Text

¶1כסלו תשמ ט.

¶2ס'איז דאך מפורסם און שוין אויך אפגעדרוקט און איבערגעדרוקט די ווארט וואס דאס איז פתגם אויך א הוראה, צוזאמען מיט א נתינת-כח פון נשיא דורנו בקשר אים נרות חנוכה, אז מ'דארף זיך צוקוקן, און במילא אויך זיך צוהערן און ארויסנעמען דערפון וואס די ליכלאך דערציילן,

¶3וו ס בכלל איז ד ך ד דער סיפור ווי ער שטייט אין 'ועל הניסים' ס'איז ד ך בער זיכער וגם פשוט, ז מ'מיינט ד ס ניט ווי אפטייטשן פשוטם של טיבות אלו, ובפרט נ ך, ז 'ועל הניסים' איז ד ך ניט פ רבונדן דוקא מיט בלקת הנרות,

¶4נ ר ד ס איז ד ך פ רבונדן ג ר מיט דער תפילות פון ימי חנוכה, וו ס תפילות ימי חנוכה הויבן זיך שוין אן אין תפילת מעריב, וואס אף על פי וואס בבית הכנסת איז תפילת מעריב, און דער ערשטער מעריב שוין אויך פארבונדן מיט הדלקת הנרות,

¶5אבער פאר יעדערן וואס פון אים מאנט מען זיך דאך צוהערן און צוקוקן זיך וואס די ליכטלאך דערציילן מיינט מען דאך ניט אט די ליכטלאך וואס ער זעט אין בית הכנסת,

¶6וואס דאס איז לכל הדיעות ניט ביתו הפרטי, וואו ער צינדט אן זיין חנוכה ליכט און זיין חנוכה ליכטלאך, מפלל הוראות שבדבר, און ווי ער מאכט זיין שהחיינו אלס א פרטי, וכמובן כמה פעמים, וכמובן גם בפשטות.

¶7וואס דערפאר ער רעכנט ווי ס'לייגט זיך בשכל, אז דאס מיינט מען די ליכטלאך וואס איז פארבונדן מיט דעם מנורה, וואס יעדערער צינדט אלס א איש פרטי בביתו, ועל פסח ביתו מבחוץ, און דערפון דארף ער אויך צוקוקן זיך וואס דער ליכטלאך דערציילן, און

¶8דערנאך זאל דאס אראפקומען והחי יתנה לבו לויט דעם כלל הידוע, אז ”המעשה הוא העיקר”.

¶9במילא איז דאך אויך פארשטאנדיק, אז וויבאלד אז מ'מאנט דאס יעדער טאג, מאנט מען דאך ניט, אויב ס'איז נאר דא א מעגלעכקייט אז ס'זאל זיין חדשים ממש זאל מען אפלערנען א זאך וואס איז זיך ניט חדש ממש בשעת מ'האט א ברירה אז ס'זאל זיין אזא מין זאך וואס איז פארבונדן מיט דעם טאג במיוחד,

¶10וואס דערפאר וואס אף על פי וואס די ערשטע ליכטן לייכט זיך אויך און דערציילט ביום בלילה השני, ועל דרך ”זה בלילה השלישי”, וכל השמונה לילית איז דאך לייגט זיך בשכל, אז צום אלעם ערשטן איז וואס מ'מאנט אז מ'זאל הערן דעם 'דבר חדש', במילא דארף מען זוכן על פי התורה והשולחן ערוך וואס איז דער 'דבר חדש' וואס איז בכל יום,

¶11וואס מ'זעט דאס גלייך און דאס ווארפט זיך אין בהדגשה, און נאך מיט א ברכה לפניה ולאחרי' איז דאס פארבונדן מיט קריאת התורה, וואס אין די קריאת התורה איז דאך מחולק יעדער טאג פון אלע איבעריקע טעג, און קריאת התורה איז דאך אן ענין שבציבור,

¶12און תורה איז דאך מלשון הוראה, און דאס איז ווי ער איז דאך א חלק פון דעם ציבור, במילא נעמט ער די הוראה אויך אלס א פרט בתוך, אין א מעמד ומצב ווי ער איז צוזאמען מיטן גאנצן ציבור.

