דעם בין מאכט מען אויך ער זאל האבן די דרגא פון אחר, און דא זאגט מען אין דער הגדה, אז נאך דער עבודה פון ערב פסח ווייס מען, און מ'קומט אראפ, און מ'זאגט דאס בדיבור, כל העני כל העמים, אז דאס איז לא אחר אפילו פון אט דעם אחר וואס דאס גייט אויף עולם האצילות וכיוצא בזה, ביז אויך יש לומר אפילו פון אט דעם אחר וואס מ'זאגט וואו ולא אחר שוין דער הגדה, און אפילו פון דער דרגא פון הוא כביכול וואס דארט דארף מען שולל זיין ולא אחר שטייט מען אין אזא אופן אז ס'געפינט עד שיבוא אחר אזא מין סאר אחר וואס איז אינגאנצן שולל, ושלא בערך אפילו פון דער דרגת הבין, וואס דאס איז דער סיום אין א דבר הכי טוב, און דאס שטייט אין אן אופן נגלה, וויבאלד אז דאס קומט לאחרי עבודת התמיד ולאחרי עבודת פון סדר פסח פון משלמ פרים שפתינו איז דאך פארשטאנדיק, אז דעמאלט דערגרייכט זיך צו די העכסטע דרגות, וואס זיי ווערן א הכנה
¶7און א יסוד כל הענינים פון שבעת ימי הפסח, כולל אויך מצות יחול לשבעת הימים, כמוזכר לעיל דער פירוש בזה, וואס ערשט דערנאך קומט די דרגא הכי עליונה, אז ס'וועט ניט זיין די גאנצע אפשריות און דער מקום פון חמץ ושואב דערפאר וואס די ענינים שטייען אין אזא אופן, און לאחרי המציאה, אז ס'ווערט אחר אפילו ברך פון הוא ולא אחר, לעיל, אן עבודה שלא בערך כלל וכלל, ביז וואנענט אז מ'קען גאר ניט דערמאנען ביידע ענינים צוזאמען, און דאס וואס מ'זאגט אז מזכירין יציאת מצרים אפילו אין גאולה על ידי משיח איז דאס דערפאר וואס מ'נעמט-מיט די אלע גוטע זאכן אין דער ירידה, שטייען זיי בקיומם, ואדרבא בתוקף שלהם ובגלוי, ביז מ'זעט דאס איני בשר לאחרי משיח, וכמבואר אויך בארוכה אין דעם המשך האמור ובכמה מקומות, אז די דרגא און דער אויפטו וואס ס'איז דא אין עבודת התשובה, וואס די זהירות יתורה ביותר, און דער עיקר, אז דוקא דורך דערויף ווערט דער אמת'ער אתכפיא, ביז ס'ווערט די אמת'ע אתהפכא, ביז בתכלית השלימות, אז ס'איז גאר ניט קיין ענין של מציאות החרת, וואס דאס איז דער סיום וחותם, און אויף דערויף דארף מען ווארן וואס מ'מאכט יעדער אידן פאר א שליח וואס מ'זאגט, און מ'חזר'ט דאס איבער, וככה תוכלו אותו לך, משנכים חגורים מיט די אלע פרטי הדברים ביז אין עבודה פרטית ופרטי פרטית, אף על פי וואס מ'זאגט, אז לא בחופזין תלכו נאר דוקא בנחת ובששובה, אבער די גוטע זאכן פון וככה תוכלו אותו
