Text

¶1כ'ד'טבת תשנמ'טס אחר על בית איז דאך מטר כ'ד'טבת, איז מען דאך באוואוסט וואס דער טאטע שרייבט בארוכה וועגן דעם ווי וואס ס'איז שוין אפגעדרוקט, ובכללות דארף מען דאך ניט האבן קיין אריכות הביאור בזה, אז דאס איז דער יום הילולא פון דעם אלטן רבי'ן, דעם יסוד פון חסידות חב אד, און וואס האט אויך ארויסגעגעבן וואס חסידים האבן דאס א נאמען געגעבן די תורה שבכתב פון חסיד דעם ספר התניא, וואס דאס איז דאך געווארן דערנאך ווי דער אלטער רבי האט אליין מודיע געווען, אז סוף-כל-סוף וועט דאס ווערן א זאך וואס איז שייך לכל אחד ואחת מבני ישראל, אף על פי וואס ער שייבט אנשי שלימינו וכיוצא בזה, און ווי מ'זעט דאך דאס אויך בפשטות,

¶2וואס מ'דארף ניט האבן קיינע ביאורים בזה, ווי אזוי מי שנה לשנה, עאכו כמה וכמה מעשר שנים לעשר שנים ווערט דאס אלץ מערער נתפשט, ביז וואנענט אז ס'איז געווארן א נחלת העם כולו, און ווי דער ווארט נחלה באדייט דאך, אז דאס ווערט אן ענין וואס דאס איז פארבונדן מיט דעם עצם מציאות פון דעם יורש, וואס א נחלה איז דאך אן ענין וואס ס'איז אן ענין עיקרי לויט הלכה, און אן ענין עיקרי לויט תורה, ביז וואנענט אז מ'זאגט באווייזנדיק דעם קשר פון אידן מיטן אויבערשטן רופט מען דאס אויך אן, אז דאס איז נחלת פון דעם אויבערשטן, נחלת ונחלתו מיט כמה וכמה פעמים וכמה לשונות אלץ מיוסד אויפן ווארט נחלה וואס דאס איז דאך דערפון גופא פארשטאנדיק, אז ס'קומט דער יום וואס דער אלטער רבי האט אליין געשריבן באגרות קודש שלו הידוע, וכידוע כמה פעמים וואס דעם לשון פון דין וחשבון, וואס לכאורה דארף דאך פריער זיין דער חשבון און ערשט דערנאך מאכט מען דעם דין, אבער מ'זאגט, אז דער סדר בא דעם אויבערשטן איז, אז צום אלעם ערשטן ברענגט מען דעם מענטשן, אז ער אליין זאל זאגן וואס איז דער דין אין א מצב דומר לשלו,

¶3און דערנאך מאכט מען מיט אים דעם חשבון, צי זיין מסב איז טאקע דומה צו אט דעם ענין האמור. וואס אט דעמאלט איז ער אליין אויף זיך אויפגענומען דעם פסק דין, וואס דערנאך קומט ער גאר ארויס, אז דאס איז א פסק דין בטוב הנראה והנגלה, כמדובר כמה פעמים. וואס דאס איז אויך במיוחד, אין פרט נאך אז דאס איז פארבונדן מיט חודש טבת, וואס אין דערויף, כאמור, איז פארבונדן מיט עצם פון יעדער אידן, ומדובר בענין פון עשירי בטבת, אין סוגה וואס דאס איז אויך החודש העשירי, וואס עשירי יהי'קודש, און אין דערויף גופא קומט נאך צו בשנה זו, אז דאס איז די זעלבע קביעות ווי ס'איז געווען בפעם הראשונה, סיי די קביעות בקשר מיט יום בשבוע, און סיי אויך די קביעות בקשר מיט פרשת השבוע, וואס ווי דער אלטער רבי האט דאך אליין געזאגט דארף מען לעבן מיט דער צייט, על אחת כמה וכמה אז דאס איז בנוגע צו ענינים פארבונדן מיט אים אליין, ואין להאריך בדבר הכי פשוט.

