Text

¶1איז דאך ווי יעדער יאר אויף ענליכע געלעגנהייטן, איז דאך איידער מ'פארט זיך פאנאנדער, פארשטארקט מען נאכמערער דעם פארבונד און וואס ס'איז צוגעקומען אין דעם פאר דער צייט וואס מ'איז געווען צוזאמען פארשידענע אידן, לויט זייער אפשטאמונג און לויט זייער ארט וואו זיי לעבן, און לויט זייער באשעפטיקונג, און אויך פארשידענע אנדערע זאכן, און וואס צוזאמען דערמיט, און פון לשון המגילה, מפוזר ומפורד פון העמים איז מען צוזאמען דערמיט א גוי אחד, עד כדי כך, אז דתיהם שונות מכל עם, אז זיי האבן ספעציעלע פירונגען און אויפפירונגען און געזעצן אין וועלכע ס'זיינען אנדערש פון אלע איבעריקע פעלקער, און צוזאמען דערמיט איז דאס די זעלבע געזעצן פאר יעדערן וואס געהערט צו דעם פאלק, סיי אנשים, סיי נשים, סיי טף, און ניט קוקנדיק אויף דעם וואס ס'וועט לעבן אין פארשידענע לענדער, און האבן פארשידענע באשעפטיקונגען, און זיינען פארשידן אין גאר א סך געלעגנהייטן, איז גובר און ס'ווערט דער דבר המכריע, אז דאס וואס ס'פסח'נט אפ און לויט וועלכן מ'פירט זיך די זאך וועלכע פאראיינציקט זיי, הד כדי כך, אז אפילו אין די זאכן וואס זיי זיינען פארשידן עדים פון דעם צווייטן איז אויך ניכר, און ס'איז צו דערקענען לייכט אן איבעריקע אנשטרענגונג, אז מ'האט געהערט צום זעלבן פאלק, און די אונטערשידן צווישן זיי זיינען אויסווייניקסטע. און ניט נאר ס'רירט ניט אן דער פארבונד פון איינעם מיטן צווייטן, ביז וואנענט אז דאס ווערט אן ם אחד נאר אדרבא די פארשידנהייט אונז דערשטרייכט נאכמערער, אז וויבאלד אז די פארשידנהייט האט ניט גע'פועל'ט אויף זיי דערווייטערונג איינע פון דער צווייטן,

¶2ואדרבא, אין די זאכן וועלכע זיי זיינען פארשידן, געפינט מען אויך פארשידענע טיילן פון זיי, אין דער פארשידנהייט אין וועלכע ס'דריקט זיך אויס און ס'קומט צו בגלוי דאס וואס פאראיינציקט זיי, אנהויבנדיק דערפון, וואס אויף יעדער זאך זאגט מען א ברכה צו דעם אויבערשטן, אפילו ווען די זאך איז פארבונדן מיט די קעלעגנהייטן און מיט די אפטיילונגען פון זיין טאג-עלעגלעכן לעבן אין וועלכע ער איז פארשידן פון דעם צווייטן, ביז וואנענט אז דאס קומט ארויס נאכמערער אונטערשטראכן די פאראיינציק מאורענגונג. ווי מ'זעט דאך און מ'פארשטייט אויך בפשטות, אז בשעת די פארשידנהייט איז ניט אויף אזויפיל בולד, און מ'געפינט כמי איינזאמען שטריכן איז דאס אונטערשטרייכט דאס ניט אויף וויפל מ'איז פאראיינציקט מיט אן אמת'ע איינציקייט, ווי בשעת דאס איז פארבונדן מיט אזא זאך אין וועלכע מ'איז פארשידן, און פארשידן אין טאג-טעג כן לעבן, און ניט איין מאל אין דעם טאג, נאר עטלעכע מאל אין דעם טאג, און אויך אין זאכן וואס זיי זיינען וויכטיק, ווי צום ביישפיל געפינען די פרנסה און זיין באשעפטיקן דעם רעדסטן טייל פון טאג, אדער א חשב'סטן טייל פון טאג, כדי צו האבן זיין פרנסה, אדער שא פן די ריכטיקע די ריכטיקונס בסביבה אין וועלכע ער און זיינע קינדער זאלן פירן אין זייער וואכעדיקן לעבן, רירט דאס ניט אן זייער אידישקייט, וואס דאס איז דאך דער עצם און דער עיקר ביי א אידן איז דאך דאס זיין אידישקייט אלע איבעריקע זאכן קומען אלס א טפל, וואס דורך דעם וועט נאכמערער אונטערשטראכן, אז