¶13וואס אזוי איז אויך בנוגע צו דער לילה שני וואס דאס איז פארבונדן מיטן נר שני, פארבונדן אויך מיט די קריאה פון יום השני, איז דאס פארבונדן מיט די קריאה פון יום השני,

¶14וואס די קריאה פון יום השני איז דאך אנהויבנדיק, וואס דאס איז דאך נרות חנוכה איז דאך ”אף הן היו באותו הנס” און מ'איז זיך אויך זיך משתדל זיין ”פרסומי ניסא” אויך פאר די קינדער,

¶15ובפרט נאך לויט דעם שטורעם און די הוראות וואס נשיא דורנו האט געגעבן בנוגע צו חנוכה געלט, אויף משתדל זיין זיך אז די קינדער זאלן דאס באקומען, און מיט א הסברה בדבר וכו כמדובר כמה פעמים.

¶16איז דאך אויך פארשטאנדיק, אז לכל לראש מיינט מען ניט אזוי די רמזים וואס מ'נעמט ארויס פון דער קריאה, נאר לכל לראש דארף מען נעמען דער ”דבר השוה לכל נפש” צו אנשים ונשים וטף, און דערנאך איז ווי על דרך פון פשוטו של מקרא,

¶17וואס דאס איז דאך ”אין מקרא יוצא מידי פשוטו”, און דערנאך איז דאך פארשטאנדיק, אז יעדערער דארף ארויסנעמען די עמקו שבדבר לפון שיעורי דילי,"' אנהויבנדיק אבער ומיוסד א פשוטו של מקרא, וואס ”אין מקרא יותר מידי פשוטו”.

¶18וואס וואס איז דער זאך וואס ס'איז שוה לכל נפש אנשים נשים וטף וואס מ'לערנט אפ פון די ליכטלעך וואס זיי זיינען פארבונדן מיטן צווייטן טאג, וואס דעמאלט ווערט אויסגעטיילט דער טאג אין קריאת התורה, אז מ'ווייס אז דאס איז א טאג וואס דעמאלט לויט מען מיט דעם ענין פון שבט ישכר, וואס שבט ישכר דערציילט דאך פשוטו ”של מקרא אין” דעם אפטייטש,

¶19אז ישכר איז געווען פא רבונדן מיט תורה על דרך ווי יהודה לפני זה, ער האט געהאט זיין עבודה, האט ישכר געהאט זיין עבודה אין וועלכע ער האט זיך אויסגעטיילט ”על כל שאר העבודות” וואס אין דערויף זיינען אלע שבטים בשוה,

¶20האט ער דאך א הדגשה מיוחדה אויף ענין פון 'לימוד התורה', אזוי איז אויך דער לימוד הכי ראשון והכי עיקרי וואס מ'נעמט ארויס פון די ליכטלאך ווען מ'צינדט אן צוויי ליכטלאך, איז דאס די ליכטלאך איז דאס דער ענין וואס מ'איז מדגיש דעם ענין פון 'לימוד התורה',

¶21וואס אין א פרט בזה איז דאך, און ניט א פרט נאר א כלל בדבר פון 'לימוד התורה' איז דאך, אז ”גדול לימוד שמביא לידי מעשה” וואס דאס איז דער ענין פון מעשה המצוות,

¶22אבער ווי מעשה המצוות שטייען אין תורה, אז ער לערנט אין אזא מין אופן אז ער האט טאקע דעם 'פלפולי דאורייתא' מיטן גאנצע שקלא וטריא שבדבר, אבער לכל לראש דארף זיין ל”אסוקי שמעתתא אליבא דהלכתא”, ועד כדי כך אז ס'זאל זיין לאסוקי שמעתתא האבן די מסקנא בנוגע צו דעם לימוד, בנוגע למעשה בפועל.