¶4וואס דערפאר איז דאך אויך חי יתונה לבו וואס דאס איז דאך במיוחד בכלל בנוגע צו הנהגה פון יעדער אידן, ובכל הענינים, בשעת ס'קומט נאך א זאך וואס איז פארבונדן מיט א יארצייט, וואס דעמאלט איז דאך א סך הכל ווי יעדער יארצייט, א זאך וואס איז פארבונדן מיט א גאנצן יאר, על אחת כמה וכמה אן ענין פון א יארצייט, וואס דעמאלט איז דאך כל מעשיו וואס ער האט געטאן במשך כל ימי חייו, על אחת כמה וכמה אז דאס איז דער א זאך וואס איז פארבונדן מיט א יארצייט, מיטן חשבון פארבונדן מיט א יאר, איז דאך דעמאלט זיכער דער זאך דער זמן הכי מתאים פון החי יתנו לבו. און ס'איז אויך זעלבסט-פארשטענדיק, אז לכל לראש, החי יתנו לבו בהנוגע צו דעם אלטן רבי'ן, איז דאך ווי דער אלטע רבי האט ארוינגעגעבן זיינע פון זיינע הויפט ספרים דער ספר תניא קדישא, וואס ווי ער שרייבט אין דער הקדמה בארוכה, און אויך אין דעם נוסח פון שער-בלעטל פון דעם אלטן רבי'ס טייל בזה, איז דאך דאס דער תוכן דערפון, אז דאס איז אן ענין וואס ברענגט אז ס'זאל זיין קרוב אליך הדבר מודדפיך ובלבבך לעשותו דער ענין וואס מ'שרייבט דאס אן אין א ספר,

¶5מפרסם איז דאך פארשטאנדיק, אז דאס איז כדי צו מעורר זיין אז החי יתנו לבו בשעת ער וועט זען די ענינים ווי זיי שטייען אין דעם ספר, כמובן וגם פשוט. וואס איינע פון די ראשי ענינים וואס זיי זיינען נוגע, און ווי ס'ווייזט זיך ארויס איז דאס דער בובל הכי גדול והכי שנתפשט, אז מ'מישט זיך אריין צו א אידן, וואס בכלל איז דאך יעדער איד א שליח פון דעם אויבערשטן אויף לעשות לו יתברך דירה בתחתונים, דערנאך איז דאך דא אזוינע אידן וואס בהשגחה פרטית זיינען זיי א שליח בתוך שליח, יעדערער אין זיין מקצוע, ביז וואנענט שלוחים וואס זיי ווערן אזוי אנגערופן אז דאס ווערט גאר עיקר פרנסתא בגשמיות, צוזאמען דערמיט אויך עיקר פרנסתן ברוחניות, במילא איז דאך פארשטאנדיק, אז בא א שליח שטעלט מען בחזקתו, אז ס'איז א זיכערע זאך, אז זיכער וועט ער טאן, וויבאלד אז ער האט אים אויסגעקליבן פאר א שליח, האט ער דאך די כשרונות בזה, און ער זעט דאך אז ריבוי מענטשן האבן שוין געטאן און מצליח געווען איז דאך א זיכערע זאך, אז ער וועט דאס טאן כל התלוי בו. איינע פון די ענינים וואס זיי זיינען מבלבל, אז ס'קומט

¶6גיין דער קלוגינקער, אמאל פארשטעלטערהייט און אמאל אפענערהייט, און שטעלט אים צו, אז ס'איז דא ענינים וואס זיי זיינען לכאורה ענינים טובים, און קען גאר זיין, אז זיי זיינען טאקע טובים, נאר וואס דען? דאס איז דער פתגם הידוע, אז דאס איז פן דא פן דני מאי אז דאס איז טאקע א הגוטע זאך, דאס איז אבער ניט זיין שליחות, און דאס איז ניט זיין עבודה, און דאס איז טאקע א זאך וואס איז א גוטע זאך, און מ'דארף דאס טאן וכו אבער דאס דארף אפגעטאן ווערן דורך א צווייטן. האט מען דערביי גופא, ווי דער אלטער רבי שרייבט דאך אין דעם מוסג פון דעם שער פון תניא, אז דאס איז א דרך קרובה און אויך טאקע ארוכה, אבער צוזאמען דערמיט אויך קצרה און א לשון צחה וברורה, אז מ'האט גלייך דעם ענטפער אז מ'קומט צוגיין מיט א הצעה, בשעת ער ווייס און האט שוין די חזקה בזה, אדער מ'האט אים ממנה געווען, אדער מ'האט אים געזאגט בזה, אז ער דארף טאן אן ענין מסויים, דארף ער ניט זוכן קיין תירוצים און קיין הסברות, אפילו אז דער וואס קומט צו אים צוגיין מיט דער הצעה איז כוונתו רצויה וכו ער איז דאך אבער ניט יעדערער ווייס אדער פילט די שליחות וואס א צווייטער האט, אדער אפילו ווען ער פילט