¶8נעמט מען מיט, ואדרבא, ביתר שאת וביתר אור, ביז אין העכער גאר אין שאת ועת לגמרי, נעמט מען מיט אין דעם זמן הגאולה, כולל אויך אין דעם זמן הגאולה פון גאולה האמיתית והשלמה, וואס דעמאלט איז אויך מזכירין יציאת מצרים. וואס צוליב דערויף, ביז ווי דער ענין קומט אראפ אין אן אופן המובן לגבי תנוקות וואס מ'דארף זיי באווארענען שלא ישנו, באווייזט מען זיי און מ'דערציילט זיי, אז פונקט ס'איז געווען ביום ימי צאתך מארץ מצרים איז געווען דער וככה תוכלית אז שוין אין ערב פסח איז געווען משנכם חגורים מיט די אלע פרטים האמורים, וואס דאס באווייזט דאס בפשטות אז מ'גייט אין א וועג, וואס דערפאר דארף מען האבן משנכם חגורים נעליכם ברגליכם ומאלכם ביתכם מיט די אלע פרטים האמורים, וואס דאס א אויך אז ערב פסח שטייט ביתר שאת וביתר עוז בגלוי דער ענין השליחות, וואס יעדער איד שטייט מוכן ומזומן, ביז וואנענט אז דאס פועל'ט אויף מתניכם חגורים מיט די אלע פרטים האמורים, אז מ'זעט אויך די ניט-איזן, די שבעים אומות העולם והיתה להוי'המלוכה זעט מען ווי אזוי ער איז א שליח פון עצמות ומהות פון מלך מלכי המלכים על קב דש ברוך הוא בכבודו ובעצמו, און ער איז וגאל עם דערפאר וואס עמו אנכי בצרה ער געפינט זיך מיט יעדער אידן בית הצרה אין גלות וואס דורך דער גלות, עאכו כמה וכמה בית הגאולה און גאולה האמיתית והשלימה, כמוזכר לעיל. וואס דאס איז אויך דער זמן המתאים אויך זיך משתתף זיין בזה, אז אט די אלע שלוחים וואס זיינען שוין שלוחים געווען שוין אין ערב פסח ולפני זה זאל זיין די השתתפות פון דעם מקום המשלחה וואס דאס איז נשיא דורנו פון רבי'ן דעם שווער פון ברוקלין, נאך אין גלות זייענדיק, על ידי השתתוס פון האלף, און זה הקטן לאלף יהי על דרך זה אויך אט די אלע וואס זיי זיינען זיך משתתף זיין, וואס דאס וועט מען דאך געבן אשתו חלמוד וכיוצא בזה דורך טשעקס וכיוצא בזה דער פועל ממש, אבער שאין די החלטה ומחשבה טובה וואס הקב'ה מצחפו למעשה איז
¶9דעם אויבערשטן שוין דא אנגעגרייט די מעשה בהנוגע לאלף, און אט די שלוחים וואס כאמור לא איד בכלל איז יעדער איד א שליח, און א שליח אין אן אופן פון משנכם חגורים פון אלע פרטים האמורים ווי זיי שטייען למטה ביז אין גוף הגשמי וועט דאס זיין דערנאך דער המשך אין חלה מועד, ובמיוחד אין בלי נדר, אבער בעזר השם נאך העכער פון דעם ענין פון נדר, אין עסודת משיח פון אחרין של פסח, ועל דרך זה בארצנו הקדושה אין סעודת שביעי של פסח, וואס דארט איז דאך דעמאלט אויך די סעודת משיח. אף על פי וואס בשנה זו איז דאס בערב שבת וועלן זיי זיכער געפינען אין אן אופן אזוי איז דאס צו מאכן אין ערב שבת, און דערנאך אויך מאכן אויך האבן דעם עילוי פון צוויי מאל כפליים לתושי'אויך ביום השבת שלאחרי זה, בפרט נאך אז דאס איז נאך בארצנו הקדושה כפליים לתושי.' און דערפאר איז אויך נאכאמאל דער ענין פון להדגיש פון די זריזות הכי מיוחדה, אין פארענדיקן די לעצטע רגעים פון גלות, און וויסן אז דאס איז אלץ א הכנה צו אזא אופן עבודה, ביז וואנענט אז יביא אחר דערפאר וואס מ'גייט ארויף אין אן עליה שלא בערך פון כל עניני עליות וירידות.
¶10בימינו ממש, ובמהרה בימינו ממש, ובמהרה בימינו ממש, לחג הפסח קשה בשמח.