¶3פארשידנהייט איז ניט נאר אן אויסווייניקסטע זאך, נאר ס'ווערט נאך אויסגענוצט, און דאס שטרייכט נאך מערער דאס וואס זיי זיינען פארבונדן, פארבונדן ביז אין אזא מין אופן, ווי גערעדט מערערע מאל, אז דאס איז ניט א פארבונדנהייט פון צוויי באזונדערע זאכן, נאר בשעת זיי קומען זיך צוזאמען ווערט דעמאלט אנטפלעקט, אז זיי זיינען טיילן פון דעם זעלבן פאלק, און נאכמערער זיינען טיילן פון דעם זעלבן גוף. דער פאלק איז ניט ווי א זאך וואס באשטייט פון מערערע טיילן, וואס יעדערער געפינט זיך אין אן אנדער ארט און האט א באזונדער תכלית, נאר וואס דען? זיי האבן די כוונה די זעלבע אדער די תוצאה די זעלבע, נאר דאס איז א טייל פון דער זעלבער מציאות און פון דעם זעלבן גוף, נאך מערערער ווי די פאראיינציגונג פון פארשידערע מענטשן פון דעם זעלבן פאלק, ווען דאס רעדט זיך וועגן סתם א פאלק פון שבעים אומות העולם, א פאלק וואס איז פארבונדן מיט עולם מלשון העלם והסתר, וואס ס'איז ניט אזויפיל בגלוי, אז דער אויבערשטער וואס ער איז א יחיד ומיוחד איז ער דער באשעפער און דער אנפירער פון יעדער טייל פון דער בריאה בכל יום ויום און אין אלע פרטים, שטייט דאס אין א העלם והסתר עולם, און וואס איז בגלוי די פארשידנהייט, אז דער געפינט זיך אין מזרח אדער אין מעריב אדער אין צפון אדער אין דרום, און אויך אין זייער אויסווייניקסטע באשעפטיקונג געפינט מען זיך אויך ניט נאר אין פארשידענע, נאר נאך צייטנווייז אין היפך דיקע באשעפטיקונגען, און דאס רירט לגמרי ניט אן די פארבונדנהייט, נאר אדרבא דורך דעם ווערט מען נאכמער אונטערשטראכן, אז די פארבונדנהייט איז אן אמת'ע, והא ראי'אז די פארשידנהייט וואס איז טאג-טעגליך זעט מען איר אן, רירט ניט אן לגמרי די פארבונדענקייט, און ניט נאר די פארבונדנקייט, נאר ווי געזאגט פריער די פארעיינציקונג אז דאס איז אן עם אחד

¶4אין א דוגמא פון א גוף אחד, א גוף וואס אף על פי וואס ער האט דאך פארשידענע אברים, איז זיינען דאך די אברים אפילו אויסווייניק ניט אפגעטיילט איינער פון די צווייטע, נאר אדרבא זיי זיינען צוזאמענגעבונדן, ביז וואנענט אז טאג-טעגלעך און יעדער טאג דעם גאנצן טאג ווערט פאראיינציקט אלע טיילן פון דעם זעלבן גוף, דורך דעם מלאך הדם, דורך דעם בלוט וואס באלעבט דעם גוף און באלעבט יעדער אבר, אויך אין זיין ארבעט און זיין שליחות אלס אן אבר, איז דאס בגלוי דער זעלבער בלוט גייט-דורך דורך אלע אברים, און גייט-דורך ניט בא ספעציעלע געלעגנהייטן, ווי שבת אדער יום-טוב אדער א שמחה און משפחה וכיוצא בזה, נאר גייט-דורך אויף א נארמאלן אופן אין א נארמאלן לעבן, און דאס איז אין דעם אופן אז דאס ווערט געטאן דורך בלוט, וואס דאס איז שף דעם נפש הוא הדם אז דאס ווערט דער נפש און די נשמה פון יעדן טייל פון דעם אבר. וואס אף על פי וואס אט די אייגענשאפט פון יער גוף געפינט מען דאך אויך, ולאווד דוקא, ביי אידן, נאר מ'געפינט זיך אויך בא אומות העולם איז דאך אויך די זעלבע זאך ווי מ'זעט בעיני בשר, אז ס'איז אויך א גוף און האט פארשידענע אברים און האט פארשידענע באשעפטיקונגען, און ס'ווערט באלעבט מיטן זעלבן דם, און דער דם איז שטענדיק מאחד, און דורך דעם וואס ער איז א במרוצה און א רצה בשוף, על דרך ווי גערעדט די דוגמא פון פרשה פרה, פון דעם שבת פון וועלכן מ'קומען, וואס דער כללות הענין פון פרשה פרה, וואס דאס איז א טייל פון דער תורה, איז דער ענין פון תורה איז דאך לישר לתקן הדיעות ולישר הלבבות, אז אין צוגאב, און דאס ווערט דער עיקר,

¶5אן ענין פון תורה לערנט ווי אזוי אויסצוגלייכן און ווי אזוי צו מתקן זיין, אז די דיעות און דער געפיל און די איבערלעבונגען זאלן זיין די ריכטיקע וואס ס'געהערט צו אט דעם פאלק, וואס כאמור, אף על פי וואס צוליב דעם טעם פון בחירה איז בחיצוניות האט דער אויבערשטער געגעבן אויך אין אנדערע פעלקער די זעלבע אויסווייניקסטע אפצייכנונג, כדי זיי זאלן האבן די בחירה, דורך די שבע מצוות בני-נח, אויך פאראיינציקן זיך על כל פנים טיילווייז, על דרך ווי בני-נח זיינען זיך אויך מחוייב אין דינען דעם אויבערשטן, דאס איז דאך דעמונה וכו כמדובר כמה פעמים, און במילא האבן זיי אויך א חיובות'דיקן טייל, אויסנוצן דאס אויך אין חיוב'דיקן אופן, אבער בעיקר איז דאס כדי מ'זאל אויך האבן די בחירה, און כדי א איד זאל האבן די בחירה זען, אז אף על פי וואס ס'איז לכאורה דער זעלבער בלוט און דער זעלבער מלאך הדם און די זעלבע פאררייציגונג פון פארשידענע טיילן און אברים פון דעם גוף, איז דאס איז אלץ בחיצוניות, אבער דאס איז בלוט וואס ווערט געשאפן דורך א כשר'ן עסן, און דורך דערויף וואס איידער ער עסט אדער ער טרינקט, אדער ער האט הנאה פון אנדערע זיינע צרכים מאכט ער א ברכה, וואס פללות כל הברכות איז דאך שהכל נהי'בדברו, וואס דערפאר איז דאך דער דין, אז בדיעבד, ווען מ'האט געמאכט אט די ברכה אויף אנדערע מאכלים, ניט דוקא אויף וואס וואס וואס יוצא בזה איז מען אויך יוצא, דערפאר וואס דא דריקט אויס די נקודה משותפת פון אלע ענינים צו וועלכע א איד קונגט אן און מיט וועלכע ער לעבט זיין טאג-טעגלעכן לעבן, און אין דערויף אויך, על אחת כמה וכמה, אז צווישן אידן גופא איז די פאראיינציגונג פון אנשים נשים וטף, וואס זיי האבן אויך א נקודה משותפת, זיי זיינען אין דער זעלבער משפחה, און זיי זיינען צוזאמען