¶7איז דאס אים אויף אזויפיל נוגע, בשעת אבער ער האט שוין די שליחות, ווארום מ'האט אים אויף דערויף ממנה געווען, און ווער רעדט נאך אויב ער האט שוין אנגעגאנגען בזה כמה זמן און האט מצליח געווען בזה, אדער נאך אנדערע סימנים, אדער בכל אופן איז דאך דער דין קדימה אין א זאך וואס ער האט שוין אנגעהויבן, מאיזה סיבה שתהי'דארף ער דאס ניט אפלאזן, על כל פנים בעיקרו, סיקר עבודתו פארנעמען זיך מיט אן אנדער זאך, האט ער גלייך די הסברה הכי מתאימה, אזוי ווי ער איז א שליח און האט א שליחות מיט וועלכע ער איז פארנומען, גייט ער ניט אריין אין קיינע ענינים און דינגעניש צי דאס איז, ער דארף זיך פארנעמען מיט די זאך וואס יענער איז אים הרצי'וכיוצא בזה, דערפאר וואס ער איז פארנומען, און בשעת ער איז פארנומען מיט איין זאך, איז ווי דא� זיין ענין און דאס טוט ער. וואס דאס איז אויך דער פארטיקער ענטפער, ס'איז דאך דא לעתנד געווארן כמה בלבולים, אז מ'וויל אריינשלעפן אידן אין א זאך וואס טאקע גוטע זאכן, והא ראי'אז אן אנדער טוט און איז מצליח, אבער אט דער איד טוט א משך זמן אן אנדער זאך, און האט אין דערויף מצליח געווען. ובפרט נאך אט די וואס זיינען טאקע שלוחים בפשטות, און מ'האט פון ז

¶8געמאכט א גאנצן עגוד השלוחים, און זיי האבן שוין געמאכט כמה אסיפות בדבר וכו איז אז מ'קומט צו זיי צוגיין און מ'זאגט זיי, אז ס'איז דא כמה ענינים טובים, נאר וואס דען, דאס איז אן ענין וואס מ'דארף דאס טאן אין ארץ-ישראל וכיוצא בזה, איז דאס א זאך וואס ער איז א שליח במקומו הוא, בפרט נאך אט די שלוחים וואס זיינען דאך שוין נקבע געווארן זייער ארט וואו זיי זאלן טאן און ווי זיי זאלן טאן, איז טאקע א גרויסע זאך, און מ'דארף טאן בכל מקום וואו אידן געפינען זיך, על אחת כמה וכמה אין ארץ הקודש, אבער זיין זאך איז, אז ער איז א שליח אט דארט וואו ער געפינט זיך און דארטן דארף ער ממשיך זיין, ואדרבא דורך דערויף קען ער מערער אויפטאן אין ארץ הקודש וכיוצא בזה, אף על פי וואס דאס איז ניט באופן ישר, נאר דאס טוט זיך דורך דערויף וואס ער איז מוסיף זכיו שבעולם, במילא ווערט אלץ לייכטער בכל מקום שהוא צו טאן, אפילו ארץ הקודש דארף אויך האבן א סיוע מ כהן זה, במילא דארף ער זיך גאר ניט דינגען, וקרוב הדבר לבדו, אז בשעת ער וועט ענטפערן, אז ער האט שוין א שליחות, און האט א שליחות הכמה זמן, און די שליחות זיינע איז דוקא אין חוץ-לארץ, און ער האט שוין דעם ארט און האט שוין דארט מצליח געווען, אדער