¶23וואס על דרך ווי דאס איז דא אין לימוד נגלה דתורה בנוגע צו מעשה בפועל אין ענינים הנגלים, אזוי איז דאך דאס דא דער לימוד בנוגע למעשה בפועל און בנוגע צו 'פנימיות התורה', וואס בכללות איז דאס אויך פארבונדן מיט דעת אלקי אביך וואס דעמאלט קומט מען צו ועבדוה בלבב שלום וואס דאס איז דער מעשה פון דעת אלקי אביך.

¶24בנוגע צו עבודת התפילה און שאר ענינים וואס זיי זיינען פארבונדן מיט דעם ענין פון דעת אלקי אביך וואס 'אהבה ויראה' וכל הענינים הקשורים בזה.

¶25וואס דערפאר אויך איז דעי לחקימו, און בפרט נאך אז דאס איז ניט רמיזה, נאר דער דעי ועוצר וואס איז געזאגט געווארן ותן לחכם ויחטא מודה וועט זיך זיכער יעדערער מוסיף זיין כהנה וכהנה.

¶26בפרט מ'וועט זיך אויך מסיים זיין כרגיל בכגן זה אויף מאכן יעדערן פאר א שליח בהנוגע צו צדקה, וכמדובר כמה פעמים די שייכות מיוחדה פון חנוקה און די שייכות מיוחדה פון גאולה בכל הזמנים,

¶27עאכו"כ די גאולה פון זמן זה, וואס דאס איז דאך דער עיקר הגאולה, די גאולה אמיתית ושלימה וואס זי איז דאך פארבונדן מיט נתינת הצדקה,

¶28וועט מען אויך געבן כפליים לתושי"א, און דערנאך וועט יעדערע מוסיף זיין כפי נדבת לבו הטהור, און מ'וועט מוסיף זיין כמדובר אין מעשה בפועל, אז נאך ביום השני זאל דאס אוועקגיין אויף אן ענין של צדקה, און פארבונדן אדער מיט מבצע חנוכה אדער מיט חנוכה בכלל,

¶29אדער מיט כל ענינים פארבונדן מיט חנוכה און מיט אלע אפטייטשן אין דערויף, און טאן דאס מתוך שמחה וטוב לבב כמודגש, אז דעת הרמב"ם איז דאך אויך על ההלכה, אז חנוכה איז א ענין של שמחה,

¶30וכמדובר אשמו וכמדובר כמה פעמים איז דאך א זיכערע זאך, אז בשעת איינער איז מוסיף לפני משורת הדין לויט אנדערע פוסקים, און איז מוסיף אויך דער ענין של שמחה איז תבוא עליו ברכה.

¶31ובפרט, אז דער שמחה מאכט ער אין אן אופן וואס ער איז אויך משמח, וואס דאס באקומט ער דאך דעם כח אויף זה פון די שנה שעברה, וואס זי איז דאך געווען א שנה פון תסמח און אויך תסמח, און אין דערויף גופא די ענינים אין אן אופן פון הקהל,

¶32אז סיי דער תסמח און סיי דער תסמח איז האנשים און הן נשים און הטף, און דערנאך ווי ס'קומט דער הקהל כמדובר בארוכה כמה פעמים.

¶33און יהי רצון, אז ס'זאל זיין בשורות טובות, ביז די בשורה טובה העיקרית, אז הנה משיח בא און מ'האט משיח צדקנו בגלוי ”למטה מעשרה טפחים”, הנה זה בא ”מראה באצבעו ואומר זה”,

¶34און יעדערער פון אונז גייט צוזאמען מיט משיח'ן אים ענני שמיא תיכף ומיד לארצנו הקדושה, און דארטן לירושלים עיר הקודש ולבית המקדש, וואס דארטן איז ”יראה כהן בציון” ווי אזוי ער צינדט אן די מנורה פון בית המקדש,

¶35ו ליקון אורות וחצות קדשך איז דאך אויך חנוכה געלט, וכמדובר בארוכה ועוד והוא העיקר אז ס'זאל זיין ”בפועל ממש למטה מעשרה טפחים”, וכפשוטם של דברים תיכף ומיד ממש.