¶6אויסגעוואקסן און צוזאמענגעהאדעוועט די קינדער און די קינדס-קינדער, און דער לשון הכתוב, והיו ודבר לאשתו והיו לבשר אחד אז מ'ווערט ווי איין פלייש, ניט נאר אז די נשמות זיינען דער חלק פון דעם זעלבן אויבערשטן, נאר אויך דער בשר זייערער איז א בשר אחד, אפילו אז לא ני בשר זעגט מען אז דאס איז אנשים און דאס איז נשים און טף, האבן זיי די זעלבע מיצה, די זעלבע אפשטאמונג, און זיי זיינען באשאפן געווארן אין אן אופן אז בגלוי שטייט בא זיי דער פארבינדנהייט מיט תב אחד לכולנו, ביז אז יעדערער פון זיי איז חלק אלוקה ממעל ממש, פון דעם זעלבן אלוקה ובלשון ממש, אז דאס קען מען אנטאפן אויך מיט יד בשר, מיט ממשות'דיקע הענט. און דאס ריקט זיך אויך אויס, והוא העיקר, ביז אין טאג-טעגלעכן לעבן. וואס דאס איז דאך אויך איינער פון די טעמים, וואס בשעת מ'ווייס אז ס'איז אין א פאר שעה ארום אדער אין א פאר טעג ארום פארט מען זיך פאנאנדער און מ'געפינט זיך בריחוק מקום גשמי זאל דאס ניט נאר ניט ווירטן אויף בריחוק רוחני חס ושלום, אדרבא דורך דערויף ווי מ'זעט בטבע בני אדם, אז בשעת נאענטע מענטשן געפינען זיך בריחוק מקום גשמי, איז דעמאלט דער בענקשאפט זייערער, פון איינעם צו דער צווייטן איז נאך שטארקער, און בא יעדער געלעגנהייט וואס די בענקשאפט קען ארויסקומען אין א מעשה בפועל, דורך אן אחדה א מעשה אדער א דיבור וואס ברענגט ארויס די קירוב, ביז דעם אחדות אין אן אופן פון גלוי כאפט מען זיך אן אין דעם מיט א לעבעדיקייט און מיט א פייערלעכייט, עד כדי כך אז דאס ווירקט דערנאך אויך אויף דעם אנדערן טייל פון טאג, אין וועלכן מ'וועט פארנומען מיט אנדערע זאכן, אז אויך דעמאלט בפנימיות שטייט מען און דער געפיל איז אינעווייניק לעבעדיק, און אויך אין נשמה, אין

¶7אן אופן פעיל אין דער נשמה, ביז אין יעדער פרט פון דער נשמה. וואס די נשמה איז דאך די וואס זי באלעבט דעם גוף בכלל, על אחת כמה וכמה ביי א אידן איז דאך אז נשמה הוא העיקר און דער גוף איז מערניט ווי א טפל, על אחת כמה וכמה וואס ועמך כולם צדיקים איז צדיקים איז אפילו אז ער קומט-אן צו דעם גוף, ווארום ער דארף דורך דעם גוף מקיים-זיין א מצוה אדער געבן צדקה בידו הגשמיות וכיוצא בזה, מקיים-זיין די מצות אכילה בשבת וכיוצא בזה, איז בשעת מעשה איז ווערט דער גוף אויך א טפל, ווארום אין דער פעולת הגוף, איז דער גופניות'דיקער טייל פון דער פעולה איז א טפל לגבי די נשמות'דיקער טייל פון דעם מענטשן אין דער פעולה, אפילו ווען די פעולה איז א גשמיות לגמרי.

¶8מ'איז דאך אבער פארבונדן אויך מיט גשמיות העולם, דארף מען דאך האבן א באווארעניש, אז דער ריחוד מקום גשמי זאל אינגאנצן ניט אנרירן דעם קירוב, און נאכמער די התאחדות פון אנשים נשים וטף, ואדרבא דאס זאל נאך צוברענגען צו א גרעסערע בענקשאפט, און נאכמערער משתדל זיין זיך אויף מסייע זיין אין א סיוע אמיתי פון איינעם ביזן צווייטן, ביז דעם קיום פון ואהבת לרעך כמוך איט ער און מ'העלפט ארויס דעם צווייטן פונקט ווי כמוך ווי ער וואלט געהאלפן זיך ווען ער איז אין א ענליכן צושטאנד, דארף מען דאך אויך האבן א גשמיות'דיקע פארשטארקונג, אז דאס זאל ניט אפגעשוואכט ווערן, נאר אדרבא, מ'זאל אויסנוצן די פארשידנהייט און דעם ריחוק מקום גשמי וואס ס'ווערט, בשעת מ'פארט זיך פאנאנדער, אז דאס זאל ניט נאר נאך פארשטארקן די בענקשאפט, נאר אויך נאכמער צו מזרז זיין דעם סיוע און דעם עזה וואס איש את אחיו יעזורו ולרועה יאמר חזק בפועל ממש און בא יעדער געלעגנהייט, ובאופן דמוסיף והולך ואור. וואס דאס האט אויך א ספעציעלער לימוד, ווי גערעדט אויך שבת, וואס מ'לערנט אפ פון דעם שבת וואס ס'איז דאך געווען שבת פרשה פרה, וואס דער ענין פון פרה האט אין זיך דעם דין, אז מ'דארף דאך האבן די פעולת הפרה איז דאך דורך דערויף וואס מ'נוצט דעם עופר הפרה אויף מאכן א אידן טהור, און ער זאל קענען אריינגיין אין בית המקדש און מקריב זיין קרבנות מיט אלע פרטים האמורים, איז דער עופר הפרה איז געמאכט געווארן אין אזא אופן, אז ער האט אין זיך דעם דין, אז פון יעדער פרה דארף זיין למשמרת אין אלע פרות פון אלע דורות,

