טקסט

¶1די גמרא זאגט אין בבא קמא, אז ”כד אבינו זוטרו לגברי” און כד קשישנו לדפדקי די כללות הענין איז, אז די גמרא וואונדערט זיך, אז ס'איז דא ווערטל, אז ס'איז א פלא, בשעת מ'איז געווען קליין האט מען דעמאלט פארנומען א גרויסן ארט,

¶2און בשעת מ'איז געווארן עלטער איז אט דעמאלט איז געווארן לדערדיקע פארנעמט מען א קלענערן ארט ווי קליינערהייט.

¶3און די גמרא זאגט ”מנא הני מילי” און ברענגט א ראי' פון פסוק, אז דער אויבערשטער האט זיך אזוי געפירט אויך מיט אידן.

¶4וואס דאס איז דאך א הוראה, אז דאס האט אן ארט אין שכל פון תורה, און אז ס'איז דא אין מקרים מיוחדים איז אט דעמאלט דארף מען האבן דעם קד אבינו זוטרי כדי מ'זאל קענען אויספירן אז ס'זאל זיין דער לגברי.

¶5וואס דערמיט פארענטפערט דער צמח צדק, אז דאס איז דער לשון הכתוב, כ”נער ישראל ואוהבהו” אז וואס איז דער טעם אויף דער אהבה גדולה ביותר זאגט דער אויבערשטער וואס ער האט צו אידן דערפאר וואס זיי זיינען נאך קליין, דאס איז בבחינת נער כד אבינו זוטרא.

¶6אין חסידות וויל מען דאך יעדער ענין אראפברענגען אין 'הבנה והשגה', און וואס נאכמער נוגע אפלערנען דערפון א הוראה בפועל אין ”עבודת האדם לקונו”,

¶7וואס ”אני לא נבראתי אלא לשמש את אוני” וואס דורך דעם פירט מען זיך אויך אויס דער תכלית הכוונה אין דער גאנצער בריאה,

¶8ווי די משנה זאגט, אז דורך דעם וואס ער איז משמש את קונו איז ער מטקן זיך וואס ”אני לא נבראתי אלא לשמש את קוני” און איז אויך מטקן די גאנצע וועלט, ווי ער זאגט דארט פריער אין משנה אז ”כל העולם כולו לא נברא” צוליב אים אלא לשם שני,

¶9במילא קומט דאך אויס, אז דורך דעם וואס ער טוט וואס ער דארף טאן אין עבודת הבורא, ווערט נתמלא דער חפץ ורצון ה' אין כללות הבריאה.

¶10וואס וואס איז דאס?

¶11אן ענין פון תורה ומצוות.

¶12זאגט מען אויף דערויף, אז ווי אזוי איז דאך דער ”אין אני והוא יכולים נדור” וואס די גמרא זאגט דאך דאס אין סוטה אויף דעם וואס ס'איז תופס מיט זי ביי זיך מציאות,

¶13און איז בגאוה, וואס דאס איז דאך דער היפך פון קטנות איז דאס ווערט ניט נאר אז ער פירט ניט אויס דעם ענין פון לעשות ”לו יתברך דירה”, נאר אפילו אט די דירה וואס דער אויבערשטער איז שוין דא, איז ”כביכול דוחק רגלי השכינה” ווארום ”אין אני והוא יכולים לדור”.

¶14און פונקט אזוי ווי אין אלע ענינים פון קדושה איז וואס מער קדושה איז אלץ ווייניקער דער לעומת זה, דערפון פארשטייט מען דאך אויך דער היפך אז אויב מ'וויל ממעיין זיין אין די ענינים פון לעומת זה דארף מען מרבה זיין אין דעם אור לחיות דקדושה,

¶15אזוי איז אויך אין דעם ענין פון היפך הישת, איז וואס מער ס'איז דא דער ענין פון עניוות ושפלות איז אלץ מער איז דארטן דא דער השרעת וגילוי השכינה פון לעשות ”לו יתברך דירה בתחתונים”.