¶9שוין אנגעהויבן וכיוצא בזה, וועט מען אים ניט מבלבל זיין מיט קיין אנדערע זאכן וכיוצא בזה. וו ס ד ס איז ן באווארעניש אויך, ז ס'ווערט בלבולים, אז דער זאגט אז מ'דארף זיך פארנעמען מיט דעם ענין, והראי'אז ס'איז געווארן מחלוקת צווישן אידן און צווישן ארגונים, און דער זאגט אז מ'דארף אזוי טאן און אזוי טאן, און דער זאגט אז ס'דארף זיין אזא מ disadvantages, צו ארט הקודש, און די חוקים דארטן אן אפגעזאגן וכיוצא בזה, איז ניט כדא לגמרי ולגמרי, אז שלוחים זאלן זיך אריינלאזן אין א שקלא-וטריא, און אז מ'קומט צו זיי צוגיין און מ'זאגט אים, היתכן? אז ליבאוויט זאגט כך וכך, אדער דו האסט געזאגט כך וכך וכיוצא בזה דארף ער ניט אריינגיין אין קיינע פלפולים, און אין קיינע שקלא-וטריות, על אחת כמה וכמה זיך ניט קריגן זיך. ובפרט נאך אז ווי מ'זעט דאך אין טבע בני אדם, אז מ'הויבט אים זאגן פארקערט ווערט ביי יענעם נאך אויפגערייצט דער תשוקה אויף באווייזן אז דוקא ער איז גערעכט, איז נוסף וואס ער איז זיך מבלבל איז ער אויך מבלבל א צווייטן, ווארום קרוב לודאי אז דער וואס קומט צו אים צוגיין מיט דער הצעה, דאס איז אויך ניט זיין ענין כלל וכלל, ער דארף זיך פארנעמען אז מ'וועט געבן א סך צדק

¶10זען אז אלע אידן זאלן געבן צדקה, און אויב ער קען אין דערויף ארויפהעלפן דארף ער אין דערויף נאך צוהעלפן, ניט זאגנדיק אין דיעה צום אידן, אז אפילו ווען ער איז דער וואס האט גענומען בא דעם אידן די צדקה, איז ניט ער איז דער וואס דארף מחליט זיין אויף וואס די צדקה זאל אוועקגיין אויף דערויף איז דא א שולחן ערוך, און וויסן דעם פסק דין אין שולחן ערוך, וואס פאר א צד וואס ער האט א דין קדימה וכיוצא בזה, איז א זיכערע זאך אז ניט ער איז דער פוסק בזה, ווארום ס'איז אינגאנצן א תכלת הנפש, אינגאנצן אן אנדערע, צווישן אויפמאנען געלט אויף צדקה, ווי צו פארנעמען זיך מיט פסק'ענען דינים, וואס איז דער עני און דער נצרח, צי איז ער יע-ווערט צי ער איז ער ניט ווערט דאס איז א זאך וואס איז מבלבל און שוואכט-אפ אט דעם וואס קען מאכ געלט אויף צדקה, און האט מצליח געווען בזה, און דערנאך האט מען מבלבל געווען, אז מיטאמאל דארף ער אנהויבן טראכטן וועמען מ'דארף יא געבן און וועמען מ'דארף ניט געבן, און וועמען מ'דארף געבן מערער, וועמען מ'דארף געבן פריער וכו אז דאס איז אינגאנצן אן אנדער תכונה בנפש, דארף זיין אויף דערויף אן אנדער מענטש, ווי מ'האט געזען ווען די שנים