¶9און דוקא דורך דערויף וואס מ'שפריצט ווי זיי זיינען אויך צוזאמענגעמישט, געטייל בלייבט אין דאס וואס מ'שפריצט אויף יעדערן און דורך דערויף איז מען אים מטהר שפריצט מען אויך פון דעם עירוב ווי די אלע אופר פון אלע פרות זיינען צוזאמענגעמישט, וואס דאס פארבינדט און דערמאנט יעדערן ער זאל וויסן זיין, אז דער אופר הפרה איז דאס פארבונדן מיט דער פרה וואס האט געמאכט מישי רבינו, און פארבונדן מיט דעם אפר הפרה וואס וועט מאכן משיח צדקנו, וואס דאס איז כולל דברי הימים פון יעדער אידן און פון אלע אידן, פון אלע דורות. און דאס איז ניט נאר געמאכט געווארן, אז דאס איז מערניט דעמאלט ווען ער דארף אנקומען צום אפר הפרה, נאר דער אפר הפרה איז למשמרת אן אפגעהיטע זאך און א נצחית'דיקע זאך, פון דער ערשטער פרה וואס משה רבינו האט געמאכט, ביז דער פרה וואס וועט מאכן משיח צדקנו איז תמיד קיים, און יעדער איד וואו ער זאל זיך געפינען, ווייס ער, אז ס'געפינט זיך און ס'איז למשמרת אפגעהיט, און דאס איז אפגעהיט געווארן מיטן תוקף און מיטן נתינת-כח פון דעם אויבערשטן, וואס ער האט געהייסן מאכן דערפון למשמרת און א שטענדיקע למשמרת, און אנזאגן וועגן דערויף אין תורתנו, וואס התורה היא נצחית וואס זי איז אן אייביקע אפלערנונג. וואס איינע פון די אויפט-אפלערנונגען איז, אז א איד איז פארבונדן מיט אלע אידן פון אלע דורות, ניט נאר אין רוחניות'דיקע זאכן, און ניט נאר אין נשמות'דיקע זאכן, און ניט נאר מיט זאכן וואס זיי זיינען

¶10פארבונדן מיט לעבן בגלוי, נאר אפילו ווי א זאך וואס דאס איז עופר, וואס עופר ווערט דאך דוקא נאך דערויף ווי ס'איז געווארן אויסלעבעדיקע פרי אדומה, און מ'האט געמאכט פון איר מערניט ווי עופר, איז זייענדיק עופר פארבינדט מען דאס מיט מים חיים מיט וואס ווערן אנגערופן חיים און מ'זאגט-אן, אז דאס זאל זיין שטענדיק אפגעהיט, און אלע אידן בכל הדורות זאלן וויסן, אז ס'איז דא די שטענדיקע דערמאנונג פון אפר כל הפרות כולם, און אין וועלכן דער דין איז, אז דאס פאראיינציקט אלע פרות, און דורך זיי די אלע וואס האבן געמאכט די מעשה הפרה, אנהויבנדיק פון משה'ר רבינו'ס צייטן, ביז די צייטן פון משיח צדקנו, וואס אף על פי וואס ער איז נאך ניט געקומען, איז מען שוין פארבונדן מיט אים, און פארבונדן אין אן אופן ווי דער רמב״ם פסק'נט, אז א איד, אין צוגאב צו דעם גלויבן אין אני מאמין אז משיח קומט, האט ער אויך דעם אנזאג, אז ער דארף אחכה לו בכל יום שיבוא אז יעדער טאג בענגט ער נאך אים, און קוקט-אויס ווען וועט ער שוין קומען, בענקשאפט, על דרך ווי דערמאנט פריער, פון א בענקשאפט פון איין אידן מיטן צווייטן, פאראיינציקט דאס אלע אידן צווישן זיך און מיט משיח צדקנו, און אויך ביז די אידן פון אלע דורות, אנהויבנדיק פון דעם דור פון משה רבינו, ווען ס'איז געמאכט געווארן די פרא ראשונה.

¶11ובפרט אז ווי ס'געפינט זיך בכגן זה, און ווי דערמאנט פריער אויך א זמן גרמא, אז מ'קומט פון שבת פרשה פרעה און מ'גרייט זיך, און דאס איז שוין די דריי טעג נענטער צו שבת, בסיום פון יום שהוכפל בו כי טוב פון דעם לאחרי שבתא פארבונדן מיטן שבת פרשה פרה, אלס א הקדמה, ס'איז דאך שוין די נאכט פארבונדן מיט יום הרביעי, וואס דאס איז דאך די דריי טעג וואס זיי זיינען פאר שבת פרשה החודש, וואס דאס דערמאנט נאכאמאל יעדער אידן, אז דער ענין פון החודש הזה לכם ראש חדשים וואס דאס איז דאך די קריאה פון פרשה החודש, און מ'לייענט דאס מיט א ברכה והמשכה לפניה ולאחריה.