¶16און אט דאס איז מסביר דער צמח צדק, אז אפילו קדקשישנא אין ענינים פון קדושה, דאס איז דאך אבער א נשמה ווי זי איז מלובש אין גוף,

¶17איז שווער צו אויספירן א 'ביטול במציאות' ביי דעם וואס ער איז א גדול בתורה ובחכמה, אז ער זאל זיך פירן ”נפשי כעפר לכל תהי”

¶18בתכלית השלימות, וואס דערפאר איז כד כששני וואס די תורה זאגט אויף אים, אז ער איז געווארן א זקן על פי תורה אבער סיבל ימלט, מצד דער אחיזה פון גוף,

¶19אז דאס זאל ניט מוסיף-זיין אין דעם הרגש וואס ער האט, משא"כ בשעת ער איז כדהבינו זוטרא אז אמת טאקע ער האט געהאט ווייניקער ענינים אין ידיעה אין תורה,

¶20אבער בדרך ממילא איז דאך ביי אים צוגעקומען דער ענין פון שפלות איז אט דעמאלט אט דא טראגט זיך אראפ דער אצדקה ושפל רוח, אז דוקא דארטן איז דא דער גילוי ”השכינה ביתר תוקף וביתר עוז”.

¶21וואס דערפאר איז דאך אויך ס'שטייט דאך אז ס'איז דא חילוקים אין ביטול, אז ס'איז דא דער ביטול פון ונכנו מה אז דאס איז לגמרי קיין מציאות ניט, וואס דאס האט אויסגעפירט מיט זיך משה רבינו און אהרן, וואס דאס איז 'כולא חד' האבן זיי קענט זאגן ונכנו מה ווארום ער איז געווען ”עניו מכל האדם אשר על פני האדמו”.

¶22משא"כ אפילו דער אופן הביטול, פון אברהם אבינו איז מערניט ווי ”אנכי עפר ועופר” וואס דאס איז טאקע ניט קיין מציאות, אבער עפעס א מציאות איז דאס, און נאך אין סדר ההשתלשלות, מדרגות שווייטער,

¶23איז דוד איז דאך אויך געווען אין תכלית הביטול, נפשו ודוממתי אבער אף על פי כן, ווי אזוי והנה דערגרייכט זיין עופר הביטול איז געווען ”ואנכי תולעת ולא איש” ער איז טאקע ניט קיין מציאות פון איש און איז תכלית השפלות,

¶24אבער אף על פי כן ניט ווי אין דומם פון ”אנכי עפר ואופר” און על אחת כמה וכמה ניט אין דעם אופן הביטול פון ביטול בתכלית פון ונכנו מה נאר אין דעם אופן הביטול ווי אין דעם ענין פון חי, וואס דאס איז דער ואנכי תולעת.

¶25וואס במכל שכן וקל וחומר, אין די וואס זיינען ניט אין אן אופן פון מרכבה וואס דאס איז דאך די אבות און דוד וואס ער איז דער רגל רביעי איז אין דערויף על אחת כמה וכמה אט דא אט דער עילוי וואס ס'איז דא אין אהב ישראל,

¶26אז מצד דערויף וואס ער איז זוטרו איז כאטש אפילו אז ער האט אויך ווייניקער ענינים אין 'הבנה והשגה' בתורה, מצד דעם שפלות און דער צובראכנקייט וואס ער פילט אין זיך דורך דעם גופא ברענגט דאס צו אים צו אן ענין מעלה ביותר אין תורה,

¶27ביז וואנענט דאס קען אים צוברענגען אפילו אין אן אופן אין אן עילוי ”יותר גדול אין” 'הבנה והשגה'.

¶28וואס דאס איז דאך וואס די גמרא זאגט אין עירובין, אז ביי אמת איז ”בית שמאי ובית הלל” איז אין 'הבנה והשגה' איז בית שמאי געווען חריפה טפי פארוואס איז ”הלכה כבית הלל”?