¶11זיינען געווען כתיקונם איז געווען צוויי באזונדערע תכונות בנפש און צוויי באזונדערע מענטשן על פי רב, אט די וואס האבן גובה געווען די מאיר צדקה, און דערנאך אט די וואס האבן מחלה געווען די צדקה, ווי ס'איז געווען א דבר מפורסם בכל תפוצות ישראל. און מ'דארף גאר ניט האבן קיין בעסערע ראי מ'זעט דאס בפשטות, אז ניט מ'האט אנגעמישן זיך אט די וואס מאכן געלט צדקה אין טייל די צדקה, בקשת שני תורתו, תורתם אדער צו עסקנות שלהם, איז א שאט זיי זאלן אפגעבן זייער צייט אויף אן ענין וואס ניט זיי זיינען די מומחים בזה, אדער ס'איז דא אפשר אויך מומחים, אבער גרעסערע מומחים נאר פון זיי, און זיי זאלן, פארקערט, באווייזן, אז אינם יפה און זיי זאגן ניט קיין דעות ווי אזוי פאנאנדערטיילן די געלט, מערניט אז זיי ניט טוען כל התלוי בהם אויף צוזאמענקלייבן וואס מערער געלט, און דערנאך פארלאזן זיך אויף א רב, אדער אויף אן עסכם וואס ער איז א מומחה בזה, ווי אזוי פאנאנדערטיילן געלט, און ער אליין וויל ניט אויסנוצן דאס וואס ער קען האבן א דעה, דורך דערויף וואס ער האט געקליבן די געלט, במילא וועט ער אויך זאגן

¶12דיעה ווי אזוי צו טיילן די געלט, וואס בכלל איז דאס טוט דאס גאר אויף א שוחד ביי דעם וואס מאכט-אויף די געלט, איז לא ימלט ער זאל ניט האבן מצד תכונת נפשו, זאל ער ניט האבן קיין נטיעה אין אי זכר שיהי צי געבן די צדקה אויף אזא מין זאך אדע אויף א צווייטע זאך, וואס דאס איז ניט אלעמאל מתאים ווי דער מצב יז בעולם. און דערפאר איז דאך בעיקר רעדט מען דאך צו די אידן וואס געפינען זיך אין חוץ-לארץ, איז אלע אידן אין חוץ-לארץ, ובפרט די שלוחים, דארפן וויסן אז זיי האבן א שליחות אין דעם ארט וואו זיי געפינען זיך, און דאס וואס דער ארט איז חוץ-לארץ איז אדרבא, ווי גערעדט בארוכה בקשר מיט עשירי בטבת איז דוקא אין חוץ-לארץ דארף מען אויפטאן בנוגע צו עניני יהדות, במילא מ מען דאס אויך האבן בכמה ענינים ס'זאל ניט זיין קיין מניה פון געלט כלל וכלל, בפרט נ ך, ט די שלוחים וו ס זיי האבן ביידע ענינים, ז זיי דארפן ליין שא פן די געלט אין חוץ-לארץ, און אויך זיי דארפן ליין פאנ אנדערטיילן די געלט אין חוץ-לארץ איז ד ס זייער חוף קדוש.

¶13וכאמור, דאס איז ניט א זאך וואס זיי דארפן זיך אין דערויף דינגען און אריינלאזן זיך אין פלפולים, נאר גלייך מודיע זיין, נאך קען גאר זיין נאך איידער מ'וועט פרעגן בא זיי, על אחת כמה וכמה אייב, איינער האט געפרעגט, אפילו אין אן איידעלן אופן און אין אן אופן קל וכו דארף ער גלייך ניט אריינגיין מיט יענעם באווייזנט, אז ס'איז ניט א ווייסער, דערפאר וואס דאס איז ניט זיין ענין, ס'איז ניט זיין מקצה ער איז א שליח וואס דער רובא דרובא פון די שלוחים איז, כאמור, זיינען זיי ברובא דרובא דוקא אין חוץ-לארץ, און רובא דרובא האבן זיי א מקום קבוע, און רובא דרובא האבן זיי אויך א תכנית עבודה קבוע, און א שאד יעדער רגע וואס זיי גיבן אפ אויף אן אנדער זאך, און ער דארף זיך בעטן רחמים ביי אט די וואס ווילן אים אריינציען אין אט דעם ענין, אז זיי זאלן אויף אים רחמנות האבן אויף דעם שליח און לאזן עם ער זאל אנגיין מיט זיין שליחות, און זאל זיין אין יחסים טובים מיט אלע אידן, ביז וואנענט מיט כל העולם כולו, און האבן אויף אים רחמנות ניט מבלבל זיין אים און ניט אנרירן די יחסים שביניהם, דערפאר וואס ניט דאס איז זיין ענין, וקרוב לבדא, איז דאס אויך ניט דער ענין פון דעם מענטשן וואס וויל אים אריינציען אין דער גאנצער שליחות, דעם גאנצן