¶12אין אן אופן אז מ'קען דאס ניט אפטיילן אין קביעות השנה פרשה פרף און פרשה החודש, דערמאנט דאס יעדערן צום אלעם ערשטן, אז ער דארף זיך גרייטן צו א חודש הזה לכם, ווי ער זאגט אין מדרש, אז משבחר ביעקב ובניו קבע להם חודש של גאולה, וואס דאס איז די קריאה פון החודש הזה לכם, וואס די גאולה עיקרית און די גאולה אמיתית איז דאך דאס די גאולה בקרוב ממש, על ידי משיח צדקנו, וואס דעמאלט ווערט נאכאמאל באנייט וואס ס'איז דאך אויך דער לשון חודש באניים, וואס דומין ללבנה און במילא איז אויך מונין ללבנה, אז מ'שרייבט א שטר אין א וואכעדיקע זאך איז מען אויך פארבינדן דאס מיט חדשים, און דאס דערמאנט, אז דער מזל פון די אידן ווערט אויך באנייט נאכאמאל פון דאסניי, מידי חודש בחדשו, על אחת כמה וכמה אין א חודש מיוחד, וואס תורה רופט אים אן חודש של גאולה, און דורך דער באנייענג ווי ס'איז געווען אין ראש-חודש אדער שני, וואס דאס איז געקומען אויך דורך די הכנה פון דער באנייאונג פון ראש-חודש אדער ראשון, און דאס איז אויך די הכנה צו דער באנייאונג שום הסעדים להתחדש כמוסר פון קידוש הלבנה פון ראש-חודש ניסן. וואס דאס איז יהי רצון, אז דער ראש-חודש ניסן זה זאל זיין ווי די גמרא טייטשט-אפ, אז ניסן האט צוויי נוני ן, וואס דאס גיט דעם רמז אז ניסי ניסים נעשה לו וואס וואס איז דער ניסן ניסן ווי דערמאנט אויך פריער אמיתיים? איז בשעת יעדער איד און אלע אידן, אלס א כלל און אלס א פרט, האבן א נס בתוך נס, אז אין דעם נס וואס אידן האבן, אין בא לה, א נס מכיר בניסו, אין טאג-טעגלעכן לעבן, גיט זיי דער אויבערשטער רב טוב גשמי ורוחני, ובני חיי ומזוני רויחא, למעלה מדרך הטבע,

¶13אופן ניסי, האט ער ניסי ניסים, א נס בתוך נס, אז דער אויבערשטער באגנוגנט זיך ניט מיט דעם טאג-טעגלעכן ניסים וואס ער גיט, מידו המלאה הפתוח הקדושה והרחבה, נאר ער מאכט ניסי ניסים, און נאך פאר ראש-חודש ניסן פון תשמ-טס און נאך פאר שבת פרשה החודש, ווען מ'בענטשט דעם ראש-חודש ניסן, ברענגט ער אויך דער ניסי אין דעם נס פון די גאולה האמיתית והשלימה, נאך אין די טעג פאר דעם שבת פרשה החודש, בפרט נאך אז מ'האט שוין דעם סיוע פון פרשה פרע, און אפילו פאר דעם טאג פון ערב שבת, און אפילו פאר דעם טאג פון דעם דאנערשטיק פון שבת, נאר מ'האט דאס שוין גלייך אין דעם מיטוואךדיקן טאג, בפרט נאך אז ער קומט לאחרי ההכנה פון יום שהוכפל בו כי טוב, דאך פארשטאנדיק, אז וואס פריער ס'איז אין דעם טבח עצמו איז דאס מער בסמיכות צו יום שהוכפל בו כי טוב ברענגט דער אויבערשטער די גאולה האמיתיתית והשלימה תיכף ומיד ממש אין דער התחלה, ובפרט נאך אז מ'האלט לאחרי תפילת ערבית, וואס קומט לאחרי תפילת המנחה, כמדובר כמה פעמים, און מ'האט דאס ווי דער ערציילט אין ויהי יום השמיני, אז אותו היום נטל עשר הטרות, אז דער אויבערשטער קרוינט יעדער אידן און אלע אידן מיט אלע עשר זאכן פון וועלכע ס'באשטייט די וועלט, ווארום בעשרה מאמרות נברא העולם, און אין דער וועלט גופא איז דאך דבר הוי'די הטרה שבזה, אין דער וועלט גופא איז דער מובחר וואס ס'איז דא אין וועלט, גיט מען דאס יעדער אידן בכל יום בשנה, על אחת כמה וכמה אין חודש אדער א שני, און אין א שנה מעוברת און א שנה מלאה וכו און אלס א חנן די נאנצטע טעג צו שבת פרשה החודש, און נאך דעם חיזוק ועידוד וואס מ'האט פון שבת פרשה פרה, דער עידוד אויך, אז דער זאך דערמאנט פריער, אז מ'דערמאנט זיך און מ'ווערט נאך

¶14מאל פאראיינציקט, מיט יעדער אידן און מיט אלע אידן פון אלע דורות, אויך פון די דורות העתידים לבוא, ביז דעם דור פון משיח צדקנו, מיט די פאר העשירות וואס משיח צדקנו מאכט, צוזאמען מיט די שירה עשירית, צענטער שירה, וואס זי איז אויך פארבונדן מיט דער שירת משה, וואס ער האט דאך געמאכט די ערשטע פארה, און אויך געווען דער שירת משה, אז ישיר משה, זאגט מען אויף דערויף, אז שאר לא נאמר נאר ישיר אז דאס פארבינדט אים מיט די שירה עשירית פון משיח צדקנו, ביז וואנענט אז דאס ווערט איין און איינציקער המשך, און פון דער שירה ראשונה פון ישיר משה ובני ישראל אלע צוזאמען, אויך אנשים, נשים וטף ובתוצו מרים און נאך איר אלע, נשי ובנות ישראל, איז דאך פארשטאנדיק בפשטות, אז זיי זיינען ארויסגעגאנגען סיי אנשים און סיי נשים, האבן זיי זיכער ניט געלאזט די קינדער ערגעץ-וואו, נאר מ'האט מיטגענומען מיט זיך א טף, ביז קטני-קטנים, על אחת כמה וכמה בנוגע צו עוברים בימי עמם, וואס בנוגע צו זיי שטייט דאך בפירוש, אז זיי האבן אויך געזאגט שירה בימי עמם.