¶29דערפאר וואס הלובן הן ”ולא ידער שמקדימין דברי בית שמאי לדבריהם” דער ענין פון תורה אליין, האט אין זיי פועל געווען נאך אן ענין פון אלבון וואס דארט איז דאך געמיינט דער ענין פון שפלות און אין העדר המציאות בתכלית, וואס דאס האט אויפגעטאן א הלכה כדברי בשהילה.

¶30און אט דאס איז אויך אזוי איז דאך אויך אין ענינים פון תפילה, דארף מען דאך האבן כמה ענינים של התבוננות, ביז וואנענט מ'זאל קומען צו דער תפילת שמונה עשרה, וואס ענינה איז דאך ”כעבדא קמי מרי” בביטול בתכלית, ביז וואנענט אז רי קען זיך ניט רירן פון ארט, און אפילו דער דיבור זיינער זאגט ער דאך א הקדמה לזה,

¶31אז אדנ ושפצי תפתח דאס איז ניט זיין דיבור, ס'איז מערניט וואס דער אויבערשטער עסנט אים זיינע שפציים, ופי יגיד תהילתיך זאגט דאך אויף דערויף דער אלשיך,

¶32אז דאס זאל זיין על-דרך דוגמא פון א תפילה פון א אידן וואס ער איז בטל בתכלית, ווי ער איז דאס מבאר באריכות דארטן, און דער רבי מהר"ש ברענגט דאס אראפ באריכות, ובהסבר על פי חסידות, אין א מאמר וואס הויבט זיך אן אדער נספצי תפתח משה איז דאס אלץ גערעדט געווארן ביי איינעם וואס ער איז אין א דרגא פון כת קשישנא,

¶33משא' כן אבער קדהרוינא זוטרא זאגט דער מיטעלער רבי, אז ענני, וואס ער איז ענני אפילו מצד ענינים גשמיים, און אדער מצד ענינים רוחניים, איז דארף ער ניט האבן אט די התבוננות ארוכה,

¶34וואס בימינו אלו איז דאך ניט מספיק די התבוננות פון דעם פסוק אבנות פתי, אויך ניט די הכנה פון קריאת-שמע און ברכות קריאת-שמע, מ'האט נאך מוסיף געווען פסוקי דזמרא,

¶35דערנאך שפעטער האט מען נאך מוסיף געווען די אלע ענינים וואס מ'זאגט פאר פסוקי דזמרא, דערנאך שפעטער האט מען נאך מוסיף געווען, אז פאר דערויף דארף מען האבן א התבוננות, איידער מ'שטעלט זיך זאגן דעם ענין אפילו פון מה טובה, און דערנאך זעט מען דאך הלואי וואל

¶36ווי מ'זעט, אז ס'טרעפט אמאל אז דאס אלץ העלפט נאך ניט, אז קומענדיק צו שמונה-שרה זאל מען שטיין אין דעם ביטול פון ”כיבדא קמי' מרי”, משא' כן ענני איז מעיר דער מיטעלער רבי, דעם בעל השמחות זון, אז מיד כשיתבונן במעמדו ומצבו איז מיד איז בכה ”יבקה במר נפשו”.

¶37אז אט דער וואס ס'שטייט אין א דרגא פון כד אבינו זוטרא איז ביי אים לייכטער און שנעלער צו פועל'ן דעם ביטול וואס מ'דארף האבן כלפי שמיא, וואס דאס איז א כלי אז מ'זאל דערנאך מקבל זיין אט דאס וואס ער זאגט דארט ”אין גמרא והוי' הולך לפניהם” הוא ובית דינו וואס דאס איז געווען כד אבינו זוטרא,

¶38איז א כלה אויף דערויף איז דער ”ונפשי כפר לכל תהי” איז דערנאך קען זיין דער ענין פון 'לימוד התורה' כדבעי, און דערנאך קען זיין דער ענין פון ענין התפילה כדבעי, וואס תפילה איז דאך כולל אין זיך די כללות המצוות, על דרך ווי ”חוט השדרה” איז גיטה חיות ומעמד את כל הרמ", חוברים ווי ס'איז מבואר בארוכה אין די דרושים פון מימום

¶39אין לקוטי תורה סוף פרשה באלוה.