¶14ענין האמור. וואס דאס איז אויך, כאמור, דער דרך ארוכה קצרה וואס דער אלטער רבי שרייבט אין תניא, איז פון דארטן משמע בכמה מקומות, אז בא יעדערן האט דאך זיך זיין שליחות און זיין אופן פון שליחות און זיין אופן עבודה ווי אזוי צו דינען דעם אויבערשטן, במילא איז פארשטאנדיק, אז די אידן וואס געפינען זיך אין חוץ-לארץ, על אחת כמה וכמה אז זיי געפינען זיך אין א מקום קבוע, און אין דעם מק קבוע אויף זיי שוין געטאן און שוין מצליח געווען, דארפן זיי זיך בעטן בא די אלע וואס ווילן זיי רעדן וועגן זייטיקע ענינים, אפילו ווען דער זייטיקער ענין איז א גוטער ענין, ס'איז אבער א זייטיקער בערך פון אים, אז מ'זאל אים לאזן צורוען און לאזן אים צופרידן, און לאזן אים פארקערט נאך מסייע זיין אים אין אויספירן זיין שליחות, וואס אט דעמאלט וועט דאס מלכתחילה שולל זיין דעם ריבוי זמן וואס מ'האט שוין גע'פטר'ט אויף פלפולים וואס זיינען גמרי ניט נוגע לפועל, על אחת כמה וכמה פלפולים וואס ס'איז נוגע צו ארץ הקודש, און מיר געפינען זיך דערוויילע אין חוץ-לארץ, על אחת כמה וכמה רוב אידן וואס טראכטן גארניט וועגן אריבערפארן אין ארץ-ישראל, אפילו ניט לשם ביקור, על אחת כמה וכמה אויף א לענגע

¶15צייט, אדער אויף באזעצן זיך דארטן, איז דארף ער פשוט רחמנות האבן אויף זיך, און בעטן דעם גאנצן ארום מ'זאל אויף אים רחמנות האבן, און בעטן זיך בא זיי מ'זאל אים רזין צופרידן און טאן די שליחות אויף לעשות לו יתברך דירה בתחתונים ווי דער לשון שטייט אין חסידות, און ווי דאס קען מען דאך מסביר זיין יעדערן בפשטות, ווי אזוי דאס איז דורך דערויף וואס ממחלו שבת יצרה דורך הפצ היהדות וכיוצא בזה ווערט די גאנצע וועלט, על אחת כמה וכמה חוץ לארץ, אן ארץ נושבת, און אן ארץ וואס גרייט זיך אויף מקבל-זיין פני משיח צדקנו, און ער גייט גאר ניט אריין איצטער אין די חשבונות וועגן משיח'ס קומען, דאס וואס ער איז איצטער פארנומען אין אן אופן נפשי, אז ער פארנעמט זיך מיט זיין שליחות אין וועלכע ער פארנעמט זיך אין א משך זמן, און האט אין דערויף מצליח געווען, און דער וואס קומט צו אים צוגיין, אויב מ'וועט האבן רעדן, עצי'זיין, און כמה-ענינים וחשבונות דארף ער זיך ביי אים בעטן, רחמנות, אז ער זאל אומלאזן צופרידן פארנעמען זיך מיט זיין שליחות, ואדרבא ער זאל אים ארויסהעלפן אין טאן אט די שליחות.