¶15און יהי רצון, בפרט נאך אז מ'פארענדיקט זיך, כרגיל בכגנז מ'וועט מאכן יעדערן פון אייך פאר א שליח אויף געבן צדקה, וואס צדקה איז דאך מ'מאכט פאראיינציקט נאך מערער אידן צווישן זיך, בפרט נאך אז מ'איז זיך מתבונן, אז דער וואס גיט די צדקה באקומט מערער פון דעם וואס באקומט די צדקה, ווערט ער אויך א מקבל און א משפיע, כמדובר כמה פעמים, ובמיוחד והוא העיקר, אז צדקה איז נאכמערער מזרז און מקרב די גאולה האמיתית והשלימה, ביז וואנענט אז זי קומט נאך פאר שבת פרשה החודש, און פאר דעם פרייטיק און פאר דעם דאנערשטיק און דער מטבח עצמו, אין תחילת פון יום הרביעי, ובפרט נאך אז מ'האט דעם סיוע פון תפילת ערבית און שבת פרשה פרו און מ'גרייט זיך צו שבת פרשה החודש, אז ס'ווערט גלייך באנייט נאכאמאל די אמונה בביאת המשיח, און באנייט נאכאמאל די פארבונדנהייט פון יעדער אידן מיט אלע אידן פון כל הדורות כולם, און ווערט באנייט נאכאמאל די לעבעדיקייט פון א אידן, אז ער ווייס און לעבט טאג-טעגלעך אין יעדער פרט, דוקא מיט זיין אידישקייט.

¶16און דאס ווערט ביי אים ניט נאר דער עיקר און די אנדערע זאכן, די וואכעדיקייט הסטפל, נאר אויך די וואכעדיקייט מאכט ער אויך איבער, אז דאס זאל זיין א דבר חדש, ביז א דבר חדש גמרי אין א וואכעדיקן טאג, אפילו ווען דער טאג ווערט אנגערופן בלשון העולם מיט וואך, אז דאס איז א מיטן פון א וואך, פון א וואכעדיקע זאך, מאכט ער פון דעם מיטוואך, אז ס'איז דעמאלט ניכר אז ער האט די השפעה פון יום שהוכפל בו כי טוב, סיי דער טוב לשמים טוב לבריות און דאס ווערט ביי אים איין און אין די זעלבע פעולה האט ער סיי שמים און סיי בריות, וואס דאס איז דאך דער תכלית כוונת האדם, ווי געמאנט פריער, אויף מאכן פון וואכעדיקייט אויסוואכעדיקייט, אז ס'זאל ווערן אינגאנצן קדושה, און אינגאנצן געטלעכקייט אינגאנצן שמים, אז דאס ווערט אין שמים גופא דער ענין פון בריאות, אז ס'איז ניכר אין דערויף אז דער אויבערשטער האט אים באשאפן מאין ליש, וכתורת הבעל שם טוב נאכמערער, ער באשאפט אים מאין ליש בכל רגע ורגע, אפילו אין א מיטן מצו ך, וכמוזכר כמה פעמים, במילא האט ער דאך די נפלאות ממש, אז ער איז ערשט באשאפן געווארן פון דאסניי, און באשאפן געווארן פון דאסניי אלס א איד, מיט רמך אברים ושסה גדים אדער נאך מערער אברים און גדים ווי דאס איז ביי נשי ובנות ישראל, כמדובר כמה פעמים. און מ'גרייט זיך נאך מערער צו קבלת משיח צדקנו, נאך אין א המשך פון יום הרביעי, נאך פאר קריאת-שמע שעל המטה, במילא איז דאס אויך כולל אין דעם חשבון-צדק פון קריאת-שמע שעל המטה, ווי מ'וועט זיך אויפפירן לאחרי ביאת משיח צדקנו, וואס דעמאלט איז דאך א זיכערע זאך, אז די אויפפירונג וועט בא יעדער אידן און ביי אלע אידן זיין ביתר שאת וביתר עוז, ביז אין ערוך לגבי זיין אויפפירונג פון ועמך כולם צדיקים לפני זה, און וואס דאס היילט נאך מערער צו, דער אויבערשטער

¶17זעט זיך ללבב, אז מ'וועט אזוי מחליט זיין און מ'וועט אזוי טאן גיט זיך גלייך דעם שכר און איז מקדים נאך מערער ביאת משיח צדקנו אין דעם מיטפעל'דיקן טאג עצמו, און אין דעם זמן פאר קריאת-שמע של המטה עצמה. ובפרט נאך אז מ'טיילט זיך פאנאנדער די צדקה נאך איידער משיח קומט, און זיכער איז יעדערער מחליט, וויסנדיק אז ער באקומט אט די שליחות, אז ער דאס אפגעבן אויף צדקה, און נאכמערער בתוספות משלו, כפי הישג לידו, ובשמחה ובטוב לבב. וואס דאס היילט נאכמערער צו די גאולה האמיתית והשלימה, היילט נאכמערער צו אט דאס וואס ס'איז ניכר אין יעדער אידן, אז בחר ביעקב ובניו וקבו להם חדר של גאולה און קבו להם נאך גלייך אין א נאך זייענדיק אין מצרים, וואס דעמאלט האט מען דאך געזאגט החודש הזה לכם ראש חדשים וואס אויף דערויף טייטשט דאך אפ תורה שבעל פה, אז דעמאלט איז בחר משבחר ביעקב ובניו איז שוין געווען כבו להם חודש של גאולה אז דער אויבערשטער זאל מגלה זיין די קביעות פון חודש של גאולה, ועוד והוא העיקר, אז די בחירות זיינע ביעקב ובניו שטייט אין אן אופן גלוי, ווי גערעדט דעם לימוד פון פרשה שמיני פון יום החלק, פון פרשה שני והמשך שלו, וסיומו אין ראשות פון דעם שיעור פון יום השלימין פון פרשה שמיני פון יום שהוכפל בו כי טוב, און מ'ווערט נאכמער בהחלט גמור בהנוגע צו ואהבת לרעך כמוך, וואס דאס איז כל התורה כולה, ווי דאך פירושה הזול גמור, האט ער אין דערויף די החלטה הכי גמורה, גיט דער אויבערשטער גלייך דעם שכר, אז ס'ווערט בטל לגמרי דער פירוד, ובפרט אז כאמור, מ'האט דאס אויך אין דערויף דעם ענין פון נתינת הצדקה, וואס דערפאר איז ער אויך מקרבת את הגאולה ס'ווערט אויס פירור