¶40און אט אזוי איז אויך, אז אט דער וואס פילט זיך אז ער איז אוטרי איז לכל הפחות דארף ער אויסניצן די געלעגנהייט און אויסניצן דאס אין ענינים פון קדושה, אויף פועל'ן בא זיך ניט די שפלות של שקר, ווי ער זאגט אין הקדמה פון תניא, נאר וואס דען?

¶41די שפלות באמיתית, וואס אט דאס ווערט א כלי, אז דערנאך קען ער האבן ענינים אין תורה און ענינים פון תפילה און 'קיום המצוות' שלא בערך, אז דוקא מצד כי אבינו זוטרא איז אט דעמאלט קען זיין לגברי, מצד דערויף וואס כנער און ער ניצט דאס אויס אין ישראל,

¶42איז אט דעמאלט ואוהבהו אז מצד דער ”אהבתי אתכם אמר הוי” איז אזוי ווי אנא וואס גיט לבנו כל גנזיו אלע זאכן וואס ער האט גיט ער אים אפ, בפרט נאך אז דאס איז א בן יחיד ביי אים, וואס אזוי איז ”כל אחד ואחת מישראל”, וואס זיי זיינען דאך לויטן פתגם פון בעל שם טוב ווי א בן יחיד ביי א מלך מלכי המלכים הקבוש ברוך האבינו שבשמים,

¶43איז דורך אט די כלי פון כדהבינו דוטרו גיט מען זיי אפ די גינזי המלך דער ”יקר מכל יקר”.

¶44אזוי ווי דא איז דא קיין ענהאה ניט יונגער בחורים, ניט יונגער עולם, איז במילא איז מצד השנים שטייען זיי דאך זיכער אין א דרגא פון כד אבינו זוטרא איז זאלן זיי זיך אוועקשטעלן אין א התעוררותה, אז אזוי ווי זיי פעלט דאך דער ענין פון ”רוב שנים יודיעה חכמה” אזוי איז דער טראכט זיך, אז ער האט אויפגעטאן אין תורה, און דער האט אויפגעטאן אין יראת שמים,

¶45און דער האט אויפגעטאן אין ענין המצוות, אבער אין דער ענין פון ”רוב שנים ידיעה חכמה” האט ער דאך קיין ברירה ניט, ער מוז פשוט ווערן עלטער מיט אזויפיל און אזויפיל זמן, וועט אים צוקומען אט די חכמה וואס קומט מצד הזמן.

¶46איז במילא, בשעת זיי וועלן זיך מעורר זיין אין די מעמדו ומצבו, אז וואס קען ער טאן?

¶47ער איז ערשט געבארן געווארן מיט אזויפיל יארן צוריק, ניט מיט צען יאר פאר דערוי� איז זאל דאס אין אים אויפטאן דעם ענין פון שפלות וביטול, און דא זאל זיין א כלי אויף לגברא,

¶48אז ס'זאל זיין דער ”והוי' הולך לפניהם” אז אזוי ווי דארטן האט מען זיך מוריר געווען די חשכת הלילה, און ס'איז געווארן דער ”צאתך מארץ מצרים” זאל אזוי אויך במהרה מקויים ווערן דער יעוד הנביא,

¶49אז דוקא ”הקטן יהי' לואלה” פון דוקא הצעיר לגוי גדול, אז מצד די קטנות און מצד אבינו זוטרו, על כל פנים בעיני עצמו זאל דאס פועל'ן אט די אלע זאכן וואס ווערן נכלל אין אראנו נפלאות במהרה בימינו.

¶50לחיים. לחיים.