¶16וכאמור, מ'זעט אז די זאך ווערט אלץ מער נתפשט, די שקלא וטריא צי מ'דארף טאן באופן כך אדער באופן כך, אדער דאס איז א גלייכע שיטה, אדער דאס איז א קומער שיטה וכו די בעסטע זאך און די גלייכסטע זאך און די גלאטסטע זאך, און דוקא בדרכי נועם ובדרכי שלום, אז ס'זאל זיין אחדות צווישן אידן, ככל האפשרי, על כל פנים ניט זוכן זיך קיין זאכן אין וועלכע מ'קען זיך האבן פארשידענע מיינונגן, אין דיעותיהן שוות, זאל מען רעדן און טאן אין זאכן וואס הכל מודים, כאמור לעיל, אז יעדערער האט זיך זיין שליחות, און אין דעם ארט ווי ער געפינט זיך, וואס דארט האט אים דער אויבערשטער אוועקגעשטעלט מה שם מצד די גבר כוננו, כידוע די תורה פון דעם בעל שם טוב בזה, און דער ווארט פון דעם נשיא דורנו בזה, וכמדובר כמה פעמים, ואו עוד והוא העיקר, אז מ'זאל מפיץ זיין אט די בקשה צו יעדער שליח און צו אלע שלוחים, אפילו די וואס געפינען זיך אין ארץ ישראל איז אויך רובם ככולם האבן ניט צוטאן מיט די שקלא-וטריא'ס אין וועלכע מ'וויל זיי אריינשלעפן, עאכו כמה וכמה רוב עם ישראל וואס זיי געפינען זיך אין חוץ-לארץ, און סיי דער רוב מנין און סיי דער רוב בנין, אף על פי וואס קיינער נעמט זיך ניט

¶17מעסטן אידן און ציילן אידן וכיוצא בזה, אבער אזוי איז די מעשה בפועל בנוגע למעשה בפועל. זאל מען זען, אז מ'זאל גלייך נתפשט ווערן און מ'זאל אויפפערן די גאנצע שקלא-וטריא'ס וועגן אט די אלע זאכן וואס זיי זיינען ניט בנוגע צו דעם מילוי שליחו של כל אחד ואחת אין דעם ארט וואו ער געפינט זיך, און וואו רוב בני ישראל געפינען זיך ומי געפינען זיך אין מדינות פון ארצות הברית אויף זען פאנאנדערשפרייטן אלץ מערער אידישקייט אין ארצות הברית, אין דעם ארט וואו מ'געפינט זיך לכל לראש. און וואס דאס קען געטאן ווערן און איז געטאן געווארן און מצליח געווען בזה דוקא בדרכי נועם ובדרכי שלום, מ'האט קיין סיבה ניט אויף קריגן זיך מיט א צווייטן אידן, ווארום מ'קען טאן די זעלבע זאך דוקא בדרכי נועם און דוקא בדרכי שלום, דורך דערויף וואס מ'באווייזט א צווייטן אידן, אז דאס איז אט די זאך וואס ער וויל, און דאס איז אין דערויף איז ער האבן געווען צענדליקער דורות קודמיו וואס האבן אזוי געלעבט, איז דאך א זיכערע זאך אז בפנימיות נפשו וויל ער אויך אזוי טאן. ועוד והוא העיקר, אז מכאן ואילך זאל מען גלייך אויפפערן זיך די גאנצע שקלא וטריא'ס האמורות,

¶18אנגייענדיק אין דערויף גופא פארוואס מ'וויל מבטל זיין די שקלא וטרעת, וועט דאס ווייטער אוועקנעמען זמן, און ווער ווייס וויפל זמן, און ס'איז אויך א דברים בטלים און א זמן בטל וכו'וכו נאר בשעת מ'וויל נאר אנהויבן וועגן אט די זאכן דארף מען גלייך זאגן דא האט ברחמנות און לא מיר ביידע זיך פארנעמען מיט אונזער שליחות אין דעם ארט וואו מיר געפינען זיך, וואס דאס א לעשות לו יתברך דירה בתחתונים אדער זאגן דאס אים אויף ענגליש אדער אויף פראנצעזישן וכיוצא בזה, און דער עיקר איז ס'זאל זיין אין א לשון וואס ער פארשטייט און דארף ניט האבן קיין פירושים בדבר. און דעמאלט איז א זיכערע זאך, אז יענער וועט זען, אז מ'וויל ניט פירן קיין שקלא וטריא'ס וכו וועט ער ווערן צופרידן וואס מ'האט אים ניט צוגעלאזן ער זאל זיך אין דערויף ארי זיין אין מילוי שליחותו, וואס יעדער איר האט דאך א שליחות, בפרט דאך אידן וואס מ'האט זיי ממנה געווען פאר א שליח איז לכל ראש דארפן זיי באווייזן דעם לעבעדיקן ביישפיל וואס א שליח איז, אז חזקי שליחותו אין דעם ארט און אין דעם זמן און אין דעם ענין אויף וועלכן מ'האט אים ממנה געווען.