¶18לגמרי, ביז ס'ווערט א קירוב, און דער קירוב קומט גלייך ארויס אין אן אופן של איחוד אמיתי, אז ס'ווערט כאישה אחד ובלב אחד, ובתוקף ומיד ממש, ומתוך שמחה וטוב לבב האנשים והנשים והטף, אז און ס'איז תוקף ומיד ממש, אין ענני שמיא, גייט מען האנשים והנשים והטף בנערינו ובזקנינו איז מען גלייך אין מנני שמיא, כאמור, בארצנו הגדושה, און דארטן ירושלים עיר הקודש, און דארט עצמה אין בית-המקדש און קודש הקדשים, צו וועלכע מ'האט זיך ערשט געווענדערט די נשמה בשעת תפילת ערבית, איז דאך יעדער איד מקיים דעם סיבור פון שולחן ערוך, אפילו אט די וואס ווי נשים איז דאך דא איז מנהגים וואס זיינען מתפלל תפילת ערבית מזמן לזמן, אבער בשעת מ'האט מתפלל געווען די תפילת ערבית דעם לעצטן מאל, און אלס א הקדמה אויך צו די תפילת ערבית לאחרי זה, איז דאך דעמאלט קערט מען זיך צו מיט פנימיות הנשמה צו ארץ-ישראל, און דארטן גופא צו ירושלים, און דארטן גופא צו בית-המקדש, און דארטן גופא צו קודש הקדשים, ווי אפגע'פסק'נט אין שולחן-ערוך איז דאך א זיכערע זאך, אז מ'טוט דאס און מ'איז מצליח, ווארום דער אויבערשטער האט מבטיח געווען, אז א איד וויל מקיים-זיין א מצוה, איז ער מקיים, און מקיים כמצות רצונך מיט אלע פרטים ופרטי-פרטים, בפרט אזא געשמאקע זאך, אויך געשמאק, פאר דעם גוף הגשמי, וויבאלד אז דאס איז א גוף גשמי פון א אידן, איז דאך דאס אויך א גוף טהור, און אויך א גוף קדוש, גופא דל'ען קדישא. און דאס היילט נאך מערער צו כל הענינים האמורים, ובפרט דער ענין העיקרי, אז קומענדיק פון פרשה פרה האט מען גלייך גרייט מען זיך גלייך און מ'האט גלייך די טהרה וואס קומט דורך פרשה פרה, נאך קודם פרשה החודש,

¶19בפרט נאך אז מ'האט דער משה ואהרן עמהם מיט אלע פרטים האמורים, כמדובר כמה פעמים. ועוד והוא העיקר, אז פון דעם רעדן בכל ענינים אלו האט מען די מעשה בפועל, די גאולה האמיתית והשלימה תיכף ומיד ממש, נאך דא אין דעם בית הכנסת ובית המדרש ובית שמגדלין בתורה ותפילה און עניני צדקה, כמדובר כמה פעמים, און מ'נעמט מיט אנשים נשים וטף, צוזאמען מיט אלע בתי-כנסיות ובתי מדרשות, אנהויבנדיק פון דעם בית הכנסת ובית המקדש ובית צדקה פון נשיא דורנו, און עם ענני שמיא איז מען תיכף ומיד אין דעם בית המקדש השלישי, מקדש אדנ'כוננו ידך נאך אין דעם יום רביעי פון שבת פרשי שמיני פון שנת תשמוד ידיך, פנערינו ובזקנינו בבנינו ובבנותינו אין אן אופן פון קהל גדול ישובו הנה.

¶20זאל ווארן א מארשן ווי ער האבן א געזינטן קינד. וואס דאס איז פארן קינד ווי מ'איז געבוירן אין אים איז עדמו אויך גאר געזאגט דעם אז דאס איז גאר ניטא. ווי ס'איז דא? ולא נפשט, א, און דאס איז דא?

¶21ניטא? און דער ומצל איז דא? און די געבן אומשקה. און די געבן א חינוך פון א יום א יז ווי. זאגט מען פאר וואס וועט מען דארטן? דעם ארט ווערן וואס די געבן אבער? פון די חינוך פון א חינוך פון א ענין פארוואס?

¶22דער עצמו איז ניטא קראבען אז ס'איז חרם. און דערנאך האט מען שוין געטאכט אין דעם סוגע ציבור, און ס'איז געגענאך אראפ א ציבור, אז דאס איז פארקערט, ווי שוין א ציבור, איז עצמה ציבור טאקע? הבמדים כהנים, און כל אנדם גדמים, אז רבי דמאתן דמאלט דמען די רבי'אל וואס זה... אתן ווי יבונן מגין ברמים בזמן בברכות בזה, ווי איז דאס אין חוצה ומחשתם את העולם כסלו, כרצון? וואס ישראל חוצה כמה וכהנים כהנים יו. און דערפארקיש ושן, ניט און זאגן, ווי ס'איז דארט טאן, בליחדים יחודים שלפון, חג הפסח קשוב ושמא. און בפשמות די וואס עסטו די מינים הגרות איז געווען ביי אים רבי'ן, און ווי האט זיך צו זיי געווען א חטורים מוסרות געווען, א חי'פס ורח. און ווי קומען איין טוטה אין שבע מצוות, רשמי הצוות, שאין אמאל בשדה מר נוי אז ס'איז גאר גאר עפשט ווי מיט נעבן משיחות מיט צוזאמען? ווארום פראו עם אלע פסח גדולים, נחו שם מזרחה מנין הגרות כספר, עד ימוטות נפש, יוסט תץ, קשין טובה וחידושה, וד�ר הרבה חינוך האבן א דרך הנחמא הוי שבט ה'תשמר? נאכאמאל! דערנאך איז פארשטאמען דאס א פרשטאנדיק, נאר דערפון?

¶23קומט ניט קרבנות וקרבנות וועגן ניט קרבנות שבט ה'תשמוע צו איז דאס אין כרשון פריער פון תשמוע, און אין כרשון פריער פון תשמוע.

¶24אליו יזיך, אליו יזיך... א דין דער עיקר עיקר פון רירוש יום נאר תשמיונגען? אז כאן שוין פון רובים הנהגטות שלפני זהר. און ס'איז דאך דאס גענוצן?

¶25איז דא קומט אבער? א יא? כמה איז? איז דא קומט נאך אבער? אז קומט נאך אבער כאן אין פון ידי תינקן זא נאר צו גליח זיין בעסער-כים בלי יעדער ני קופש. אמן בקרוב ממש. אירא דוקא. און הקשה נטורנו פון פסח... קשה ניט אין פון פסח, אמן וואס איז דער חשון דער מארגנאך ווי דער טעג מען. ווי ער טוט צדיקן? און דער חבר שכר. וואס ווי קומט אים אבער? כמה אים? אט דאס דאס פון אים מאנין קינדער? יא, די מאן וועט זיך אפגעבן מסדקה, און זאגט יאר אפגעבן מסדקה פאר די קינדער, מאנסט ווי א סך נחש, חשון פון וועלכן פותי. חשון פון וועלכן פותי. און ווי ס'איז שבת שליטה קבי'ל געפע מ'הר אדער אתו רע, חסיר שענן זאל טיטנליז א כבד שביל הבט, אבער לך ואת לך. און אין אבער די גיר געבן אבער בפשורת ארט. סלחה. און כמאלט דא וואגן. ס'איז דא ניטא. און דערפאקע רב אש, אז דער תיתן ליז דקדיש אי ואחת, דער תיתן ליז דקדיש אי אבער, כשר ארט ארט. חג הפסח קצו ושמח. לבריות. לבריות. לברנסת. אמן. בחר המסתרחט.

¶26לוי איז דאך אבי שלך זה בשילכל המשפחה.

¶27כשון פריעלכן פסח, כשון פריעלכן פסח, כשון פריעלכן פסח, כשון פריעלכן פסח. מזלתא פאר דער חתונה, כאן מען האט געגוטע יארן, כשון פריעלכן פסח.

¶28מלדכי יובי'מוספיין, בנענין בשלום ומחיד רבי'ן דעמאלט די אמצע, און תאמא אליך סיום ווי שדם טובות, נחת פון קינדער און קינס-קינדער. ווי ער דארף נעמט די נאכטע גייט דאך דאס אויף געבן אויף צדקה. ברכה והצלחה. דער תתון לזכבש ילך איז ער בשביל צבי איז דאך א סורתא ווארום קרשים פילוחן פסק, קרשים פילוחן פסק, מדל תוך אדער חתונה, קרשים פילוחן פסק, די תשלחה לכר את לחר. סלטה ווארום בשם כמדובר. וואס צו דבר איז ער מברך פייענען צו צדקה ווערן די טשערדו וביר בארון. און אין פון דעם ווערן איז שיין כמדובר. ווערן דאס האט געגעבן א פזקה פאר דער טאכטאך און דיין גוטע בשורות.

¶29און בקרוב ממש. טוט מען פאר מי א חמשה נוביתא? דערפאר טוט ווארטסט פאר מי בשארתי. און ווי דאס זיינען פשוטות טובות, כאטש א פון פרוגע פון פסח. און ווי כ'ראכט נאך דאך אינך פון מען זוין משה לעב. וואס דאס וועט אפגעבן א זוכה פארן זו ם, פארן פשוטות טובות, כאטש א פון פסח. און ווי אט דעם מזאת ת חיצומה ווי ס'איז דאס געשט אין נמצא אים בן, אדער אבינו. ער זיינען זיי בשולם לא ידער זכר. כמשל מען א מעשה ווי שבית צבא? און אז ס'איז דא דאך אראפ קייטן די צבק בשעיל הבן, שיחזו בשלם. לחיים ולעני לקדני על צבא די א בביו ולבדי על צבא אשר מ'וועט זיין. זיי טפיקן די צבק לשב״ לארי זיי שבעה צבא צבא.

¶30פאשון פריער פון פוסק. אך אני ארגיר בנגני אויף בגיד על ידי תבוא אבער... און ס'איז ער תיטן לזקה בשביל אריאל אז'א יז א כשרין לי קיין קיין פשוטת קיד? אמן.

¶31בפועל, ס'ווערט געבן א צדקה אויך פאר די מוסדות, און דער ברכה והצלחה. ברכה והצלחה.