¶19און דאס גופא ווערט דאס אין אן אופן פון חזקה, און ער ווערט אלץ שטארקער אין דעם ענין און איז אלץ מערער מצליח, כולל אויך די הצלחה אז ער ווערט א דוגמא חי'וממנו יראה וכי עשו רבים, און די אלע זאכן צוזאמען זיינען נאכמער מהר די שלימות פון מעשינו ועבודתינו אין זמן הגלות,

¶20מסיים די לעצטע שיריים, און ס'ווערט ווי דער רמב'ם זאגט, מכריע לכף זכות איז גלייך ווערט בטל דער כל ענין הגלות, ובהקדה ממש, אזוי אז גלייך, בפרט נאך אז מ'וועט זיך מסיים זיין מיטן ענין פון צדקה, כאמור לעיל, זאל זיין לעיקבם אפילו כהרף עין וס קומט גלייך די גאולה האמיתית והשלימה לאחרי ההקדמה פון דעם ענין פון צדקה און די הוספה, וו ס יעדערער וועט נ ך מערער ט ן, על כל פנים משהו מוסיף זיין אין דעם ענין פון מילוי שליחותו, וכאמור מתוך שמחה וטוב לבב, און דוקא אין חוץ-לארץ, און דוקא אין דעם ענין וו ס ער האט מצליח געווען ביז איצטער, און בעטן זיך, אז סיי ער און סיי די אויף וועלכע ער האט א השפעה, זאלן זיך אנהויבן דינגען צווישן זיך אין זאכן וואס דאס איז ניט זייער ענין כלל וכלל, ניט דערפאר וואס זיי זיינען יא מסוגל אדער ניט מסוגל, ניט דערפאר וואס איצטער איז די צייט אז מ'דארף מאכן א דירה לו יתברך בתחתונים דוקא דארט וואו מ'געפינט זיך, און דוקא אין חוץ-לארץ, און ד

¶21כלילה וכיוצא בזה, ובפרט נ ך ז מ'שטייט ד ך אין מוצאי פון דעם יום הילולא פון דעם לטן רבי'ן, וו ס דעמ לט איז ער ד ך פועל פעולות בקרב הארץ און וו רום כל עבודתו אשר עבוד משך כל ימי חייו איז אין יום פון דעם יארצייט שטייט ד ס בגלוי, און אין ן אופן בגילוי פועל'ט ער אויך פעולות וישועות, איז ד ס אויך מסייע בכל ענינים האמורים, בפרטיות, כולל אויך אז בשעת מ'איז מוסיף אין ממעט אין ענינים וואס מ'דארף ניט רעדן, ווערט בדרך ובמילא באפרייט אויך דער דיבור אין עניני תורה ותפילה וגמילות חסדים, וואס אט די אלע דריי ענינים היילן דאך נאכמערער צו אין עולם הדיבור, ס'זאל גלייך אראפקומען די גאולה, און גלייך פון עולם הדיבור אין עולם המעשה, ועוד והוא עיקר ס'זאל אראפקומען למטה מעשרה טפחים, ותיכף ומיד ממש, ולא עיכבם אפילו כהרף עין ובפרט אז מ'גייט זיך איצטער טיילן א כפליים לתושי'א ענין של צדקה, זאל מען דאס נאכמערער צוהיילן די כפליים לתושי'אין די גאולה האמיתית והשלימה.